Bài tập lớn Tính toán thiết bị trao đổi nhiệt gián tiếp

Bài tập lớn Tính toán thiết bị trao đổi nhiệt gián tiếp

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay đề cương bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là đề cương nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Đề cương liên quan:Đồ án Thiết kế mạch mô phỏng đo và hiển thị tốc độ động cơ có gắn Encoder 100 xung/vòng, khoảng đo [ 0-2500 vòng/phút]

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/05/B%C3%A0i-t%E1%BA%ADp-l%E1%BB%9Bn-T%C3%ADnh-to%C3%A1n-thi%E1%BA%BFt-b%E1%BB%8B-trao-%C4%91%E1%BB%95i-nhi%E1%BB%87t-gi%C3%A1n-ti%E1%BA%BFp.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay đề cương bản PDF tại đây: Bài tập lớn Tính toán thiết bị trao đổi nhiệt gián tiếp

BÀI TẬP LỚN

TÍNH TOÁN THIẾT BỊ TRAO ĐỔI NHIỆT GIÁN TIẾP

ĐỀ SỐ: 30

Đun nóng dung dich: CS₂– CCl₄bằng thiết bị gia nhiệt loại ống chùm đặt thẳng đứng với:

Năng suất của thiết bị : 1,5 kg/s.
Dùng hơi nước bão hòa làm chất tải nhiệt có áp suất : 1,6
Dung dịch được đun nóng từ nhiệt độ ban đầu 20^oC đến nhiệt độ cuối 60^oC. Nồng độ của dung dịch gồm 35% khối lượng là CS₂ và 65% khối lượng là CCl₄

Yêu cầu:

Vẽ sơ đồ cấu tạo và giải thích nguyên tắc làm việc của thiết bị trao đổi nhiệt gián tiếp loại ống chùm đặt thẳng đứng.
Hãy xác định:

Bề mặt trao đổi nhiệt.
Số ống truyền nhiệt.
Đường kính và chiều cao của thiết bị.

MỤC LỤC

III. THUYẾT MINH QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ:

Nguyên liệu đầu tiên là NaCl có nồng độ 28%, nhiệt độ 25^oC được bơm từ bồn chứa vào thiết bị gia nhiệt với suất lượng 5,5 kg/s để gia nhiệt lên đến nhiệt độ sôi là 100^oC.
* Thiết bị gia nhiệt là thiết bị trao đổ nhiệt dạng ống chùm. Thân hình trụ, đặt đứng, bên trong gồm nhiều ống nhỏ, được bố trí theo đỉnh hình tam giác đều. Các đầu ống được giữ chặt trên vĩ ống và vĩ ống được hàn dính vào thân. Hơi nước bão hòa có áp suất 5 at đi bên ngoài ống (phía vỏ). Dung dịch được bơm vào thiết bị, đi bên trong ống, từ dưới đi lên. Hơi nước bão hòa sẽ ngưng tụ trên các bề mặt ngoài của ống và cấp nhiệt cho dung dich nâng nhiệt độ của dung dịch lên đến nhiệt độ sôi.
Dung dịch sau khi được gia nhiệt, sẽ được đưa vào thiết bị cô đặc, gồm có 3 phần chính.
* Buồng đốt: Bộ phận nhận nhiệt là dàn ống, gồm nhiều ống nhỏ, được bố trí theo đỉnh hình tam giác đều, các đầu ống được giữ chặt trên vĩ ống. Trong đó, hơi đốt sẽ ngưng tụ bên ngoài ống và sẽ nhả nhiệt, truyền nhiệt cho dung dịch chuyển động bên trong ống. Dung dịch đi bên trong ống từ trên xuống và sẽ nhận nhiệt do hơi đốt ngưng tụ cung cấp và sẽ sôi, làm hóa hơi một phần dung môi. Điều kiện cần thiết để quá trình truyền nhiệt xảy ra là phải có sự chênh lệch nhiệt độ giữa hơi đốt và dung dịch.
Hỗn hợp hơi lỏng đi qua khỏi dàn ống đến buồng bốc.

KẾT LUẬN

A. LÝ THUYẾT

I. CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC

Thiết bị trao đổi nhiệt loại ống chùm được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp Hóa- Thực phẩm. Thiết bị này chỉ làm việc ổn định khi chênh lệch nhiệt độ giữa vỏ thiết bị và ống ∆t ≤ 50^oC. Nếu ∆t ≥ 50^oC, phải tìm cách bù lại sự giãn nở không đều bằng cách dùng vòng bù khi áp suất làm việc P ≥ 3,5 atm; dãn dài ≥ 10-15mm.

Trong bài tập này không phải sử dụng vòng bù nhiệt.

1. Cấu tạo:

Gồm có vỏ hình trụ, hai đầu hàn hai lưới đỡ ống, các ống truyền nhiệt 5 được ghép chắc, kín vào lưới ống. Đáy và nắp nối với vỏ bằng mặt bích có bulông ghép chắc. Trên vỏ, nắp và đáy có cửa ( ống nối ) để dẫn chất tải nhiệt. Thiết bị được cài đặt trên giá đỡ bằng tai treo hàn vào vỏ. Các ống lắp trên lưới ống cần phải kín bằng cách nong hoặc hàn, đôi khi người ta còn dùng đệm để ghép kín.

– Thân thiết bị

– Nắp trên

3– Đáy dưới

4– Mặt bích và bu lông

5– Ống truyền nhiệt

6+7– Lưới đỡ ống

8– Tai đỡ

Các ống trao đổi nhiệt bên trong có thể bố trí theo hình lục giác đều, hình tròn đồng tâm, hình vuông.

2. Nguyên lý làm việc

Lưu thể II ( CS₂ – CCl₄ ) đi từ dưới đáy qua các ống lên trên và ra khỏi thiết bị, còn lưu thể I (hơi nước bão hòa ) đi vào từ cửa trái của vỏ vào khoảng trống giữa các ống và vỏ, sau khi trao đổi nhiệt ở thân (hơi nước bão hòa truyền nhiệt cho hỗn hợp) rồi đi ra phía dưới bên phải.

II. ƯU, NHƯỢC ĐIỂM VÀ ỨNG DỤNG

1. Ưu điểm:

Kết cấu ngắn gọn, chắc chắn.
Công nghệ chế tạo không phức tạp.
Bề mặt truyền nhiệt lớn.
Dễ vệ sinh, sửa chữa.

2. Nhược điểm:

Khó chế tạo bằng vật liệu dòn
Giá thành cao

3. Ứng dụng:

Làm bình ngưng tụ và hơi môi chất.
Làm bình bốc hơi cho máy lạnh
Làm bình quá lạnh

B. TÍNH TOÁN

Chọn thông số kỹ thuật:

Chọn vật liệu thép CT₃.
Chiều cao của ống: H = 1,5 (m ).
Chuẩn số Reynolds: Re = 10500.
Đường kính ống: d = 34×2 mm.
Bề dày ống truyền nhiệt: δ = 2 mm = 0,002 m.

I. Hiệu số nhiệt độ trung bình giữa hai lưu thể:

_112,7

₂₀

₆₀

t^o

^oC

Ở 1,6 at, hơi nước bão hòa có t^o= 112,7^oC, ta chọn t_hđ= 112,7(^oC)

Hiệu số nhiệt độ lớn:

∆t_đ = 112,7 – 20 = 92,7(^oC).

Hiệu số nhiệt độ bé:

∆t_c = 112,7 – 60 =62,7(^oC).

Nhận thấy nên nhiệt độ trung bình của hai lưu thể được xác định: ∆t_tb = = = 77,7(^oC).

Nhiệt độ trung bình của từng lưu thể là:

t₁_tb = 112,7 (^oC)

t₂_tb = 112,7 – 77,7 = 35(^oC).

Tại t_tb = 35(^oC) nội suy theo bảng I.153 trang 171 sổ tay hóa công 1:

C_CS2 = 1010,25J/kg.độ

C_CCl4 = 884,75 J/kg.độ

→ C_p = a_CS2.C_CS2 + a_CCl4.C_CCl4

C_p =0,35.1010,25 + 0,65.884,75 = 928,675 J/kg.độ

II. Tính nhiệt lượng trao đổi Q

Q = G.C_p(t_c – t_đ)

Trong đó: G – lưu lượng hỗn hợp ban đầu, G = 1,5 kg/s;

C_p– nhiệt dung riêng của hỗn hợp tại t_2tb = 35 ^oC

Với C_p = 928,675 J/kg.độ

Vậy : Q = 1,5 . 928,675 . (60 – 20) = 55720,5 (W)

III. Tính hệ số cấp nhiệt cho từng lưu thể

Tính hệ số cấp nhiệt cho phía hơi nước ngưng tụ theo công thức:

, W/m².độ

Trong đó: r – Ẩn nhiệt ngưng tụ của hơi lấy theo nhiệt độ hơi bão hòa, J/kg;

∆t₁ – Chênh lệch nhiệt độ giữa nhiệt độ hơi đốt và nhiệt độ thành ống truyền nhiệt, ^oC;

H – chiều cao ống truyền nhiệt (m) ; chọn H = 1,5 m;

A – hằng số tra theo nhiệt độ màng nước ngưng.

Ứng với t_hđ = 112,7 ^oC nội suy, ta có:

r = 2226,98.10³ J/kg

1. Tính lần 1: giả sử chênh lệch nhiệt độ giữa màng và hơi bão hòa là 2 ^oC.

a) Tính hệ số cấp nhiệt cho phía hơi nước ngưng tụ:

Giả sử chênh lệch nhiệt độ ∆t₁ = 2 ^oC

→ t_t1= t_1tb– ∆t₁= 112,7- 2= 110,7 (^oC)

Khi đó ta có nhiệt độ màng nước ngưng là:

(^oC)

Từ t_m = 111,7 ^oC tra bảng ta được:

A = 184,265

Vậy :

α₁=11033,71557 W/m².độ

b) Tính hệ số cấp nhiệt phía hỗn hợp chảy xoáy α₂

Chọn Re = 10500

Hệ số cấp nhiệt α được tính theo công thức:

Suy ra:

Trong đó :

Pr_t– chuẩn số Prandtl tính theo nhiệt độ trung bình của tường, còn các thông số khác tính theo nhiệt độ trung bình của dòng;

ε₁– hệ số hiệu chỉnh tính đến ảnh hưởng của tỷ số giữa chiều dài l và đường kính d của ống.

Ta chọn d = 34×2 mm. H = 1,5 m . Dựa vào bảng 1.3 ta có :

→ ε₁= 1

Tính chuẩn số Pr theo công thức :

Trong đó: C_p– nhiệt độ riêng của hỗn hợp ở t_1tb;

μ – độ nhớt của dung dịch ở t_1tb;

λ – hệ số dẫn nhiệt độ ở t_1tb tính theo công thức:

Trong đó: ρ – khối lượng riêng của hỗn hợp, kg/m³;

M – khối lượng phân tử của hỗn hợp, kg/kmol;

Ta có : C_p = 928,675 J/kg. độ

ε – hệ số phụ thuộc mức độ liên kết của chất lỏng, với chất lỏng không tan lẫn ( dung dịch CS₂– CCl₄ ) thì ε _{kết hợp} = 4,22.10^-8

Tại t₂_tb= 35 ^oC nội suy ta có :

ρ_CS2 = 1240,5 kg/m³

ρ_CCl4 = 1565,5 kg/m³

→

Hệ số dẫn nhiệt của hỗn hợp là:

λ = 0,126 W/m.độ

Tại t₂_tb = 35 ^oC ta có:

μ_CS2 = 0,3045.10^-3 Ns/m²

μ_CCl4 = 0,79.10^-3 Ns/m²

→ lg(μ_hh) = x_F.lg(μ_CS2) + ( 1 – x_F ).lg(μ_CCl4)

lg(μ_hh) = 0,21lg(0,3045.10^-3) + (1 – 0,21).lg(0,79.10^-3)

→ μ_hh = 0,6467.10^-3 (Ns/m²)

Do đó:

Tính chuẩn số Pr_t:

Nhiệt tải riêng về phía hơi ngưng tụ:

q₁ = α₁.∆t₁ =11033,71557 . 2

q₁ = 22067,43(W/m²)

Hiệu số nhiệt độ ở hai phía thành ống:

∆t_t = t_t1 – t_t2 = q₁.∑r_t

Trong đó: t_t2 – nhiệt độ thành ống phía hỗn hợp, ^oC;

∑r_t – nhiệt trở ở hai bên ống truyền nhiệt, m².^oC /W

Trong đó: r_t1, r_t2 – nhiệt trở của cặn bẩn ở hai phía của tường, m².độ/W;

δ – bề dày của ống truyền nhiệt, (m); chọn δ = 2 mm = 0,002 m;

λ – hệ số dẫn nhiệt của vật liệu làm ống, W/m.độ; với thép CT₃ ta có

λ = 46,5 W/m.độ.

Dựa vào bảng [ 3.4 ] ta chọn:

r_t1 = 1,16.10^-3 , m².độ/W

r_t2 = 0,464.10^-3 , m².độ/W

∑r_t = 1,667.10^-3 (m².độ/W)

Do đó: ∆t_t = q₁.∑r_t= 22067,43 . 1,667.10^-3= 36,787 (^oC)

→ t_t2= t_t1– ∆t_t = (112,7 – 2) – 36,787 = 73,913 (^oC)

∆_t2 = t_t2 – t_2tb= 73,913- 35 = 38,913 (^oC)

Tại t_t2 = 73,913 ^oC nội suy ta có:

C_CS2 = 1035,435 J/kg.độ

C_CCl4 = 938,696J/kg.độ

→ C_pt = 0,35.1035,435 + 0,65.938,696

C_pt = 972,555 (J/kg.độ)

Tại t_t2 = 73,913 ^oC nội suy ta có:

ρ_CS2 = 1175,652 kg/m³

ρ_CCl4 = 1485 kg/m³

→

Tại t_t2 = 73,913 ^oC nội suy ta có:

μ_CS2 = 0,2222.10^-3 Ns/m²

μ_CCl4 = 0,5079.10^-3 Ns/m²

→ lg(μ_hh) = x_F.lg(μ_M) + ( 1 – x_F ).lg(μ_N)

lg(μ_hh) = 0,21.lg(0,2222.10^-3) + (1 – 0,21).lg(0,5079.10^-3)

→ μ_hh = 0,427.10^-3 (Ns/m²)

Ta được:

λ_t = 0,123(W/m².^oC)

Vậy:

α₂ = 302,69 (W/m².độ)

→ q₂ = α₂.∆t₂ = 302,69. 38,913

q₂= 11778,594 (W/m²)

Ở đây ta thấy rằng nhiệt tải riêng về phía hơi ngưng tụ q₁= 22067,43 W/m² khác rất xa với nhiệt tải riêng về phía hỗn hợp chảy xoáy q₂= 11778,594 W/m². Mà bài toán ta đang xét là truyền nhiệt ổn định nên q₁= q₂= q_tb, do vậy, để tìm giá trị q_tb ta phải tính lặp.

2. Tính lần2: Giả sử chênh lệch nhiệt độ giữa màng và hơi bão hòa là 0,8^oC

a) Tính hệ số cấp nhiệt cho phía hơi nước ngưng tụ:

Giả sử chênh lệch nhiệt độ ∆t₁ = 0,8 ^oC

→ t_t1= t_1tb– ∆t₁= 112,7- 0,8= 111,9(^oC)

Khi đó ta có nhiệt độ màng nước ngưng là:

(^oC)

Từ t_m = 112,3^oC tra bảng ta được:

A = 184,535

Vậy :

α₁=13894,4924 W/m².độ

b) Tính hệ số cấp nhiệt phía hỗn hợp chảy xoáy α₂

Chọn Re = 10500

Nhiệt tải riêng về phía hơi ngưng tụ:

q₁ = α₁.∆t₁ =13894,4924 . 0,8

q₁ = 11115,5939(W/m²)

Hiệu số nhiệt độ ở hai phía thành ống:

∆t_t = t_t1 – t_t2 = q₁.∑r_t

Ta có ∑r_t = 1,667.10^-3 (m².độ/W)

Do đó: ∆t_t = q₁.∑r_t= 11115,5939 . 1,667.10^-3= 18,53 (^oC)

→ t_t2= t_t1– ∆t_t = (112,7 – 0,8) – 18,53 = 93,37 (^oC)

∆_t2 = t_t2 – t_2tb= 93,37- 35 = 58,37 (^oC)

Tại t_t2 = 93,37 ^oC nội suy ta có:

C_CS2 = 1050,03 J/kg.độ

C_CCl4 = 966,06/kg.độ

→ C_pt = 0,35.1050,03 + 0,65.966,06

C_pt = 995,45(J/kg.độ)

Tại t_t2 = 93,37 ^oC nội suy ta có:

ρ_CS2 = 1138,26 kg/m³

ρ_CCl4 = 1446,27 kg/m³

→

Tại t_t2 = 93,37 ^oC nội suy ta có:

μ_CS2 = 0,1966.10^-3 Ns/m²

μ_CCl4 = 0,4152.10^-3 Ns/m²

→ lg(μ_hh) = x_F.lg(μ_M) + ( 1 – x_F ).lg(μ_N)

lg(μ_hh) = 0,21.lg(0,1966.10^-3) + (1 – 0,21).lg(0,4152.10^-3)

→ μ_hh = 0,355.10^-3 (Ns/m²)

Ta được:

λ_t = 0,121(W/m².^oC)

Vậy:

α₂ = 308,77 (W/m².độ)

→ q₂ = α₂.∆t₂ = 308,77. 58,37 q₂= 18022,9049 (W/m²)

Dựa vào 2 lần tính, ta có đồ thị:

0,8

1,0

1,1

1,2

2,0

10000

17000

20000

10000

20000

22000

q

1

q

2

q

3. Tính lần 3: Chênh lệch nhiệt độ giữa màng và hơi bão hòa tính theo đồ thị trên là 1,23 ^oC.

a) Tính hệ số cấp nhiệt cho phía hơi nước ngưng tụ:

Dựa vào đồ thị ta suy ra được ∆t₁ = 1,23 ^oC vậy ta có:

t_t1 = t_1tb– ∆t₁= 112,7– 1,23 = 111,47 (^oC)

(^oC)

– Từ t_m = 112,085 ^oC tra bảng ta được:

A = 184,438

Vậy :

α₁=12471,267 (W/m².độ)

b) Tính hệ số cấp nhiệt phía hỗn hợp chảy xoáy α₂

Nhiệt tải riêng về phía hơi ngưng tụ:

q₁ = α₁.∆t₁ = 12471,267.1,23= 15339,658 (W/m²)

Hiệu số nhiệt độ ở hai phía thành ống:

∆t_t = t_t1 – t_t2 = q₁.∑r_t= 15339,658.1,667.10^-3

∆t_t= 25,57 (^oC)

t_t2= t_t1– ∆t_t = 111,47 – 25,57 = 85,9 (^oC)

∆t₂= t_t2 – t_2tb = 85,9 – 35 = 50,9 (^oC)

Tại t_t2 =85,9 ^oC nội suy ta có:

C_CS2 = 1044,425 J/kg.độ

C_CCl4 = 954,85 J/kg.độ

→ C_pt = 0,35.1044,425 + 0,65.965,85

C_pt = 993,35 (J/kg.độ)

Tại t_t2 = 85,9 ^oC nội suy ta có:

ρ_CS2 = 1153,2 kg/m³

ρ_CCl4 = 1460,085kg/m³

→

Tại t_t2 = 85,9 ^oC nội suy ta có:

μ_CS2 = 0,2041.10^-3 Ns/m²

μ_CCl4 = 0,4469.10^-3 Ns/m²

→ lg(μ_hh) = x_F.lg(μ_M) + ( 1 – x_F ).lg(μ_N)

lg(μ_hh) = 0,21.lg(0,2041.10^-3) + (1 – 0,21).lg(0,4469.10^-3)

→ μ_hh = 0,394.10^-3 (Ns/m²)

Ta được:

λ_t = 0,1228 (W/m.độ)

Ta có

Vậy:

α₂ = 306,582 (W/m².độ)

→ q₂ = α₂.∆t₂ = 306,582 . 50,9

q₂ = 15605,039 (W/m²)

Dựa trên số liệu tính toán ta có bảng số liệu:

Số lần tính	Phía hơi nước ngưng tụ						Nhiệt trở và hiệu số nhiệt độ
Số lần tính	t₁_tb	t_t1	∆t₁	t_m	α₁	q₁	∑r_t	∆t_t
1	112,7	110,7	2	111,7	11033,7156	22067,43	1,667.10^-3	36,787
2	112,7	111,9	0,8	112,3	13894,4294	11115,5939	1,667.10^-3	18,53
3	112,7	111,47	1,23	112,085	12471,267	15339,658	1,667.10^-3	25,57

Số lần tính	Phía hỗn hợp chảy xoáy
Số lần tính	t_t₂	t₂_tb	∆t₂	Pr_t	(Pr/Pr_t)^0,25	α₂	q₂
1	73,913	35	38,913	3,376	1,09	302,69	11778,594
2	93,37	35	58,37	2,920	1,13	308,77	18022,9049
3	85,9	35	50,9	3,187	1,11	306,582	15605,039

Từ trên ta có:

q_tb = 15472,348 W/m²

Kiểm tra sai số

( chấp nhận)

IV. Tính bề mặt truyền nhiệt.

V. Số ống truyền nhiệt.

Số ống truyền nhiệt:

n: số ống truyền nhiệt.

Dựa bảng quy chuẩn và chọn tổng số ống với cách sắp xếp theo hình lục giác là :

n = 37 ( ống ).

Số ống trên một cạnh của hình 6 cạnh lớn là: 4 ( ống ).
Số ống trên đường xuyên tâm của hình 6 cạnh là: 7 ( ống ).
Tổng số ống không kể các ống trong các hình viên phân là: 37( ống ).

VI. Đường kính trong thiết bị đun nóng

D = t.( b – 1 ) + 4.d_n, m

Trong đó : t – bước ống, thường lấy t = 1,2 – 1,5 d_n ;

d_n – đường kính ngoài của ống truyền nhiệt, m;

b – số ống trên đường xuyên tâm sáu cạnh.

Vậy: D = 1,4.0,034.(7 – 1 ) + 4.0,032

D = 0,414 (m)

Làm tròn: D = 0,4 m = 400 mm.

VII. Tính chiều cao của thiết bị.

Với D = 400 mm,chọn nắp thiết bị hình elip có gờ, tra bảng số liệu ta chọn:

Chiều cao của lắp thiết bị: h_l = h_t + h

Trong đó dựa bảng số liệu ta có: h_t = 100 mm.

h = 25 mm

Vậy chiều cao của thiết bị:

L = H + 2.h_l = 1,5.1000 + 2.( 100 + 25 ) = 1750 mm

VIII. Tính lại vận tốc chia ngăn:

Xác định vận tốc thực:

G = 1,5 (kg/s)

n = 37 ống

d = 0,03 m

ρ = 826,015 kg/m³

→

ω_t = 0.04 (m/s)

Xác định vận tốc giả thiết:

ω_gt = 0,158 (m/s)

Vì:

Nên ta cần phải chia ngăn để quá trình cấp nhiệt ở chế độ xoáy.

Số ngăn:

Số ngăn cần thiết:

m = 3,95 ( ngăn )

Quy chuẩn m = 4 ( ngăn ).

Tính lại chuẩn số Reynolds:

Lượng hơi cần thiết cấp cho quá trình:

Tại nhiệt độ t = 112,7^oC ta có:

I₁ = 2703.10³ ( J/kg )

i₂ = 473,1.10³ ( J/kg )

Q = D.( I₁ – i₁ )

D: lượng hơi bão hòa cần thiết

Vậy các kích thước của thiết bị đun nóng hỗn hợp đầu là:

F = 3,6 (m²) – bề mặt truyền nhiệt;

n = 37 ( ống ) – số ống truyền nhiệt;

D = 400 (mm) – đường kính của thiết bị;

H = 1750 ( mm ) – chiều cao giữa hai mặt bích.

D = 0,025 ( kg ) – lượng hơi bão hòa cấp cho quá trình.

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

[sociallocker id=”19555″] Tải Xuống Tại Đây [/sociallocker]

May 20, 2019

Đồ án Thiết kế mạch mô phỏng đo và hiển thị tốc độ động cơ có gắn Encoder 100 xung/vòng, khoảng đo [ 0-2500 vòng/phút]

Đồ án Thiết kế mạch mô phỏng đo và hiển thị tốc độ động cơ có gắn Encoder 100 xung/vòng, khoảng đo [ 0-2500 vòng/phút]

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là đề cương nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Bài liên quan:Bài tập lớn Xây dựng phần mềm quản lý thư viện trường Đại học

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/05/%C4%90%E1%BB%93-%C3%A1n-Thi%E1%BA%BFt-k%E1%BA%BF-m%E1%BA%A1ch-m%C3%B4-ph%E1%BB%8Fng-%C4%91o-v%C3%A0-hi%E1%BB%83n-th%E1%BB%8B-t%E1%BB%91c-%C4%91%E1%BB%99-%C4%91%E1%BB%99ng-c%C6%A1-c%C3%B3-g%E1%BA%AFn-Encoder-100-xungv%C3%B2ng-kho%E1%BA%A3ng-%C4%91o-0-2500-v%C3%B2ngph%C3%BAt.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay bản PDF tại đây: Đồ án Thiết kế mạch mô phỏng đo và hiển thị tốc độ động cơ có gắn Encoder 100 xung/vòng, khoảng đo [ 0-2500 vòng/phút]

Lời nói đầu

Ngày nay việc ứng dụng vi điều khiển, vi xử lý đang ngày càng phát triển rộng rãi và thâm nhập ngày càng nhiều vào các lĩnh vực kỹ thuật và đời sống xã hội. Với xu hướng tất yếu này cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ chế tạo, người ta đã tạo những vi điều khiển có cấu trúc mạnh hơn, đáp ứng thời gian thực tốt hơn, chuẩn hóa hơn so với các vi điều khiển 8 bit trước đây.

Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, đặc biệt là ngành điện, điện tử, sự phát minh ra các linh kiện điện tử đã và đang ngày càng đáp ứng được yêu cầu của các hệ thống. Ưu điểm của việc sử dụng các linh kiện điện tử làm cho các hệ thống linh hoạt và đa dạng hơn, giá thành thấp hơn và độ chính xác cao hơn.

Sau thời gian học tập và tìm hiểu, chúng em đã được làm quen với môn học vi xử lý và đo lường hệ thống. Để áp dụng lý thuyết với thực tế của môn học này chúng em nhận bài tập lớn :” thiết kế mạch mô phỏng đo và hiển thị tốc độ động cơ ( có gắn Encoder 100 xung/vòng, khoảng đo [ 0-2500 vòng/phút]”.

Tuy nhiên do kiến thức còn hạn chế, tài liệu tham khảo có giới hạn nên còn có những sai sót. Chúng em rất mong thầy, cô giáo thông cảm và giúp đỡ chúng em hoàn thiện bài tập lớn này.

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

Mạch đo và hiển thị tốc độ động cơ ( có gắn Encoder 100 xung/vòng, khoảng đo [

0 – 2500 vòng/phút] gồm:

Phần I : giới thiệu chung

1.1. giới thiệu về vi điều khiển 8051

1.2. giới thiệu về encoder

1.3. giới thiệu chức năng của các linh kiện khác trong mạch.

Phần II : xây dựng phần cứng, lưu đồ thuật toán và chương

trình điều khiển.

2.1 Thiết kế phần cứng và sơ đồ mạch mô phỏng

2.2 lưu đồ thuật toán

2.3 chương trình điều khiển

Phần I : giới thiệu chung

1.1 Giới thiệu về vi điều khiển AT89C51

30p

19

12MHz

18

30p

29

30

31

9

RD\ ¹⁷

WR\ ¹⁶

T1 ¹⁵

T0 ¹⁴

INT1 ¹³

INT0 ¹²

TXD ¹¹

RXD ¹⁰

40

Vcc Po.7

XTAL1 Po.6

Po.5

XTAL2 Po.4

Po.3

Po.2

Po.1

Po.0

PSEN\

ALE

	P2.7
EA\	P2.6
RET	P2.5

P2.4

P2.3

P2.2

P2.1

P2.0

P1.7

P1.6

P1.5

P1.4

P1.3

P1.2

P1.1

P1.0

Vss

20

32

33

34

35

36

37

38

39

8

7

6

5

4

3

2

1

28

27

26

25

24

23

22

21

AD7

AD6

AD5

AD4

AD3

AD2

AD1

AD0

A15

A14

A13

A12

A11

A10

A9

A8

Bộ vi điều khiển 8 bit AT89C51 hoạt động ở tần số 12 MHz, với bộ nhớ ROM 4kbyte, bộ nhớ RAM 128 byte cư trú bên trong và có thể mở rộng bộ nhớ ra ngoài. Ở bộ vi điều khiển này còn có 4 cổng 8 bit (P0,P1,P2,P3) vào/ra 2 chiều để giao tiếp với thiết bị ngoại vi. Ngoài ra, nó còn có:

2 bộ định thời 16 bit (Time 0 và Time 1) Mạch giao tiếp nối tiếp

Bộ xử lý bit

Hệ thống điều khiển và xử lý ngắt

Các kênh điều khiển/ dữ liệu/ địa chỉ. CPU

Các thanh ghi chức năng đặc biệt (SFR) sơ đồ chân tín hiệu của AT89C51:

Chức năng của các chân tín hiệu như sau: -P0.0 đến P0.7 là các chân của cổng 0 -P1.0 đến P1.7 là các chân của cổng 1 -P2.0 đến P2.7 là các chân của cổng 2 -P3.0 đến P3.7 là các chân của cổng 3 -RxD : nhận tín hiệu kiểu nối tiếp -TxD : truyền tín hiệu kiểu nối tiếp -INT0: ngắt ngoài 0

-INT1: ngắt ngoài 1

-T0: chân vào 0 của bộ Timer/Counter 0

-T1: chân vào 1 của bộ Timer/Counter 1

-Wr: ghi dữ liệu vào bộ nhớ ngoài

-RST: chân vào Reset, tích cực ở mức logic cao trong khoảng 2 chu kỳ máy

-XTAL1: chân vào mạch khuếch đại dao động

-XTAL2: chân ra từ mạch khuếch đại dao động

-PSEN: chân cho phép đọc bộ nhớ chương trình ngoài

-ALE: chân tín hiệu cho phép chốt địa chỉ để truy cập bộ nhớ ngoài, khi On – chip xuất ra byte thấp của địa chỉ. Nó có thể được dùng cho các bộ Timer ngoài hoặc cho mục đích tạo xung Clock.

-EA/Vpp: cho phép On – chip truy cập bộ nhớ chương trình ngoài khi EA=0, nếu EA=1 thì On-chip sẽ làm việc với bộ nhớ chương trình nội trú.

-VCC : cung cấp nguồn cho On-chip

-GND: nối mát

+, Các thanh ghi chức năng đặc biệt khác:

Các thanh ghi chức năng đặc biệt là các thanh ghi đảm nhiệm các chức năng khác nhau trong chíp. Chúng nằm ở RAM bên trong chíp chiếm vùng không gian bộ nhớ

128bytes được định địa chỉ từ 80h đến Ffh.

Thanh ghi tích lũy (ACC):

đây là thanh ghi quan trọng trong chip, dùng để lưu trữ các toán hạng và kết quả của phép tính. Thanh ghi ACC dài 8 bit, có địa chỉ là E0h trong SFR.

Thanh ghi B:

thanh ghi thường sử dụng khi thực hiện các phép toán nhân, chia. Đối với các lệnh khác, thanh ghi B có thể xem như là thanh ghi đệm tạm thời. Trong SFR thanh ghi B dài 8 bits và có địa chỉ là F0h.

Con trỏ ngăn xếp:

thanh ghi này dài 8 bits, có địa chỉ trong SFR là 81h, giá trị của nó được tăng tự động trước khi thực hiện các lệnh CALL, PUSH. Ngăn xếp có thể đặt bất cứ nơi nào trong RAM của chíp, nhưng sau khi khởi động lại ngăn xếp thì con trỏ ngăn xếp mặc định sẽ trỏ tới địa chỉ khởi đầu là 07h, vậy ngăn xếp sẽ được tạo ra bắt đầu từ 08h.

Con trỏ dữ liệu :

là thanh ghi dài 16 bits, gồm hai thanh dài 8 bits hợp lại là thanh ghi byte cao DPH và thanh ghi byte thấp DPL. Con trỏ dữ liệu có thể sử dụng như là thanh ghi 16 bits hoặc hai thanh ghi 8 bits độc lập. Trong SFR thanh ghi DPH có địa chỉ là 83h, còn thanh ghi DPL có địa chỉ là 82h.

Thanh ghi PSW:

là thanh ghi dài 8 bits, có địa chỉ trong SFR là D0h. Thanh ghi PSW dùng để chứa thông tin về trạng thái chương trình. Mỗi bit của PSW đảm nhiệm một chức năng cụ thể. Thanh ghi này được phép truy cập ở dạng mức bit.

Thanh ghi PCON : thanh ghi điều khiển nguồn.

Thanh ghi IE: thanh ghi cho phép ngắt

EA : nếu EA=0 không cho phép bất cứ ngắt nào hoạt động. Nếu EA=1 mỗi nguồn ngắt riêng biệt được phép hoặc không được phép hoạt động bằng cách đặt hoặc xóa bit Enable của nó.

ET2 : bit cho phép hoặc không cho phép ngắt bộ Timer 2

ET1 : bit cho phép hoặc không cho phép ngắt tràn bộ Timer 1

EX1 : bit cho phép hoặc không cho phép ngắt ngoài 1

ET0 : bit cho phép hoặc không cho phép ngắt tràn bộ Timer 0

EX1 : bit cho phép hoặc không cho phép ngắt ngoài 0

Thanh ghi IP : thanh ghi ưu tiên ngắt

Thanh ghi TCON: thanh ghi điều khiển bộ Timer/Counter TF1: cờ tràn Timer1

TR1 : bit điều khiển bộ Timer 1 hoạt động

TF0 : cờ tràn Timer0

TR0 : bit điều khiển bộ Timer 0 hoạt động

IE1 : cờ ngắt ngoài 1

IE0 : cờ ngắt ngoài 0

Thanh ghi TMOD : thanh ghi điều khiển kiểu Timer/Counter

GATE : khi TRx được thiết lập và GATE = 1, bộ Timer/Counterx hoạt động chỉ khi chân INTx ở mức cao. Khi GATE= 0, Timer/Counterx sẽ hoạt động chỉ khi TRx=1 C/T : bit này cho phép chọn chức năng là Timer hay Counter.

M0,M1 : bit chọn Mode, để xác định trạng thái và kiểu Timer/Counter.

Thanh ghi SCON : là thanh ghi trạng thái và điều khiển cổng nối tiếp.

1.2 Giới thiệu về Encoder :

Cấu tạo của encoder :

Nhìn trên hình ta thấy encoder gồm: 1 tấm tròn có khắc lỗ, 1 Hệ thông LED phát và thu.

Cấu tạo chính của encoder :

Gồm 1 bộ phát ánh sáng ( led phát ), một bộ thu ánh sáng nhạy từ ánh sáng nhạy từ ánh sáng của bộ phát (bộ thu thường là photodiotde hoặc phototransistor) 1 hay 2 đĩa quang gắn trên trục quay đặt giữa bộ phát và thu, thông thường trục quay này sẻ được gắn với trục quay của đối tượng cần đo tốc độ.

Nguyên tắc hoạt động :

Nguyên lý cơ bản của encoder : đó là một đĩa tròn xoay, quay quanh trục. Trên đĩa có các lỗ (rãnh). Người ta dùng một đèn led để chiếu lên mặt đĩa. Khi đĩa quay, chỗ không có lỗ (rãnh), đèn led không chiếu xuyên qua được, chỗ có lỗ (rãnh), đèn led sẽ chiếu xuyên qua. Khi đó, phía mặt bên kia của đĩa, người ta đặt một con mắt thu. Với các tín hiệu có, hoặc không có ánh sáng chiếu qua, người ta ghi nhận được đèn led có chiếu qua lỗ hay không.Số xung đếm được và tăng lên nó tính bằng số lần ánh sáng bị cắt.

Như vậy là encoder sẽ tạo ra các tín hiệu xung vuông và các tín hiệu xung vuông này được cắt từ ánh sáng xuyên qua lỗ. Nên tần số của xung đầu ra sẽ phụ thuộc vào tốc độ quay của tấm tròn đó. Ứng dụng của encoder : trong các bài toán đo tốc độ động cơ, trong các máy CNC dùng để xác định khoảng dịch chuyển của 1 đối tượng thông qua đếm số vòng quay của trục.

1.3 Giới thiệu về các thiết bị khác trong mạch :

Giới thiệu về led 7 thanh :

Led 7 đoạn có cấu tạo bao gồm 7 led đơn có dạng thanh xếp theo hình và có thêm một led đơn hình tròn nhỏ thể hiện dấu chấm tròn ở góc dưới, bên phải của led 7 đoạn.

8 led đơn trên led 7 đoạn có Anode(cực +) hoặc Cathode(cực -) được nối chung với nhau vào một điểm, được đưa chân ra ngoài để kết nối với mạch điện. 8 cực còn lại trên mỗi led đơn được đưa thành 8 chân riêng, cũng được đưa ra ngoài để kết nối với mạch điện. Nếu led 7 đoạn có Anode(cực +) chung, đầu chung này được nối với +Vcc, các chân còn lại dùng để điều khiển trạng thái sáng tắt của các led đơn, led chỉ sáng khi tín hiệu đặt vào các chân này ở mức 0. Nếu led 7 đoạn có Cathode(cực -) chung, đầu chung này được nối xuống Ground (hay Mass), các chân còn lại dùng để điều khiển trạng thái sáng tắt của các led đơn, led chỉ sáng khi tín hiệu đặt vào các chân này ở mức 1.

Vì led 7 đoạn chứa bên trong nó các led đơn, do đó khi kết nối cần đảm bảo dòng

qua mỗi led đơn trong khoảng 10mA-20mA để bảo vệ led

Giới thiệu động cơ điện 1 chiều :

Cấu tạo của động cơ gồm có 2 phần: stato đứng yên và rôto quay so với stato. Phần cảm (phần kích từ-thường đặt trên stato) tạo ra từ trường đi trong mạch từ, xuyên qua các vòng dây quấn của phần ứng (thường đặt trên rôto). Khi có dòng điện chạy trong mạch phần ứng, các thanh dẫn phần ứng sẽ chịu tác động bởi các lực điện từ theo phương tiếp tuyến với mặt trụ rôto, làm cho rôto quay. Chính xác hơn, lực điện từ trên một đơn vị chiều dài thanh dẫn là tích có hướng của vectơ mật độ từ thông B và vectơ cường độ dòng điện I. Dòng điện phần ứng được đưa vào rôto thông qua hệ thống chổi than và cổ góp. Cổ góp sẽ giúp cho dòng điện trong mỗi thanh dẫn phần ứng được đổi chiều khi thanh dẫn đi đến một cực từ khác tên với cực từ mà nó vừa đi qua (điều này làm cho lực điện từ được sinh ra luôn luôn tạo ra mômen theo một chiều nhất định). Hình ảnh động cơ điện 1 chiều :

Phần II : xây dựng phần cứng, lưu đồ thuật toán và chương

trình điều khiển.

2.1 Thiết kế phần cứng và sơ đồ mạch mô phỏng :

để đo tốc độ ta dùng phương pháp đếm số xung trong một khoảng thời gian đo

(^tđ ). Như vậy với phương pháp này thì ta lựa chọn encorder để biến tốc độ thành một dãy xung có tần số tỷ lệ với tốc độ quay của động cơ.

Tính toán kết quả đo :

Phương pháp đo là đếm số xung trong một khoảng thời gian đo (^tđ ), số xung đếm được trong thời gian đo ^tđ là Nx. Ta đo tốc độ động cơ 1 chiều có gắn

encoder 100 xung/vòng, vậy ta chọn thời gian đo là ^tđ = 0,6s để đảm bảo thông tin cập nhật một cách tối ưu nhất.

n : là tốc độ động cơ.

Nx.60

^{n =} t_đ _. .l

	60.Nx		60.Nx
n =		=		= Nx
	t_đ .100
			0,6.100

Trong đó : ^tđ : thời gian lấy mẫu đo kết quả là 0,6s

Sơ đồ mạch mô phỏng :

RP1

RESPACK-8




1		23456789

C1

19

39

XTAL1

P0.0/AD0

P0.1/AD1

38

33n

X1

P0.2/AD2

37

18

36

XTAL2

P0.3/AD3

35

C2

CRYSTAL

P0.4/AD4

34

P0.5/AD5

33

GND

P0.6/AD6

C3

9

RST

P0.7/AD7

32

33n

21

10u

+5 v

P2.0/A8

22

P2.1/A9

P2.2/A10

23

29

PSEN

P2.3/A11

24

30

ALE

P2.4/A12

25

31

26

EA

P2.5/A13

R1

START

P2.6/A14

27

P2.7/A15

28

10k

1

P1.0

P3.0/RXD

10

2

P1.1

P3.1/TXD

11

3

P1.2

P3.2/

INT0

12

4

13

P1.3

P3.

3/INT1

5

P1.4

P3.4/T0

14

6

15

P1.5

P3.5/T1

7

16

P1.6

P3.6/

WR

8

P1.7

17

P3.7/RD

+12 v

AT89C51

+88.8

GND

2.2 Lưu đồ thuật toán:

2.3 Chương trình điều khiển :

; chương trình đo và hiển thi tốc độ động cơ

ORG 0000h

dem equ 55h

chuky equ 57h

bl equ 61h

bh equ 69h

layxung equ p3.4

hangchucdonvi equ 13h

hangngantram equ 14h

setb P1.0

doi_an_phim:

JB P1.0, doi_an_phim ; Thoat khi P3.4 = 1

mov p0,#0c0h

mov p2,#11111110b

quet equ p2

led7 equ p0

setb layxung

jb layxung,$

jnb layxung,lucdau

xoaydata16:

clr c

mov a,bl

rlc a

mov bl,a

mov a,bh

rlc a

mov bh,a

mov a,hangchucdonvi

rlc a

mov hangchucdonvi,a

mov a,hangngantram

rlc a

mov hangngantram,a

ret

main:

clr tf0

clr tr0

call hienthiled

lucdau:

mov tmod,#00010101b

mov th0,#00h

mov tl0,#00h

setb tr0

setb p3.4

mov dptr,#ma7doan

lcall delay03s

clr tf1

clr tr1

clr tr0

clr tf0

call tuhextobcd

call giaima7doan

sjmp main

ret

hex 16 bit to bcd tuhextobcd:

mov hangchucdonvi,#00h mov hangngantram,#00h mov bh,th0

mov bl,tl0 mov dem,#15

tuhextobcda:

call xoaydata16

mov a,hangchucdonvi

anl a,#0fh

cjne a,#4,$+3 ;nhay neu nho hon

jc tuhextobcdb

mov a,hangchucdonvi

add a,#3

mov hangchucdonvi,a

tuhextobcdb:

mov a,hangchucdonvi

anl a,#0f0h

cjne a,#50h,$+3

jc tuhextobcdc

mov a,hangchucdonvi

add a,#30h

mov hangchucdonvi,a

tuhextobcdc:

mov a,hangngantram

anl a,#0fh

cjne a,#5,$+3

jc tuhextobcdd

mov a,hangngantram

add a,#3

mov hangngantram,a

tuhextobcdd:

mov a,hangngantram

anl a,#0f0h

cjne a,#50h,$+3

jc tuhextobcde

mov a,hangngantram

add a,#30h

mov hangngantram,a

tuhextobcde:

djnz dem,tuhextobcda

call xoaydata16

ret

;;;;;BCD to 7seg

giaima7doan:

mov a,hangchucdonvi

anl a,#0fh

movc a,@a+dptr

mov 27h,a

mov a,hangchucdonvi

anl a,#0f0h

swap a

movc a,@a+dptr

mov 26h,a

mov a,hangngantram

anl a,#0fh

movc a,@a+dptr

mov 25h,a

mov a,hangngantram

anl a,#0f0h

swap a

movc a,@a+dptr

mov 24h,a

ret

hienthiled:

mov a,#01b

mov r0,#27h

ht1:

mov led7,@r0

mov quet,a

mov quet,#00h

dec r0

rl a

cjne r0,#22h,ht1

ret

delay03s: ; chuong trinh delay lay mau (0.6s)

mov r6,#12

lai1:mov tmod ,#00010101b

mov th1,#03ch

mov tl1,#0b0h

setb tr1

here: lcall hienthiled

jnb tf1,here

clr tf1

djnz r6,lai1

ret

ma7doan:

db 0c0h,0f9h,0a4h,0b0h,99h,92h,82h,0f8h,80h,90h

ret

end

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

[sociallocker id=”19555″] Tải Xuống Tại Đây [/sociallocker]

May 20, 2019

Bài tập lớn Xây dựng phần mềm quản lý thư viện trường Đại học

Bài tập lớn Xây dựng phần mềm quản lý thư viện trường Đại học

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là bài nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Bài liên quan:Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/05/B%C3%A0i-t%E1%BA%ADp-l%E1%BB%9Bn-X%C3%A2y-d%E1%BB%B1ng-ph%E1%BA%A7n-m%E1%BB%81m-qu%E1%BA%A3n-l%C3%BD-th%C6%B0-vi%E1%BB%87n-tr%C6%B0%E1%BB%9Dng-%C4%90%E1%BA%A1i-h%E1%BB%8Dc.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay bản PDF tại đây: Bài tập lớn Xây dựng phần mềm quản lý thư viện trường Đại học

LỜI NÓI ĐẦU

Hiện nay, thư viện là một hệ thống khá phổ biến trong các trường học cũng như trên các tỉnh thành trong cả nước. Đi cùng với sự phát triển của các thư viện là nhu cầu của độc giả tăng lên, và số lượng sách trong thư viện cũng tăng lên rất nhiều so với những hệ thống thư viện đơn giản và nhỏ lẻ trước đây.

Và, cũng một yêu cầu được đặt ra cùng với sự phát triển đó là làm thế nào để quản lý các thông tin trong thư viện một cách tốt nhất và có hiệu quả nhất. Vì vậy, em xin giới thiệu 1 hệ thống quản lý thư viện, đáp ứng được 1 số chức năng cơ bản cần thiết của một hệ thống quản lý thư viện là quản lý tài liệu, độc giả, quản lý cập nhật và quản lý quá trình mượn và trả sách trong thư viện. Hệ thống mà em đang giới thiệu tập trung chủ yếu vào quản lý dữ liệu ( tài liệu, bạn đoc ) và quản lý mượn, trả sách…

Em xin chân thành cảm ơn.

Hà Nội, 12/11/ 2013

Nhóm Sinh viên

Nguyễn Nhật Long

Lê Như Thành

Hoàng Văn Khoa

5

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

CHƯƠNG I. XÁC ĐỊNH YÊU CẦU

Yêu cầu hệ thống

Dựa vào các hoạt động cơ bản của một hệ thống thư viện, ta có thể thấy được những yêu cầu cơ bản của một hệ thống quản lý thư viện là :

Cung cấp cho người quản lý các thông tin về các đầu sách trong thư viện, các đầu sách theo từng thể loại, số sách đang được mượn, số sách rỗi (chưa được mượn)….

Hỗ trợ việc quản lý thông tin về bạn đọc.

Hỗ trợ cập nhật các thông tin về tài liệu và bạn đọc như: các lần tái bản, thêm sách, thêm bạn đọc, xóa bạn đọc, thay đổi thông tin tài liệu, thay đổi thông tin bạn đọc….

Hỗ trợ người quản lý trong quá trình xác nhận cho mượn và trả sách với bạn đọc.

Chức năng

Hỗ trợ nhiều người dùng làm việc đồng thời.

Tính dễ dùng

Hệ thống phải hoạt động liên tục 8 giờ/ngày, 6 ngày/tuần, với thời gian ngừng hoạt động không quá 10%.

Hiệu suất.

Hệ thống phải hỗ trợ đến 30 người dùng truy xuất CSDL trung tâm đồng thời bất kỳ lúc nào.

Hệ thống phải có khả năng hoàn tất 80% giao dịch trong vòng 2 phút

6

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

CHƯƠNG II. PHÂN TÍCH QUY TRÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG

Quy trình nhập tài liệu

Thời gian: Thực hiện mỗi khi thư viện nhập tài liệu mới về.

Tài liệu nhập về bao gồm: Sách, báo, tạp chí, tài liệu điện tử, luận văn, đồ án, giáo trình, đề cương, đĩa CD, DVD. Trong đó, sách là tài liệu chính.

Tác nhân tham gia vào quá trình nhập tài liệu Ban kỹ thuật.

Vai trò của quá trình nhập tài liệu
- Tăng số lượng tài liệu đáp ứng được nhu cầu của độc giả

Nguồn tài liệu phong phú

Các bước tiến hành
- Phân loại tài liệu. Ban kỹ thuật phân tài liệu thành các loại như:

Sách

Báo, tạp chí

Tài liệu tham khảo…..

Trong đó, mỗi loại tài liệu được phân theo từng ngành/khoa (khoa học cơ bản, điện – điện tử, cơ khí, động lực, kinh tế, thủy lợi….).

Đánh mã tài liệu: Ban kỹ thuật thực hiện đánh mã cho từng loại tài

liệu bao gồm cả mã số và mã chữ.

Mã được đánh theo quy định: Theo loại tài liệu, theo ngành sau đó là mã tài liệu.

Loại tài liệu được đánh mã vạch gồm: Sách, báo, tạp chí, tài liệu tham khảo.

Đối với loại tài liệu sử dụng mã vạch thì ban kỹ thuật sử dụng phần mềm sinh mã tự động cho từng tài liệu theo quy định đã đặt ra.

7

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Mã được sinh ra không bị trùng lặp. Sau khi đã sinh mã họ sẽ in mã và gán mã cho từng loại tài liệu.

Sắp xếp tài liệu: Gán mã cho từng loại tài liệu xong, ban kỹ thuật sắp xếp tài liệu vào các tủ tài liệu tương ứng (tủ để sách, tủ để báo, tạp chí, tủ để tài liệu tham khảo…). Ban kỹ thuật phân tủ tài liệu ra thành các tầng, giá, kệ để sắp xếp tài liệu theo đúng từng ngành.

Quy trình mượn tài liệu

Thời gian: Xảy ra mỗi khi có độc giả đến mượn tài liệu (trong giờ hành

chính).

Mượn tài liệu gồm có 2 loại: mượn về và mượn đọc tại chỗ. Số lượng tài liệu được mượn về và mượn đọc tại chỗ theo quy định của thư viện.

Độc giả là học sinh, sinh viên: tài liệu mượn về gồm sách, giáo trình,

luận văn, đề cương.

Độc giả là cán bộ nhân viên trong trường thì tài liệu mượn về gồm:

sách, giáo trình, luận văn, đề cương, đĩa CD, DVD.

Tài liệu không được mượn về, chỉ mượn đọc tại chỗ là báo, tạp chí.

Tác nhân tham gia vào quá trình mượn tài liệu

Ban thủ thư, độc giả (học sinh, sinh viên, cán bộ nhân viên trong trường).

Vai trò của quá trình mượn tài liệu

Đáp ứng được nhu cầu của bạn đọc.

Các bước tiến hành:
- Độc giả yêu cầu tài liệu cần mượn.

Ban thủ thư dựa vào thông tin tài liệu đó trong hệ thống.

Trường hợp tài liệu đó còn trong thư viện, thủ thư yêu cầu độc giả đưa

thẻ thư viện. Thủ thư sử dụng đầu đọc mã vạch để đọc mã vạch từ tài liệu => lấy thông tin về tài liệu đó, đọc mã vạch tù thẻ thư viện => lấy thông tin về độc giả.

Sau đó thủ thư tạo phiếu mượn. Mẫu phiếu mượn tài liệu:

8

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

THƯ VIỆN TRƯỜNG ………………………………………………..

PHIẾU MƯỢN

Họ và tên:……………………………………………………………

Đơn vị (lớp): ………………………………………………………..

Tên sách:……………………………………………………………..

Số sách:………………………………………………………………

Ngày mượn: ……./……./…… Hạn trả: ……../……./…….

Nếu độc giả mượn về thì phiếu mượn có ghi rõ ngày phải trả tài liệu. Đối với độc giả mượn đọc tại chỗ thì phiếu mượn không có hạn trả.

Tạo xong phiếu mượn thì thủ thư đưa tài liệu và thẻ thư viện cho độc giả.

Trường hợp tài liệu đó không còn thì hệ thống sẽ thông báo và thủ thư

thông báo cho độc giả “Tài liệu bạn yêu cầu không còn”.

Trường hợp hệ thống thông báo không có tài liệu này. Thủ thư sẽ thông báo cho độc giả “Thư viện không có tài liệu bạn yêu cầu”.

Quy trình trả tài liệu

Thời gian: Xảy ra mỗi khi có độc giả trả tài liệu. Trả tài liệu mượn đọc tại chỗ, trả tài liệu mượn về.

Tác nhân tham gia vào quá trình trả tài liệu Ban thủ thư, độc giả.

Các bước tiến hành:

Trường hợp độc giả trả tài liệu mượn đọc tại chỗ

Độc giả đưa tài liệu đã mượn và thẻ thư viện cho thủ thư.

Thủ thư nhận tài liệu và thẻ thư viện, sử dụng đầu đọc mã vạch

để đọc thông tin tài liệu và độc giả, kiểm tra và so sánh thông tin với phiếu mượn.

Thông tin đúng với phiếu mượn và không xảy ra vi phạm thì

thủ thư đánh dấu phiếu mượn là đã được xử lý và trả thẻ thư viện cho độc giả.

Trường hợp độc giả vi phạm quy định của thư viện như: Trả tài

liệu bị rách nát, hư hỏng thì bị xử phạt.

Trường hợp độc giả trả tài liệu mượn về

Độc giả đưa tài liệu và thẻ thư viện cho thủ thư.

9

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Thủ thư kiểm tra tài liệu và sử dụng đầu đọc mã vạch để kiểm tra

thông tin tài liệu và độc giả.

Trường hợp độc giả trả tài liệu đúng thời hạn và thông tin tài liệu và

độc giả giống phiếu mượn thì thủ thư đánh dấu đã xử lý vào phiếu mượn và trả thẻ thư viện cho độc giả.

Trường hợp độc giả vi phạm quy định của thư viện như: trả tài liệu, tài

liệu bị rách nát, hư hỏng thì sẽ bị xử phạt.

Sau khi nhận tài liệu độc giả trả, thủ thư phân loại và sắp xếp tài liệu vào đúng vị trí lưu trữ nó.

Xử lý độc giả vi phạm

Thời gian: Xảy ra khi có độc giả vi phạm mượn trả tài liệu.

Tác nhân tham gia vào quá trình xử lý vi phạm. Ban thủ thư, độc giả

Vai trò của việc xử lý vi phạm
- Giảm tỉ lệ vi phạm của độc giả.

Nâng cao tính kỷ luật cho thư viện.

Các bước tiến hành:
- Độc giả trả tài liệu và bị vi phạm

Thủ thư xử phạt độc giả theo quy định của thư viện

+ Trường hợp độc giả trả tài liệu không đúng thời hạn quy định. Đối

với những độc giả trả tài liệu quá hạn thì sẽ bị khóa thẻ theo đúng quy định

của thư.

+ Trường hợp độc giả đánh mất tài liệu bị phạt 100% giá bìa của tài liệu đã mượn.

+ Trường hợp độc giả đánh rách nát tài liệu, tùy vào tình trạng của tài liệu mà thủ thư phạt.

Trường hợp tiền phạt của độc giả vượt quá 90% giá bìa thì độc giả vửa phải nộp 90% giá bìa và bị khóa thẻ trong khoảng thời gian bằng thời hạn mượn tài liệu đó.

Quy trình xử lý tài liệu

Thời gian: Xảy ra khi mỗi khi nhập tài liệu về, tiến hành thanh lý vào mỗi năm.

Tài liệu cần xử lý gồm cả tài liệu mới và cũ.

10

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Tác nhân tham gia vào quá trình xử lý tài liệu Ban kỹ thuật

Vai trò của việc xử lý tài liệu
- Đối với tài liệu mới: Giúp cho thủ thư dễ dàng quản lý và tìm kiếm tài

liệu.

Đối với tài liệu cũ: Giảm bớt tài liệu không còn sử dụng được cho thư

viện.

Các bước tiến hành
- Đối với tài liệu mới: Thực hiện như quá trình nhập tài liệu

Đối với tài liệu cũ: Hàng năm ban kỹ thuật chọn ra các cuốn tài liệu

cũ, rách nát, lạc hậu, những cuốn không sử dụng được nữa. Những cuốn tài liệu này sẽ được bỏ vào kho hoặc thanh lý. Sau khi bỏ các cuốn tài liệu cũ, ban kỹ thuật phân loại và sắp xếp lại tài liệu vào mỗi tủ, mỗi giá sao cho thuận tiện cho quá trình tìm kiếm và mượn trả.

Quy trình tìm kiếm thông tin

Thời gian: Xảy ra vào bất cứ khi nào người dùng có nhu cầu.

Tác nhân tham gia vào quá trình tìm kiếm

Admin, ban kỹ thuật, ban lập kế hoạch, ban thủ thư.

Vai trò của việc tìm kiếm
- Biết được đầy đủ thông tin về tiêu chí cần tìm

Tìm kiếm nhanh, chính xác.

Nâng cao hiệu quả làm việc

Các bước thực hiện:

Người dùng lựa chọn các tiêu chí tìm kiếm:

Tìm kiếm tài liệu: Người dùng lựa chọn tiêu chí tìm kiếm tài liệu.

+ Tìm theo dạng tài liệu: Sách, báo – tạp chí, tài liệu điện tử, tài liệu

khác. Hệ thống sẽ hiển thị danh sách tài liệu theo từng dạng tài liệu mà người dùng lựa chọn.

+ Tìm tài liệu theo ngành: hệ thống hiển thị danh sách tài liệu theo từng ngành, theo từng chuyên ngành.

Người dùng tìm theo tên, tác giả, nhà xuất bản…Hệ thống sẽ hiển thị cuốn tài liệu có những thông tin đó. Hệ thống sẽ thông báo “Không còn tài liệu này” nếu tài liệu đó đã được độc giả mượn hết.

11

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Người dùng có thể kết hợp nhiều tiêu chí tìm kiếm: Tìm theo dạng tài liệu, theo ngành, theo tên…Hệ thống sẽ trả ra kết quả nếu còn tại tài liệu đó trong thư viện.

Quá trình tìm kiếm cho biết được đầy đủ thông tin của tài liệu đó như: Tên, mã, nhà xuất bản, năm xuất bản, ngành…ngoài ra còn cho biết số lượng của tài liệu, số lượng còn và vị trí của tài liệu đó thuộc tầng mấy, tủ nào, giá nào.

Tìm kiếm thông tin độc giả: Người dùng lựa chọn tiêu chí tìm kiếm

độc giả.

+ Tìm kiếm độc giả theo khoa: hệ thống sẽ hiển thị danh sách độc giả

thuộc khoa đó.

+ Tìm độc giả theo lớp. Hệ thống hiển thị danh sách độc giả thuộc lớp mà người dùng lựa chọn.

Người dùng tìm theo số thẻ, họ tên, ngày cấp….Hệ thống sẽ hiển thị danh sách độc giả có những thông tin như vậy. Ngược lại, hệ thống sẽ thông

báo “Không tồn tại độc giả này”.

Người dùng có thể kết hợp nhiều tiêu chí tìm kiếm: Tìm theo khoa, theo lớp, tên, ngày cấp. Hệ thống sẽ hiển thị đầy đủ thông tin của độc giả

theo tiêu chí tìm kiếm.

Tìm kiếm mượn trả: Xảy ra khi độc giả mượn tài liệu, thủ thư phải tìm kiếm thông tin về độc giả để lập phiếu mượn cho độc giả đó. Mỗi khi độc giả trả tài liệu thì thủ thư cũng phải tìm kiếm thông tin về độc giả đó để đánh dấu rằng độc giả đó đã trả tài liệu cho thư viện. Sau quá trình tìm kiếm, thủ thư biết được độc giả có mượn tài liệu hay không. Tài liệu độc giả mượn là tài liệu nào, bao giờ thì đến hạn trả.

Quy trình làm thẻ thư viện

Thời gian: Công việc làm thẻ thường được tiến hành vào đầu các học kỳ với những đăng kí tập thể của từng đơn vị hoặc tiến hành làm thẻ khi có cá nhân đăng kí trực tiếp.

Mẫu thẻ thư viện

12

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Tác nhân tham gia vào quá trình làm thẻ thư viện

Đối tượng được làm thẻ thư viện là tất cả các học sinh, sinh viên, các

giáo viên, giảng viên, các cán bộ nhân viên của trường.

Nơi phát hành thẻ thư viện là ban kỹ thuật của thư viện trường. Các

nhân viên của ban kỹ thuật đều có nhiệm vụ đăng kí, in và phát hành thẻ cho các đối tượng muốn làm thẻ thư viện.

Vai trò của công tác làm thẻ

Tăng lượng độc giả, mở rộng quy mô của thư viện.

Kiểm soát được số lượng độc giả, số sách và tài liệu khác cho mượn

theo từng độc giả của thư viện (chỉ cho phép các đối tượng có thẻ thư viện mới được mượn sách, báo, tạp chí và các tài liệu khác trong thư viện)

Các bước tiến hành
- Các đối tượng muốn làm thẻ thư viện phải đăng kí làm thẻ với nhân

viên ban kỹ thuật. Thông tin đăng kí bao gồm các thông tin cá nhân: Họ và tên, ngày sinh, chức danh(sinh viên, học sinh, giáo viên, giảng viên, nhân viên), đơn vị (lớp, khoa, phòng ban) và ảnh thẻ 3×4.

Nhân viên ban kỹ thuật kiểm tra thông tin đúng, người đăng kí chưa

làm thẻ hoặc thẻ đã làm không còn được sử dụng thì ghi nhận thông tin và đưa vào danh sách đăng kí làm thẻ, nếu độc giả đã làm thẻ và thẻ vẫn còn hoạt động thì không cho độc giả đăng kí làm tiếp nữa.

Người đăng kí làm thẻ đóng lệ phí, nhân viên ban kỹ thuật thông báo cho độc giả thời gian nhận thẻ.

13

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Nhân viên phòng kỹ thuật của thư viên quét ảnh độc giả và in thẻ thư

viện cho các độc giả đã đăng kí.

Phân loại thẻ thư viện theo các chức danh và đơn vị đăng kí của độc

giả.

Ban kỹ thuật phát hành thẻ cho các độc giả và đơn vị đã đăng kí.

Quy trình hủy thẻ thư viện

Các trường hợp hủy thẻ thư viện: Tại thời điểm hủy thẻ, độc giả không mượn sách của thư viện hoặc đã trả hết tất cả sách mượn của thư viện và thẻ thuộc một trong các trường hợp sau:

Thẻ thư viện (đã hết hạn) của các đối tượng là học sinh, sinh viên ra

trường, cán bộ giáo viên, giảng viên, nhân viên của trường chuyển cơ quan khác.

Thẻ bị hư hỏng, rách nát không sử dụng được.

Tác nhân tham gia vào quá trình hủy thẻ
- Tất cả các độc giả thông báo mất thẻ, độc giả có thẻ rách nát, hư hỏng,

độc giả có thẻ hết hạn sử dụng.

Nơi tiến hành hủy thẻ của độc giả là ban kỹ thuật của thư viện. Tất cả

các nhân viên của ban kỹ thuật đều có nhiệm vụ tiếp nhận các thẻ cần hủy và xử lý hủy thẻ cho các độc giả.

Vai trò của việc hủy thẻ

Kiểm soát lượng độc giả của thư viện tại các thời điểm khác nhau.

Đảm bảo phân phối sách mượn cho đúng các độc giả của thư viện.

Các bước tiến hành:

Xác định thông tin một thẻ cần hủy và lý do hủy thẻ thư viện. Hủy thẻ hết hạn: (thường được tiến hành vào cuối năm học)

Nhân viên phòng kỹ thuật thống kê tất cả các thẻ thư viện đã hết hạn

dùng.

Nhân viên phòng kỹ thuật kiểm tra tình trạng của thẻ: Nếu độc giả có

thẻ hết hạn hiện đang mượn tài liệu của thư viện thì thư viện đưa thông báo yêu cầu độc giả đó trả hết tài liệu đang mượn của thư viện.

Độc giả trả tài liệu đã mượn của thư viện, ban kỹ thuật tiến hành hủy thẻ của độc giả.

14

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hủy thẻ do thẻ bị hư hại, bị mất: (tiến hành bất kỳ thời điểm nào trong

năm)

Độc giả yêu cầu hủy thẻ với ban kỹ thuật của thư viện: Độc giả đưa ra

thông tin cá nhân: Họ và tên, ngày sinh, chức danh, đơn vị.

Nhân viên ban kỹ thuật tìm và xác định thẻ cần hủy dựa theo thông tin

mà độc giả cung cấp.

Nhân viên ban kỹ thuật kiểm tra tình trạng mượn sách của độc giả:

Nếu độc giả đang mượn sách thì yêu cầu độc giả phải trả sách trước khi tiến hành hủy thẻ.

Độc giả trả hết sách, tài liệu đã mượn của thư viện, nhân viên ban kỹ thuật tiến hành hủy thẻ của độc giả.

Thống kê, báo cáo và in ấn

Thời gian

Thống kê theo định kỳ

Thống kê, báo cáo tài liệu nhập mới

Hình 2.1: Thống kê, báo cáo tài liệu nhập mới 2. Thống kê, báo cáo tình trạng mượn tài liệu

15

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hình 2.2: Thống kê, báo cáo tình trạng mượn tài liệu

Thống kê, báo cáo tài liệu thanh lý

Hình 2.3: Thống kê, báo cáo tài liệu thanh lý

16

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Thống kê, báo cáo độc giả đang mượn tài liệu

Hình 2.4: Thống kê, báo cáo độc giả đang mượn tài liệu 5. Thống kê, báo cáo độc giả vi phạm

Hình 2.5: Thống kê, báo cáo độc giả vi phạm 1. Thống kê, báo cáo tài liệu thủ thư cho mượn

17

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

	Hình 2.6: Thống kê, báo cáo tài liệu thủ thư cho mượn
−	Thống kê, báo cáo đột xuất:
1.	Thống kê, báo cáo tài liệu đang được mượn
2.	Thống kê, báo cáo tài liệu còn trong thư viện.
3.	thống kê, báo cáo độc giả đang mượn tài liệu

Tác nhân tham gia vào quá trình thống kê Admin, ban thủ thư, ban lập kế hoạch.

Vai trò của quá trình thống kê trong hoạt động quản lý thư viện

− Kiểm soát được tần xuất mượn trả tài liệu trong

thư viện

− Kiểm soát số lượng tài liệu, độc giả trong thư

viện

− Dựa trên kết quả thống kê tài liệu được yêu cầu,

tài liệu được mựơn nhiều ban kế hoạch có thể lập kế hoạch bổ sung thêm

những loại tài liệu cần thiết hoặc nhập ít hơn hoặc ngừng mua những tài

liệu ít được sử dụng, tài liệu đã lạc hậu dựa trên thống kê tài liệu thanh lý

và tài liệu mượn ít.

− Kiểm tra tình hình làm việc của các thủ thư thông

qua tần xuất mượn trả mà thủ thư đó đảm nhiệm.

Các bước tiến hành

18

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Người dùng (nhân viên thư viện) lựa chọn các tiêu chí thống kê khác nhau. Với mỗi kiểu thống kê trên nhân viên thư viện đều có thể lựa chọn thống kê theo đơn vị là khoa khác nhau.

Hệ thống hiển thị thông tin và các bảng thống kê, báo cáo cho người dùng.

Người dùng có thể in bảng thống kê báo cáo vừa lựa chọn trên máy in.

CHƯƠNG III. PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG THEO UML

1. Các chức năng của hệ thống

1.1. Quản trị hệ thống

Quản lý người dùng

Thêm người dùng

Sửa thông tin người dùng
Xóa người dùng
Phân quyền cho người dùng

Thay đổi mật khẩu

Đăng nhập

Sao lưu và phục hồi dữ liệu

1.2. Quản lý tài liệu

Sinh mã vạch

Tạo mã vạch

In mã vạch

Dán mã vào tài liệu

Thêm tài liệu

19

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Sửa thông tin tài liệu

Xóa tài liệu

1.3. Quản lý độc giả

Đăng ký làm thẻ

Thêm người đăng ký làm thẻ TV

Sửa thông tin người đăng ký làm thẻ TV

Xóa người đăng ký làm thẻ TV

Thêm độc giả

Xóa độc giả

1.4. Quản lý mượn, trả tài liệu

Quản lý mượn tài liệu

Xử lý yêu cầu mượn

Lập phiếu mượn

Sửa phiếu mượn

Xóa phiếu mượn

Quản lý trả tài liệu

Xử lý yêu cầu trả

Cập nhật phiếu mượn trả.

Xử lý độc giả vi phạm

Xử lý độc giả trả muộn

Xử lý độc giả làm mất, hư hỏng tài liệu.

Thông báo độc giả mượn quá hạn

20

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

1.5. Tìm kiếm thông tin

Tìm kiếm tài liệu

Tìm kiếm đơn giản: theo mã tài liệu, tên tài liệu.

Tìm kiếm kết hợp: theo mã, tên tài liệu, ngành, nhà xuất bản, tác giả, số phát hành….

Tìm kiếm độc giả

Tìm kiếm đơn giản: theo số thẻ, họ tên độc giả.

Tìm kiếm kết hợp: theo số thẻ, họ tên, khoa, lớp, năm sinh, giới tính….

Tìm kiếm thông tin mượn trả

Tìm kiếm tài liệu đang được mượn.

Tìm kiếm độc giả đang mượn tài liệu.

1.6. Thống kê, báo cáo và in ấn

Thống kê, báo cáo tài liệu nhập mới

Thống kê, báo cáo tài liệu còn trong thư viện

Thống kê, báo cáo tình trạng mượn mượn

Thống kê, báo cáo tài liệu thanh lý

Thống kê, báo cáo tài liệu thủ thư cho mượn

Thống kê, báo cáo độc giả vi phạm

Thống kê, báo cáo độc giả đang mượn tài liệu

2. Biểu đồ Usecase

2.1. Danh sách Actor của hệ thống

ST Tên Actor Ý nghĩa

T

21

		Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

			Admin có toàn quyền tương tác với hệ thống, có
			Admin có toàn quyền tương tác với hệ thống, có
	1	Admin	quyền điều khiển cũng như kiểm soát mọi hoạt
			động của hệ thống
	2	Ban kỹ thuật	Ban kỹ thuật thực hiện các chức năng: quản lý độc
	2	Ban kỹ thuật	giả, quản lý tài liệu.
			giả, quản lý tài liệu.
		Ban lập kế hoạch	Ban lập kế hoạch thực hiện chức năng: thống kê,
	3	Ban lập kế hoạch	lập kế hoạch mua tài liệu mới.
	3		lập kế hoạch mua tài liệu mới.
	4	Ban thủ thư	Ban thủ thư thực hiện chức năng: quản lý mượn
	4	Ban thủ thư	trả, tìm kiếm thông tin, thống kê khi có nhu cầu.
			trả, tìm kiếm thông tin, thống kê khi có nhu cầu.
		Bảng 3.1: Danh sách Actor của hệ thống
		Bảng 3.1: Danh sách Actor của hệ thống
2.2. Danh sách Use case của hệ thống

	ST	Tên UseCase		Ý nghĩa
	T

	1	Đăng nhập		Cho phép người dùng đăng nhập vào hệ
	1	Đăng nhập		thống.
				thống.
	2	Quản lý người dùng		Cho phép admin thêm, sửa, xóa và phân
	2	Quản lý người dùng		quyền cho người dùng
				quyền cho người dùng
	3	Thêm người dùng		Admin thêm người dùng vào hệ thống
	4	Sửa thông tin người dùng		Admin sửa thông tin về người dùng
	5	Xóa người dùng		Admin xóa người dùng khỏi hệ thống
	6	Phân quyền cho	người	Admin phân quyền cho từng người dùng
	6	dùng
		dùng
	7	Thay đổi mật khẩu		Thực hiện việc thay đổi mật khẩu của người
	7	Thay đổi mật khẩu		dùng
				dùng
		Sao lưu và phục hồi dữ		Thực hiện việc sao lưu và phục hồi dữ liệu
	8	Sao lưu và phục hồi dữ		cho hệ thống. Dữ liệu được sao lưu bằng
		liệu.		file.
				file.
	9	Sinh mã vạch		Sinh mã vạch (mã số và mã chữ) cho các
	9	Sinh mã vạch		Sinh mã vạch (mã số và mã chữ) cho các
				loại tài liệu như: sách, báo tạp chí, luận văn,

22

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Tạo mã vạch

In mã vạch
Dán mã lên tài liệu
Thêm tài liệu
Sửa thông tin tài liệu

Xóa tài liệu
Thêm độc giả
Xóa độc giả (hủy thẻ)

Quản lý mượn tài liệu

Xử lý yêu cầu mượn
Lập phiếu mượn
Sửa thông tin phiếu mượn
Xóa phiếu mượn

Quản lý trả tài liệu

Xử lý yêu cầu trả

Cập nhật thông tin phiếu mượn

Xử lý độc giả vi phạm

Thông báo hết độc giả mượn quá hạn

Tìm kiếm tài liệu

Tìm kiếm độc giả

giáo án, đề cương. Tạo mã vạch theo đúng tiêu chuẩn quy định. Mã vạch được đánh theo ngành, theo chuyên ngành, mã tài liệu.

In mã vạch

Dán mã vào tài liệu tương ứng

Ban kỹ thuật thêm tài liệu

Ban kỹ thuật sửa thông tin tài liệu

Ban kỹ thuật xóa tài liệu

Ban kỹ thuật thêm độc giả

Ban kỹ thuật xóa độc giả Bao gồm các chức năng: xử lý yêu cầu mượn tài liệu, lập phiếu mượn, sửa thông tin phiếu mượn, xóa phiếu mượn.

Thủ thư xử lý theo yêu cầu độc giả.

Thủ thư lập phiếu mượn

Thủ thư sửa thông tin phiếu mượn

Thủ thư xóa phiếu mượn

Bao gồm các chức năng: xử lý yêu cầu trả,

cập nhật thông tin phiếu mượn.

Thủ thư xử lý khi độc giả trả tài liệu Cập nhật lại thông tin cho phiếu mượn sau khi độc giả trả tài liệu.

Thủ thư xử lý độc giả vi phạm quy đinh mượn trả

Thủ thư thông báo tới độc giả mượn quá hạn.

Người dùng lựa chọn tiêu chí tìm kiếm: tìm kiếm tài liệu theo ngành, theo bộ môn; tìm theo NXB, tìm theo tác giả,….

Người dùng lựa chọn tiêu chí tìm kiếm độc

23

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Tìm kiếm thông tin mượn trả

Thống kê báo cáo

In ấn

giả: tìm theo họ tên độc giả, tìm theo quê quán; tìm theo ngành, lớp; tìm theo trình độ…

Người dùng lựa chọn tiêu chí tìm kiếm: tìm kiếm độc giả đang mượn tài liệu, tìm tài liệu đang được mượn…

Thủ thư… lựa chọn hình thức thống kê, báo cáo: TKBC tài liệu nhập, TL đang được mượn, TL còn trong thư viện, TKBC độc giả đang mượn tài liệu….

Thủ thư…lựa chọn in các thống kê báo cáo. như: In TKBC tài liệu nhập, in TKBC tài liệu còn trong thư viện….

Bảng 3.2: Danh sách Use case của hệ thống

2.3. Vẽ biểu đồ Usecase

2.3.1. Biểu đồ Usecase tổng quát

24

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hình 3.1: Biểu đồ Use case tổng quát

2.3.2. Biểu đồ Usecase “Quản trị hệ thống”

Hình 3.2: Biểu đồ Usecase “Quản trị hệ thống”

2.3.3. Biểu đồ Usecase “Quản lý tài liệu”

Tác nhân “Người dùng” bao gồm Admin và Ban kỹ thuật.

25

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hình 3.3: Biểu đồ Usecase “Quản lý tài liệu”

2.3.4. Biểu đồ Usecase “Quản lý độc giả”

Tác nhân “Người dùng” bao gồm Admin và Ban kỹ thuật.

Hình 3.4: Biểu đồ Usecase “Quản lý độc giả”

2.3.5. Biều đồ Usecase “Quản lý mượn, trả tài liệu”

Tác nhân “Người dùng” bao gồm Admin và Ban thủ thư.

26

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hình 3.5: Biểu đồ Usecase “Quản lý mượn, trả tài liệu”

2.3.6. Biều đồ Usecase “Tìm kiếm thông tin”

Các tác nhân tham gia vào tìm kiếm thông tin gồm: admin, ban thủ thư, ban kỹ thuật, ban lập kế hoạch.

Biểu đồ Usecase “Tìm kiếm tài liệu”

Hình 3.6: Biểu đồ Usecase “Tìm kiếm tài liệu”

Biểu đồ Usecase “Tìm kiếm độc giả”

27

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hình 3.7: Biểu đồ Usecase “Tìm kiếm độc giả” c. Biểu đồ Usecase “Tìm kiếm thông tin mượn trả”

Hình 3.8: Biểu đồ Usecase “Tìm kiếm thông tin mượn trả”

2.3.7. Biểu đồ Usecase “Thống kê, báo cáo”

28

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Tác nhân “Người dùng” bao gồm các tác nhân như: Admin, ban thủ thư, ban kỹ thuật, ban lập kế hoạch đều tham gia vào quá trình xem các thống kê báo cáo.

Hình 3.9: Biểu đồ Usecase “Thống kê, báo cáo”

2.3.8. Biểu đồ Usecase “In ấn”

Tác nhân “Người dùng” bao gồm các tác nhân như: Admin, ban thủ thư, ban kỹ thuật, ban lập kế hoạch đều tham gia vào quá trình in ấn các thống kê báo cáo.

Hình 3.10: Biểu đồ Usecase “In ấn”

2.4. Đặc tả các Usecase

2.4.1. Đặc tả Usecase “Quản trị hệ thống”

29

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

2.4.1.1. Đặc tả Usecase “Quản lý người dùng”

Đặc tả Usecase “Thêm người dùng”

Tác nhân Admin

Mô tả: Tác nhân sử dụng Usecase để thực hiện chức năng thêm thông tin về người dùng mới(tên đăng nhập, họ tên, chức danh, giới tính, email, điện thoại)

Dòng sự kiện chính.

Tác nhân chọn chức năng thêm người dùng
Hệ thống hiển thị form thêm người dùng
Tác nhân nhập thông tin(tên đăng nhập, họ tên, chức danh, giới tính, email, điện thoại)
Tác nhân chọn lưu
Hệ thống kiểm tra tính hợp lệ của thông tin và lưu vào cơ sở dữ liệu

Usecase kết thúc

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ 1

Tác nhân hủy bỏ chức năng thêm người dùng
Hệ thống bỏ qua form thêm người dùng và trở về

giao diện chính

Kết thúc Usecase.

Dòng thứ 2

Tác nhân nhập vào lỗi
Hệ thống hiển thì lỗi
Kết thúc Usecase

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng Tác nhân phải đăng nhập

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng

Nếu thành công: Thông tin người dùng được thêm vào hệ thống

Nếu thất bại: Hệ thống báo lỗi, thông tin không được nhập vào cơ sở dữ

liệu

Điểm mở rộng

Tần suất sử dụng

Đặc tả Usecase “Sửa thông tin người dùng”

30

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Tác nhân Admin

Mô tả: Tác nhân sử dụng Usecase này để thực hiện chức năng sửa các

thông tin liên quan đến người dùng như: họ tên, chức danh, giới tính, email, điện thoại.

Dòng sự kiện chính

Tác nhân chọn chức năng Sửa thông tin người dùng
Tác nhân chọn bản ghi cần sửa

Tác nhân sửa thông tin
Tác nhân chọn lưu thông tin
Hệ thống kiểm tra sự hợp lệ của thông tin đưa vào.
Hệ thống lưu thông tin vào cơ sở dữ liệu
Usecase kết thúc

Dòng sự kiện phụ

Dòng sự kiện phụ 1

Tác nhân hủy bỏ việc sửa người dùng
Hệ thống bỏ qua và trở về giao diện chính
Kết thúc Usecase.

Dòng sự kiện phụ 2

Thông tin tác nhân nhập vào không hợp lệ
Hệ thống hiển thị thông báo lỗi
Kết thúc Usecase

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng Tác nhân phải đăng nhập vào hệ thống

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng

Nếu thành công: Thông tin người dùng được cập nhật thành công vào hệ

thống.

Nếu thất bại:Hệ thống trả về thông báo lỗi, thông tin không được cập

nhật thành công

Điểm mở rộng Không có

Tần suất sử dụng Ít thường xuyên.

Đặc tả Usecase “Xóa người dùng”

Tác nhân Admin

Mô tả: Tác nhân sử dụng usecase này để thực hiện chức năng xóa người

31

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

dùng khỏi hệ thống.

Dòng sự kiện chính:

Tác nhân chọn chức năng xóa người dùng
Hệ thống hiển thị form chứa danh sách người dùng
Admin chọn người dùng cần xóa và click vào nút “Xóa”.

Hệ thống xác nhận và thực hiện xóa người dùng đó
Usecase kết thúc

Dòng sự kiện phụ

Dòng sự kiện phụ thứ 1
1. Tác nhân hủy bỏ việc xóa người dùng.
2. Hệ thống không thực hiện chức năng xóa người dùng.
3. Kết thúc Usecase.
Dòng sự kiện phụ thứ 2

Hệ thống có lỗi xảy ra trong quá trình xử lý.
Hệ thống hiển thị thông báo lỗi.

Kết thúc Usecase.

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng

Tác nhân phải đăng nhập vào hệ thống trước khi thực hiện chức năng này.

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng Nếu thành công:Người dùng bị xóa khỏi hệ thống

Nếu thất bại:Hệ thống trả về thông báo lỗi, người dùng không bị xóa khỏi hệ thống

Điểm mở rộng Không có

Tần suất sử dụng Ít thường xuyên.

Đặc tả Usecase “Phân quyền cho người dùng”

Tác nhân Admin

Mô tả: Tác nhân sử dụng Usecase này để phân quyền cho thủ thư , ban kỹ thuật , ban lập kế hoạch
Dòng sự kiện chính

Tác nhân chọn chức năng phần quyền

32

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hệ thống hiển thì form phân quyền.

Tác nhân chọn người dùng và phân quyền cho người dùng đó
Tác nhân click Xác nhận
Hệ thống xác nhận và lưu thông tin đó
Kết thúc Usecase

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ 1

Tác nhân hủy bỏ việc phân quyền.
Hệ thống không thực hiện phân quyền người dùng.
Kết thúc Usecase

Dòng thứ 2
1. Tác nhân đưa vào thông tin không hợp lệ
2. Hệ thống hiển thị thông báo lỗi
3. Kết thúc Usecase

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng

Tác nhân phải đăng nhập vào hệ thống trước khi thực hiện chức năng

này.

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng

Nếu thành công: thông tin về quyền hạn đối với người dùng đó được lưu vào hệ thống.

Nếu thất bại: hệ thống thông báo lỗi.

Điểm mở rộng Không có

Tần suất sử dụng Thường xuyên.

Đặc tả Usecase “Thay đổi mật khẩu”

Tác nhân Admin, Ban kỹ thuật, Ban thủ thư, Ban kế hoạch

Mô tả: Tác nhân chọn usecase này để thay đổi mật khẩu.

Dòng sự kiện chính

Người dùng chọn chức năng thay đổi mật khẩu

33

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hệ thống hiển thị form cho phép người dùng thay đổi mật khẩu.

Người dùng nhập lại mật khẩu cũ và nhập mật khẩu mới vào textbox.
Hệ thống kiểm tra sự hợp lệ của thông tin đưa vào và lưu thông tin vào hệ thống.

Kết thúc Usecase

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ 1

Người dùng hủy bỏ việc thay đổi mật khẩu.
Hệ thống không thực hiện chức năng thay đổi mật khẩu.
Kết thúc Usecase

Dòng thứ 2

Thông tin người dùng nhập vào không hợp lệ
Hệ thống không thực hiện chức năng thay đổi mật khẩu.
Kết thúc Use case

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng

Người dùng phải đăng nhập vào hệ thống trước khi thực hiện chức năng

này.

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng

Nếu thành công: Mật khẩu của người dùng được thay đổi thành công, hệ thống hiển thị form “Đăng nhập” cho phép người dùng đăng nhập lại.

Nếu thất bại: hệ thống thông báo lỗi và mật khẩu của người dùng không được thay đổi.

Điểm mở rộng Không có

Tần suất sử dụng Thường xuyên

2.4.1.2. Đặc tả Usecase “Đăng nhập”

Tác nhân Admin, ban kỹ thuật, ban thủ thư, ban lập kế hoạch

34

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Mô tả: Tác nhân sử dụng Usecase này để thực hiện đăng nhập vào hệ thống.
Dòng sự kiện chính

Hệ thống hiển thị giao diện đăng nhập

Người dùng nhập tài khoản bao gồm Tên đăng nhập và mật khẩu.
Hệ thống kiểm tra và xác nhận thông tin đăng nhập.
Hiển thị giao diện chính của phần mềm
Kết thúc Use case.

Dòng sự kiện phụ

Dòng sự kiện phụ 1

Người dùng hủy yêu cầu đăng nhập.
Hệ thống đóng lại.
Kết thúc Usecase.

Dòng sự kiện phụ 2
1. Người dùng nhập thông tin sai.
2. Hệ thống hiển thị thông báo lỗi.
3. Kết thúc Use case.

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng Không đòi hỏi yêu cầu gì trước đó.
Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng

Nếu thành công: Hệ thống sẽ hiển thị giao diện chính. Người dùng có

thể thực hiện các chức năng theo đúng quyền hạn của mình

Nếu thất bại: Hệ thống sẽ đưa ra thông báo “Thông tin đăng nhập không

hợp lệ” và yêu cầu đăng nhập lại.

Điểm mở rộng Click button thay đổi mật khẩu.

Tần suất sử dụng Rất thường xuyên.

2.4.1.3. Đặc tả Usecase “Sao lưu và phục hồi dữ liệu”

Tác nhân Admin

Mô tả: Tác nhân sử dụng usecase này để thực hiện chức năng sao lưu và phục hồi dữ liệu.

35

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Dòng sự kiện chính

Tác nhân chọn chức năng sao lưu và phục hồi dữ liệu.
Hệ thống hiển thị form sao lưu và phục hồi dữ liệu.
Tác nhân lựa chọn hình thức sao lưu dữ liệu và phục hồi dữ liệu.
Hệ thống xác nhận và thực hiện sao lưu, phục hồi dữ liệu theo yêu cầu của tác nhân.
Kết thúc usecase.

Dòng sự kiện phụ

Dòng sự kiện phụ 1

Admin hủy bỏ việc sao lưu và phục hồi dữ liệu.

Hệ thống bỏ qua form sao lưu và phục hồi dữ liệu và trở về form chính.

Kết thúc Usecase

Dòng sự kiện phụ 2

Hệ thống xảy ra lỗi trong khi thực hiện việc sao lưu và phục hồi dữ liệu.
Hệ thống hiển thị thông báo lỗi.
Kết thúc usecase.

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng

Admin phải đăng nhập vào hệ thống trước khi thực hiện chức năng này.

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng

Nếu thành công: Dữ liệu được sao lưu lại trên đĩa cứng hay được khôi

phục lại.

Nếu thất bại: Hệ thống thông báo lỗi

Điểm mở rộng Không có

Tần suất sử dụng Thường xuyên

2.4.2. Đặc tả Usecase “Quản lý tài liệu”

2.4.2.1 Đặc tả Usecase “Thêm tài liệu”

Tác nhân Ban kỹ thuật, Admin

Mô tả: Tác nhân sử dụng Usecase này khi thêm thông tin về tài liệu mới

nhập về vào hệ thống.

Dòng sự kiện chính

36

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Tác nhân chọn chức năng “Thêm tài liệu”

Hệ thống hiển thì form nhập thông tin( mã tài liệu, tên tài liệu, nhà xuất bản, tác giả, năm xuất bản, ngôn ngữ, số lần tái bản, chọn dạng tài liệu…..)

Tác nhân nhập thông tin
Tác nhân chọn lưu
Hệ thống kiểm tra tính hợp lệ thông tin vừa nhập
Hệ thống xác nhận và lưu vào cơ sở dữ liệu
Usecase kết thúc.

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ nhất

Tác nhân hủy bỏ việc thêm tài liệu.
Hệ thống bỏ qua form thêm tài liệu và trở về form chính
Kết thúc Usecase

Dòng thứ hai

Thông tin ban kỹ thuật đưa vào không hợp lệ.
Hệ thống hiển thị thông báo lỗi.
Kết thúc Usecase.

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng Người dùng phải đăng nhập vào hệ thống

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng

Nếu thành công:Thông tin tài liệu được lưu thành công vào hệ thống

Nếu thất bại:Hệ thống báo lỗi, thông tin không được lưu

Điểm mở rộng Không

Tần suất sử dụng Thường xuyên.

2.4.2.2 Đặc tả Usecase “Sửa thông tin tài liệu”.

Tác nhân Admin, Ban kỹ thuật

Mô tả: Tác nhân sử dụng Usecase này để thực hiện chức năng sửa các

thông tin liên quan đến tài liệu như: tên tài liệu, tên tác giả, năm xuất

bản, nhà xuất bản, thể loại tài liệu, ngôn ngữ.

Dòng sự kiện chính

37

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Tác nhân chọn chức năng Sửa thông tin tài liệu.

Hệ thống hiển thị form chứa danh sách tài liệu.
Tác nhân chọn tài liệu cần sửa
Hệ thống hiển thị các chi tiết thông tin về tài liệu để người dùng sửa.
Tác nhân nhập các thông tin cần sửa
Tác nhân chọn lưu thông tin
Hệ thống kiểm tra sự hợp lệ, xác nhận của thông tin đưa vào.

Hệ thống lưu thông tin vào cơ sở dữ liệu
Usecase kết thúc

Dòng sự kiện phụ

Dòng sự kiện phụ 1
1. Tác nhân hủy bỏ việc sửa thông tin tài liệu
2. Hệ thống bỏ qua và trở về giao diện chính
3. Kết thúc Usecase.
Dòng sự kiện phụ 2

Thông tin tác nhân nhập vào không hợp lệ
Hệ thống hiển thị thông báo lỗi

Kết thúc Usecase

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng Tác nhân phải đăng nhập vào hệ thống

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng

Nếu thành công: Thông tin tài liệu được cập nhật thành công vào hệ

thống.

Nếu thất bại:Hệ thống trả về thông báo lỗi, thông tin không được cập

nhật thành công

Điểm mở rộng Không có

Tần suất sử dụng Ít thường xuyên.

2.4.2.3. Đặc tả Usecase “Xóa tài liệu”

Tác nhân Admin, Ban kỹ thuật

Mô tả: Tác nhân sử dụng usecase này để thực hiện chức năng xóa tải liệu khỏi hệ thống khi nó không được sử dụng
Dòng sự kiện chính:

Tác nhân chọn chức năng xóa tài liệu.

38

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hệ thống hiển thị form chứa danh sách tài liệu

Tác nhận chọn tài liệu cần xóa và click vào nút “Xóa”.
Hệ thống xác nhận thực hiện xóa người dùng đó
Usecase kết thúc

Dòng sự kiện phụ

Dòng sự kiện phụ thứ 1

Tác nhân hủy bỏ việc xóa tài liệu.
Hệ thống bỏ qua form xóa tài liệu và trở về form chính
Kết thúc Usecase.

Dòng sự kiện phụ thứ 2

Hệ thống có lỗi xảy ra trong quá trình xử lý.

Hệ thống hiển thị thông báo lỗi.
Kết thúc Usecase.

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng

Tác nhân phải đăng nhập vào hệ thống trước khi thực hiện chức năng này.

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng Nếu thành công: Thông tin tài liệu bị xóa khỏi hệ thống

Nếu thất bại:Hệ thống trả về thông báo lỗi, thông tin tài liệu không bị xóa khỏi hệ thống

Điểm mở rộng Không có

Tần suất sử dụng Ít thường xuyên.

2.4.3. Đặc tả Usecase “Quản lý độc giả”

2.4.3.1. Đặc tả Usecase “Thêm độc giả”

Tác nhân Ban kỹ thuật, Admin

Mô tả: Tác nhân sử dụng Usecase này khi thêm thông tin về độc giả vào hệ thống.
Dòng sự kiện chính

Tác nhân chọn chức năng “Thêm độc giả”
Hệ thống hiển thì form nhập thông tin(mã thẻ, họ tên, năm sinh, giới

39

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

tính, ngày cấp thẻ, ngày hết hạn, mã ngành, mã lớp (đối với độc giả là học sinh, sinh viên…)

Tác nhân nhập thông tin
Tác nhân chọn lưu
Hệ thống kiểm tra tính hợp lệ thông tin vừa nhập
Hệ thống xác nhận và lưu vào cơ sở dữ liệu

Usecase kết thúc.

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ nhất

Tác nhân hủy bỏ việc thêm độc giả.

Hệ thống bỏ qua form thêm tài liệu và trở về form chính
Kết thúc Usecase
- Dòng thứ hai

Thông tin tác nhân đưa vào không hợp lệ.
Hệ thống hiển thị thông báo lỗi.
Kết thúc Usecase.

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng Người dùng phải đăng nhập vào hệ thống

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng

Nếu thành công:Thông tin độc giả được lưu thành công vào hệ thống

đồng thời tạo thẻ thư viện cho độc giả.

Nếu thất bại:Hệ thống báo lỗi, thông tin không được lưu

Điểm mở rộng Không

Tần suất sử dụng Thường xuyên.

2.4.3.2. Đặc tả Usecase “Xóa độc giả”

Tác nhân Ban kỹ thuật, Admin

Mô tả: Tác nhân sử dụng Usecase này để thực hiện chức năng xóa độc giả khỏi hệ thống.
Dòng sự kiện chính

Ban kỹ thuật chọn chức năng xóa độc giả
Hệ thống hiển thị form chứa danh sách các độc giả.
Ban kỹ thuật chọn độc giả cần xóa.
Hệ thống xác nhận và xóa độc giả khỏi hệ thống.

Kết thúc Use case.

40

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Dòng sự kiện phụ

Dòng sự kiện phụ 1

Ban kỹ thuật hủy bỏ việc xóa độc giả.
Hệ thống trở về form chính.
Kết thúc Usecase.

Dòng sự kiện phụ 2

Hệ thống có lỗi xảy ra trong quá trình xử lý

Hệ thống hiển thị thông báo lỗi.
Kết thúc Usecase.

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được sử dụng

Tác nhân phải đăng nhập vào hệ thống trước khi thực hiện chức năng này.

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được sử dụng.

Nếu thành công: thông tin về độc giả được xóa khỏi hệ thống.

Nếu thất bại: hệ thống thông báo lỗi và thông tin về độc giả không được

xóa.

Điểm mở rộng Không

Tần suất sử dụng Thường xuyên

2.4.4. Đặc tả Usecase “Quản lý mượn, trả tài liệu”

2.4.4.1. Đặc tả Usecase “Quản lý mượn tài liệu”

Tác nhân Thủ thư, Admin

Tóm tắt: Admin, Thủ thư sử dụng Usecase này để thực hiện chức năng quản lý mượn tài liệu khi có yêu cầu
Dòng sự kiện

Thủ thư chọn chức năng quản lý mượn tài liệu

Hệ thống hiển thị form cho mượn tài liệu
Thủ thư nhập thông tin tài liệu và độc giả
Hệ thống kiểm tra sự hợp lệ của thông tin đưa vào
Thủ thư chọn lập phiếu mượn
Hệ thống lập phiếu mượn lưu thông tin độc giả và phiếu mượn vào hệ

41

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

thống

Kết thúc use case

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ nhất

Thủ thư bỏ việc quản lý mượn tài liệu
Hệ thống trở về form chính
Use case kết thúc

Dòng thứ hai

Thủ thư nhập vào thông tin không hợp lệ

Hệ thống hiển thị thông báo lỗi
Use case kết thúc

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi use case được thực hiện Thủ thư phải đăng nhập trước khi thực hiện use case này
Trạng thái hệ thống sau khi use case được thực hiện

Nếu thành công:Phiếu mượn được lập, Thông tin về người mượn và sách mượn được lưu vào hệ thống
Nếu không thành công: Hệ thống báo lỗi và không tạo được phiếu

mượn.

Điềm mở rộng Không có

Tần suất sử dụng Thường xuyên vào giờ thư viện

Làm việc

2.4.4.2. Đặc tả Usecase “Quản lý trả tài liệu”

Tác Nhân Thủ thư, Admin

Tóm tắt: Thủ thư thực hiện use case này để thực hiện chức năng trả tài liệu

khi có độc giả trả tài liệu

Dòng sự kiện chính.

42

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Thủ thư chọn chức năng quản lý trả tài liệu

Hệ thống hiển thị form trả tài liệu mượn
Thủ thư nhập thông tin độc giả, tài liệu(quét mã vạch)
Hệ thống kiểm tra thông tin tài liệu và độc giả
Hệ thống hiển thị thông tin phiếu mượn
Thủ thư cập nhật lại thông tin phiếu mượn, click xử lý

Hệ thống cập nhật lại thông tin phiếu mượn
Kết thúc Usecase

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ nhất

Thủ thư hủy bỏ việc quản lý trả tài liệu
Hệ thống quay trở lại form chính
Use case kết thúc

Dòng thứ hai
1. Thông tin thủ thư đưa vào không hợp lệ
2. Hệ thống trả lại thông báo lỗi

Use case kết thúc

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi use case thực hiện

Thủ thư phải đăng nhập trước khi thực hiện chức năng này.

Trạng thái hệ thống sau khi use case thực hiện

Nếu thành công: Phiếu mượn được cập nhật và lưu vào hệ thống

Nếu thất bại: Hệ thống thông báo lỗi và không thực hiện việc trả tài liệu

Điểm mở rộng Không có

Tuần suất sử dụng Rất thường xuyên

2.4.4.3. Đặc tả Usecase “Xử lý độc giả vi phạm”

Tác nhân Ban thủ thư, Admin

Mô tả : Use case được sử dụng để thực hiện chức năng xử lý độc giả vi phạm
Dòng sự kiện chính

Ban thủ thư chọn chức năng xử lý độc giả vi phạm
Hệ thống hiển thị form xử lý độc giả vi phạm
Thủ thư kiểm tra phiếu mượn, nhập lý do vi phạm và hình thức xử phạt
Hệ thống cập nhật thông tin độc giả vi phạm
Use case kết thúc

43

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Dòng sự kiện phụ

Dòng sự kiện thứ 1
1. Thủ thư chọn bỏ việc xử lý độc giả vi phạm
2. Hệ thống trở về giao diện chính

Use case kết thúc

Dòng sự kiện thứ 2
1. Thông tin thủ thư nhập không hợp lệ
2. Hệ thống báo lỗi
3. Use case kết thúc

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi thực hiện use case

Thủ thư phải đăng nhập vào hệ thống trước khi thực hiện user – case

Trạng thái hệ thống sau khi thực hiện use case Thành công: Lập được phiếu phạt

Thất bại: Báo lỗi

Điểm mở rộng Click button “xử lý độc giả trả tài

liệu muộn”

Click button “xử lý độc giả làm

mất, hư hỏng tài liệu”

Tuần suất sử dụng Không thường xuyên

2.4.5. Đặc tả Usecase “Tìm kiếm thông tin”

2.4.5.1. Đặc tả Usecase “Tìm kiếm tài liệu”

Người dùng sử dụng Usecase này để tìm kiếm thông tin về tài liệu. Từ đó, người dùng biết được tài liệu hiện còn trong thư viện, các loại tài liệu trong thư

viện,….

Đặc tả Usecase “Tìm kiếm đơn giản”

Tác nhân Độc giả, Admin, Ban kỹ thuật, Ban thủ

thư, Ban lập kế hoạch

Mô tả:Tác nhân sử dụng usecase để thực hiện chức năng tìm kiếm tài liệu

44

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

dựa bào tên tài liệu.

Dòng sự kiện chính

Người dùng chọn chức năng tìm kiếm tài liệu theo tên
Hệ thống hiển thị form cho phép người dùng nhập tên tài liệu vào
Người dùng nhập tên tài liệu

Hệ thống kiểm tra nếu có tài liệu như vậy thì sẽ hiển thị đầy đủ thông tin về tài liệu đó

Hệ thống thông báo “Không có tài liệu như vậy” nếu hệ thống kiểm tra mà không thấy tài liệu
Usecase kết thúc

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ nhất
1. Tác nhân hủy bỏ việc tìm kiếm tài liệu theo tên

Hệ thống bỏ qua form tìm kiếm tài liệu theo tên và sau đó trở về giao diện chính

Usecase kết thúc

Dòng thứ 2
1. Hệ thống trả về form thông báo lỗi nếu quá trình tìm kiếm xảy ra lỗi

Usecase kết thúc

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi thực hiện usecase “Tìm kiếm đơn giản” Hệ thống cần được kích hoạt.

Trạng thái hệ thống sau khi thực hiện usecase “Tìm kiếm đơn giản” Nếu thành công: thông tin về tài liệu được hiển thị

Nếu thất bại: Hệ thống thông báo không có tài liệu

Điểm mở rộng Không có

Tuần suất sử dụng Rất thường xuyên

2.4.5.2. Đặc tả Usecase “Tìm kiếm độc giả”

Người dùng sử dụng Usecase này để tìm kiếm thông tin về độc giả như: độc giả có mượn sách không, độc giả thuộc ngành nào, họ tên gì….

Đặc tả Usecase “Tìm kiếm đơn giản”

Tác nhân Độc giả, Admin, Ban kỹ thuật, Ban thủ

thư, Ban lập kế hoạch

45

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Mô tả:Tác nhân sử dụng usecase để thực hiện chức năng tìm kiếm độc giả dựa vào họ, tên độc giả.
Dòng sự kiện chính

Người dùng chọn chức năng tìm kiếm độc giả dựa vào họ, tên độc giả.

Hệ thống hiển thị form cho phép người dùng nhập tên độc giả vào
Người dùng nhập tên độc giả
Hệ thống kiểm tra nếu có độc giả như vậy thì sẽ hiển thị đầy đủ thông tin về tài liệu đó

Hệ thống thông báo “Không có độc giả như vậy” nếu hệ thống kiểm tra mà không thấy độc giả
Usecase kết thúc

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ nhất
Tác nhân hủy bỏ việc tìm kiếm độc giả dựa vào họ, tên độc giả.
Hệ thống trở về giao diện chính
Usecase kết thúc
Dòng thứ 2

Người dùng nhập vào thông tin lỗi

Hệ thống trả về form thông báo lỗi
Usecase kết thúc

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi thực hiện usecase “Tìm kiếm đơn giản” Người dùng phải đăng nhập hoặc người dùng mở phần mềm

Trạng thái hệ thống sau khi thực hiện usecase “Tìm kiếm đơn giản” Nếu thành công: Thông tin độc giả được hiển thị

Nếu thất bại: Hệ thống thông báo không tồn tại độc giả đó

Điểm mở rộng Không có

Tuần suất sử dụng Rất thường xuyên

2.4.6 Đặc tả Usecase “Thống kê, báo cáo”

Đặc tả Usecase “Thống kê báo cáo tài liệu còn trong thư viện”

Tác nhân Admin, Ban lập kế hoạch, Ban

thủ thư, Ban kỹ thuật

Tóm tắt: Tác nhân sử dụng Usecase này để thực hiện chức năng Thống kê tài liệu còn trong thư viên là bao nhiêu

46

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Dòng sự kiện chính

Tác nhân chọn chức chức năng thống kê tài liệu còn lại
Hệ thống trả về form thống kê tài liệu còn lại và số lượng mỗi loại
Usecase kết thúc

Dòng sự kiện phụ

Dòng thứ nhất

Người dùng hủy bỏ chức năng thống kê tài liệu còn lại
Hệ thống bỏ qua form thống kê tài liệu còn lại và trở về giao diện chính

Usecase kết thúc

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase “Thống kê báo cáo tài liệu còn

trong thư viện được thực hiện”

Tác nhân phải đăng nhập vào hệ thống trước

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase “Thống kê báo cáo tài liệu còn

trong thư viện được thực hiện”

Nếu thành công: Hiển thị danh sách tài liệu còn lại và số lượng của chúng

Nếu thất bại: Hệ thống thông báo lỗi

Điểm mở rộng Không có

Tần suất Thường xuyên.

2.4.7 Đặc tả Usecase “In ấn”

Đặc tả Usecase “In ấn TKBC tài liệu còn trong thư viện”

Tác nhân Ban kế hoạch, Ban kỹ thuật, Ban thủ thư, Admin

Tóm tắt: Tác nhân sử dụng Usecase này để in ấn báo cáo .

Dòng sự kiện chính

Tác nhân chọn chức năng in ấn tài liệu hiện tại.
Hệ thống in ra tất cả các bản báo cáo hiện có trong hệ thống.
Usecase kết thúc.

Dòng sự kiện phụ Dòng thứ nhất

Tác nhân hủy bỏ chức năng in ấn tài liệu
Hệ thống bỏ qua và trở về form chính

47

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Usecase kết thúc

Dòng thứ hai
Hệ thống xảy ra lỗi trong qua trình xử lý
Hệ thống hiển thị thông báo lỗi
Use case kết thúc

Các yêu cầu đặc biệt Không có

Trạng thái hệ thống trước khi Usecase được thực hiện. Tác nhân phải đăng nhập vào hệ thống

Trạng thái hệ thống sau khi Usecase được thực hiện.

Nếu thành công: in ra tất cả các bản báo cáo hiện có trong hệ thống.

Nếu thất bại:Hiển thị thông báo lỗi

Điểm mở rộng Không có

Tần suất Thường xuyên

Biểu đồ lớp

3.1. Danh sách các lớp

3.1.1. Lớp “NguoiDung” (Người dùng)

Danh sách các thuộc tính

		STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1			Username	Tên đăng nhập
	2			Password	Mật khẩu
	3			HoTen	Tên người dùng
	4			NamSinh	Năm sinh
	5			GioiTinh	Giới tính
	6			ChucDanh	Chức danh
	7			Email	Email
	8			DienThoai	Số điện thoại
		Bảng 3.3: Danh sách các thuộc tính Lớp Người dùng
Danh sách các phương thức

		STT		Tên phương thức	Ý nghĩa
		1		ThemNguoiDung	Thêm người dùng
		2		SuaNguoiDung	Sửa thông tin người dùng
		3		XoaNguoiDung	Xóa người dùng

48

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

4 HienThiNguoiDung Hiển thị thông tin người dùng Bảng 3.4: Danh sách các phương thức Lớp Người dùng

3.1.2. Lớp “Chucnang” (Chức năng)

Danh sách các thuộc tính

STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
1		MaCN	Mã chức năng

2		TenCN	Tên chức năng

Bảng 3.5: Danh sách các thuộc tính lớp Chức năng

3.1.3. Lớp “DSDKTaoThe” (Danh sách đăng ký tạo thẻ)

Danh sách các thuộc tính

		STT	Tên thuộc tính	Ý nghĩa
		1	MaDK	Mã sinh viên, mã cán bộ giáo viên
		2	HoTen	Họ tên người đăng ký làm thẻ
		3	NamSinh	Năm sinh
		4	GioiTinh	Giới tính
		5	ChucDanh	Chức danh
		6	MaDV	Mã đơn vị – mã khoa
		7	MaLop	Mã lớp
		8	KhoaHoc	Khóa học (đối với sinh viên)
		9	DienThoai	Điện thoại
		10	Email	Email
		11	AnhThe	Ảnh thẻ
		12	HinhThucDK	Hình thức đăng ký (Online – Offline)
		13	LoaiDK	Loại đăng ký(ĐK làm lại – tạo mới)
		14	NgayDK	Ngày đăng ký
		15	KTLePhi	Kiểm tra đã đóng lệ phí làm thẻ chưa
		16	XuLy	Đánh dấu đã xử lý làm thẻ hay chưa.
		Bảng 3.6: Danh sách các thuộc tính Lớp DSDK Tạo thẻ
Danh sách các phương thức

		STT	Tên phương thức	Ý nghĩa
	1		ThemDSTaoThe	Thêm người đăng ký làm thẻ
	2		SuaDSTaoThe	Sửa thông tin người đăng ký làm thẻ

49

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

3	XoaDSTaoThe	Xóa người đăng ký làm thẻ
4	HienThiDSTaoThe	Hiển thị danh sách người làm thẻ

Bảng 3.7: Danh sách các phương thức Lớp DSDK Tạo thẻ

3.1.4. Lớp “DocGia” (Độc giả)

Danh sách các thuộc tính

	STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1		SoThe	Số thẻ thư viện
	2		MaDK	Mã đăng ký
	3		AnhBarcode	Ảnh mã vạch của thẻ
	4		NgayCap	Ngày cấp thẻ
	5		HanSD	Hạn sử dụng thẻ
	6		TinhTrang	Tình trạng thẻ (hoạt động, khóa)
	7		NguoiCN	Ngưởi cập nhật tình trạng thẻ
	8		NgayCN	Ngày cập nhật
		Bảng 3.8: Danh sách các thuộc tính Lớp Độc giả
Danh sách các phương thức

	STT		Tên phương thức	Ý nghĩa
	1		ThemDocGia	Thêm độc giả
	2		CapNhatDocGia	Sửa thông tin độc giả
	3		HienThiDocGia	Hiển thị thông tin độc giả

Bảng 3.9: Danh sách các phương thức Lớp Độc giả

3.1.5. Lớp “XulyVP” (Xử lý vi phạm)

Danh sách các thuộc tính

STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
1		ID_Phat	Mã số
2		SoThe	Số thẻ
3		LyDoVP	Lý do vi phạm
4		HTXuLy	Hình thức xử lý
5		NgayXL	Ngày xử lý
6		NguoiXL	Người xử lý
7		NgayMoThe	Ngày mở thẻ

Bảng 3.10: Danh sách các thuộc tính Lớp Xử lý vi phạm

50

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Danh sách các phương thức

	STT		Tên phương thức	Ý nghĩa
	1		ThemPhieuphat	Thêm phiếu phạt
	2		CapNhatPhieuphat	Cập nhật phiếu phạt
	3		XoaPhieuPhat	Xóa phiếu phạt
	4		HienThiPhieuphat	Hiển thị thông tin phiếu phạt
	Bảng		3.11: Danh sách các phương thức Lớp Xử lý vi phạm
*3.1.6. Lớp “Lop” (Lớp)*
Danh sách các thuộc tính

	STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1		MaLop	Mã lớp
	2		TenLop	Tên lớp
	3		MaDV	Mã đơn vị
		Bảng 3.12: Danh sách các thuộc tính lớp “Lớp”

Danh sách các phương thức

STT	Tên phương thức	Ý nghĩa
1	ThemLop	Thêm lớp
2	SuaLop	Sửa thông tin lớp
3	XoaLop	Xóa lớp
4	HienThiLop	Hiển thị thông tin lớp

Bảng 3.13: Danh sách các phương thức lớp “Lớp”

3.1.7. Lớp “DonVi” (Đơn vị)

Danh sách các thuộc tính

	STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1		MaDV	Mã đơn vị (Mã khoa/ngành)
	2		TenDV	Tên khoa,ngành
	3		GhiChu	Ghi chú
			Bảng 3.14: Danh sách các thuộc tính Lớp Đơn vị
Danh sách các phương thức

	STT	Tên phương thức		Ý nghĩa
	1	ThemDonvi		Thêm đơn vị, ngành

51

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

2	SuaDonvi	Sửa thông tin đơn vị, ngành
3	XoaDonvi	Xóa đơn vị, ngành
4	HienThiDonvi	Hiển thị thông tin đơn vị, ngành
	Bảng 3.15: Danh sách các phương thức Lớp Đơn vị

3.1.8. Lớp “Theloai” (Thể loại)

Danh sách các thuộc tính

	STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1		MaTheLoai	Mã thể loại
	2		TenTheLoai	Tên thể loại
	3		GhiChu	Ghi chú
		Bảng 3.16: Danh sách các thuộc tính Lớp Thể Loại
Danh sách các phương thức

	STT	Tên phương thức		Ý nghĩa
	1		ThemTheloai	Thêm thể loại tài liệu
	2		SuaTheloai	Sửa thông tin thể loại
	3		XoaTheloai	Xóa thể loại tài liệu
	4		HienThiTheloai	Hiển thị thể loại tài liệu

Bảng 3.17: Danh sách các phương thức Lớp Thể Loại

3.1.9. Lớp “Tailieu” (Tài liệu)

Danh sách các thuộc tính

STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
1		MaTL	Mã tài liệu
2		TenTL	Tên tài liệu
3		MaTheLoai	Mã thể loại
4		MaDV	Mã đơn vị, mã ngành
5		MaTG	Mã tác giả
6		MaNXB	Mã nhà xuất bản
7		NamXB	Năm xuất bản

52

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

	8	MaNgonNgu	Mã ngôn ngữ
	9	NoiDung	Nội dung tóm tắt
	10	SoTrang	Số trang
	11	KhoGiay	Khổ giấy
	12	LanTB	Lần tái bản
	13	GiaBia	Giá bìa
	14	SoPH	Số phát hành
	15	NgayPH	Ngày phát hành
	16	TongSo	Tổng số
	17	MaVT	Mã vị trí lưu trữ tài liệu
	18	NgayCN	Ngày cập nhật
		Bảng 3.18: Danh sách các thuộc tính Lớp Tài liệu
Danh sách các phương thức

	STT	Tên phương thức	Ý nghĩa
	1	ThemTailieu	Thêm tài liệu
	2	SuaTailieu	Sửa thông tin tài liệu
	3	XoaTailieu	Xóa tài liệu
	4	HienThiTailieu	Hiển thị thông tin tài liệu

Bảng 3.19: Danh sách các phương thức Lớp Tài liệu

3.1.10. Lớp “TLChitiet” (Tài liệu chi tiết)

Danh sách các thuộc tính

STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
1		MaCaBiet	Mã cá biệt (mã mỗi cuốn tài liệu = mã vạch)
2		MaTL	Mã tài liệu
3		AnhBarcode	Ảnh mã vạch của từng cuốn tài liệu
4		NgayCN	Ngày cập nhật thông tin tài liệu
5		NguoiCN	Người cập nhật
6		TinhTrang	Tình trạng tài liệu (mất, rách nát, mới, lạc hậu…)
7		XuLy	Đánh dấu xử lý in mã vạch tài liệu
	Bảng 3.20: Danh sách các thuộc tính Lớp Tài liệu chi tiết

Danh sách các phương thức

STT	Tên phương thức	Ý nghĩa
1	HienThiTLChitiet	Hiển thị thông tin tài liệu
	Bảng 3.21: Danh sách các phương thức Lớp Tài liệu

53

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

3.1.11. Lớp “TacGia” (Tác giả)

Danh sách các thuộc tính

	STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1		MaTG	Mã tác giả
	2			Tên tác giả
			TenTG
	3		GhiChu	Ghi chú
			Bảng 3.22: Danh sách các thuộc tính Lớp Tác giả
Danh sách các phương thức

	STT		Tên phương thức	Ý nghĩa
	1		ThemTacGia	Thêm tác giả
	2		SuaTacGia	Sửa thông tin tác giả
	3		XoaTacGia	Xóa tác giả
	4		HienThiTacGia	Hiển thị thông tin tác giả

Bảng 3.23: Danh sách các phương thức Lớp Tác giả

3.1.12. Lớp “NhaXuatBan” (Nhà xuất bản)

Danh sách các thuộc tính

	STT		Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1			MaNXB	Mã nhà xuất bản
	2			TenNXB	Tên nhà xuất bản
	3			GhiChu	Ghi chú
		Bảng 3.24: Danh sách các thuộc tính Lớp Nhà xuất bản
Danh sách các phương thức

	STT			Tên phương thức	Ý nghĩa
	1			ThemNhaXB	Thêm nhà xuất bản
	2			SuaNhaXB	Sửa thông tin nhà xuất bản
	3			XoaNhaXB	Xóa nhà xuất bản
	4			HienThiNhaXB	Hiển thị thông tin nhà xuất bản

Bảng 3.25: Danh sách các phương thức Lớp Nhà xuất bản

3.1.13. Lớp “NhaCungCap” (Nhà cung cấp)

Danh sách các thuộc tính

STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
1		MaNCC	Mã nhà cung cấp

54

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

	2		TenNCC	Tên nhà cung cấp
	3		DiaChi	Điạ chỉ
	4		DienThoai	Số điện thoại
		Bảng 3.26: Danh sách các thuộc tính Lớp Nhà cung cấp
Danh sách các phương thức

	STT		Tên phương thức	Ý nghĩa
	1		ThemNhaCC	Thêm nhà cung cấp
	2		SuaNhaCC	Sửa thông tin nhà cung cấp
	3		XoaNhaCC	Xóa nhà cung cấp
	4		HienThiNhaCC	Hiển thị thông tin nhà cung cấp

Bảng 3.27: Danh sách các phương thức Lớp Nhà cung cấp

3.1.14. Lớp “NgonNgu” (Ngôn ngữ)

Danh sách các thuộc tính

	STT		Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1			MaNgonNgu	Mã ngôn ngữ
	2				Tên ngôn ngữ
	2			TenNgonNgu	Tên ngôn ngữ
	3			GhiChu	Ghi chú
			Bảng 3.28: Danh sách các thuộc tính Lớp Ngôn ngữ
Danh sách các phương thức

	STT			Tên phương thức	Ý nghĩa
	1			ThemNgonNgu	Thêm ngôn ngữ
	2			SuaNgonNgu	Sửa thông tin ngôn ngữ
	3			XoaNgonNgu	Xóa ngôn ngữ
	4			HienThiNgonNgu	Hiển thị thông tin ngôn ngữ
		Bảng 3.29: Danh sách các phương thức Lớp Ngôn ngữ
*3.1.15. Lớp “VitriTL” (Vị trí lưu trữ tài liệu)*
Danh sách các thuộc tính

	STT		Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1			MaVT	Mã vị trí
	2				Tên vị trí
	2			TenVT	Tên vị trí
	3			MoTa	Mô tả
	4			ChaVT	Vị trí cha
		Bảng 3.30: Danh sách các thuộc tính Lớp Vị trí tài liệu

55

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Danh sách các phương thức

STT		Tên phương thức	Ý nghĩa
1		ThemVitri	Thêm vị trí
2		SuaVitri	Sửa vị trí lưu trữ
3		XoaVitri	Xóa vị trí lưu trữ
4		HienThiVitri	Hiển thị thông tin vị trí lưu trữ
	Bảng 3.31: Danh sách các phương thức Lớp Vị trí tài liệu

3.1.16. Lớp “PhieuNhap” (Phiếu nhập)

Danh sách các thuộc tính

	STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
	1		ID_Nhap	Mã nhập
	2		MaTL	Mã tài liệu
	3		MaNCC	Mã nhà cung cấp
	4		NguoiNhap	Người nhập tài liệu
	5		NgayNhap	Ngày nhập
	6		SoLuong	Số lượng nhập
	Bảng 3.32: Danh sách các thuộc tính Lớp Phiếu nhập
Danh sách các phương thức

	STT		Tên phương thức	Ý nghĩa
	1		ThemTaiLieuNhap	Thêm tài liệu mới nhập
	2		SuaTaiLieuNhap	Sửa tài liệu nhập
	3		XoaTaiLieuNhap	Xóa tài liệu nhập
	4		HienThiTLNhap	Hiển thị tài liệu nhập

Bảng 3.33: Danh sách các phương thức Lớp Phiếu nhập

3.1.17. Lớp “MuonTra” (Mượn trả)

Danh sách các thuộc tính

STT	Tên thuộc tính		Ý nghĩa
1		ID_MuonTra	Mã mượn trả
2		SoThe	Số thẻ
3		MaCaBiet	Mã cá biệt (mã tài liệu)
4		KieuMuon	Kiểu mượn
5		NgayMuon	Ngày mượn
6		NguoiChoMuon	Người cho mượn

56

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

7	HanTra	Hạn trả tài liệu
8	Loai	Loại mượn hay trả
9	NgayTra	Ngày trả
10	NguoiNhan	Người nhận tài liệu, người phạt

Bảng 3.34: Danh sách các thuộc tính Lớp Mượn trả

Danh sách các phương thức

STT	Tên phương thức	Ý nghĩa
1	ThemPhieuMT	Thêm phiếu mượn trả
2	SuaPhieuMT	Sửa thông tin phiếu mượn trả
3	UpdatePhieuMT	Cập nhật phiếu mượn trả
4	HienThiPhieuMT	Hiển thị thông tin phiếu mượn trả

Bảng 3.35: Danh sách các phương thức Lớp Mượn trả

3.2. Vẽ biểu đồ lớp

3.2.1. Biểu đồ các lớp hệ thống

Hình 3.11: Biểu đồ Lớp Hệ thống

57

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

3.2.2. Biểu đồ các lớp độc giả

Hình 3.12: Biểu đồ Lớp Độc giả

3.2.3. Biểu đồ các lớp mượn trả

Hình 3.13: Biểu đồ Lớp Mượn trả

58

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

3.2.4. Biểu đồ các lớp tài liệu

Hình 3.14: Biểu đồ Lớp Tài liệu

59

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Biểu đồ tuần tự

4.1. Nhóm các chức năng Quản trị hệ thống

4.1.1. Chức năng Đăng nhập

Hình 3.15: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Đăng nhập

4.1.2. Chức năng Thêm người dùng

60

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Hình 3.16: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Thêm người dùng

4.1.3. Chức năng Sửa thông tin người dùng

Hình 3.17: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Sửa thông tin người dùng

4.1.4. Chức năng Xóa người dùng

Hình 3.18: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Xóa người dùng

61

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

4.1.5. Chức năng Thay đổi mật khẩu

Hình 3.19: Biểu đồ tuần tự chức năng Thay đổi mật khẩu

4.1.6. Chức năng Sao lưu, phục hồi dữ liệu

Hình 3.20: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Sao lưu, phục hồi dữ liệu

62

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

4.2. Nhóm chức năng Quản lý tài liệu

4.2.1. Chức năng Thêm tài liệu

Hình 3.21: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Thêm tài liệu

4.2.2. Chức năng Sửa tài liệu

Hình 3.22: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Sửa thông tin tài liệu

63

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

4.2.3. Chức năng Xóa tài liệu

Hình 3.23: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Xóa tài liệu

4.3. Nhóm chức năng Quản lý độc giả

4.3.1. Chức năng Thêm độc giả

Hình 3.24: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Thêm độc giả

64

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

4.3.2. Chức năng Xóa độc giả

Hình 3.25: Biểu đồ tuần tự thực hiện chức năng Xóa độc giả

4.4. Nhóm chức năng Quản lý mượn trả tài liệu

4.4.1. Chức năng Quản lý mượn tài liệu

Hình 3.26: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Quản lý mượn tài liệu

65

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

4.4.2. Chức năng Quản lý trả tài liệu

Hình 3.27: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Quản lý trả tài liệu

66

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

4.4.3. Chức năng Xử lý độc giả vi phạm

Hình 3.28: Biểu đồ tuần tự thực hiện chức năng Xử lý vi phạm

4.5. Chức năng Tìm kiếm thông tin

Hình 3.29: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Tìm kiếm thông tin

67

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

4.6. Chức năng Thống kê, báo cáo

Hình 3.30: Biểu đồ tuần tự cho chức năng Thống kê, báo cáo

4.7. Chức năng In ấn

Hình 3.31: Biểu đồ tuần tự thực hiện chức năng In ấn

68

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

CHƯƠNG V. PHÂN TÍCH, THIẾT KẾ GIAO DIỆN

Sau đây là một số giao diện chính của phần mềm.

1.Giao diện chính của phần mềm.

69

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

2.Form đăng nhập

3.Form Hồ sơ người dùng.

70

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

4.Form phần quyền

71

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

5.Form thay đổi mật khẩu

6.Form sao lưu , phục hồi dữ liệu

72

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

7.Form biên mục tài liệu

Form thông tin phiếu nhập

73

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

9.Form Mượn tài liệu

10.Form trả tài liệu

74

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

11.Form tìm kiếm tài liệu

75

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

PHẦN IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO

Addison Wesley, The UML User Guide, Tài liệu PDF.

Huỳnh Văn Đức, Đoàn Thiện Ngân, Giáo trình nhập môn UML, Nhà xuất bản Lao động xã hội, Năm 2004.

Phạm Hữu Khang, Hoàng Đức Hải, Đoàn Thiện Ngân, C# 2005 – Lập trình Windows Forms, Nhà xuất bản Lao động xã hội, Năm 2005.

Phạm Hữu Khang, Lập trình ứng dụng chuyên nghiệp SQL Server 2000 Toàn tập, Nhà xuất bản Lao động xã hội, Năm 2005.

Dương Kiều Hoa, TS.Tôn Thất Hòa An, Phân tích thiết kế hệ thống với UML, Tài liệu PDF.

[5]. Rattz, Joseph, Apress.LINQ.for.Visual.C.Sharp.2008.Jun.2008

[6]. Rattz, Joseph C. Pro LINQ: Language Integrated Query in C# 2008, Berkeley,

CA: Apress, 2008

[7]. Mehta, Vijay P. Pro LINQ: Object Relational Mapping in C# 2008, Berkeley,

CA: Apress, 2008

76

Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện

Một số tư liệu trên Internet:

http://www.codeproject.com

http://www.google.com

http://devexpress.com

http://ddth.com

http://cuasoit.com

…….

77

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

[sociallocker id=”19555″] Tải Xuống Tại Đây [/sociallocker]

May 20, 2019

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay đề cương bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là bài nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Bài liên quan: Bài tập Toán rời rạc Đồ thị

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/05/B%C3%A0i-t%E1%BA%ADp-l%E1%BB%9Bn-T%E1%BB%B1-%C4%91%E1%BB%99ng-ho%C3%A1-qu%C3%A1-tr%C3%ACnh-s%E1%BA%A3n-xu%E1%BA%A5t.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay đề cương bản PDF tại đây: Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

Bài số 3

Đề bài : Cho một hệ thống động có mô tả toán học như sau:

x&₁ = x₂ + u₁

x& ₂ = -x₁ – 2x₂ + u₂

Với điều kiện đầu : x₁(0) = 10

x₂ (0) = 0

Tìm luật điều khiển để toàn hệ đạt tiêu chuẩn tối ưu cực tiểu hàm :

J =	1	∫¹	(x₁² + x₂² + 0,1u₁² + 0,1u₂² )dt
	2
		0

Lời giải:

Trước khi giải bài toán em xin trình bầy qua về lý thuyết luật điều khiển tiêu chuẩn tối ưu cực tiểu hàm

I/KHÁI NIỆM CHUNG:

Thông th ường các hệ thống đi ều khiển (HTĐK) được thiết kế đều phải thoả mãn một số chỉ tiêu chất lượng đề ra nào đó.Các chỉ tiêu chất lượng phả i tốt nhất theo quan điể m nào đó thường gọi là chỉ tiêu (chất lượng) tối ưu .Trong trường hợp t ổng quát chỉ tiêu chất lượng t ối ưu thường được gọi là tiêu chuẩn tối ưu và được mô tả hàm toán học J nào đó .

Các chỉ tiêu tối ưu trong thực tế có thể là:

+) Quá trình quá độ ngắn nhất (thời gian).

+) Độ quá điều chỉnh δ _max nhỏ nhất.

+) Sai lệch tĩnh nhỏ nhất.

+) Năng lượng tiêu thụ nhỏ nhất.

+) Giá thành rẻ nhất.

+) Cấu trúc đơn giản nhất, độ ổn định cao nhất……

Về tổng quát , tiêu chuẩn tối ưu J là một phi ếm hàm thường phụ thuộc vào các thông số, cấu trúc của hệ thống. Trong thực tế J được đề ra sẽ bị hạn chế bởi nhiều điều kiện và tính chất của hệ thống. Hệ thống đả m bả o tối ưu theo tiêu chuẩn J tức hệ thống có trạ ng thái sao hàmg J đạt đạt cực trị (cự c đại hoặc cực tiểu). Nghiên cứu hệ thống điều khiển tối ưu (ĐKTƯ) tức quan tâm tới:

+) Xác lập bài toán tối ưu , các điều kiện biên và tiêu chuẩn tối ưu .

+) Xác định được luật điều khiển (algorithm) để cho quá trình cần

điều khiển là tối ưu, tổng hợp được hệ đó và xây dựng được hệ thống đó trong điều kiện thực tế.

Hệ thống ĐKTƯ có thể được phân thành hai loại chính :

+) Hệ thống tối ưu tiền định tức hệ thống tối ưu có đầy đủ tin tức về đối tượng cần điều khiển .

+) Hệ thống tối ưu ngẫu nhiên tức hệ thống tối ưu không có đầy đủ tin tức về đối tượng cần điều khiển.

Ngoài ra ĐKTƯ còn có thể phân loại trên quan điểm hệ thống liên tục thông số tập trung , hệ phân bố rải hệ số.

Trong chương trình học của chúng ta chỉ gi ới hạn ở hệ thống ĐKTƯ của các hệ liên tục thông số tập trung thuộc dạng hệ thống tối ưu tiền định.

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		1
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

II/ NGUYÊN LÝ CỰC TIỂU:

Lý thuyế t điề u khiển tối ưu theo nguyên lý Pontriagin đưa ra khái niệm tối ưu được trình bầy ở nguyên lý cực đại.Tuy nhiên các nguyên lý cực tiểu gắn liền với hàm Hamilton cũng có nghĩa tương tự nguyên lý cực đại.

Trong phần sau chúng ta giả thiết các hàm số đều liên tục và có vi phân…, cho phép thực hiện các phép tính toán học.

Hệ thống khảo sát được mô tả bởi phương trình có dạng.

		dx(t)	= f(x(t),u(t)) (2.1)
		dt	= f(x(t),u(t)) (2.1)
		dt
Trong đó	t	: Biến thời gian.

X(t) : Vector trạng thái bậc n.

U(t) : Vector các đại lượng điều khiển bậc n.

F : Vector các hàm bậc n

Vector trạng thái điể m đầu là X(t₀), điểm cuối là X(t₁). Trong một số trường hợp vector X(t₀) và X(t₁) có thể bị hạn chế bởi điều kiện cho trước. Bài toán được đặt ra

là tìm các phần tử của vector điều khiển U(t), t₀ ≤ t1 sao cho các tiểu hàm tối ưu của hệ

t
I[u(t)] = G₀ [x(t₁ )] + ∫¹	f_n₊₁[x(t),u(t)]dt	(2.2)
t₀

t₀ : Thời gian đầu của qúa trình điều khiển.

t₁ : Thời gian cuối của quá trình điều khiển.

Giả thiết tồn tại U^*(t) tối ưu sao cho I[u(t)] ≥ I[u^*(t)]

Giả thiết đại lượng điều khiển u^*(t) gần miền U(t) . Với tín hiệu điều khiển u^*(t) ta có vector trạng thái tối ưu là x^*(t), giả thiết khi thay đổi một giá trị điều khiển δu(t) thì có sự biến thiên δX(t). Vector trạng thái của hệ có thể được viết dưới dạng:

x(t) = x^*(t) + δ x(t)	(2.3)
Tín hiệu điều khiển tương ứng:
u(t) = u^*(t) + δu(t)	(2.4)

⇒	dx
	δ	=

	dt
⇒	dx
	δ	=

	dt

dx	−	dx^∗	(2.5)
dt		dt

d (δx) _(2.6)

dt

Giả thiết ở gần trạng thái tối ưu cho phép :

	∂f		∂f
δf (x,u) =		δx +
				∂u
	∂x

Các vi phân của (2.7) có thể được tính cho trạng

	(2.7)
δu	(2.7)

thái tối ưu u^*(t) và x^*(t):

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		2
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

∂f₁

∂x

2

1

∂f

∂f₂

=

∂x

M

1

M

2

∂f

n

∂f

∂x

2

1

∂f₁

∂u

2

1

∂f

∂f₂

₌

∂u

M

1

M

2

∂f

n

∂f

∂u

2

1

^∂^f

_L 1

∂x_n

L ∂_x²

n

L M

∂f

^L ∂ ⁿ

_xn

_L ^∂^f1 ∂u_n ∂f

L ∂_u²

n

L M

∂f

^L ⁿ

_∂_un

(2.8)

(2.9)

Ma trận Jacobi trên có các giá trị thay đổi theo phản ứng tối ưu của hệ thống. Từ hệ thống các phương trình (2.1), (2.6) và (2.7) ta có thêm phương trình sau :

d (δx)		∂f
	=		δx
dt
		∂x

	∂f		(2.10)
+		δu

	∂u

Hàm I(u(t)) đạt được giá trị tuyệt đối nhỏ nhất (minimum) theo vector

u^* = u^*(t), có thể chứng minh rằng nếu một sự thay đổi nhỏ I( tín hiệu biến thiênδI

) sẽ có một sự thay đổi tín hiệu điều khiển δudt sau đó đảm bảo cho :

δI = 0(đây là điều kiện cần cho cực trị) (2.11)

Với điều kiện ban đầu x(t₀) = x₀ ⇒ biến thiên trạng thái đầu: δx(t₀) = δx₀

Ta giả sử :

	∂G		T	δx(t1)	+
δI =		t1		δx(t1)	+
		t1
	∂x(t1 )

t_∫1

0

∂f	n+1	T
	n+1		δx

∂x
∂x

	∂f	n+1	^T
		n+1		δu		(2.12)
	∂u
+	∂u				dt

Đạo hàm riêng trong (2.12) được tính cho vector tối ưu. Đưa thêm vào hệ thống một vector mới λ(t). Thay vào phương trình (2.10)

T	d (δx)	T	∂f		T	∂f		(2.13)
λ		= λ		δx + λ			δu
	dt
			∂x			∂u

Tích phân (2.13) sau khi đã chuyển vế ta được phương trình sau :

t1

T

d (δx)

^T

∂f

T

∂f

(2.14)

^λ

− λ

δx − λ

δu dt = 0

dt

t^∫0

∂x

∂u

Thay vào phương trình (2.12) ta có

∂G

T

t1

∂f

T

∂f

=

t1

∫

n+1

^T

δI

δx(t1)

+

δx + λ

+

∂x

∂x(t1 )

∂x

t 0

+ λ^T δx _t ₌_t ₀ − λ^T δx _t ₌_t₁

Nếu hàm Hamiltơn có dạng :

H = f_n+1 + λ^Tf(x,u)

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy Lớp :Tự động hoá 1- K43

T		∂f	n+1	T		T	∂f
dλ			n+1				∂f
					δu + λ			δu dt +
dt	δx +	∂u			δu + λ			δu dt +
dt		∂u					∂u

(2.15)

(2.16)

3

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

Và nếu vector λ(t) có vi phân thoả mãn phương trình sau :

dλ	= −	∂H	(2.17)
dt		∂X

Giả sử sai số ban đầu của quá trình δX(t₀) = 0 như vậy điều kiện cần cho quá trình điều khiển tối ưu là:

t1	∂H ^T
δI = ∫		δudt = 0

t 0	∂u

	∂H
(2.18) ⇒		= 0	(2.19)

	∂u

Điều kiện cuối cho vector λ(t) là:

T

λ (t₁ )

	∂G ^T		(2.20)

=

	∂X	t =t1

Từ các phương trình ở trên rút ra được các phương trình quan trọng sau:

∂H	= f (x,u)			∂H	=	dx
∂λ				∂λ		dt

dλ	= −	∂H	(2.21,2.22,2.23)
dt		∂x

dH	= 0
dt

Nếu đại lượng điều khiển : α_i số) Từ phương trình (2.18) ta

u_i (t) ≤ β_i ;i = 1,2,3…..(ở đây α_i và β_i là các hằng chú ý rằng nếu δu(t) là bất kỳ thì điều kiện cực trị là:

u

*

= −α

;

∂H

> 0 khi δU_i

> 0

∂u

1

i

u

*

= −β

;

∂H

< 0 khi δU_i

< 0

∂u

1

i

III/ ÁP DỤNG ĐỂ GIẢI BÀI TẬP:

Đối với đề bài đã cho thì ta có các dữ liệu sau:

x₂ + u₁

&

=

T ₌

dX

=

X

[x&₁ , x&₂ ]

dt

2x₂ − x₁ + u

⁻

2

f₁(x(t),u(t)) = x₂ + u₁

f₂(x(t),u(t)) = -x₁ –2x₂ +u₂

G₀[x(t₁)] = 0 ; f_n+1[x(t),u(t)] = 0,5.( x

2

+ x

2

+ 0,1u

2

+ 0,1u ² )

t₀ = 0 ; t₁ = 1

1

2

1

2

∂f

0

1

∂f

1 0

;

(3.1)

=

∂x

−1

− 2

∂u

0 1

Hàm Hamilton có dạng (2.16) :

⇒ H = 0,5(x²	+ x	2	+ 0,1u	2	+ 0,1u	² ) + λ (x		2	+ u ) + λ	2	(u	2	− x	− 2x	2	)
1		2		1		2	1	2	1	2		2	1		2

Theo (2.19) thì điều kiện cần cho quá trình điều khiển tối ưu là:

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		4
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

∂H

= 0,1u

= 0

+ λ

∂u

1

(3.2)

_∂_H

= 0,1u

+ λ

= 0

∂u

2

dλ

= −

∂H

= λ₂ − x₁

1

Theo (2.22) ta có

dt

∂x₁

dλ₂

= −

∂H

= 2λ

− λ

− x

2

dt

∂x

1

2

λ^&

= λ

2

− x

⇒

1

(3.3)

= 2λ

−

λ

− x

λ^&

2

1

Để giải hệ phương trình vi phân này ta có khá nhiều phương pháp:

+) Phương pháp giải hệ phương trình vi phân thường .

+) Phương pháp giải hệ phương trình gần đúng theo phương pháp tính.

+) Phương pháp giải hệ phương trình vi phân theo Laplaces hoá.

Sau đây ta giải hệ các phương trình trên theo Laplaces hoá.

Thay hệ phương trình (3.2) vào hệ phương trình (3.3):

Ta được

− u&	1	= −u	2	−10x
					1		(3.4)
		= −2u			+ u	−10x
− u&	2			2			2
					1

Kết hợp với hệ phương trình ban đầu ta được hệ bốn phương trình sau

^u^&

1

^u^&

2

x&₁

x&₂

u₂ +10x₁

= 2u₂ − u₁	+10x₂	(3.5)
= x₂ + u₁		(3.5)
= x₂ + u₁

= −2x₂ − x₁ + u₂

Biến đổi Laplaces hệ các phương trình trên:

Ta được pu₁(p) = u₂(p) + 10x₁(p)

pu₂(p) = 2u₂(p) –u₁(p)+ 10x₂(p)

px₁(p) = x₂(p) + u₁(p)

px₂(p) = u₂(p) – x₁(p) – 2x₂(p)

Sau khi được hệ bốn phương trình trên ta tiến hành số hoá chúng:

Với p = ² ^z ⁻¹ ; T là thời gian cắt mẫu.

T z + 1

Tiến hành biến đổi

Ta được kết quả sau

A1 = 4 + t*t + 4*t; B1 = 2*t*t – 8; C1 = 4 – 4*t + 4*t*t;

D1 = 20*t*t – 20*t; E1 = 40*t*t; F1 = 20*t*t + 20*t; G1 = 10*t*t ; H1 = 10*t*t +

10*t ; K1 = 10*t;

A2 = -C1 ; B2 = -B1 ; C2 = -A1; D2 = 100*t*t;E2 = 200*t*t;F2 = -200*t;G2= -F2

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		5
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

A3 = 4 + t*t ; B3 = 2*t*t – 8; C3 = 4 + 4*t*t;

D3 = 2*t – 2; E3 = 4*t; F3 = 2*t + 2; G3 = t*t;

H3 = 2*t*t ; K3 = t*t;

A4 = 4 + t*t -4*t ; B4 = 2*t*t – 8; C4 = 4 + 4*t*t + 4*t;

D4 = -t*t; E4 = -2*D4; F4 = D4 ; G4 = 2*t;

H4 = -2*t;

u1(i+2) = ( D1*x1(i+1) + E1*x1(i) + F1*x1(i-1) + G1*x2(i+1) + H1*x2(i) + K1*x2(i-1) -B1*u1(i+1) -C1*u1(i))/A1;

u2(i+2) = ( D2*x1(i+1) + E2*x1(i) + G2*x1(i-1) + F2*x2(i+1) + G2*x2(i-1) – B2*u2(i+1) – C2*u2(i))/A2;

x1(i+2) = ( D3*u1(i+2) + E3*u1(i+1) + F3*u1(i) + G3*u2(i+2) + H3*u2(i+1) + K3*u2(i) -B3*x1(i+1)-C3*x1(i))/A3;

x2(i+2) = ( D4*u1(i+2) + E4*u1(i+1) + F4*u1(i) + G4*u2(i+2) + H4*u2(i) – B4*x2(i+1)-C4*x2(i))/A4;

Chương trình Matlab để tính các tín hiệu điều khiển dưới dạng bảng số hoặc hình vẽ nhằm mô phỏng hệ thống:

function[x1,x2,u1,u2]=TT(t,n)
x1(1)=0;x2(1)=0;x1(2)=0;x2(2)=0;x1(3)=10;x2(3)=0;
u1(1)=0; u2(1)=0; u1(2)= 0; u2(2)= 0;u1(3)=1;u2(3)=1;
A1	= 4 + tt + 4t; B1 = 2tt – 8; C1 = 4 – 4t + 4t*t;
D1	= 20tt – 20t; E1 = 40tt; F1 = 20tt + 20t;	G1 = 10tt ; H1 = 10tt + 10*t ; K1
= 10*t;
A2	= -C1 ; B2 = -B1 ; C2 = -A1; D2 = 100tt;E2 = 200tt;	F2 = -200*t;G2= -F2
A3	= 4 + tt ; B3 = 2tt – 8; C3 = 4 + 4t*t;
D3	= 2t – 2; E3 = 4t; F3 = 2t + 2; G3 = tt;
H3	= 2tt ; K3 = t*t;
A4	= 4 + tt -4t ; B4 = 2tt – 8; C4 = 4 + 4tt + 4*t;
D4	= -tt; E4 = -2D4; F4 = D4 ; G4 = 2*t;
H4	= -2*t;

for i = 2:1:n

u1(i+2)=( D1*x1(i+1) + E1*x1(i) + F1*x1(i-1) + G1*x2(i+1) + H1*x2(i) + K1*x2(i-1) -B1*u1(i+1) – C1*u1(i))/A1;

u2(i+2)=( D2*x1(i+1) + E2*x1(i) + G2*x1(i-1) + F2*x2(i+1) + G2*x2(i-1) – B2*u2(i+1) – C2*u2(i))/A2; x1(i+2)=( D3*u1(i+2) + E3*u1(i+1) + F3*u1(i) + G3*u2(i+2) + H3*u2(i+1) + K3*u2(i) -B3*x1(i+1)-

C3*x1(i))/A3;

x2(i+2)=( D4*u1(i+2) + E4*u1(i+1) + F4*u1(i) + G4*u2(i+2) + H4*u2(i) -B4*x2(i+1)-C4*x2(i))/A4; end

>> [x1,x2,u1,u2]=TT(.01,100)

x1 =

1.0e+013 *

Columns 1 through 6

0 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 Columns 7 through 12

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000

Columns 13 through 18

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000

Columns 19 through 24

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000

Columns 25 through 30

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		6
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

Columns 31 through 36

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000

Columns 37 through 42

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000

Columns 43 through 48

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000

Columns 49 through 54

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000

Columns 55 through 60

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000

Columns 61 through 66

0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0000 0.0001

Columns 67 through 72

0.0001 0.0001 0.0001 0.0002 0.0002 0.0003

Columns 73 through 78

0.0004 0.0005 0.0006 0.0008 0.0011 0.0015

Columns 79 through 84

0.0019 0.0026 0.0034 0.0045 0.0059 0.0078

Columns 85 through 90

0.0104 0.0137 0.0182 0.0241 0.0319 0.0422

Columns 91 through 96

0.0558 0.0739 0.0978 0.1294 0.1713 0.2268

Columns 97 through 102

0.3002 0.3973 0.5259 0.6962 0.9215 1.2198

x2 =

1.0e+012 *

Columns 1 through 6

00 0.0000 0.0000 0.0000 Columns 7 through 12

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 13 through 18

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 19 through 24

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 25 through 30

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 31 through 36

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 37 through 42

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 43 through 48

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 49 through 54

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 55 through 60

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 61 through 66

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0001 -0.0001

Columns 67 through 72

-0.0001 -0.0002 -0.0002 -0.0003 -0.0004 -0.0005

Columns 73 through 78

-0.0006 -0.0008 -0.0011 -0.0014 -0.0019 -0.0025

Columns 79 through 84

-0.0033 -0.0044 -0.0058 -0.0077 -0.0102 -0.0135

Columns 85 through 90

-0.0179 -0.0236 -0.0313 -0.0414 -0.0548 -0.0726

Columns 91 through 96

-0.0961 -0.1272 -0.1683 -0.2228 -0.2949 -0.3903

Columns 97 through 102

-0.5167 -0.6839 -0.9053 -1.1983 -1.5861 -2.0995

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		7
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

u1 =

1.0e+012 *

Columns 1 through 6

0 0 0.0000 0.0000 0.0000 -0.0000

Columns 7 through 12

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 13 through 18

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 19 through 24

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 25 through 30

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 31 through 36

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 37 through 42

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 43 through 48

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 49 through 54

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 55 through 60

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 61 through 66

-0.0000 -0.0000 -0.0001 -0.0001 -0.0001 -0.0002

Columns 67 through 72

-0.0002 -0.0003 -0.0004 -0.0005 -0.0006 -0.0008

Columns 73 through 78

-0.0011 -0.0014 -0.0019 -0.0025 -0.0033 -0.0044

Columns 79 through 84

-0.0058 -0.0077 -0.0102 -0.0135 -0.0179 -0.0237

Columns 85 through 90

-0.0314 -0.0415 -0.0550 -0.0728 -0.0963 -0.1275

Columns 91 through 96

-0.1688 -0.2234 -0.2958 -0.3915 -0.5182 -0.6859

Columns 97 through 102

-0.9079 -1.2018 -1.5908 -2.1057 -2.7872 -3.6893

u2 =

1.0e+013 *

Columns 1 through 6

0 0.0000 0.0000 0.0000 -0.0000 Columns 7 through 12

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 13 through 18

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 19 through 24

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 25 through 30

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 31 through 36

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 37 through 42

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 43 through 48

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 49 through 54

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 55 through 60

-0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000 -0.0000

Columns 61 through 66

-0.0001 -0.0001 -0.0001 -0.0001 -0.0002 -0.0002

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		8
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

Columns 67 through 72

-0.0003 -0.0004 -0.0005 -0.0007 -0.0009 -0.0012

Columns 73 through 78

-0.0016 -0.0021 -0.0028 -0.0037 -0.0049 -0.0065

Columns 79 through 84

-0.0086 -0.0114 -0.0151 -0.0200 -0.0264 -0.0350

Columns 85 through 90

-0.0463 -0.0613 -0.0811 -0.1073 -0.1421 -0.1881

Columns 91 through 96

-0.2489 -0.3295 -0.4362 -0.5774 -0.7642 -1.0116

Columns 97 through 102

-1.3390 -1.7724 -2.3461 -3.1054 -4.1106 -5.4410

Bài số

Đề bài :

Cho đối tượng cần điều khiển có mô tả toán học dạng hàm truyền :

K e− PL

^G^s ⁽ ^p⁾ ⁼ (T₁ P + 1^s)(T₂ P + 1)

Với : K_s=1

L=0,3

T₁=1,5

T₂=1,2

Hãy tìm luật điều khiển dạng PID cho hệ trên sao cho toàn hệ đạt tiêu chuẩn tối ưu nào đó :

Lựa chọn luật

Xác định các hệ số

Khảo sát

Lời giải:

I/ GIỚI THIỆU VỀ BỘ ĐIỀU KHIỂN TỶ LỆ VI TÍCH PHÂN (PID):

Các luật tỷ lệ, vi phân, tích phân thường tồn tại những nhược điểm riêng.Do vậy để khắc phục các nhược điểm trên người ta thường kết hợp các luật đó lại để có bộ

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		9
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

điều khiển loại bỏ các nhược điểm đó, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của các hệ thống trong công nghiệp.

Để cải thiện chất lượng của các bộ điều khiển PI, PD người ta kết hợp ba luật điều khiển tỷ lệ, vi phân, tích phân để tổng hợp thành bộ điều khiển tỷ lệ vi tích phân ( PID ). có đặc tính mềm dẻo phù hợp cho hầu hết các đối tượng trong công nghiệp.

Phương trình vi phân mô tả quan hệ tín hiệu vào ra của bộ điều khiển:

U (t) = K1.e(t) + K 2 ∫^t			e(τ)dτ + K 3		de (t)
U (t) = K1.e(t) + K 2 ∫^t			e(τ)dτ + K 3			dt
		0				dt
		1	t			de (t )
			∫
U (t ) = Km	e(t) +			e(τ)dτ + Td
		Ti ₀				dt

Trong đó :

e(t)

tín hiệu vào của bộ điều khiển

U(t)

tín hiệu ra của bộ điều khiển

Km = K1

hệ số khuếch đại

Td = K3/K1

hằng số thời vi phân

Ti = K1/ K2

hằng số thời gian tích phân

Xây dựng bằng sơ đồ khuếch đại thuật toán:

R2

R1

R

Rd

R

Uv

Cd

R

Ur

Sinh viên: Nguyễn Quang

Huy

10

Ci

Lớp

:Tự động

hoá

1- K43

Ri

R

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

Hàm truyền đạt trong miền ảnh Laplace:
W(p) =	U ( p )	= Km (1 +	1	+ Td .p )
			Ti .p
	E ( p )

Nhận xét:

Đặc tính làm việc của bộ điều khiển PID rất linh hoạt, mềm dẻo .

Ở giải tần số thấp thì bộ điều khiển làm việc theo quy luật tỷ lệ tích phân.

giải tần số cao thì bộ điều khiển làm việc theo quy luật tỷ lệ vi phân khi

ω =	1	bộ điều khiển làm việc theo quy luật tỷ lệ.

Ti.Td

Bộ điều khiển có ba tham số Km , Ti và Td.

Khi ta cho Ti = ∞ , Td = 0 thì bộ điều khiển làm việc theo luật tỷ lệ.

Khi Ti = ∞ bộ điều khiển làm việc theo luật tỷ lệ – vi phân

Khi Td = 0 bộ điều khiển làm việc theo luật tỷ lệ – tích phân

Nếu ta chọn được bộ tham số phù hợp cho bộ điều khiển PID thì hệ thống cho ta đặc tính như mong muốn, đáp ứng cho các hệ thống trong công nghiệp .

Đặc biệt nếu ta chọn bộ tham số tốt bộ điều khiển sẽ đáp ứng được tính tác động nhanh, đây là đặc điểm nổi bật của bộ điều khiển .

Trong bộ điều khiển có thành phần tích phân nên hệ thống triệt tiêu được sai lệch

dư.

Bằng thực nghiệm hoặc lý thuyết ta xác định các tham số Km, Ti ,Td để bộ điều khiển đáp ứng dặc tính hệ thống.

Tuy vậy cho đến nay đã có nhiều lý thuyết về xác định tham số cho bộ điều khiển PID. Nhưng vẫn chưa một lý thuyết nào hoàn hảo và tiện lợi, việc xác định

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		11
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

tham số cho bộ điều khiển là phức tạp đòi hỏi kỹ sư phải có chuyên môn về tích hợp hệ thống.

II/LỰA CHỌN LUẬT ĐIỀU KHIỂN:

Ta sử dụng chuẩn ITAE đó là tiêu chuẩn tích phân của tích số giữa thời gian và giá trị tuyệt đối của sai lệch

Theo chuẩn này hệ thống tự động điều chỉnh là tối ưu nếu nó làm cực tiểu tích phân sau đây

∞

t e(t) dt

0

Tiêu chuẩn ITAE đánh giá nhẹ các sai lệch ban đầu còn các sai lệch sau xuất hiện trong cả quá trình quá độ thì đánh giá rất nặng.Hệ thống thiết kế theo chuẩn này sẽ cho đáp ứng có độ quá điều chỉnh nhỏ và có khả năng làm suy giảm nhanh các dao động trong quá trình điều chỉnh

Từ lý thuyết trên ta xây dựng lên tiêu chuẩn mô dun tối ưu .

Hàm chuẩn có dạng:

^FMC ^(P) ⁼ ₁ ₊ _2T_δ _P¹₊ _2T_δ2 _P 2

X(t)

		+ 2%
1	4,3%	+ 2%
1	4,3%

t

4,7Tδ 8,4Tδ

Đặc tính quá độ

III/XÁC ĐỊNH CÁC THAM SỐ CỦA BỘ ĐIỀU CHỈNH PID:

Đối tượng cần điều khiển có mô tả toán học:

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		12
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

_K _e− PL

^G^s ⁽ ^p⁾ ⁼ (T₁ P + 1)(^sT₂ P + 1)

Tuy nhiên trong một số trường hợp L nhỏ hơn nhiều T₁(T₂) để thuận tiện cho tính toán ta thay khâu trễ bằng khâu bậc nhất

_e−PL _≈

1

LP + 1

Bởi vì theo khai triển Taylor

e

X

= 1

+

X

+

_X 2

+

_X 3

+

_X 4

+ …

1!

2!

3!

4!

Bỏ qua các thành phần bậc cao ta có:

e ^X ≈ 1 + ^X_1! ≈ 1 + X

_e− X _≈¹
- + X

_e−PL _≈¹

PL + 1

Từ đó đối tượng cần điều khiển có mô tả toán học như sau :

K

^G^s ⁽ ^p⁾ ⁼ (T₁ P + 1)(T₂ P^s+ 1)(LP + 1)

Sơ đồ cấu trúc của hệ thống:

X(p)			Y(p)
X(p)	R(P)	G_S(P)	Y(p)
–

Trong đó:

G_S(p) :Đối tượng điều khiển

R(p) :Bộ điều chỉnh PID

R( p) = Km(1 + _T¹_I_P + T_D P)

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		13
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

K_m : Hệ số khuyếch đại

T_I : Hằng số thời gian tích phân

T_D : Hằng số thời gian vi phân

Nhiệm vụ bây giờ chính là xác định các hệ số K_m ; T_I ; T_D Gọi W(p) là hàm truyền hệ kín ta có :

W ( p) =

R( p).G_S ( p)

1 + R( p).G_S ( p)

1

K_S

P

(T P + 1)(T P + 1)(LP + 1)

Km 1 + _T

⁺ ^TD ^P

=

I

1

2

1

K_S

+ _T

P

1 + Km 1

⁺ ^TD ^P

(T P + 1)(T P

+ 1)(LP + 1)

I

1

2

1

Km.K_S 1 +

T_I P

⁺ ^TD ^P

=

1

(T₁ P + 1)(T₂ P + 1)(LP + 1) + Km.K _S 1 +

T_I P

⁺ ^TD ^P

Đồng nhất với hàm chuẩn tối ưu mô dun được

W(p) = F_MC(p)

Với Tδ = L (Vì

L < T₂ <T₁ )

1

+

Km.K_S 1

T_I

P

⁺ ^TD ^P

1

=

1

1 + 2L P + 2L² P²

(T₁ P + 1)(T₂ P + 1)(LP +

1) + Km.K _S 1 +

T_I P

⁺ ^TD ^P

Biến đổi đẳng thức trên bằng cách nghịch đảo cả 2 vế ta được :

1 +

(T P + 1)(T P + 1)(LP + 1)

= 1 + 2LP + 2L² P²

1

2

1

+

Km.Ks 1

T_I P

⁺ ^TD ^P

		1
	+	1

(T₁ P + 1)(T₂ P + 1) = 2.L.P.Km.Ks. 1		T_I P	⁺ ^TD ^P
		T_I P

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		14
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

T₁T₂ P

2

+ (T₁ + T₂ )P + 1

1

= Km 1

+

⁺ ^TD ^P

2LK _S P

T_I P

T₁ + T₂

1

T₁.T₂

1

+

P

=

Km 1

+

⁺ ^TD ^P

2LK

S

(T

+ T )P

T + T

T

P

1

2

12

I

Từ đây ta có thể xác định được các hệ số :

_Km ₌ ^T1 ⁺ ^T2

2L.Ks

T_I = T₁ + T₂

_T ₌^T1₊^.T2

_D T₁ T₂

Thay các số liệu của đề bài vào công thức trên ta có :

_Km ₌ ^T1 ⁺ ^T2 ₌^1,5 ⁺ ^1,2 ₌ _4,5

2L.Ks 2.0,3.1

T_I = T₁ + T₂ = 1,5 + 1,2 = 2,7

T_D =	T₁.T₂	=		1,5.1,2	= 0,667
	T₁ + T₂		1,5 + 1,2

Vậy bộ điều chỉnh PID tìm được là :

1

R(P) = 4,5 1

+

+ 0,667.P

2,7.P

Như vậy cấu trúc của hệ thống là :

X(p)

Y(p)

1

_1.e−0,3P

4,5 1 +

+ 0,667.P

–

2,7.P

(1,5P + 1)(1,2P +1)

IV/MÔ PHỎNG HỆ THỐNG BẰNG MATLAB:

*a/Hệ gần đúng:*	_e−PL _≈	1
*a/Hệ gần đúng:*	_e−PL _≈	LP + 1
		LP + 1

Sinh		1
Sinh		(1,5P+1)(1,2P+1)(0,3P+1)
Lớp
Lớp

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

Đặc tính quá độ

b.Hệ đúng:

_e−0,3P

(1,5P+1)(1,2P+1)

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		16
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Bài tập lớn Tự động hoá quá trình sản xuất

V/ NHẬN XÉT:

Qua khảo sát bằng MATLAB ta nhận thấy hệ thống ổn định và tương đối phù hợp với chuẩn .Tuy nhiên trong quá trình tổng hợp hệ thống ta tính gần đúng

_e−PL _≈ ¹

LP + 1

nên hệ thống có sai số nhất định , dựa vào đặc tính quá độ như đã khảo sát ở trên ta nhận thấy đối tượng thực S(p) là đối tượng có trễ nhưng đối tượng gần đúng lại không trễ tuy vậy sự khác biệt ở đây là không lớn và có thể chấp nhận được.

Sinh viên: Nguyễn Quang Huy		17
Lớp	:Tự động hoá 1- K43

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

[sociallocker id=”19555″] Tải Xuống Tại Đây [/sociallocker]

May 20, 2019

Bài tập Toán rời rạc Đồ thị

Bài tập Toán rời rạc Đồ thị

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Tổng hợp các đề cương đại học hiện có của Đại Học Hàng Hải: Đề Cương VIMARU

Kéo xuống để Tải ngay đề cương bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là đề cương nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Đề cương liên quan:BÀI TẬP LỚN KẾT CẤU THÉP 1 THIẾT KẾ HỆ SÀN – DẦM BẰNG THÉP

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]https://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/05/B%C3%A0i-t%E1%BA%ADp-To%C3%A1n-r%E1%BB%9Di-r%E1%BA%A1c-%C4%90%E1%BB%93-th%E1%BB%8B.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay đề cương bản PDF tại đây: Bài tập Toán rời rạc Đồ thị

Bài tập Toán rời rạc : Đồ thị

* Bài 1:

Cho G là một đồ thị có v đỉnh và e cạnh.M và m tương ứng là bậc lớn nhất và nhỏ nhất của các đỉnh của G.Chứng minh rằng:

m £ 2.e/v £ M

Lời giải:

Theo đề ra ta có:

M: bậc lớn nhất của đỉnh của G.

m: bậc nhỏ nhất của đỉnh của G.

Như vậy:

m £ deg(v_i)£ M (với deg(v_i) : bậc của đỉnh v_i)

v.m £ ∑deg(v_i) £ v.M

v.m £ 2.e £ v.M

m £ 2.e £ M

Vậy ta có điều phải chứng minh.

* Bài 2:

Chứng minh rằng nếu G là đơn đồ thị phân đôi có v đỉnh và e cạnh, khi đó

e £ v²/4.

Lời giải :

Ta có:

G=(V,E) là đơn đồ thị phân đôi.

V=V₁ U V₂, V₁ ∩ V₂ =ø, V₁ ≠ ø, V₂ ≠ ø.

Gọi n₁ và n₂lần lượt là số phần tử của V₁ và V₂.

n₁ + n₂ = v

G là đồ thị phân đôi nên e đạt giá trị max khi G là đồ thị phân đôi đầy đủ.Khi đó:

e = n₁.n₂

Có nghĩa là trong trường hợp tổng quát thì:

e £ n₁.n₂

Như vậy, để chứng minh e £ v²/4 chỉ cần chứng minh:

n₁.n₂£ v²/4

Thật vậy:

n₁.n₂£ v²/4

n₁.n₂£ (n₁+ n₂)²/4

4.n₁.n₂ £ n₁²+ n₂²+ 2.n₁.n₂

n₁²+ n₂²– 2.n₁.n₂≥ 0£ v²/4

(n₁– n₂)²≥ 0 (hiển nhiên đúng)

Suy ra:

e £ n₁.n₂ £ v²/4

Vậy ta có điều phải chứng minh.

* Bài 3:

Trong một phương án mạng kiểu lưới kết nối n=m² bộ xử lý song song, bộ xử lý P(i,j) được kết nối với 4 bộ xử lý (P(i±1) mod m, j), P(i, (j±1) mod m), sao cho các kết nối bao xung quanh các cạnh của lưới. Hãy vẽ mạng kiểu lưới có 16 bộ xử lý theo phương án này.

Lời giải:

* Bài 4:

Hãy vẽ các đồ thị vô hướng được biểu diễn bởi ma trận liền kề sau:

a) b)

1 2 3 1 2 0 1

2 0 4 2 0 3 0 3 4 0 0 3 1 1

1 0 1 0

c)

0 1 3 0 4

1 2 1 3 0

3 1 1 0 1

0 3 0 0 2

4 0 1 2 3

Lời giải:

a) b)

c)

*Bài 5:

Nêu ý nghĩa của tổng các phần tử trên một hàng (tương ứng cột) của một ma trận liền kề đối với một đồ thị vô hướng ? Đối với đồ thị có hướng ?

Lời giải:

Cho đồ thị G=(V,E).V= {v_1,v₂,…,v_n }

Ma trận liền kề của đồ thị G=(V,E) là ma trận:

A=( a_ij) với 1≤i,j≤n

a₁₁ a₁₂ … a_1n

a₂₁a₂₂ …a_2n

A= ………

a_n1a_n2 … a_nn

*Nếu G là đồ thị vô hướng:

a_ij là số cạnh nối đỉnh v_i và v_j

-Tổng hàng i của ma trận A:

_n

∑ a_ij chính là bậc của đỉnh v_i

^j=1

-Tổng cột j của ma trận A:

_n

∑a_ij chính là bậc của đỉnh v_j

ⁱ⁼¹

*Nếu G là đồ thị có hướng:

a_ijlà số cung nối vi và v_jmà v_j là đỉnh cuối

-Tổng hàng i của ma trận A:

_n

∑ a_ij chính là bậc ra của đỉnh v_i

^j=1

-Tổng cột j của ma trận A:

_n

∑a_ij chính là bậc ra của đỉnh v_j

ⁱ⁼¹

*Bài 6:

Tìm ma trận liền kề cho các ma trận sau:

a) K_n b) C_n c) W_n d) K_m,n e) Q_n

Lời giải:

Ma trận liền kề của đồ thị đầy đủ K_n:

a_i1 a_i2 … a_ij … a_in

a_1j 0 1 … 1 … 1

a_2j 1 0 … 1 … 1

… … … … … … …

a_ij 1 1 … 0 … 1

… … … … … … …

a_nj 1 1 … 1 … 0

Hay viết cách khác:

Ma trận liền kề của đồ thị đầy đủ K_n là:

0 nếu i = j

A = (a_ij), trong đó a_ij =

1 nếu i ≠ j

Ma trận liền kề của đồ thị vòng C_n:

a_i1 a_i2 a_i3 … a_ij-1 a_ij a_ij+1 … a_in-1 a_in

a_1j 0 1 0 … 0 0 0 … 0 1

a_2j 1 0 1 … 0 0 0 … 0 0

a_3j 0 1 0 … 0 0 0 … 0 0

… … … … … … … … … … …

a_ij 0 0 0 … 1 0 1 … 0 0

… … … … … … … … … … …

a_nj 1 0 0 … 0 0 0 … 1 0

Viết cách khác:

Ma trận liền kề của đồ thị vòng C_n là:

A = (a_ij), trong đó:

1 nếu j=2 hoặc j=n

– Với i=1: a_ij=

0 nếu j≠2và j≠n

1 nếu j=1 hoặc j=n-1

– Với i=n: a_ij=

0 nếu j≠1 và j≠n-1

-Với i≠1 và i≠n:

1 nếu j=i+1, j=i-1

a_ij =

0 nếu j≠i+1 và j≠i-1

c) Ma trận liền kề A của đồ thị bánh xe W_n:

a_i1 a_i2 a_i3 … a_ij-1 a_ij a_ij+1 … a_in-1 a_in a_{in +1}

a_1j 0 1 0 … 0 0 0 … 0 1 1

a_2j 1 0 1 … 0 0 0 … 0 0 1

… … … … … … … … … … … …

a_ij 0 0 0 … 1 0 1 … 0 0 1

… … … … … … … … … … … …

a_nj 1 0 0 … 0 0 0 … 1 0 1

a_n+1j 1 1 1 … 1 1 1 … 1 1 0

Ma trận liền kề của đồ thị phân đôi đầy đủ K_m,n:

Cho G=(V,E)=K_m,n, trong đó V=V₁U V₂

V₁={v₁,v_2,…,v_m}

V₂={v’₁,v’₂,…,v’_n}

Ta có ma trận liền kề của K_m,nnhư sau:

v₁ v₂ … v_m v’₁ v’₂ … v’_n

v₁ 0 0 … 0 1 1 … 1

v₂0 0 … 0 1 1 … 1

… … … … … … … … …

v_m 0 0 … 0 1 1 … 1

v’₁ 1 1 … 1 0 0 … 0

v’₂ 1 1 … 1 0 0 … 0

… … … … … … … … …

v’_n 1 1 … 1 0 0 … 0

Ma trận liền kề của đồ thị lập phương Q_n( 2ⁿ đỉnh ứng với n xâu nhị phân khác nhau chứa bit 0, 1)

00..00 00..01 00..10 00..11 … 10..00 10..01 … 11..11

00..00 0 1 1 0 … 1 0 … 0

00..01 1 0 0 1 … 0 1 … 0

00..10 1 0 0 1 … 0 0 … 0

00..11 0 1 1 0 … 0 0 … 0

… …

10..00 1 0 0 0 … 0 1 … 0

10..01 0 0 0 0 … 1 0 … 0

…

11..11 0 0 0 0 … 0 0 … 0

*Bài 7:

Hai đơn đồ thị với ma trận liền kề sau đây có là đẳng cấu không?

0 1 0 1 0 1 1 1

1 0 0 1 1 0 0 1

0 0 0 1 1 0 0 1

1 1 1 0 1 1 1 0

Ma trận 1 Ma trận 2

Lời giải:

Cách 1:

Dựa vào ma trận liền kề, ta có thể vẽ được 2 đồ thị tương ứng như sau:

G1 G2

G₁=(V,E): đồ thị ứng với ma trận 1

G₂=(V’,E’): đồ thị ứng với ma trận 2

Dễ dàng nhận thấy:

Số cạnh của 2 đồ thị khác nhau: G1 có 4 cạnh, G2 có 5 cạnh
Ngoài ra:

G1 có 1 đỉnh bậc 1 (V3)

2 đỉnh bậc 2 (V1,V2)

1 đỉnh bậc 3 (V4)

G2 không có đỉnh bậc 1

2 đỉnh bậc 2(V’2,V’3)

2 đỉnh bậc 3(V’1,V’4)

Vậy 2 đồ thị trên không đẳng cấu.

Cách 2:

Tổng các phần tử trong ma trận liền kề của đơn đồ thị bằng tổng số bậc của các đỉnh và bằng 2 lần số cạnh của đồ thị.

Từ 2 ma trận trên ta có:

Đồ thị ứng với ma trận 1 có 8:2=4 cạnh
Đồ thị ứng với ma trận 2 có 10:2=5 cạnh

Như vậy, 2 đơn đồ thị ứng với 2 ma trận liền kề trên không đẳng cấu.

*Bài 8:

Hai đơn đồ thị với ma trận liên thuộc sau có là đẳng cấu không?

1 0 0 0 0 0 1 0 0 1

1 0 1 0 1 0 1 1 1 0

0 0 0 1 1 1 0 0 1 0

0 1 1 1 0 1 0 1 0 1

Lời giải:

– Ma trận 1:

e₁ e₂ e₃ e₄ e₅

u₁ 1 1 0 0 0

u₂ 1 0 1 0 1

u₃ 0 0 0 1 1 ứng với đồ thị G=(U,E)

u₄ 0 1 1 1 0

Ma trận 2:

e’₁ e’₂ e’₃ e’₄ e’₅

v₁ 0 1 0 0 1

v₂ 0 1 1 1 0 ứng với đồ thị G’=(V,E’)

v₃ 1 0 0 1 0

v₄ 1 0 1 0 1

e₁e’₂

e₂e₃e₅e’₅e’₃e’₄

e₄e’₁

G=(U,E) G’=(V,E’)

Xét phép đẳng cấu f:

e₁→e’₂

e₂→e’₅

e₃→e’₃

e₄→e’₁

e₅→e’₄

Lúc này, ta biểu diễn lại ma trận liên thuộc của đồ thị G’ theo thứ tự các đỉnh v₁, v₂, v₃,v₄ và thứ tự các cạnh e’₂, e’₅, e’₃, e’₁, e’₄ như sau:

e’₂ e’₅ e’₃ e’₁e’₄

v₁ 1 1 0 0 0

v₂ 1 0 1 0 1

v₃ 0 0 0 1 1

v₄ 0 1 1 1 0

Ma trận n ày và ma trận liên thuộc của G bằng nhau.

Vậy G và G’ đẳng cấu với nhau.

* Bài 9: Các đồ thị G và G’ sau có đẳng cấu với nhau không?

a)

b)

Lời giải:

Xét phép đẳng cấu f:

u₁→v₂

u₂→v₃

u₃→v₆

u₄→v₅

u₅→v₄

u₆→v₁

Lúc này, ma trận liền kề của G (theo thứ tự các đỉnh u₆, u₁, u₂, u₅, u_4,u₃) và ma trận liền kề của G’ là bằng nhau và bằng:

0 1 1 1 1 1

1 0 1 1 0 0

1 1 0 1 0 1

1 1 1 0 1 1

1 0 0 1 0 1

1 0 1 1 1 0

Vậy G và G’ đẳng cấu với nhau.

b)Xét phép đẳng cấu f:

u₁→v₃

u₂→v₅

u₃→v₁

u₄→v₂

u₅→v₄

u₆→v₆

Lúc này, ma trận liền kề của G(theo thứ tứ các đỉnh v₃, v₄, v₁, v₅, v₂, v₆) và na trận liền kề của G’ bằng nhau và bằng:

0 1 0 0 0 1

0 0 0 0 1 0

0 1 0 1 0 0

1 0 0 0 0 0

0 0 0 1 0 0

0 0 1 0 1 0

Vậy, hai đồ thị G và G’ đẳng cấu với nhau.

* Bài 10:

Cho V={2,3,4,5,6,7,8} và E là tập hợp các cặp phần tử (u,v) của V sao cho u<v và u,v nguyên tố cùng nhau. Hãy vẽ đồ thị có hướng G=(V,E). Tìm số các đường đi phân biệt độ dài 3 từ đỉnh 2 tới đỉnh 8.

Lời giải:

Các cặp phần tử (u,v) thỏa mãn yêu cầu đề bài là:

E={(2,3), (2,5), (2,7), (3,4), (3,5), (3,7), (3,8), (4,5), (4,7), (5,6), (5,7), (5,8), (6,7), (7,8)}

Đồ thị G cần vẽ :

Các đường đi phân biệt độ dài 3 đi từ 2 đến 8 là:

2, 3, 7, 8

2, 3, 5, 8

2, 5, 7, 8

* Bài 11:

Hãy tìm số đường đi độ dài n giữa hai đỉnh liền kề (t.ư. không liền kề) tùy ý trong K_3,3 với mỗi giá trị của n sau:

a) n=2 b) n=3 c) n=4 d) n=5

Lời giải:

K_3,3

* Cách 1:

Tập các đỉnh của K_3,3 được chia làm 2 phần:

Phần 1 gồm V₁, V₂, V₃
Phần 2 gồm V₄, V₅, V₆

Trong đó, 2 đỉnh thuộc cùng 1 phần thì không liền kề

2 đỉnh thuộc 2 phần khác nhau thì liền kề.

Gọi d là số đường đi độ dài n giữa 2 đỉnh thuộc K_3,3.

* Nếu n chẵn thì điểm đầu và điểm cuối của đường đi phải nằm trong cùng 1 phần (chúng không liền kề).

* Nếu n lẻ thì điểm đầu và điểm cuối của đường đi phải nằm ở 2 phần khác nhau (chúng liền kề với nhau).

Mà khi xuất phát từ 1 đỉnh ta luôn có 3 cách đi(do mỗi phần gồm 3 đỉnh). Áp dụng quy tắc nhân ta có số đường đi có độ dài n giữa 2 đỉnh là:

Nếu 2 đỉnh liền kề:

+ n chẵn: d=0

+ n lẻ : d=3^n-1(do cạnh cuối cùng nối với đỉnh cuối chỉ có 1 cách)

Nếu 2 đỉnh không liền kề:

+ n chẵn : d=3^n-1(do cạnh cuối cùng nối với đỉnh cuối chỉ có 1 cách)

+ n lẻ : d=0

Áp dụng cụ thể:

Độ dài

Đỉnh

n=2

n=3

n=4

n=5

Liền kề

d=0

d=9

d=0

d=81

Không liền kề

d=3

d=0

d=27

d=0

* Cách 2:

Đồ thị K3,3 có ma trận liền kề theo thứ tự các đỉnh V₁, V₂, V₃, V₄, V₅, V₆như sau:

0 0 0 1 1 1

A= 0 0 0 1 1 1

1 1 1 0 0 0

Ta có mệnh đề: Cho G là một đồ thị (vô hướng hoặc có hướng) với ma trận liền kề A theo thứ tự các đỉnh v₁, v₂, …, v_n. Khi đó số các đường đi khác nhau độ dài r từ v_i tới v_j trong đó r là một số nguyên dương, bằng giá trị của phần tử dòng i cột j của ma trận A^r.

_n

Ta có:

Aⁿ= A.A…A.A

3^n-1 3^n-1 3^n-1 0 0 0

A= 3^n-1 3^n-1 3^n-1 0 0 0 , nếu n chẵn

0 0 0 3^n-1 3^n-1 3^n-1

0 0 0 3^n-1 3^n-1 3^n-1

A= 3^n-1 3^n-1 3^n-1 0 0 0 , nếu n lẻ

3^n-1 3^n-1 3^n-1 0 0 0

Như vậy, theo mệnh đề trên, áp dụng vào các trường hợp cụ thể đề bài đã cho ta có kết quả như ở cách 1.

* Bài 12:

Một cuộc họp có ít nhất 3 đại biểu đến dự.Mỗi người quen ít nhất 2 đại biểu khác.Chứng minh rằng có thể sắp xếp một số đại biểu ngồi xung quanh một bàn tròn để mỗi người ngồi giữa 2 người mà đại biểu đó quen.

Lời giải:

* Ta có thể biểu diễn mối quan hệ của các đại biểu đến tham dự cuộc họp bằng đơn đồ thị G=(V,E).

G có n đỉnh (n≥3, n là số đại biểu) và e cạnh.

Mỗi đỉnh của đồ thị ứng với 1 đại biểu, giữa 2 đỉnh ứng với 2 đại biểu quen nhau tồn tại 1 cạnh.

Gọi V_i(i=1,2,…,n): đỉnh của đồ thị (ứng với 1 đại biểu)

Do mỗi người quen ít nhất 2 đại biểu khác nên

deg(V_i) ≥ 2

_n

∑deg(V_i) ≥ 2n

ⁱ⁼¹

Số cạnh của đồ thị: e ≥ n (1)

* Mặt khác, theo đề ra ta có: các đại biểu ngồi xung quanh 1 bàn tròn.

Vì vậy, đồ thị biểu diễn cách sắp xếp chỗ ngồi của các đại biểu thỏa yêu cầu là đồ thị vòng C_n.

Trong đồ thị vòng C_n có n (cạnh), n cạnh này được lấy từ e cạnh của G(do nó biểu thị mối quan hệ giữa các đại biểu) (2)

* Tập đỉnh của G và C_n bằng nhau và bằng n. (3)

Từ (1), (2) và (3) cho thấy, C_n là đồ thị con bao hàm của G.(C_n được tạo ra bằng cách bỏ đi một số cạnh thích hợp của G)

Vậy, dựa trên mối quan hệ giữa các đại biểu như trên ta có thể sắp xếp các đại biểu ngồi quanh bàn tròn sao cho mỗi người ngồi giữa 2 người mà họ quen.( Đpcm)

*Bài 13:

Một lớp học có ít nhất 4 sinh viên. Mỗi sinh viên thân với ít nhất 3 sinh viên khác. Chứng minh rằng có thể xếp một số chẵn sinh viên ngồi quanh một cái bàn tròn để mỗi sinh viên ngồi giữa 2 sinh viên mà họ thân.

Lời giải:

* Mối quan hệ giữa các sinh viên trong lớp có thể biểu diễn bằng 1 đơn đồ thị G=(V,E) n đỉnh(n≥4, n: số sinh viên), e cạnh.

Hai đỉnh ứng với 2 sinh viên thân nhau liền kề với nhau.

Gọi V_i (i=1,2,…,n): đỉnh của đồ thị ứng với 1 sinh viên.

Mỗi sinh viên thân với ít nhất 3 người

deg(V_i) ≥ 3

_n

∑ deg(V_i) ≥ 3n

ⁱ⁼¹

Tổng số cạnh của G là: e ≥ 3n/2 (1)

* Mặt khác, theo đề ra ta có: cách sắp xếp chỗ ngồi của các sinh viên có thể biểu diễn bằng đồ thị vòng C_n (do các sinh viên ngồi quanh bàn tròn).

C_n có n cạnh (n cạnh này lấy từ e cạnh của G)

Mà e phải là số nguyên suy ra n phải chia hết cho 2 (n chẵn)

Tập đỉnh của C_n và G bằng nhau và bằng n.

Từ đó, ta thấy C_n chính là đồ thị con bao hàm của G.(C_n có thể tạo ra từ G bằng cách bỏ đi một số cạnh thích hợp)

Hay: có thể sắp xếp một số chẵn sinh viên ngồi quanh một cái bàn tròn sao cho mỗi người ngồi giữa 2 người mà họ thân.( Đpcm)

* Bài 14:

Trong một cuộc họp có đúng 2 đại biểu không quen nhau và mỗi đại biểu này có một số lẻ người quen đến dự.Chứng minh rằng luôn luôn có thể xếp một số đại biểu ngồi chen giữa 2 đại biểu nói trên, để mỗi người ngồi giữa 2 người mà đại biểu đó quen.

Lời giải:

Mối quan hệ giữacác đại biểu đến tham dự cuộc họp có thể biểu diễn bằng 1 đơn đồ thị G=(V,E).Trong đó mỗi đỉnh là một đại biểu, giữa 2 đỉnh ứng với 2 đại biểu quen nhau tồn tại 1 cạnh.

Trong cuộc họp có đúng 2 đại biểu không quen nhau và có số lẻ người quen đến tham dự.Vậy G có đúng 2 đỉnh không liền kề và 2 đỉnh này có bậc lẻ.

Từ mệnh đề: Nếu một đồ thị có đúng hai đỉnh bậc lẻ thì hai đỉnh này phải liên thông, tức là có một đường đi nối chúng ta suy ra có thể tìm ra một số đại biểu ngồi chen vào giữa 2 đại biểu này sao cho mỗi đại biểu ngồi giữa 2 người mà đại biểu đó quen.(do 2 đỉnh ứng với 2 người này không liên thông, 2 người không ngồi sát nhau và họ quen với n-2 người còn lại)

*Bài 15:

Một thành phố có n (n ³ 2) nút giao thông và hai nút giao thông bất kỳ đều có số đầu mối đường ngầm tới một trong các nút giao thông này đều không nhỏ hơn n. Chứng minh rằng từ một nút giao thông tuỳ ý ta có thể đi đến một nút giao thông bất kỳ khác bằng đường ngầm.

Lời giải:

– Ta có thể xem hệ thống đường ngầm của thành phố là một đơn đồ thị có các đỉnh là các nút giao thông.

Số đỉnh của đồ thị chính là số nút giao thông: n (n≥2)

Cạnh của đồ thị là đường ngầm nối 2 nút giao thông.

Theo đề ra ta có:

Hai nút giao thông bất kì đều có số đầu mối đường ngầm tới một trong các nút giao thông đều không nhỏ hơn n.

– Ta có mệnh đề:

Mọi đơn đồ thị n đỉnh (n≥2) có tổng bậc của 2 đỉnh tùy ý không nhỏ hơn n đều là đồ thị liên thông.

Vậy, theo định lí trên, hệ thống đường ngầm của thành phố là đồ thị liên thông.

Suy ra, từ một nút giao thông tuỳ ý ta có thể đi đến một nút giao thông bất kỳ khác bằng đường ngầm.(Đpcm).

*Bài 16:

Có bao nhiêu đơn đồ thị đẳng cấu với n đỉnh khi:

a) n=2 b) n=3 c) n=4

Lời giải:

Với n=2, có 2 đơn đồ thị không đẳng cấu như sau:

và

Với n=3, có 4 đơn đồ thị không đẳng cấu:

c) Với n=4 có 11 đơn đồ thị không đẳng cấu:

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

Tải Xuống Tại Đây

May 20, 2019

BÀI TẬP LỚN KẾT CẤU THÉP 1 THIẾT KẾ HỆ SÀN – DẦM BẰNG THÉP

BÀI TẬP LỚN KẾT CẤU THÉP 1 THIẾT KẾ HỆ SÀN – DẦM BẰNG THÉP

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là bài nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Bài liên quan:BỘ ĐỀ THI HỌC KÌ II MÔN HÓA HỌC LỚP 10 NĂM 2017-2018 (CÓ ĐÁP ÁN)

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/05/B%C3%80I-T%E1%BA%ACP-L%E1%BB%9AN-K%E1%BA%BET-C%E1%BA%A4U-TH%C3%89P-1-THI%E1%BA%BET-K%E1%BA%BE-H%E1%BB%86-S%C3%80N-D%E1%BA%A6M-B%E1%BA%B0NG-TH%C3%89P.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay bản PDF tại đây: BÀI TẬP LỚN KẾT CẤU THÉP 1 THIẾT KẾ HỆ SÀN – DẦM BẰNG THÉP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HỒ CHÍ MINH

KHOA XÂY DỰNG

BỘ MÔN KẾT CẤU CÔNG TRÌNH

&

BÀI TẬP LỚN KẾT CẤU THÉP 1

THIẾT KẾ HỆ SÀN – DẦM BẰNG THÉP

Họ và tên sinh viên : mr.Lưu

STT: 56 Lớp : XD08A4

BẢNG SỐ LIỆU VÀ KÍCH THƯỚC HOẠT TẢI

Mã số

đề bài

Bước dầm phụ L_s(m)

Bước dầm chính L_p(m)

Giá trị n (dùng để tính L_c)

Hoạt tải tiêu chuẩn P_c(kg/m²)

Hệ số vượt tải của hoạt tải n_p

Ghi chú

36

1.1

6.0

11

1050

1.3

Sơ đồ hệ sàn- dầm- cột

CHƯƠNG 1: CÁC VẤN ĐỀ CHUNG CỦA HỆ KẾT CẤU

1.1.Mô tả các bộ phận của kết cấu

Sử dụng hệ cột-dầm-sàn bằng thép

Các bộ phận kết cấu

1.2.Tải trọng tác dụng lên sàn

Tải trọng tác dụng lên sàn có dạng phân bố đều ,đơn vị tính kg/cm²,được chia làm hai loại:

Tải trọng thường xuyên (tĩnh tải) :là trọng lượng bản thân của dầm thép được tính theo công thức :
Tải trọng thường xuyên (tĩnh tải) tiêu chuẩn :

:trọng lượng riêng của thép

: chiều dày bản sàn được chọn sơ bộ

Tải trọng thường xuyên (tĩnh tải) tính toán :

: hệ số vượt tải của tĩnh tải

Tải trọng tạm thời (hoạt tải):
Tải trọng tạm thời tiêu chuẩn :
Tải trọng tạm thời tính toán :

: hệ số vượt tải của hoạt tải

è Tải trọng tác dụng lên sàn :

Tải trọng tiêu chuẩn tác dụng lên sàn:
Tải trọng tính toán tác dụng lên sàn:

1.3.Các đặc trưng cơ lý của vật liệu sử dụng

Ta có tải trọng tiêu chuẩn là : p^c = 1500(kg/m²) => t = (8-10) mm < 20 mm theo TCVN 338-2005 ta có :

Vật liệu sử dụng bao gồn các vật liệu sau:

Thép : Sử dụng thép bản, thép hình loại CCT34 có:
:trọng lượng riêng của thép
:mô đun đàn hồi
: cường độ tiêu chuẩn chịu kéo ,nén ,uốn
:cường độ tính toán chịu kéo ,nén ,uốn
:cường độ chịu cắt
: cường độ kéo đứt tiêu chuẩn
:cường độ ép mặt
:hệ số poisson
Que hàn : Dùng hàn que E42A
:cường độ tính toán theo kim loại mối hàn
:cường độ tính toán theo kim loại ở biên nóng chãy

CHƯƠNG 2 : THIẾT KẾ BẢN SÀN LOẠI DẦM

2.1. Mặt bằng sàn , số liệu:

Mã số

đề bài

Bước dầm phụ L_s(m)

Bước dầm chính L_p(m)

Giá trị n (dùng để tính L_c)

Hoạt tải tiêu chuẩn P_c(kg/m²)

Hệ số vượt tải của hoạt tải n_p

53

1.2

4.6

8

1500

1.2

Mặt bằng sàn ( TL 1/100 )

2.2.Sơ đồ tính bản sàn , cách xác định nội lực

Bản sàn thép được cắt ra một dải rộng 1cm theo phương cạnh ngắn và tính toán như một dầm đơn giản có hai gối tựa là hai dầm phụ (liên kết khớp) chịu tải trọng phân bố đều:

Hình 4:Sơ đồ tính toán bản sàn

Trong đó (kg/cm) lực phân bố đều trên dầm bao gồm : tĩnh tải tính toán và hoạt tải tính toán trên 1cm bề rộng .

2.3.Xác định chiều dầy bán sàn

Dùng công thức gần đúng A.L.Teloian để tính chiều dầy( ) bản sàn:

Trong đó :

( với :độ võng cho phép của bản sàn thép )

Vậy ta có :

Với l_s=120cm

Theo bảng tra chọn bề dầy cho bản sàn ta có :

q^c = 1500(kg/m²) < 2000(kg/m²) thì chiều dầy bản sàn là

2.3.1.Tính bản sàn

Chọn chiều dầy bản d = 10 mm=1cm

Khoảng cách các dầm phụ : 120cm

Cắt 1cm bề rộng sàn

Tải trọng tiêu chuẩn tác dụng lên sàn:
Tải trọng bản thân (tĩnh tải) :
Hoạt tải :

èTải tiêu chuẩn tác dụng lên sàn :

Tải trọng tính toán tác dụng lên sàn:

2.3.2.Kiểm tra độ võng của bản sàn

Sơ đồ tính bản sàn : cắt dải bản rộng 1cm

Bản sàn thép được hàn với các dầm ,khi tải trọng tác dụng lên dầm thì liên kết hàn này làm cho bản sàn không biến dạng tự do được và ngăn cản biến dạng xoay của bản tại gối tựa.Vì vậy tại các gối sẽ xuất hiện lực kéo H và momen âm .Lực kéo và momen âm có tác dụng giảm momen ở nhịp cho bản .Để thiên về an toàn ta chỉ xét ảnh hưởng của lực kéo H .

Kiểm tra độ võng theo công thức :
Độ võng ở giửa nhịp của bản sàn có sơ đồ đơn giản chịu tải trọng tiêu chuẩn :

Với :

è

α : tỉ số giửa lực kéo H và lực tới hạn Ơle được xác định theo phương trình :

giải phương trình trên ta được α=1.834

Độ võng của bản sàn là :

Vậy bản sàn đảm bảo điều kiện về độ võng

2.3.3.Kiểm tra điều kiện về độ bền

Bản sàn chịu uốn và chịu kéo đồng thời :

A:diện tích tiết diện bản rộng 1cm : A=1.1=1cm²

W: momen kháng uốn :

H: lực kéo :

Momen lớn nhất ở giửa nhịp của bản :

Độ bền của bản sàn :

Vậy sàn thỏa mản điều kiện bền

2.3.4.Kiểm tra đường hàn liên kết bản sàn với dầm

Đường hàn liên kết bản sàn và dầm chịu lực kéo H ở gối tựa :

nhưng do yêu cầu cấu tạo :để tránh hiện tượng hàn không được sâu:

chọn h_h=5mm

CHƯƠNG 3 : TÍNH TOÁN DẦM PHỤ

3.1.Sơ đồ tính toán

Dầm phụ được coi là đầm đơn giản có hai đầu là hai gối tựa .Tải trọng tác dụng lên dầm phụ là tải từ sàn truyền vào dưới dạng phân bố đều

Hinh : Sơ đồ tính dầm phụ

3.2.Xác định tải trọng và nội lực

Tải trọng tác dụng lên sàn :

Tải trọng tiêu chuẩn tác dụng lên dầm phụ là:

Tải trọng tính toán tác dụng lên dầm phụ là:

Sơ đồ tính :

Mômen lớn nhất M_max giửa nhịp dầm :

Lực cắt lớn nhất V_max tại gối tựa :

3.3.Chọn tiết diện dầm phụ

Mô men chống uốn của dầm có kể đến sự phát triển biến dạng dẻo trong tiết diện :

Chọn thép định hình I N ⁰24 có các thông số :

h = 240mm ; b=115mm ; d= 5.6mm ; t= 9.5mm

W_x=289 cm³; J_x=3460cm⁴; S_x= 163cm³

Trọng lượng bản thân 27.3(kg/m) = 0.273(kg/cm)

3.4.Kiểm tra dầm phụ theo điều kiện bền

Tải trọng tính toán tác dụng lên dầm phụ kể cả trọng lượng bản thân dầm :
Mômen lớn nhất của dầm phụ có kể đến trọng lượng bản thân :
Lực cắt lớn nhất V_max tại gối tựa khi kể đến trọng lượng bản thân:
Kiểm tra ứng suất pháp :
Kiểm tra ứng suất tiếp:

Vậy dầm phụ thỏa mản điều kiện về độ bền

3.5.Kiểm tra dầm phụ theo điều kiện độ cứng

Kiểm tra độ võng của dầm phụ:

Tải trọng tiêu chuẩn tác dụng lên dầm phụ kể cả trọng lượng bản thân :
Độ võng tương đối của dầm :

Vậy dầm phụ thỏa mản điều kiện về độ võng

3.6.Kiểm tra ổn định tổng thể của dầm phụ

Không cần kiểm tra ổn định tổng thể của dầm phụ vì phía trên dầm phụ có bán sàn thép hàn chặt với cách dầm

CHƯƠNG 4 : TÍNH TOÁN DẦM CHÍNH

4.1.Sơ đồ tính toán

Dầm chính được đặt lên cột ,sơ đồ tính là dầm đơn giản chịu tải tập trung từ dầm phụ truyền xuống.

Tải trọng tác dụng lên dầm chính là phản lực gối tựa của 2 dầm phụ 2 bên truyền xuống bao gồm 2 loại :

Đối với những dầm phụ ở giữa nhịp Đối với những dầm phụ ở biên

4.2.Xác định tải trọng , xác định nội lực

Tải trọng tác dụng lên dầm chính :
Tại những điểm giửa nhịp dầm chính :
Tải tiêu chuẩn :

Với

è

Tải tính toán :

Với

è

Tại những điểm ở biên dầm chính :
Tải tiêu chuẩn :
Tải tính toán :
Xác định nội lực lên dầm chính :

4.3.Chon tiết diện dầm (dầm tổ hợp hàn)

Chọn chiều cao tiết diện dầm :
Chiều cao nhỏ nhất của dầm tính gần đúng theo công thức h_minkhi đưa các tải tập trung về phân bố đều :

Với n_tb: hệ số vượt tải trung bình chọn n_tb=1.15

è

Chiều cao kinh tế của dầm :

Chọn h_w ≈ h ≈ h_min=70cm

+ Chiều dày nhỏ nhất của bản bụng t_w được xác định theo điều kiện bản bụng chịu lực cắt lớn nhất :

+ Khi dầm đảm bảo ổn định không dung sườn để gia cường :

Từ 2 điều kiện trên ta có thể chon t_w=0.8cm

Với k = 1.15: dầm tổ hợp hàn

èChọn và càng gần h_kt càng tốt vậy chọn :

h=90cm ; chọn t_f=2cm

=>h_w=h-2t_f=90-4=86cm =>h_fk= h-t_f =90-2=88cm

èChọn t_w=0.8cm=8mm

Xác định kích thước bản cánh:

+ Diện tích cánh dầm được xác định gần đúng :

Ta có :

Với t_f=2cm ta sẽ có b_f=45.104/2=22.552cm nhưng do tải trong uốn dung để tính ra tiết diện trên chưa kể đến trọng lượng bản thân ,nếu kể đến tiết diện sẽ lớn hơn nên ta chọn b_f=28cm

+ Kiểm tra chiều rộng cánh dầm theo điều kiện về cấu tạo,ổn định tổng thể và cục bộ:

Ta có :

với b_f=28cm ta có :

: thỏa

:thỏa

4.4.Kiểm tra độ bền của dầm

Các đặc trưng hình học của tiết diện :

Trọng lượng bản thân =

Kiểm tra ứng suất pháp tại tiết diện giữa nhịp :

Mômen lớn nhất của dầm do trọng lượng bản thân:

Mômen lớn nhất của dầm có kể đến trọng lượng bản thân:

Ứng suất pháp lớn nhất tại giửa nhịp :

Kiểm tra ứng suất tiếp tại gối :

Lực cắt tại gối tựa do tải trọng bản thân dầm:

Lực cắt lớn nhất của dầm có kể đến trọng lượng bản thân:

Ứng suất tiếp lớn nhất tại gối :

Kiểm tra điều kiện bền tại vị trí có M và V cùng lớn (giữa dầm) tại điêm tiếp giáp giữa bụng và cánh:

Tại vị trí giửa dầm khi đã kể đến trọng lượng bản thân có:

M=10308621.16(kg.cm)

V=5275.4 (kg)

4.5.Kiểm tra độ võng của dầm

Do chọn chiều cao dầm lớn hơn chiều cao h_min theo điều kiện độ võng nên không cần kiểm tra độ võng của dầm

4.6.Thay đổi tiết diện dầm

Ta có chiều dài dầm L= 9.6m < 10m nên không cần thay đổi tiết diện nhưng trong phạm vi bài tập lớn này có thể thay đổi tiết diện của dầm

Để đơn giản việc thay đổi tiết diện dầm ta quy các tái tập trung về phân bố đều kể cả trọng lượng bản thân dầm chính :

Chọn vị trí thay đổi tiết diện cách gối tựa một đoạn

Ta thay đổi tiết diện tại vị trí x=1.6 m

Giá trị nội lực tại vị trí x=1.6m như hình vẽ:

Momen chống uốn cần thiết ứng với vị trí x=160cm:

Momen quán tính cần thiết của tiết diện mới

Momen quán tính cần thiết của bản cánh :

Diện tích cần thiết của một bản cánh :

Chiều rộng cánh sau khi thay đổi

Nhưng do yêu cầu cấu tạo ta chọn b_f1=18cm

Kiểm tra lại tiết diện đã thay đổi (1-1)

Trọng lượng thép giảm :

Đặc trưng hình học của tiết diện mới (1-1)

Tải trọng tác dụng lên dầm chính khi đã thay đổi tiết diện cánh :

Kiểm tra ứng suất pháp :

Momen tại tiết diện thay đổi khi kể đến trọng lượng bản thân lượng thép giảm yếu:

Kiểm tra ứng suất tiếp:

Lực cắt tại tiết diện thay đổi khi kể đến trọng lượng bản thân lượng thép giảm yếu

Kiểm tra ứng suất tương đương tại chổ tiếp giáp giữa cánh và bụng:

Vậy tiết diện thay đổi thỏa điều kiện bền

4.7.Kiểm tra ổn định của dầm chính

Kiểm tra ổn định tổng thể

Dầm không cần kiểm tra ổn định tổng thể khi:

Với l₀:khoảng cách giửa 2 điểm cấu kết không cho cánh cong vênh l₀=120cm

è

Vậy không cần kiểm tra điều kiện ổn định tổng thể

Kiểm tra ổn định cục bộ của cánh dầm

Ta có :

Vậy bản cánh thỏa điều kiện ổn định cục bộ

Kiểm tra ổn định cục bộ của bụng dầm

Ta có:

Ta có :

Vậy dầm bị mất ổn định cục bộ ở bản bụng vậy cần đặt các sườn ngang vào bản bụng

+Khoảng cách giữa hai sườn ngang :

Chọn a=160cm bố trí 5 sườn mổi bên => số sườn của dầm chính là 10 sườn

+Bề rộng sườn :

Chọn b_s=7cm

+Chiều dày sườn :

Chọn t_s=5mm

Chọn h_f=4mm theo cấu tạo

Tổng khối lượng sườn :

Trọng lượng của sườn gia cố :

Tải trọng tác dụng lên dầm chính khi đưa về tải phân bố đều bao gồm (hoạt tải+trọng lượng bản thân trước khi giảm yếu+trọng lượng sườn gia cố-trọng lượng thép giảm yếu) :

Kiểm tra lại ổn định cục bộ của bản bụng sau khi đặt sườn đứng :

Ứng suất tiếp tới hạn:

Ứng suất pháp tới hạn

Trong đó c_cr tra bảng dựa vào

(β=0.8:hệ số tra bảng )

nên c_cr=34.6

g

Kiểm tra ô 1và 6 :(chịu ứng suất tiếp lớn nhất)

Đặc trưng hình học tại ô 1 và 6 :

Ứng suất :

Kiểm tra:

Thỏa

Kiểm tra ô 3 và 4 (ô có ứng suất pháp lớn nhất):

Ứng suất:

Kiểm tra :

Kiểm tra ô 2 và 5 (ô có ứng suất pháp và ứng suất tiếp):

Ứng suất :

Kiểm tra:

Thỏa

Tóm lại dầm thỏa điều kiện ổn định cục bộ

4.8.Cấu tạo và tính toán các liên kết dầm chính

Liên kết cách dầm với bụng dầm:

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

[sociallocker id=”19555″] Tải Xuống Tại Đây [/sociallocker]

May 18, 2019

BỘ ĐỀ THI HỌC KÌ II MÔN HÓA HỌC LỚP 10 NĂM 2017-2018 (CÓ ĐÁP ÁN)

BỘ ĐỀ THI HỌC KÌ II MÔN HÓA HỌC LỚP 10 NĂM 2017-2018 (CÓ ĐÁP ÁN)

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Tổng hợp các đề cương đại học hiện có của Đại Học Hàng Hải: Đề Cương VIMARU

Kéo xuống để Tải ngay đề cương bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là đề cương nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Đề cương liên quan:Bài tập lớn môn Phân tích thiết kế hệ thống quản lý cửa hàng hoa

[toc]

Tải ngay đề cương bản PDF tại đây: BỘ ĐỀ THI HỌC KÌ II MÔN HÓA HỌC LỚP 10 NĂM 2017-2018 (CÓ ĐÁP ÁN)

BỘ ĐỀ THI HỌC KÌ II MÔN HÓA HỌC LỚP 10 NĂM 2017-2018 (CÓ ĐÁP ÁN)

1. Đề thi học kì 2 môn Hóa học 10 năm 2017-2018 có đáp án – Trường THCS&THPT Võ Nguyên Giáp

2. Đề thi học kì 2 môn Hóa học 10 năm 2017-2018 có đáp án – Trường THPT Đoàn Thượng

3. Đề thi học kì 2 môn Hóa học 10 năm 2017-2018 có đáp án – Trường THPT Liễn Sơn

4. Đề thi học kì 2 môn Hóa học 10 năm 2017-2018 có đáp án – Trường THPT Lý Thái Tổ

5. Đề thi học kì 2 môn Hóa học 10 năm 2017-2018 có đáp án – Trường THPT Nguyễn Huệ

6. Đề thi học kì 2 môn Hóa học 10 năm 2017-2018 có đáp án – Trường THPT Phan Ngọc Hiển

7. Đề thi học kì 2 môn Hóa học 10 năm 2017-2018 có đáp án – Trường THPT Yên Lạc 2

SỞ GD-ĐT TỈNH PHÚ YÊN		ĐỀ THI HỌC KÌ II
TRƯỜNG THCS&THPT VÕ NGUYÊN GIÁP		MÔN: HOÁ HỌC –LỚP 10
		NĂM HỌC 2017 – 2018

Thời gian làm bài: 45 phút.

MÃ ĐỀ 01

Họ và Tên………………………………………………………………..Lớp 10…

PHẦN TRẮC NGHIỆM (24 câu – 6 điểm).CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG RỒI KHOANH TRÒN Câu 1: Dãy các chất nào sau đây đều tác dụng với axit clohidric?
A. Fe₂O₃, KMnO₄, Cu, AgNO₃. B. Fe₂O₃, KMnO₄¸ CuO, AgNO₃.
Fe, CuO, H₂SO₄, Mg(OH)₂ D. KMnO₄, Cu, H₂SO₄, Mg(OH)₂.

Câu 2: Kim loại nào sau đây khi tác dụng với HCl và Clo cho cùng một muối clorua kim loại:

Fe B. Mg C. Ag D. Cu

Câu 3: cho 15,8 gam KMnO₄ tác dụng với dd HCl đậm đặc thu được V lít khí Cl₂ (đktc). Giá trị của V

5,6 lít B. 2,8 lít C. 0,28 D. 0,56 lít

Câu 4: Tính oxi hóa của các halogen giảm dần theo thứ tự nào sau đây:

I₂ > Br₂ > Cl₂ > F₂. B. Cl₂ > F₂ > Br₂ > I₂. C. F₂ > Cl₂ > Br₂ > I₂. D. Cl₂ > Br₂ > I₂ > F₂.

Câu 5: H₂SO₄ đặc, nguội không phản ứng với các kim loại nào sau đây?			D. Fe, Zn, Mg
A. Cu, Fe, Mg	B. Al, Mg, Cu	C. Al, Fe, Cr	D. Fe, Zn, Mg

Câu 6: Hơi thuỷ ngân rất độc, bởi vậy khi làm vỡ nhiệt kế thuỷ ngân thì chất bột được dùng để rắc lên thuỷ ngân rồi gom lại là

lưu huỳnh. B. vôi sống. C. cát. D. muối ăn.

Câu 7: Để phân biệt dung dịch Natri clorua và dung dịch Natri florua, người ta có thể dùng thuốc thử nào trong các chất sau đây:

Dung dịch AgNO₃. B. Dung dịch Ca(OH)₂.
Dung dịch Flo. D. Dung dịch Ba (OH)₂.

Câu 8: Hoà tan m gam Fe trong dung dịch HCl dư, sau khi phản ứng kết thúc thu được 4,48 lít khí H₂ (ở đktc). Giá trị của m là

2,8. B. 1,4. C. 5,6. D. 11,2.

Câu 9:Nguyên tắc pha loãng axit Sunfuric đặc là:

Rót từ từ nước vào axit và đun nhẹ B. Rót từ từ axit vào nước và đun nhẹ

Rót từ từ nước vào axit và khuấy nhẹ D. Rót từ từ axit vào nước và khuấy nhẹ

Câu 10: Dẫn 2,24 lít khí SO₂ vào 150 ml dung dịch NaOH 1M, dung dịch thu được có chứa

A. Na₂SO₃ và NaOH	B. Na₂SO₃	C. NaHSO₃ và Na₂SO₃	D. NaHSO₃
Câu 11: Công thức nào sau đây là của Oleum?
A. HNO₃.nSO₃	B. H₂SO₃.nSO₃	C. H₂SO₄	D. H₂SO₄.nSO₃
Câu 12: Cho các phản ứng sau:

(1) SO₂ + NaOH → NaHSO₃ _; (2) 5SO₂ + 2KMnO₄+ 2H₂O → 2H₂SO₄ + K₂SO₄ + 2MnSO₄ ;

SO₂ + 2H₂S → 3S + 2H₂O ; (4) SO₂ + 2H₂O + Br₂ → 2HBr + H₂SO_{4 .} Những phản ứng trong đó SO₂ thể hiện tính khử là:

A .3. B. 2 và 4. C. 3 và 4 D. 1, 2 và 4.

Câu 13:Câu nào sau đây diễn tả đúng tính chất hóa học của lưu huỳnh?

.Lưu huỳnh chỉ có tính khử.

Lưu huỳnh chỉ có tính oxi hóa.

Tất cả đều sai.

Lưu huỳnh vừa có tính khử, vừa có tính oxi hóa.

Câu 14:Dãy kim loại phản ứng được với H₂SO₄ loãng là:

K, Mg, Al B. Ag, Ba, Fe. C. Zn, Ag, Cu D. Au, Fe, Na

Câu 15: Cho các phát biểu sau:

(a) Tính chất hóa học cơ bản của các halogen là tính oxi hóa mạnh,

GV: PHAN THỊ KIM HẬN Page 1

Khi đi từ flo đến iot, nhiệt độ sôi và nhiệt độ nóng chảy của các đơn chất halogen tăng dần,

Trong hợp chất, halogen có số oxi hóa: -1, +1, +3, +5, +7,

Trong tự nhiên, hoalogen chủ yếu tồn tại ở dạng đơn chất

Ở điều kiện thường, brom lỏng màu đỏ nâu, dễ bay hơi và bị thăng hoa.

Số phát biểu đúng là
A. 3	B. 1	C. 2	D. 4

Câu 16: Trong các thí nghiệm cho kim loại tác dụng với H₂SO₄ đặc nóng, sau phản ứng thường sinh ra một lượng lớn khí SO₂ ( khí này rất độc, ảnh hưởng đến đường hô hấp..) Vậy để bảo vệ sức khỏe của người làm thí nghiệm ta xử lí khí SO₂ bằng:

Bông tẩm xút B. Bông tẩm KMnO4 C. Bông tẩm muối ăn D. Cả A và B

Câu 17: Số oxi hóa của Cl trong các chất sau: NaCl, Cl2, KClO3, HClO lần lượt là:

+1; 0; +3; +1. B. -1; 0; +5; +1. C. 0; -1; +3; +2. D. -1; 0; +1; +5.

Câu 18: Khí oxi có lẫn ít khí clo để thu được khí oxi tinh khiết người ta dẫn hỗn hợp khí qua dung dịch nào sau đây:

NaOH B. NaCl. C. H₂SO₄ đặc D. NaNO₃

Câu 19: Hiện tượng đúng khi nhỏ dd I₂/KI vào hồ tinh bột, sau đó đun nóng lên, rồi để nguội là:

xuất hiện màu xanh tím, mất màu xanh, màu xanh quay trở lại.

xuất hiện màu xanh tím,và màu xanh tím không đổi khi đun nóng hay để nguội.

xuất hiện màu đỏ, mất màu đỏ, màu đỏ quay trở lại.

xuất hiện màu xanh dương, mất màu xanh, màu xanh quay trở lại.

Câu 20: Cặp thuốc thử dùng để phân biệt 3 dung dịch không màu sau: NaCl, Na₂SO₄, H₂SO₄ là:

AgNO₃, Qùy tím B. Qùy tím, BaCl₂ C. NaOH, HCl D. H₂SO₄, AgNO₃

Câu 21: Cho hỗn hợp 6,4 gam Cu và 5,6 gam Fe tác dụng với lượng dư dung dịch axit H₂SO₄ đặc nóng, sau phản ứng thu được V lít khí SO₂ (đktc) giá trị của V là:

11,2 B. 22,4 C. 5,6

Câu 22: Cho O (Z =8) cấu hình electron của O2- là:

1s22s22p4 B. 1s22s22p2 C. 1s22s22p6

Câu 23: Nước Gia – ven là hỗn hợp các chất nào sau đây?

HCl, HClO, H2O B. NaCl, NaClO, H2O

NaCl, NaClO3, H2O D.NaCl, NaClO4,H2O

6,72

1s22s22p63s2

Câu 24: Đây là mô hình điều chế SO₂ trong phòng thí nghiệm. quan sát mô hình và cho biết, khí SO₂ thu bằng phương pháp nào và tại sao trên bình khí lại có bông tẩm NaOH:

GV: PHAN THỊ KIM HẬN Page 2

Phương pháp đẩy không khí, dùng bông tẩm NaOH ngăn không cho SO₂ dư thoát ra ngoài.

Phương pháp đẩy nước, dùng bông tẩm NaOH để cho khí tinh khiết hơn.

Phương pháp đẩy không khí, dùng bông tẩm NaOH ngăn O₂ đi vào bình.
Phương pháp đẩy nước, dùng bông tẩm NaOH ngăn không cho SO₂ dư thoát ra ngoài.

PHẦN TỰ LUẬN(2 câu – 4,0 điểm)

Câu 1: (2,0 điểm) Hoàn thành chuỗi phản ứng sau, cân bằng và ghi rõ điều kiện (nếu có).

Câu 2: (2,0 điểm). Cho 13,6 gam hỗn hợp hai kim loại Fe và Mg tác dụng với dung dịch H₂SO₄ loãng dư, thu được 6,72 lit khí H₂.

Viết các phương trình phản ứng xảy ra.
Tính m và thành phần % về khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp .

Cũng khối lượng Fe trên để lâu ngoài không khí , sau một thời gian thu được 14,4 gam hỗn hợp X gồm: Fe, FeO, Fe₃O₄, Fe₂O₃. Cho X phản ứng với lượng dư axit H₂SO₄ đặc nóng, thu được V lít SO₂ (đktc). Giá trị của V là:

(Cho biết Cu=64,Zn=65,Cl=35,5,S=32,O=16,H=1,Fe=56,Na=23,K=39,Mn=55,Br=80)

Học sinh không được sử dụng bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

*******************************HẾT*************************************

GV: PHAN THỊ KIM HẬN Page 3

ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC KÌ II HÓA HỌC 10 NĂM HỌC 2017-2018

TRẮC NGHIỆM:

ĐỀ 1:

Câu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Đáp án

B

A

C

A

D

C

D

B

Câu

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Đáp án

D

A

D

B

A

B

C

B

A

B. TỰ LUẬN:

Câu

Đáp án tham khảo

Điểm

(1) S + O₂ → SO₂

0,5

(2) SO₂ + Br₂ +2H₂O → 2HBr + H₂SO₄

0,5

1

(3) 3H₂SO₄

+ Fe₂O₃

→ Fe₂(SO₄)₃ + 3H₂O

0,5

( 2, 0 điểm )

(4) Fe₂(SO₄)₃ + 3BaCl₂

→ 3BaSO₄ + 2FeCl₃

0,5

Fe +H₂SO₄

→ FeSO₄ + H₂

a mol

a

0,5

a

Mg + H₂SO₄ →MgSO₄ + H₂

b

– Gọi a, b lần lượt là số mol của Fe và Mg.

0,25

– Ta có: khối lượng 2kl là 13,6→

56a + 24b =13,6 (1)

– mặc khác: n_H2 = 6,72/22,4 = 0,3 mol.

0,25

Vậy: a + b = 0,3 (2)

b

– giải hệ phương trình (1) và (2) ta được:

a = 0,2 mol, b= 0,1 mol.

Vậy m_Fe = 0,2*56 =11,2 gam;

0,25

m_Mg = 0,1*24 = 2,4 gam.

– vậy: %m_Fe = (11,2/13,6)*100 = 82,35%

%m_Mg = 17,65%

0,25

2

– Quy hỗn hợp rắn X thành Fe và O₂

Gọi x, y lần lượt là số mol của Fe và O₂

( 2, 0 điểm )

– Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng

56x + 32y = 14,4; x =0,2 mol vậy: y= 0,1 mol

– Bản chất cho rắn X tác dụng với H₂SO₄ đặc

nóng chính là cho Fe và O₂ tác dụng với H₂SO₄

đặc nóng.

0

+3

c

Fe

– 3e

Fe

0,5

0,2

0,6 mol

0

-2

O₂

+ 4e

2O

0,1

0,4 mol

+6

+4

S

+ 2e

S

2x

x

Áp dụng định luật bảo toàn electron ta có: 0,6 =

0,4 + 2x; vậy x = 0,1 mol

Vậy V_SO2 = 2,24 lít.

GV: PHAN THỊ KIM HẬN Page 4

	SỞ GD&ĐT HẢI DƯƠNG	ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II
TRƯỜNG THPT ĐOÀN THƯỢNG		MÔN HÓA HỌC 10- NĂM HỌC 2017 – 2018
		*Thời gian làm bài: 45 phút*
Câu 1(3,0 điểm) Viết các phương trình phản ứng xảy ra (ghi rõ điều kiện, nếu có):
		d/ Cho C + H₂SO₄ đặc, nóng
a/ Cho Fe + Cl₂ (t⁰)
b/ Cho Br₂ + dd KI		e/ Cho Zn(OH)₂ + dd axit HCl
c/ Cho Ag + hỗn hợp khí (O₂, O₃) ở đk thường		f/ Sục SO₂ vào dd H₂S
Câu 2 (2,0 điểm)

1/ Bằng phương pháp hóa học (Không dùng chỉ thị: quì tím, phenolphtalein) hãy phân biệt 3

dung dịch loãng mất nhãn đựng một trong các chất sau: HCl; K₂S; Na₂SO₄ (Không dùng sơ đồ để trình bày).

2/ Viết 1 PTHH điều chế O₂ trong CN từ nước và 1 PTHH điều chế clorua vôi từ Ca(OH)₂. Câu 3 (2,0 điểm)

Chia m gam hỗn hợp X gồm: FeO và MgCO₃ thành 2 phần bằng nhau:

P1: Hòa tan trong dd H₂SO_{4 loãng, dư} đến pứ hoàn toàn thu được 0,672 lít khí Y (ở đktc).

P2: Tác dụng với V (ml) dd H₂SO_{4 đặc, nóng, dư} thu được 1,008 lít hỗn hợp khí Z (ở đktc, SO₂ là sản phẩm khử duy nhất của S⁺⁶).

a/ Viết PTHH xảy ra? Tính %m mỗi chất trong hỗn hợp X.

b/ Dẫn lượng khí Y thu được ở phần 1 vào 35 ml dung dịch Ba(OH)₂ 1M thu được a gam kết tủa. Tính a?

Câu 4(1,5 điểm)

1/ Cân bằng sau được thực hiện trong hệ kín:

4NH ₃ (k) + 3O ₂ (k) 2N ₂ (k) + 6H ₂ O (k) H = -1268kJ

Trong các yếu tố: (1) Thêm một lượng hơi nước; (2) Tăng áp suất của hệ; (3) Thêm một chất xúc tác; (4) Tăng nhiệt độ của hệ. Yếu tố nào làm cho cân bằng hóa học chuyển dịch theo chiều nghịch?

2/ Cho phản ứng sau: N_{2 (K)} + 3H_2(K) 2NH_3(K) trong bình kín có dung tích không đổi. Nồng độ ban đầu của H₂ là 0,08M, sau 40 giây nồng độ của nó chỉ còn lại là 0,03M. Tốc độ trung bình của pứ trong khoảng thời gian 40 giây (tính theo H₂) là x. Tính x.

Câu 5 (1,5 điểm)

Nhiệt phân 11,85 gam KMnO₄ trong không khí một thời gian thu được m gam hỗn hợp chất rắn A. Cho A tác dụng hết với dd HCl đặc, nóng, dư được V(lít) khí Cl₂ (đktc). Dẫn lượng Cl₂ trên vào dd Ca(OH)₂ (30⁰) vừa đủ thu được clorua vôi là hỗn hợp của CaCl₂, CaOCl₂, Ca(ClO)₂ và nước. Sau khi loại bỏ nước, thu được 15,24 gam hỗn hợp X chứa 50% CaOCl₂; 28,15% Ca(ClO)₂ còn lại CaCl₂ (theo khối lượng). Tính m, V và hiệu suất pứ nhiệt phân KMnO₄?

Cho nguyên tử khối: C = 12; H = 1, O = 16; N = 14; Ca = 40; Na = 23; K = 39; Cl = 35,5; S = 32; Mg = 24; Fe = 56; Mn = 55; Ba = 137; Al = 27; Br = 80; Ag = 108.

ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM HK II

Môn: Hóa học – Khối 10

Năm học: 2017 – 2018

Câu	Ý/điểm					Đáp án			Điểm
1(3,0)		1 PTPƯ đúng là 0,5đx6pt							3,0
		1PTPƯ không cân bằng hoặc không ghi điều kiện (nếu có) thì trừ
		0,125đ/pt đó
	1/1,0	-Trích mẫu thử, đánh STT							0,25
		– Chọn thuốc thử để phân biệt được 1 chất: Nêu hiện tượng, viết							0,25đ/1
		PTHH
		– Kết luận chất còn lại.							0,25
		Lưu ý: HS dùng AgNO₃ ngay từ đầu không cho điểm vì Ag₂SO₄ ít
2(2,0)		tan
2(2,0)	2/1	Viết 2 PT:							0,5
		2H ₂O		dp
		2H ₂O	2H ₂ O₂
		Cl₂ + Ca(OH)₂				30⁰	+ H₂O		0,5
		Cl₂ + Ca(OH)₂				CaOCl₂	+ H₂O
		P1: Viết 2 pt							0,25
	a/	n_Y = n_CO2 = 0,03 mol = n_MgCO3							0,25
3(2,0đ)
3(2,0đ)		P2: Viết 2 pt							0,25
		n_Z = 0,045 mol = n_CO2 + n_SO2							0,25
		–> n_SO2 = 0,015mol –> n_FeO = 0,03 mol.
		Tính được khối lượng của 2 chất trong 1 phần:
		m_FeO + m_MgCO3 = 2,16 + 2,52 = 4,68 g							0,25
		Tính được: %m_FeO = 46,15% và % m_MgCO3 = 53,85%							0,25

	b/	Tính được số mol Ba(OH)₂ = 0,035 mol n_OH^– = 0,07.							0,25
		Tính T_BA = 2,33 Pư tạo muối trung hòa:

		CO₂ + Ba(OH)₂BaCO₃ + H₂O							0,25
		0,03	0,035			0,03
		a = m_BaCO3 = 5,91 gam
	1/0,75	Xác định đúng 3 yếu tố: (1), (2), (4) mỗi yếu tố được 0,25							0,75

4(1,5đ)	2/0,75	Tính được nồng độ của H₂ pứ = 0,08 – 0,03 = 0,05M							0,25
4(1,5đ)		Tốc độ trung bình của pứ theo H₂:
		Tốc độ trung bình của pứ theo H₂:							0,5
		x = v ^0,05 1,25.10 ³ (mol / l.s)							0,5


			40
		*Nếu không ghi đúng đơn vị của x thì trừ 0,25 đ*
5(1,5)		PTPƯ nhiệt phân:							0,25
			2KMnO₄			t ⁰
			2KMnO₄			K₂MnO₄ + MnO₂ + O₂
		ⁿbd	0,075
		npư		x		x/2		x/2
		ndư		0,075-x

		Hỗn hợp A gồm KMnO₄ dư, K₂MnO₄, MnO₂							0,25
					0,075 -x		x/2	x/2 mol

Viết các QT cho – nhận:					0,25
_Mn+7	+	5e		Mn⁺²
0,075-x		5(0,075-x)		mol
Mn⁺⁶	+	4e		Mn⁺²
x/2		2x		mol
Mn⁺⁴	+	2e		Mn⁺²
x/2		x		mol
2Cl^–		Cl₂	0₊	2e
Áp dụng bảo toàn e tính được: n_{e nhường} = 0,375 – 2x = 2nCl₂					0,25
* Cho Cl₂ tác dụng với dd Ca(OH)₂:					0,25
Cl₂ + Ca(OH)₂ → CaOCl₂ + H₂O
2Cl₂ + 2Ca(OH)₂ → Ca(ClO)₂+ CaCl₂ + H₂O
Tính được số mol các chất trong A: CaOCl₂ (0,06 mol); Ca(ClO)₂
(0,03 mol); CaCl₂: 0,03 mol.
Số mol Cl₂ = 0,12 mol

V_Cl2 = 2,688 lít

Vậy: n_{e nhường} = 0,375 – 2x = 2nCl₂ = 2.0,12	0,25
→ x = 0,0675
→ H_pư = (0,0675/0,075).100% = 90%
m_A = m = 10,77 gam

Ghi chú: 1. HS làm theo cách khác vẫn đạt điểm tối đa.

GV chấm lưu ý những chú ý trong hướng dẫn chấm.

	SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC				MA TRẬN
TRƯỜNG THPT LIỄN SƠN			ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II – NĂM HỌC 2017-2018
					Môn: HÓA HỌC 10
				Thời gian làm bài: 45 phút

Nội dung			Mức độ nhận thức					Cộng
Nội dung
kiến thức		Nhận biết	Thông hiểu		Vận dụng	Vận dụng ở
kiến thức		Nhận biết	Thông hiểu		Vận dụng	mức cao hơn
						mức cao hơn
Nhóm		-TCVL,tính tan của	-Tính chất hóa học		-Khả năng phản	-Tính toán
Halogen		clo,HCl,muối clorua	của Clo,Brom,		ứng của Clo,	liên quan
		-Ứng dụng của clo	HCl,muối clorua.		HCl,Muối clorua.	đến C%
		,nước gia ven.			-Nhận biết được	dung dịch
					gốc clorua.	HCl
Số câu hỏi		2TN	5TN		1TN+ 1a,b(TL)	1( câu 3		9,5
						TL)
Số điểm		0,6	1,5		1.3		2,5	5,9 đ

Oxi-lưu			–Tính chất hóa học		Khả năng phản ứng	Bài	tập tính
huỳnh			của O₂ ,S		của O₂ ,S	khối	lượng
			,H₂SO₄,H₂S, SO₂		,H₂SO₄,H₂S, SO₂	muối dựa vào
			muối sunphat.		muối sunphat.	phản ứng của
					– Xác định sản phẩm	SO₂ với dung
					phản ứng của SO₂ với	dịch	bazơ
					dung dịch bazơ theo	theo tỉ lệ mol
					tỉ lệ mol khác nhau	khác nhau tạo
					tạo muối axit hoặc	muối	axit
					trung hòa hoặc cả hai	hoặc	trung
					.	hòa	hoặc cả
					.	hai .
						hai .
Số câu			1TN		1c,d(TL)	1TL( câu 2)		2,5
hỏi
Số điểm			0.3		1,0		2.5	3,8 đ

Tốc độ			–Các yếu tố ảnh
phản ứng			hưởng đến tốc độ
và cân			phản ứng ,cân bằng
bằng hóa			hóa học
học
Số câu			1TN					1
hỏi
Số điểm			0,3					0.3đ

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC		ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II – NĂM HỌC 2017-2018
TRƯỜNG THPT LIỄN SƠN		Môn: HÓA HỌC 10
		Thời gian làm bài: 45 phút

PHẦN I: TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (3,0 điểm)

Câu 1: Khi tham gia các phản ứng hóa học, 1 nguyên tử oxi có khả năng dễ dàng:

A. nhận thêm 2e.	B. nhận thêm 1e.		C. nhường đi 4e.	D. nhường đi 2e.
Câu 2 : Đặc điểm nào dưới đây là đặc điểm chung của các nguyên tố halogen?
A. Có tính oxi hóa mạnh nhất trong mỗi chu kỳ.			B. Vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử.
C. Ở điều kiện thường là chất khí.			D. Tác dụng mạnh với nước.
Câu 3: Trong số các chất dưới đây, đơn chất halogen nào sau đây có tính oxi hóa yếu nhất?
A. Flo.	B. Iot.		C. Clo.	D. Brom.
Câu 4: Nhóm đơn chất nào sau đây vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử
A. O₃, S, Br_2.			C. Na, O₂, S.
B. Cl₂, S, Br_2.			D. S, F₂, Cl_2.
Câu 5: Dung dịch axit nào sau đây không thể chứa trong bình thủy tinh?
A. HCl.	B. HBr.	C. HF.		D. HI.
Câu 6: Công thức phân tử của clorua vôi là :
A. CaCl_2.	B. Ca(OCl)_2.	C. CaOCl_2.		D. CaClO_2.
Câu 7: Trong công nghiệp, khí clo thường được điều chế bằng cách
A. Điện phân nước.			B. Chưng cất phân đoạn không khí lỏng.
C. Điện phân dung dịch NaCl có màng ngăn.			D. Nhiệt phân muối KClO_3.

Câu 8: Tốc độ phản ứng chỉ có chất rắn tham gia và tạo thành sau phản ứng không phụ thuộc vào

nhiệt độ. B. diện tích bề mặt tiếp xúc. C. áp suất . D. khuấy trộn.

Câu 9: Khí hiđroclorua có thể điều chế đươc bằng phản ứng giữa tinh thể muối ăn với:

Xút. B. Axit H2SO4 loãng. C. H2O. D. Axit H2SO4 đặc, đun nóng.

Câu 10: Thuốc thử dùng để phân biệt các dung dịch muối halogenua là:

quỳ tím. B. dung dịch Na2SO4. C. dung dịch Ba(NO3)2. D. dung dịch AgNO3.

PHẦN II: TỰ LUẬN (7,0 điểm)

Câu 1 (2 điểm): Hoàn thành các phương trình phản ứng :

a) AgNO3 + NaBr ->
b) Al + Cl2 ->
SO₂ + H₂S ->
SO₂ + NaOH ->

Câu 2: (2,5 điểm)

Cho 8,4 gam Fe tác dụng với lượng dư dung dịch H₂SO₄ loãng, dư thu được dung dịch X chứa m gam muối và V lít khí H₂ (đktc).

Viết phương trình phản ứng xẩy ra
Tính V, m.

Câu 3: (2,5 điểm)

Khi đun nóng 25,28 gam kali pemanganat thu được 23,52 gam hỗn hợp rắn. Hãy tính thể tích khí clo (đktc) thu được khi cho hỗn hợp rắn đó tác dụng hoàn toàn với axit clohiđric đậm đặc, dư ?

Cho biết: Zn = 65; Cu=64; K=39; O=16; Cl= 35,5; Mn= 55; N= 14; Na= 23; S=32;Fe=56

————-HẾT————-

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC		ĐÁP ÁN
TRƯỜNG THPT LIỄN SƠN		ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II – NĂM HỌC 2017-2018
		Môn: HÓA HỌC 10

PHẦN I: TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (3,0 điểm)

Mổi câu đúng ứng với 0,3 điểm

Câu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Đáp án

A

B

C

D

PHẦN II: TỰ LUẬN ( 7điểm)

Câu 1 (2 điểm) : Mổi phần đúng được 0,5 điểm( riêng phần d có hai trường hợp).

( Nếu tổng điểm của bài thi > 9 phản ứng d) phải lưu ý hai trường hợp)

Câu 2 (2,5 điểm) Tính được số mol Fe=0,15 mol

(được 0,5 điểm)

Fe + H₂SO₄

-> FeSO₄

+ H₂

(0,5 điểm)

0,15

0,15 mol

( 0,5 điểm)

Tính được: V = 3,36 (lít)

( 0,5 điểm)

m = 22,8 gam

( 0,5 điểm)

Câu 3 (2,5điểm)

25, 28

ⁿ KMnO₄ ₁₅₈ ^0,16mol

Ta có sơ đồ phản ứng:

			(0,5 điểm)
t⁰	O₂	HCl	( 0,5 điểm)
KMnO₄		KCl, MnCl₂,Cl₂+H₂O	( 0,5 điểm)
	K₂ MnO₄	, MnO₂ , KMnO₄

Theo bảo toàn khối lượng ta tính được:

n	25, 28 23,52		0,055mol
n			0,055mol
O	32
2	32
2
Áp dụng phương pháp bảo toàn e toàn quá trình ta có :
	Mn⁺⁷	+		5e ->		Mn⁺²
	0,16			0,8			( 0,5 điểm)
	2O^-2	->		O₂	+ 4e
	Cl^–			0,055		0,22
	Cl^–	->		Cl₂	₊ 2e		(0,5 điểm)
				x		2x	(0,5 điểm)
Ta có : 0,8 = 0,22 + 2x =>						x = 0,29 => V = 6,496( lít)	(0,5 điểm)
(Nếu học sinh giải theo cách khác mà đúng vẩn cho điểm tối đa)

————-HẾT————-

SỞ GD & ĐT BẮC NINH	ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ 2 NĂM 2017 – 2018
TRƯỜNG THPT LÝ THÁI TỔ	Môn: Hóa học lớp 10
	Ngày thi: 03/05/2018
	Thời gian làm bài: 50 phút;
	(40 câu trắc nghiệm)

		Mã đề 134

Họ và tên:……………………………………… Số báo danh:……………………

(Biết NTK của Fe=56; Cl=35,5; Br=80; Na=23; K=39; Mn=55; O=16; Mg=24; Cu=64; Ca=40;

Al=27; Zn=65; S=32; H=1)

Câu 1: Ở điều kiện thường, chất nào sau đây có màu tím:

Cl2 B. I2 C. O2 D. Br2

Câu 2: Cho 10 g oxit của kim loại hóa trị II tác dụng vừa hết với 500 ml dd HCl 1,0M. Công thức

phân tử của oxit là :

MgO B. CaO C. CuO D. FeO

Câu 3: Cho 4,05 gam một kim loại tác dụng hết với H₂SO₄ đặc, nóng dư thu được 5,04 lít khí SO₂ (đktc). Tên kim loại là:

sắt B. kẽm C. nhôm D. đồng

Câu 4: Dung dịch nào sau đây ăn mòn được thủy tinh

H2SO4 đậm đặc B. HCl C. HF D. HNO3

Câu 5: Đốt cháy hoàn toàn m gam Fe trong khí Cl₂ dư, thu được 6,5 gam FeCl₃. Giá trị của m là

2,24. B. 2,80. C. 1,12. D. 0,56.

Câu 6: Cho 1,58 gam KMnO₄ tác dụng hoàn toàn với dung dịch HCl đặc, dư. Thể tích khí thu được ở đktc là:

A. 0,56 lit.		B. 5,6 lit.	C. 4,48 lit.	D. 8,96 lit.
Câu 7: Phương trình phản ứng thể hiện tính oxi hóa của SO₂ là
A. SO₂	+ KOH → KHSO₃		B. 2SO₂ + O₂ → 2SO₃
C. SO₂	+ Br₂ + 2H₂O → H₂SO₄ + 2HBr		D. SO₂ + 2H₂S → 3S + 2H₂O
Câu 8: Câu nào sau đây sai khi nhận xét về ozon?
A. Ozon có tính oxi hóa mạnh hơn oxi			B. Ozon oxi hóa được Ag thành Ag₂O
C. Phân tử ozon bền hơn phân tử oxi			D. Phân tử ozon kém bền hơn phân tử oxi.

Câu 9: Trong PTN, người ta thu khí X bằng phương pháp đẩy nước. Vậy X có thể là khí nào sau đây?

O2 B. Cl2

Câu 10: Khí có mùi trứng thối là

H2S B. SO2

SO2

HCl

H2S

Cl2

Trang 1/5 – Mã đề thi 134

Câu 11: Thí nghiệm nào sau đây không xảy ra phản ứng

Sục khí CO2 vào nước Gia-ven. B. Sục khí H2S vào dung dịch FeCl2.

Sục khí SO2 vào dung dịch NaOH. D. Sục khí Cl2 vào dung dịch H2S.

Câu 12: Dung dịch H2S để lâu ngày trong không khí thường có hiện tượng

xuất hiện chất rắn màu đen B. bị vẩn đục, màu vàng

chuyển thành màu nâu đỏ D. vẫn trong suốt không màu

Câu 13: Lưu huỳnh đioxit có công thức hóa học là

FeS2. B. SO3 C. H2S D. SO2.

Câu 14: Trong các phản ứng sau đây, phản ứng nào chứng minh axit HCl có tính oxi hóa?

A. MnO₂ + 4HCl → MnCl₂ + Cl₂ + 2H₂O		B. 2Al + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂
C. Fe₂O₃ + 6HCl → 2FeCl₃ + 3H₂O		D. Cu(OH)₂ + 2HCl → CuCl₂ + 2H₂O
Câu 15: Chất nào sau đây thuộc loại muối sunfat?
A. K₂SO₃	B. Na₂S	C. NaCl	D. BaSO₄
Câu 16: Phương trình phản ứng viết sai là:
A. CuO + H₂SO_{4 loãng} → CuSO₄ + H₂O		.B. Fe + H₂SO_{4 loãng} → FeSO₄ + H₂.
C. Cu + H₂SO_{4 loãng} → CuSO₄ + H₂.		D. FeO+ H₂SO_{4 loãng} → FeSO₄ + H₂O.
Câu 17: Dãy kim loại nào sau đây thụ động trong H₂SO₄ đặc, nguội.
A. Na, Ba	B. Mg, Zn	C. Al, Fe	D. Cu, Ag

Câu 18: Chất nào sau đây khi tác dụng với axit H₂SO₄ đặc, nóng có thể giải phóng khí SO₂ ?

MgO B. ZnO C. Al₂O₃ D. FeO

Axit H₂SO₄ đặc có tính háo nước và tính oxi hóa mạnh.

Câu 20: Số oxi hóa của Clo trong NaClO là

+1 B. +3 C. +5 D. +7

Câu 21: Chất khí được dùng để diệt trùng nước sinh hoạt, nước bể bơi… là:

F2 B. CO2 C. Cl2 D. N2

Câu 22: Chọn nhận xét sai:

Trong các phản ứng hóa học, flo chỉ thể hiện tính oxi hóa.

Tính oxi hóa của halogen tăng dần theo thứ tự F₂ < Cl₂ < Br₂ < I₂.

Dung dịch NaF loãng được dùng làm thuốc chống sâu răng.

Dung dịch axit flohiđric (HF) có tính axit yếu.

Trang 2/5 – Mã đề thi 134

Câu 23: Trong hợp chất nào, nguyên tố S thể hiện tính oxi hóa và tính khử ?

Na2S B. H2S2O7 C. SO2 D. H2SO4

Câu 24: Cho 10 gam hỗn hợp bột Mg và Fe tác dụng với dd HCl dư thấy có 5,6 lit khí (đktc) bay

ra. Hỏi có bao nhiêu gam muối clorua tạo thành
A. 40,5g	B. 45,5g	C. 27,75g	D. 60,5g
Câu 25: Khí Clo không phản ứng với chất nào sau đây?
A. NaI	B. NaOH	C. NaBr	D. NaCl
Câu 26: Hoá chất dùng để nhận biết 4 dd: NaF, NaCl, NaBr, NaI là
A. H₂SO₄	B. NaOH	C. NaNO₃	D. AgNO₃
Câu 27: Các ứng dụng của nước Gia-ven, clorua vôi chủ yếu dựa trên tính chất nào của chúng?
A. tính khử mạnh	B. tính tẩy trắng.	C. tính sát trùng.	D. tính oxi hoá mạnh.

Câu 28: Cho hỗn hợp gồm 6,4 gam Cu và 5,6 gam Fe vào dd H₂SO₄ loãng dư sinh ra V lit khí H₂ (đktc). Giá trị của V là:

2,24 lit. B. 4,48 lit. C. 1,12 lit. D. 3,36 lit.

Câu 29: Các nguyên tố nhóm halogen có cấu hình eletron lớp ngoài cùng là

ns2np5 B. ns2np4 C. ns2np3 D. ns2np6

Câu 30: Để trung hòa 20 ml dung dịch HCl 0,1M cần 16 ml dung dịch NaOH nồng độ x mol/l. Giá

trị của x là
A. 0,25.	B. 0,125.	C. 0,34.	D. 0,2.

Câu 31: Hòa tan hết 1,69 gam oleum có công thức H₂SO₄.3SO₃ vào nước dư. Trung hòa dung dịch thu được cần V ml dung dịch KOH 1M. Giá trị của V là

10 B. 40 C. 20 D. 30

Câu 32: Hỗn hợp ban đầu SO₂ và O₂ có tỉ khối hơi đối với H₂ bằng 24. Cần thêm bao nhiêu lít SO₂ vào 10 lít hỗn hợp ban đầu để hỗn hợp sau có tỉ khối hơi so với H₂ bằng 25,6. Các khí đo ở cùng điều kiện.

2,5 lít. B. 7,5 lít. C. 8 lít. D. 5 lít.

Câu 33: Có 200ml dd H₂SO₄ 98% (D = 1,84 g/ml). Người ta muốn pha loãng thể tích H₂SO₄ trên

thành dung dịch H₂SO₄ 49% thì thể tích nước cần pha loãng là bao nhiêu?
A. 621,28cm³	B. 368,00 cm³	C. 533,60 cm³	D. 711,28cm³

Câu 34: Đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp gồm 2,7 gam Al và 3,6 gam Mg trong hỗn hợp khí X gồm Cl₂ và O₂ có tỉ khối so với H₂ là 25,75. Sau khi các phản ứng xay ra hoàn toàn, thu được m gam hỗn hợp chất rắn gồm muối và oxit (không còn dư khí). Giá trị của m là

20,22 gam. B. 18,32 gam. C. 16,6 gam. D. 11,45 gam.

Trang 3/5 – Mã đề thi 134

Câu 35: Một bình kín dung tích không đổi chứa khí ozon, sau một thời gian bị phân hủy dần, tạo thành oxi. Một học sinh nêu ra các nhận xét sau:

(1)	Khối lượng hỗn hợp khí trong bình tăng lên.		(2)	Thể tích hỗn hợp khí trong bình tăng lên.
(3)	Số mol hỗn hợp khí trong bình tăng lên.		(4)	Tỉ khối của hỗn hợp khí trong bình tăng lên.
Số nhận xét đúng là:
A. 4		B. 2	C. 3		D. 1

Câu 36: Hoà tan hết 50 gam hỗn hợp gồm Cu và CuO trong dung dịch H₂SO₄ đặc nóng dư. Khí SO₂ sinh ra làm mất màu vừa đủ 200 ml dd Br₂ 2M. Hàm lượng % của CuO trong hỗn hợp là:

64,4%. B. 25,6%. C. 36%. D. 48,8%.

Câu 37: Cho các chất sau: FeO, Cu, MnO₂, CaCO₃. Số chất có thể phản ứng được với dung dịch HCl loãng là

1 B. 2 C. 4 D. 3

Câu 38: Hỗn hợp H gồm 2 muối X và Y là 2 muối halogenua của 2 kim loại kiềm với 2 halogen (2 kim loại kiềm và 2 halogen đều thuộc 2 chu kì liên tiếp trong bảng tuần hoàn và M_X < M_Y). Cho 22,9 gam H tác dụng vừa đủ với 250 ml dd AgNO₃ 1M, sau phản ứng thu được 42,55 gam hỗn hợp kết tủa G. Tính % khối lượng của muối X trong H.

A. 32,53%	B. 25,55%	C. 38,32%	D. 29,12%
Câu 39: Thí nghiệm nào không sinh ra đơn chất:
A. SO₂ + dung dịch H₂S →		B. F₂ + H₂O →;
C. Cl₂ + dung dịch H₂S →		D. O₃ + dung dịch KI →;

Câu 40: Cho các chất Fe, ZnS, Ag, MgO. Số chất tác dụng với H₂SO₄ loãng và đặc đều cho cùng một loại muối sunfat là

A. 1	B. 2	C. 3	D. 4
		———– HẾT ———-

Trang 4/5 – Mã đề thi 134

Đáp án hóa 10 cuối kì 2 năm 2017 – 2018

134		210			356		483

1	B		1	A		1 C	1	A

2	A		2	B		2 A	2	D

3	C		3	D		3 D	3	A

4	C		4	A		4 C	4	C

5	A		5	C		5 A	5	D

6	A		6	D		6 C	6	B

7	D		7	C		7 C	7	A

8	C		8	C		8 B	8	B

9	A		9	D		9 A	9	B

10	A		10	D		10 C	10	D

11	B		11	C		11 D	11	C

12	B		12	A		12 B	12	C

13	D		13	D		13 B	13	D

14	B		14	D		14 A	14	B

15	D		15	A		15 B	15	C

16	C		16	B		16 A	16	C

17	C		17	C		17 A	17	D

18	D		18	C		18 D	18	A

19	D		19	A		19 A	19	A

20	A		20	A		20 D	20	D

21	C		21	C		21 D	21	D

22	B		22	D		22 D	22	A

23	C		23	C		23 C	23	C

24	C		24	C		24 B	24	B

25	D		25	D		25 A	25	C

26	D		26	B		26 D	26	B

27	D		27	A		27 B	27	C

28	A		28	B		28 D	28	A

29	A		29	D		29 C	29	A
30	B		30	A		30 D	30	D

31	B		31	A		31 A	31	B

32	A		32	B		32 B	32	D

33	B		33	B		33 C	33	D

34	C		34	D		34 B	34	B

35	D		35	B		35 B	35	A

36	D		36	B		36 D	36	C

37	B		37	B		37 A	37	B

38	A		38	C		38 C	38	B
39	C		39	B		39 B	39	C

40	B		40	A		40 C	40	A

Trang 5/5 – Mã đề thi 134

TRƯỜNG THPT NGUYỄN HUỆ	ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II – NĂM HỌC 2017-2018
	MÔN: HÓA HỌC 10
	Thời gian làm bài: 45 phút;

		Mã đề thi 1001
………………………………………………………………..………..Họvàtên:

(Cho biết khối lượng nguyên tử các nguyên tố: H = 1; C = 12; N = 14; O = 16; Na = 23; Mg = 24; Al = 27; S=32; Cl = 35,5; K = 39; Ca = 40; Fe = 56; Cu = 64; Zn = 65; Br = 80;I=127; Ag = 108; Ba = 137)

Câu 1: Cấu hình electron lớp ngoài cùng của các nguyên tố nhóm halogen là
A. ns²np⁴.	B. ns²np³.	C. ns²np⁵.	D. ns²np⁶.
Câu 2: Theo chiều tăng điện tích hạt nhân thì khả năng oxi hóa của các halogen đơn chất:
A. tăng dần.	B. giảm dần.	C. không thay đổi.	D. vừa tăng, vừa giảm.
Câu 3: Công dụng nào sau đây không phải của NaCl?
A. Làm thức ăn cho người và gia súc.		B. Điều chế Cl₂, HCl, nước Javen.
C. Làm dịch truyền trong y tế.		D. Khử chua cho đất.
Câu 4: Thuốc thử đặc trưng để nhận biết ra hợp chất halogenua trong dung dịch là:
A. AgNO₃	B. Ba(OH)₂	C. NaOH	D. Ba(NO₃)₂

Câu 5: Cho hình vẽ mô tả thí nghiệm điều chế Clo từ MnO₂ và dung dịch HCl như sau:

Khí Clo sinh ra thường lẫn hơi nước và khí hiđro clorua. Để thu được khí Clo khô thì bình (1) và bình (2) lần

lượt đựng

Dung dịch H2SO4 đặc và dung dịch NaCl. B. Dung dịch NaCl và dung dịch H2SO4 đặc.
Dung dịch H2SO4 đặc và dung dịch AgNO3. D. Dung dịch NaOH và dung dịch H2SO4 đặc.

Câu 6: Hòa tan hoàn toàn 91,35 gam MnO₂ trong dung dịch HCl đặc, nóng, dư thì sau phản ứng thu được V lít

khí Cl₂ (đktc). Gía trị của V là:		C. 15,68.	D. 11,76.
A. 19,6.	B. 23,52.
Câu 7: Phương trình hóa học nào sau đây không thể xảy ra?
^A. ^KBrdung dịch	+ Cl₂ →	B. NaI_{dung dịch} + Br₂ →
^C. ^H2^Ohơi nóng^{+ F}2 ^→		^D. ^KBrdung dịch ^{+ I}2	→

Câu 8: Cho 75 gam hỗn hợp X gồm CaCO₃ và KHCO₃ tác dụng vừa đủ với m gam dung dịch HCl 20% (d=1,2g/ml). Gía trị của m là:

228,12. B. 82,5. C. 270. D. 273,75.

Câu 9: Cho 11,7 gam hỗn hợp bột Mg và Al tác dụng hết với dung dịch HCl dư thu được dung dịch Y và V lít khí

H₂ (đktc). Cô cạn dung dịch Y thu được 54,3 gam muối clorua khan. Gía trị của V là:			D. 6,72.
A. 10,08.	B. 13,44.	C. 3,36.
Câu 10: Tính chất hóa học của axit clohiđric là:
A. Là axit mạnh, có tính oxi hoá, không có tính khử.
B. Là axit mạnh, có tính khử, không có tính oxi hoá.
C. Là axit mạnh, có tính oxi hoá, có tính khử, dễ bay hơi.
D. Là axit mạnh, có tính oxi hoá, có tính khử.
Câu 11: Phương trình hóa học nào dưới đây không đúng?
A. NaCl + AgNO₃ AgCl + NaNO₃.		B. HCl + AgNO₃ AgCl + HNO₃.
C. 2HCl + Cu CuCl₂ + H₂.		D. 2HCl + FeS FeCl₂ + H₂S.
Câu 12: Trong tự nhiên, Clo tồn tại chủ yếu dưới dạng
A. Khoáng vật sinvinit (KCl.NaCl).		B. Đơn chất Cl₂ có trong khí thiên nhiên.
C. Khoáng vật cacnalit (KCl.MgCl₂.6H₂O).		D. NaCl trong nước biển và muối mỏ.
Câu 13: Vị trí của nguyên tố Oxi trong bảng tuần hoàn hóa học là
A. Ô thứ 8, chu kì 3, nhóm VIA.		B. Ô thứ 8, chu kì 2, nhóm VIA.
C. Ô thứ 16, chu kì 3, nhóm VIA.		D. Ô thứ 16, chu kì 2, nhóm VIA.
Câu 14: Muốn pha loãng dung dịch axit H₂SO₄ đặc cần làm như sau:

Trang 1/2 – Mã đề thi 1001

A. Rót từ từ dung dịch axit đặc vào nước.		B. Rót từ từ nước vào dung dịch axit đặc.
C. Rót nhanh dung dịch axit đặc vào nước.		D. Rót thật nhanh nước vào dung dịch axit đặc
Câu 15: Số oxi hoá của lưu huỳnh trong một loại hợp chất oleum H₂S₂O₇ là:			D. +8.
A. -2.	B. +4.	C. +6.

Câu 16: Một chất dùng để làm sạch nước, dùng để chữa sâu răng và có tác dụng bảo vệ các sinh vật trên trái đất không bị bức xạ cực tím. Chất này là:

Ozon. B. Clo. C. Oxi. D. Flo.

Câu 17: Oxi có thể thu được từ phản ứng nhiệt phân chất nào sau đây:

KMnO₄. B. NaHCO₃. C. CaCO₃. D. (NH₄)₂SO₄.

Câu 18: Hãy chọn phát biểu đúng về oxi và ozon:

Oxi và ozon đều có tính oxi hoá mạnh như nhau.
Oxi và ozon đều có số proton và số notron giống nhau trong phân tử.
Oxi và ozon là các dạng thù hình của nguyên tố oxi.
Oxi và ozon đều phản ứng được với các chất như: Ag, KI, PbS ở nhiệt độ thường.

Câu 19: Ở phản ứng nào sau đây, H₂S đóng vai trò chất khử ?

A. 2H₂S + 4Ag + O₂2Ag₂S + 2H₂O.		B. H₂S+ Pb(NO₃)₂2HNO₃ + PbS.
C. 2Na + 2H₂S2NaHS + H₂.		D. 3H₂S+2KMnO₄” 2MnO₂ +2KOH + 3S +2H₂O.
Câu 20: Cho các phản ứng hoá học sau, phản ứng nào không xảy ra với chất tan trong dung dịch ?
A. SO₂	+ dung dịch NaOH	B. SO₂ + dung dịch BaCl₂
C. SO₂	+ dung dịch nớc clo	D. SO₂ + dung dịch H₂S

Câu 21: Cho 2,24 lít SO₂ (đktc) hấp thụ hết vào 150 ml dung dịch NaOH 1M thu được dung dịch Y. Khối lượng muối có trong dung dịch Y là:

11,5 gam. B. 12,6 gam. C. 10,4 gam. D. 9,64 gam.

Câu 22: Hòa tan 18,4 gam hỗn hợp X gồm Fe và Cu trong dung dịch H₂SO₄ đặc, nóng dư thu được 7,84 lít SO₂ (đktc) và dung dịch Y. Phần trăm khối lượng của Fe trong hỗn hợp X là:

60,87% B. 45,65% C. 53,26% D. 30,43%.

Câu 23: Hoà tan 13,44 gam một kim loại M có hóa trị không đổi bằng dung dịch H₂SO₄ loãng dư, thu được dung dịch Y và V lit khí H₂ (đktc). Cô cạn dung dịch Y thu được 36,48 gam muối sunfat khan. Kim loại M là:

Mg. B. Al. C. Fe. D. Zn.

Câu 24: Có một loại quặng pirit chứa 96% FeS₂. Nếu mỗi ngày nhà máy sản xuất 100 tấn axit sunfuric 98% thì cần m tấn quặng pirit trên và biết hiệu suất của cả quá trình sản xuất H₂SO₄ là 90%. Gía trị của m là:

69,44 tấn. B. 68,44tấn. C. 67,44 tấn. D. 70,44tấn.

Câu 25: Tốc độ phản ứng là:

Độ biến thiên nồng độ của một chất phản ứng trong một đơn vị thời gian.
Độ biến thiên nồng độ của một sản phẩm phản ứng trong một đơn vị thời gian.
Độ biến thiên nồng độ của một chất phản ứng hoặc sản phẩm phản ứng trong một đơn vị thời gian.
Độ biến thiên nồng độ của các chất phản ứng trong một đơn vị thời gian.

Câu 26: Cho các yếu tố sau: (a) nồng độ chất; ( b) áp suất; (c) xúc tác; (d) nhiệt độ; (e) diện tích tiếp xúc.

Số yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng nói chung là:
A. 2.	B. 3.	C. 4.	D. 5.

Câu 27: Xét phản ứng phân hủy N₂O₅ trong dung môi CCl₄ ở 45^oC: N₂O₅ → N₂O₄ + 1/2O₂. Ban đầu nồng độ của N₂O₅ là 4,66M, sau 368 giây nồng độ của N₂O₅ là 4,16M. Tốc độ trung bình của phản ứng tính theo N₂O₅ là

2,72.10⁻³ mol/(l.s). B. 1,36.10⁻³ mol/(l.s). C. 6,80.10⁻⁴ mol/(l.s). D. 6,80.10⁻³ mol/(l.s).

Câu 28: Sự dịch chuyển cân bằng hoá học là sự di chuyển từ trạng thái cân bằng hoá học này sang trạng thái cân bằng hoá học khác do

không cần có tác động của các yếu tố từ bên ngoài tác động lên cân bằng.
tác động của các yếu tố từ bên ngoài tác động lên cân bằng.
tác động của các yếu tố từ bên trong tác động lên cân bằng.
cân bằng hóa học tác động lên các yếu tố bên ngoài.

Câu 29: Cho các cân bằng sau:

xt,t^o
	2SO3 (k)
(a) 2SO2 (k) + O2 (k)	2SO3 (k)

xt,t^o

(c) CO (k) + H (k) CO (k) + H O (k)

² ² ²

xt,t^o
	2NH3 (k)
(b) N2 (k) + 3H2 (k)	2NH3 (k)

xt,t^o

(d) 2HI (k) H (k) + I (k)

2 2

xt,t^o

(e) CH COOH (l) + C H OH (l) CH COOC H (l) + H O (l)

3 2 5 3 2 5 ²

Số cân bằng hoá học đều không bị chuyển dịch khi tăng áp suất là:

1. B. 2. C. 3. D. 4.

Câu 30: Cho phương trình phản ứng : 2A (k) + B (k) 2X (k) + 2Y (k). Người ta trộn 4 chất, mỗi chất 1 mol

vào bình kín dung tích 2 lít (không đổi). Khi cân bằng, lượng chất X là 1,6 mol. Nồng độ B ở trạng thái cân bằng

lần lượt là:
A. 0,7M.	B. 0,8M.	C. 0,35M.	D. 0,5M.

Trang 2/2 – Mã đề thi 1001

SỞ GD&ĐT CÀ MAU		KIỂM TRA HKII – NĂM HỌC 2017 – 2018
TRƯỜNG THPT PHAN NGỌC HIỂN		MÔN HÓA HỌC LỚP 10
		Thời gian làm bài: 45 Phút
	(Đề có 2 trang)	Thời gian làm bài: 45 Phút
	(Đề có 2 trang)

			Mã đề 127

Cho nguyên tử khối của các nguyên tố: Mg = 24, Ca = 40, Ba = 137, Cu = 64, O = 16, S = 32, C = 12, N = 14,Na = 23, K = 39, F = 9, Cl = 35,5 , Br = 80, I = 127, Fe = 56, Mn = 55, Ag = 108, Al = 27, Zn = 65.

PHẦN TRẮC NGHIỆM : ( 4 điểm ) Hãy chọn đáp án đúng nhất

Câu 1: Axit hipoclorơ có công thức:

HClO₃ B. HClO₂ C. HClO₄ D. HClO

Câu 2: Hoà tan hoàn toàn 15,4g hỗn hợp Mg và Zn trong dung dịch HCl dư thấy có 6,72 lít khí (đktc) thoát ra và dung dịch X. Cô cạn dung dịch X được bao nhiêu gam muối khan?

A. 23,1 gam		B. 46,2 gam
C. 36,7 gam		D. 32,6 gam
Câu 3: Chọn cấu hình electron nguyên tử đúng của lưu huỳnh
A. 1s²2s²2p⁶3s²3p³	B. 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴	C. 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵	D. 1s²2s²2p⁵3s²3p²
Câu 4: Cho HCl vào các dung dịch Na₂SO₃, NaHSO₃, NaOH, HNO₃. Số phản ứng xảy ra là
A. 2	B. 1	C. 3	D. 4
Câu 5: Nhóm gồm các kim loại thụ động với H₂SO₄ đặc nguội là			D. Cu, Fe
A. Cu, Al	B. Cu, Zn	C. Al, Fe	D. Cu, Fe
Câu 6: Các nguyên tử Halogen đều có:
A. 5 electron ở lớp ngoài cùng		B. 3 electron ở lớp ngoài cùng
C. 7 electron ở lớp ngoài cùng		D. 8 electron ở lớp ngoài cùng

Câu 7: Dẫn 5,6 lit khí hiđrosunfua (đktc) vào 5 gam NaOH . Kết thúc phản ứng, cô cạn dung dịch thu được m gam chất rắn. Giá trị m?

7,0g NaHS B. 5,0g NaHS và 4,0g Na2S

14,0g NaHS D. 9,75g Na2S

Câu 8: Dung dịch axit không thể chứa trong bình thủy tinh là

HCl B. H2SO4 C. HNO3 D. HF

Câu 9: Có 3 bình riêng biệt đựng 3 dung dịch HCl, Ba(NO₃)₂ và H₂SO₄. Thuốc thử duy nhất có thể dùng để phân biệt các dung dịch trên là

dung dịch NaOH. B. dung dịch NaCl. C. quỳ tím. D. dung dịch HNO₃. Câu 10: Hoà tan 2,52 gam một kim loại hóa trị II bằng dung dịch H₂SO₄ loãng dư, cô cạn dung dịch thu được 6,84 gam muối khan. Kim loại đó là

Fe B. Zn C. Al D. Mg Câu 11: Phương trình hóa học chứng minh Clo có tính oxi hóa mạnh hơn Brom là
Br2 + 2NaCl Cl2 + 2NaBr B. F2 + 2NaBr Br2 + 2NaF

I2 + 2NaBr Br2 + 2NaI D. Cl2 + 2NaBr Br2 + 2NaCl

Câu 12: Khối lượng (gam) của 3,36 lít hỗn hợp khí oxi và

nitơ ở điều kiện tiêu chuẩn, có tỷ khối so với hiđro bằng 15

là bao nhiêu?

3,2g B. 3,5g C.

4,5g D. 2,25g

Câu 13: Trong phòng thí nghiệm, khí X được điều chế và

Trang 1/2 – Mã đề 127

thu vào bình tam giác bằng cách đẩy nước như hình vẽ sau:

Khí X được tạo ra từ phản ứng hoá học nào sau đây?

NaOH_rắn + H₂SO_4đặc ^t⁰ NaHSO₄ + HCl_(k)

H₂SO₄ đặc + Cu ^t⁰ CuSO₄ + SO_2(k) + 2H₂O

FeS + 2HClFeCl₂ + H₂S _(k)

D. 2KMnO₄	_t0	^{+ O}2(k)
D. 2KMnO₄	MnO₂ + K₂MnO₄	^{+ O}2(k)
Câu 14: Số oxi hóa của clo trong phân tử CaOCl₂ là:
A. -1	B. 0	C. -1 và +1	D. +1
Câu 15: Phát biểu nào dưới đây không đúng?

H₂SO₄ loãng có đầy đủ tính chất chung của axit
H₂SO₄ đặc là chất hút nước mạnh
Khi tiếp xúc với H₂SO₄ đặc, dễ gây bỏng nặng
Khi pha loãng axit sunfuric, chỉ được cho từ từ nước vào axit

Câu 16: Đốt khí hidrosunfua trong điều kiện thiếu oxi thì sản phẩm thu được gồm các chất nào sau đây ?

H₂O và SO₃ B. H₂O và SO₂ C. H₂S và SO₂ D. H₂O và S II. PHẦN TỰ LUẬN : ( 6 điểm )

Bài 1 : (1 điểm). Đốt 3 mol Zn phản ứng hoàn toàn với 2 mol S_. Tính khối lượng kẽm sunfua tạo thành?

Bài 2 : (2 điểm). Viết phương trình hóa học của phản ứng xảy ra giữa các chất sau (nếu có), ghi rõ điều kiện.

Fe + Cl₂
H₂S + SO₂
S + K
HCl + CuO

Bài 3 : (1 điểm). Cho 16,8 gam Fe tác dụng hoàn toàn với dung dịch H₂SO₄ đặc, nóng (dư) thu được V lít khí SO₂ sản phầm khử duy nhất (ở đktc). Tính giá trị của V?

Bài 4 : (1 điểm). Nêu hiện tượng xảy ra khi cho dung dịch H2SO4 98% vào ống nghiệm chứa 0,5 gam đường saccarozơ. Giải thích và viết phương trình hóa học.

—— HẾT ——

Trang 2/2 – Mã đề 127

	SỞ GD&ĐT CÀ MAU				KIỂM TRA HKII – ĐÁP ÁN NĂM HỌC 2017 – 2018
TRƯỜNG THPT PHAN NGỌC HIỂN						MÔN HÓA HỌC LỚP 10 – HKII
						*Thời gian làm bài :* 45 Phút
Phần đáp án câu trắc nghiệm:						*Thời gian làm bài :* 45 Phút
Phần đáp án câu trắc nghiệm:
Câu		*127*	*228*	*265*	*166*
1		D	B	A	B
2		C	A	B	A
3		B	D	D	D
4		C	B	C	C
5		C	D	D	C
6		C	D	C	C
7		A	C	C	B
8		D	D	C	A
9		C	C	B	A
10		A	D	D	C
11		D	A	A	D
12		C	B	D	D
13		D	C	C	A
14		C	B	C	A
15		D	D	C	A
16		D	D	D	A

PHẦN TỰ LUẬN: (6 điểm)

Câu

Đề 127 và 228

Điểm

Đề 265 và 166

Bài 1

PTHH:

( đ)

t⁰

ZnS

0,5

O₂

+

t⁰

Zn + S

SSO₂

2

mol

2

mol

m_ZnS 2. 97 = 194 gam

0,5

^mSO

2. 64 = 128 gam

2

t⁰

0,5

a) 3Cl₂ + 2Al

t⁰

a) 2Fe + 3Cl₂2FeCl₃

2AlCl₃

Bài 2

b) 2H₂S + SO₂

3S + 2H₂O

0,5

b) SO₂ + Br₂ + 2H₂OH₂SO₄ + 2HBr

0,5

(2 đ)

_t0

c) H₂ + S

_t0

c) S + 2KK₂S

0,5

H₂S

d) 2HCl + CuO CuCl₂ + H₂O

d) 2HCl + Zn

ZnCl₂ + H₂

Bài 3

n

16,8

0,3mol

0,5

n

6,72

0,3mol

(2 đ)

Fe

56

SO

22, 4

2

PTHH:

t⁰

0,5

t⁰

Fe + 2H₂SO_{4 đặc}FeSO₄ + SO₂ + 2H₂O

0,3

mol

1

0,3

mol

^VSO

0,3.22, 4 6, 72lít

m

0,3.56 16,8gam

2

Fe

Trang 3/2 – Mã đề 127

Bài 4	Hiện tượng: Đường hóa đen rồi trào lên			Hiện tượng: Đường hóa đen rồi trào lên
(1 đ)	miệng ống nghiệm		0,5	miệng ống nghiệm
	Saccarozơ	H ₂ SO₄		H ₂ SO₄
	Saccarozơ	C + H₂O		SaccarozơC + H₂O
	( C12H22O11	H ₂ SO₄		H ₂ SO₄
	( C12H22O11	12C + 11H₂O )	0,5	( C₁₂H₂₂O₁₁12C + 11H₂O )
	Một phần cacbon bị H₂SO_{4 đặc} oxi hóa		0,5	Một phần cacbon bị H₂SO_{4 đặc} oxi hóa
	Một phần cacbon bị H₂SO_{4 đặc} oxi hóa			Một phần cacbon bị H₂SO_{4 đặc} oxi hóa
	C + 2H₂SO_{4 đặc} CO₂ + 2SO₂ + 2H₂O			C + 2H₂SO_{4 đặc} CO₂ + 2SO₂ + 2H₂O

lưu ý: Học sinh giải theo phương pháp khác cho kết quả đúng cũng đạt điểm tối đa của câu đó.

Trang 4/2 – Mã đề 127

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC	KỲ THI HỌC KÌ 2 NĂM HỌC 2017 – 2018
TRƯỜNG THPT YÊN LẠC 2	ĐỀ THI MÔN: HÓA HỌC – KHỐI 10
———–	Thời gian làm bài: 45 phút, không kể thời gian giao đề.
	Đề thi gồm 02 trang.
	———————
Họ và tên thí sinh………………………………………………………….	Số báo danh: ……………..

Cho nguyên tử khối: O = 16; Mg = 24; Al = 27; F = 19; S = 32; Cl = 35,5; Fe = 56; I = 127. I. PHẦN TRẮC NGHIỆM (2,0 điểm)

Câu 1: Hơi thủy ngân rất độc, bởi vậy khi làm vỡ nhiệt kế thủy ngân người ta dùng chất bột rắc lên thủy ngân rồi gom lại. Chất bột đó là?

Vôi sống B. Cát C. Lưu huỳnh D. Muối ăn

Câu 2: Cho AgNO₃ dư vào dung dịch hỗn hợp chứa 0,04 mol NaF; 0,06 mol NaI. Khối lượng kết tủa thu được là

13,02 gam. B. 14,1 gam.

5,08 gam. D. 19,18 gam.

Câu 3: Trong phản ứng hóa học sau: SO₂ + Br₂ + 2H₂O → H₂SO₄ + 2HBr. SO₂ đóng vai trò là

A. Chất khử.		B. Chất oxi hóa.
C. Vừa là chất oxi hóa, vừa là chất khử.		D. Chất môi trường.
Câu 4: Chất nào sau đây không dùng để điều chế khí oxi trong phòng thí nghiệm?
A. KMnO₄.	B. H₂O₂	C. KClO₃	D. H₂O
Câu 5: Dung dịch H₂SO₄ đặc không dùng làm khô khí nào sau đây?
A. SO₂	B. H₂S	C. Cl₂	D. O₂
Câu 6: Số oxi hóa phổ biến của nguyên tố lưu huỳnh trong các hợp chất hóa học là
A. -2, 0, +2, +4, +6.	B. -2, 0, +4, +6.	C. -2, +4, +6.	D. -1, +2, +4, +6.
Câu 7: Phát biểu nào sau đây không đúng?

HCl có tính axit, tính oxi hóa và tính khử.
O₂ và O₃ cùng có tính oxi hóa nhưng O₃ có tính oxi hóa mạnh hơn.
H₂SO₃ và H₂SO₄ cùng có tính oxi hóa nhưng H₂SO₄ có tính oxi hóa mạnh hơn.

HBr và HI đều có tính khử nhưng HBr có tính khử mạnh hơn.

Câu 8: Trong hợp chất clorua vôi, số oxi hóa của clo là

-1 và +1. B. -1. C. +1. D. 0.

PHẦN TỰ LUẬN (8,0 điểm)

Câu 1: (2 điểm) Hoàn thành các phương trình hóa học sau (ghi rõ điều kiện nếu có):

KI + O₃ + H₂O
FeS₂ + O₂
NaOH (loãng) + Cl₂
FeCO₃ + H₂SO₄ (đặc, nóng)

Câu 2: (1,5 điểm)

Bằng phương pháp hóa học hãy phân biệt các dung dịch mất nhãn đựng trong các ống nghiệm riêng biệt sau (viết phương trình hóa học xảy ra nếu có): KOH; NaI; K₂SO₄; MgCl₂.

Trang 1

Câu 3 : (2,0 điểm)

Hòa tan hoàn toàn 8,3 gam hỗn hợp X gồm Al và Fe vào 500 ml dung dịch HCl vừa đủ thu được 5,6 lít khí (ở đktc).

Viết các phương trình hóa học xảy ra.

Tính khối lượng mỗi kim loại trong X và nồng độ mol dung dịch HCl đã dùng.

Câu 4: (2,5 điểm)

Hòa tan 22,8 gam hỗn hợp A gồm Mg và Fe vào dung dịch H₂SO₄ 80% (đặc, nóng) vừa đủ. Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, thấy thoát ra 15,68 lít khí SO₂ (sản phẩm khử duy nhất ở đktc) và dung dịch B.

Tính thành phần % khối lượng mỗi kim loại trong A.
Tính C% mỗi chất trong dung dịch B.

—————-Hết—————-

(Thí sinh không được dùng tài liệu kể cả bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học)

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

Trang 2

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC TRƯỜNG THPT YÊN LẠC 2 ———–

HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA HỌC KÌ 2

NĂM HỌC 2017 – 2018

MÔN: HÓA HỌC – LỚP 10

Đáp án gồm 02 trang.

———————

A. Phần trắc nghiệm(2,0 điểm): 0,25điểm/câu

Câu

1

2

3

4

5

6

7

8

Đáp án

C

B

A

D

B

C

D

A

B. Phần tự luận (8,0 điểm).

Câu

Nội dung

Điểm

a. 2KI + O₃ + H₂O

→ 2KOH + O₂ + I₂

0,5

Câu 1

b. 4FeS₂ + 11O₂

⁰

0,5

(2,0 điểm)

→ 2Fe₂O₃ + 8SO₂

c. 2NaOH (loãng) + Cl₂ → NaCl +NaClO + H₂O

0,5

d. 2FeCO₃ + 4H₂SO₄ (đặc, nóng) → Fe₂(SO₄)₃ + 2CO₂ + SO₂ + 4H₂O

0,5

Lấy mỗi chất một ít ra các ống nghiệm riêng biệt làm thuốc thử rồi

đánh số từ 1 – 4

KOH

NaI

K₂SO₄

MgCl₂

Câu 2

Quỳ tím

Xanh

–

0,75

(1,5 điểm)

Dd BaCl₂

X

–

↓ trắng

–

Dd AgNO₃

X

↓ vàng đậm

X

↓ trắng

PTHH

0,25

BaCl₂ + K₂SO₄ → BaSO₄ ↓ + 2KCl

2AgNO₃ + NaI → AgI ↓ + 2NaNO₃

0,25

2AgNO₃ + MgCl₂ → 2AgCl ↓ + Mg(NO₃)₂

0,25

(Các phương pháp nhận biết khác nếu đúng vẫn được điểm tối đa)

a. 2Al + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂

0,25

x

3x

1,5x

(mol)

Câu 3

Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂

0,25

y

2y

y

(mol)

(2,0 điểm)

b. Gọi số mol của Al và Fe lần lượt là x và y (mol).

Ta có : m_X = 27x + 56y =8,3 (g)

(1)

0,5

n_H2 = 0,25 mol => 1,5x + y = 0,25 (2)

Từ (1) và (2) => x= y = 0,1 (mol)

0,5

^ð m_Al = 2,7 g ; m_Fe = 5,6 g.

n_HCl = 3x + 2y = 0,5 (mol)

0,5

^ð C_{M (HCl)} = 1M

Trang 3

	a. Mg + H₂SO_{4 đặc, nóng} → MgSO₄ + SO₂ + 2H₂O						0,25
	x	2x	x	x		(mol)
	2Fe + 6H2SO4 đặc, nóng		→ Fe₂(SO₄)₃ + 3SO₂ + 2H₂O				0,25
Câu 4	y	3y	y/2		1,5y	(mol)
(2,5 điểm)
	Gọi số mol của Mg và Fe lần lượt là x và y (mol).
	Ta có : m_A = 24x + 56y = 22,8 (g)				(1)		0,5
	n_SO2 = 0,7 (mol) => x + 1,5y = 0,7 (mol)				(2)

	Từ (1) và (2) giải hệ => x= 0,25; y= 0,3 (mol)						0,5
	%m_Mg = 26,32% ; %m_Fe = 73,68%

	b. m_{dd B} = 22,8 + 1,4. 98 .100/80 – 0,7.64 = 149,5 g						0,5
	m_MgSO4 = 0,25.120 = 30 (g)						0,25
	C% _MgSO4 = 20,07%.

	C% _Fe2(SO4)3 = 400.0,3/2 = 60 (g)						0,25
	C% _Fe2(SO4)3 = 40,13%.

		—————–Hết—————–

Trang 4

May 18, 2019

Bài tập lớn môn Phân tích thiết kế hệ thống quản lý cửa hàng hoa

Bài tập lớn môn Phân tích thiết kế hệ thống quản lý cửa hàng hóa

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là bài nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Bài liên quan:Bài Tập Lớn Môn Nhập môn Cơ sở dữ liệu

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/05/B%C3%A0i-t%E1%BA%ADp-l%E1%BB%9Bn-m%C3%B4n-Ph%C3%A2n-t%C3%ADch-thi%E1%BA%BFt-k%E1%BA%BF-h%E1%BB%87-th%E1%BB%91ng-qu%E1%BA%A3n-l%C3%BD-c%E1%BB%ADa-h%C3%A0ng-hoa.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay bản PDF tại đây: Bài tập lớn môn Phân tích thiết kế hệ thống quản lý cửa hàng hóa

CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ CỬA HÀNG HOA

114 Quang Trung _ Hồng Bàng _Hải Phòng

ĐT: 013.838053 – Fax: 031.838845 – Mobile: 0913.245390

I.GIỚI THIỆU

Cửa hàng hoa Anh Phong đặt tại :144 Quang Trung _ Q. Hồng Bàng _TP. Hải Phòng chuyên kinh doanh các loại mặt hàng hoa lụa , cây cảnh nội thất cao cấp . Cửa hàng nhận bán buôn , bán lẻ với chế độ ưu đãi cho những khách hành mua hàng với số lượng lớn và dịch vụ hàng theo yêu cầu khách hàng .

II.KHẢO SÁT HIỆN TRẠNG VÀ THU THẬP THÔNG TIN

1. Khảo sát hiện trạng

Cửa hàng hoa Anh Phong là một doanh nghiệp mới thành lập . Các mặt hàng kinh doanh chủ yếu của cửa hàng bao gồm : hoa lụa , cây cảnh và các vật dụng phục vụ trang trí nội thất và nhu cầu giải trí . Là một doanh nghiệp mới thành lập nên hoạt động chủ yếu vẫn mang tính thủ công, dựa vào kinh nghiệm của hệ thống nhân viên . Do đặc điểm lượng hàng hoá nhập xuất ngày càng lớn nên công tác quản lí , mua bán rất mất nhiều thời gian , công sức mà độ chính xác không cao , điều này nhiều khi gây thiệt hại cho công ty. Ngày nay cửa hàng đang từng bước hiện đại hoá hệ thống các máy tính và đưa hệ thống phần mềm vào sử dụng để dần thay thế công tác quản lí thủ công trong công ty.

Hoạt động quản lí hàng hoá và mua bán hàng của cửa hàng hoàn toàn thủ công nên bộc lộ những hạn chế sau :

Tra cứu thông tin về hàng hoá , khách hàng , lượng hàng tồn … nhiều khi rất mất nhiều thời gian , thiếu chính xác .
Việc lưu trữ các thông tin về hàng hoá , khách hàng , nhà cung cấp, tài chính … phải sử dụng nhiều loại giấy tờ , sổ sách nên rất cồng kềnh cho lưu trữ .
Tốn nhiều thời gian tổng hợp, báo cáo , thống kê.
Không đáp ứng được nhu cầu thông tin phục vụ hàng ngày và mở rộng cửa hàng trong tương lai. Trước tình hình đó , vấn đề đặt ra cần phải có một hệ thống mới đáp ứng được các yêu cầu cơ bản sau :
Giảm khối lượng ghi chép , đảm bảo truy vấn nhanh , lưu trữ và cập nhật kịp thời , thuận tiên.
Lập báo cáo định kì , đột xuất nhanh chóng , chính xác .
Có thể thống kê được từng loại hàng , mặt hàng hoặc lượng hàng dự chữ trong kho một cách nhanh chóng và chính xác .
Tự động in các hóa đơn , phiếu nhập xuất kho và khách hàng.
Có khả năng lưu trữ thông tin lâu dài .

II.MÔ TẢ HỆ THỐNG

Hoạt động kinh doanh của cửa hàng hoa chủ yếu diễn ra 2 quá trình :

1) Quá trình nhập hàng

Cửa hàng được cung cấp hàng từ nhiều nhà cung cấp (NCC) với các mặt hàng , chủng loại hàng khác nhau: hoa lụa, cây cảnh ,….Khi cửa hàng có nhu cầu cung cấp hàng thì cửa hàng sẽ liên hệ với NCC và yêu cầu NCC gửi thông tin chi tiết về các mặt hàng : Báo giá ……Sau khi thoả thuận cửa hàng sẽ tiến hành ký hợp đồng mua hàng với NCC . Quá trình giao hàng sẽ được thực hiện theo thời gian đã thoả thuận giữa cửa hàng và NCC .

Khi nhận hàng, bộ phận quản lý kho kiểm tra hàng,nếu khớp với hợp đồng mua hàng thì lập hoá đơn mua hàng đồng thời chuyển cho kế toán viết phiếu chi để thanh toán tiền với NCC, ngược lại thì sẽ có thông tin phản hồi với NCC.

Sau khi nhận hàng bộ phận quản lý kho sẽ kiểm hàng và nhận hàng đồng thời lập chứng từ nhập kho và cập nhật danh mục hàng vào sổ nhập kho.

2) Quá trình bán hàng

Khi cửa hàng nhận được yêu cầu cung cấp hàng của khách hàng, nhân viên sẽ gửi báo giá các mặt hàng cho khách hàng .Sau khi thống nhất , nếu đồng ý khách hàng sẽ gửi yêu cầu mua hàng thông qua đơn đặt hàng ,Fax, telephole…. Bộ phận bán hàng sẽ tiếp nhận đơn đặt hàng, xác nhận và cập nhật vào sổ khách hàng sau đó chuyển cho bộ phận quản lí kho , đồng thời cập nhật danh sách khách hàng vào sổ khách hàng . Dựa trên các thông tin trong đơn đặt hàng, thủ kho sẽ kiểm tra số lượng hàng trong kho, nếu đáp ứng đủ yêu cầu của khách hàng thi lập chứng từ xuất kho và cập nhật danh mục hàng xuất vào sổ xuất kho , sau đó chuyển hàng cho bộ phận bán hàng để tiến hành giao hàng cho khách . Ngược lại thì trình lãnh đạo để có kế hoạch nhập hàng về .

Bộ phận bán hàng, khi nhận được hàng từ kho sẽ kiểm tra hàng và lập hoá đơn bán hàng đồng thời thực hiện giao hàng đến tận nơi cho khách hàng nếu khách hàng có yêu cầu .

Bộ phận kế toán khi nhận được yêu cầu thanh toán sẽ lập phiếu thu để thực hiện thanh toán với khách hàng .

3) Giải quyết sự cố

III. MÔ HÌNH NGHIỆP VỤ

1. Biểu đồ ngữ cảnh

H1. Biểu đồ ngữ cảnh

2. Biểu đồ phân rã chức năng

2.1).Biểu đồ phân rã chức năng

H2. Biểu đồ phân rã chức năng

2.2).Miêu tả chi tiết chức năng lá

2.2.1)_Yêu cầu thông tin hàng hoá : Khi cửa hàng có nhu cầu cung cấp hàng từ NCC thì nhân viên cửa hàng sẽ yêu cầu nhà cung cấp gửi danh sách các thông tin chi tiết về các loại mặt hàng, chủng loại hàng , giá cả của từng mặt hàng …… để cửa hàng lên kế hoạch nhập hàng về .

2.2.2)_Lập hợp đồng mua hàng : Sau khi thoả thuận, chủ cửa hàng sẽ tiến hành kí hợp đồng mua hàng với nhà cung cấp, trong hợp đồng thống nhất về số lượng, giá cả , chủng loại hàng, phương thức thanh toán , thời gian giao hàng ……và các yêu cầu chất lượng của hàng hoá .

2.2.3)_Kiểm tra hàng : Khi nhà cung cấp giao hàng , bộ phân quản lí kho có trách nhiệm kiểm tra hàng , đối chiếu hàng nhận về với hợp đồng mua hàng , xác nhận hàng về mặt chất lượng , số lượng , chủng loại hàng……

2.2.4)_Lập hoá đơn mua hàng :Sau khi bộ phận quản lí kho kiểm tra hàng , so sánh với hợp đồng mua hàng , nếu khớp thì xác nhận và lập hoá đơn mua hàng và chuyển cho bộ phận kế toán để làm thủ tục thanh toán với nhà cung cấp .

2.2.5)_Lập phiếu chi : Khi nhận được yêu cầu thanh toán , thủ quỹ sẽ xác nhận sau đó lập phiếu chi để thực hiện thanh toán với NCC .

2.2.6)_Lập chứng từ nhập kho :Sau khi kiểm tra hàng ,bộ phận quản lí kho sẽ lập chứng từ nhập kho để làm thủ tục nhập hàng vào kho.

2.2.7)_Cập nhật vào sổ nhập kho : Khi nhập hàng vào kho thì đồng thơi bộ phận quản lí kho sẽ cập nhật danh mục hàng hoá vào sổ nhập kho .

2.2.8)_Tiếp nhận đơn đặt : Khách hàng có yêu cầu mua hàng, khách hàng sẽ tham khoả đơn giá, đơn mua hàng từ cửa hàng .Sau đó sẽ gửi yêu cầu mua hàng cho cửa hàng thông qua đơn đặt hàng . Nhân viên cửa hàng sẽ có trách nhiệm tiếp nhận yêu cầu đặt hàng của khách hàng , giải thích các thắc mắc hoặc phản hồi từ khách hàng .

2.2.9)_ Vào sổ khách hàng : Sau khi tiếp nhận đơn đặt hàng , nhân viên cửa hàng sẽ cập nhật đơn đặt hàng , thông tin khách hàng vào sổ khách hàng . Để cửa hàng có phương án cung cấp hàng cho khách hàng .

2.2.10)_Kiểm tra kho : Thông qua sổ khách hàng , bộ phận quản lí kho phải thường xuyên kiểm tra , theo dõi và lắm các thông tin về các mặt hàng trong kho để có kế hoạch cung cấp đủ hàng cho khách hàng hoặc lên kế hoạch gửi lãnh đạo để nhập hàng về .

2.2.11)_ Lập chứng từ xuất kho : Sau khi kiểm tra hàng , nếu thấy đủ hàng , bộ phận quản lí kho sẽ kiểm hàng và lập chứng từ xuất kho để bàn giao hàng cho bộ phận bán hàng.

2.2.12)_Vào sổ xuất kho : Sau khi xuất hàng , bộ phận quản lí kho phải cập nhật danh mục hàng xuất vào sổ xuất kho .

2.2.13)_Lập hoá đơn bán hàng : Bộ phận phận bán hàng , khi nhân được hàng từ kho sẽ đối chiếu hàng với đơn đặt hàng của khách hàng, nếu thấy khớp thì viết hoá đơn bán hàng và giao hàng cho khách hàng .

2.2.14)_Lập phiếu thu : Bộ phận kế toán sau khi nhận được hoá đơn bán hàng từ khách hàng sẽ có nhiệm vụ thanh toán tiền với khách hàng sau đó viết phiếu thu và gửi lại cho khách hàng .

2.2.15)_Kiểm tra sự cố : Quá trình mua bán hàng diễn ra hàng loạt các công việc , các sự cố xảy ra là điều không thể tránh khỏi .Khi xảy ra sự cố , nhân viên cửa hàng sẽ kiểm tra sự cố , xem xét mức độ sự cố để đưa ra các giải pháp xử lí thích hợp.

2.2.16)_Lập biên bản sự cố : Sau khi kiểm sự cố , nhân viên cửa sẽ lập biên bản sự cố . Tuỳ thuộc vào tình hình thực tế mà có các mức độ bồi thường hoặc bắt bồi thường cụ thể .

2.2.17)_Thanh toán : Để giải quyết sự cố , bộ phận kế toán sẽ tuỳ thuộc vào biên bản sự cố mà tiến hành thanh toán tiền với khách hàng . Bồi thường tiền hoặc yêu cầu khách hàng phải bồi thường tiền cho cửa hàng.

2.2.18 )_Lập báo cáo : Lập báo cáo là công việc diễn ra định kì theo tuần hoặc theo thàng , khi có nhu cầu của lãnh đạo công ty , nhân viên cửa hàng phải đưa ra được các báo cáo theo yêu cầu của lãnh đạo một cách nhanh nhất , đảm bảo chính xác .

3.Bảng phân tích xác định các chức năng , tác nhân và hồ sơ

Động từ + bổ ngữ

Danh từ

Nhận xét

Yêu cầu thông tin hàng hoá

Lập hợp đồng mua hàng

Kiểm tra hàng

Lập hoá đơn mua hàng

Viết phiếu chi

Lập chứng từ nhập kho

Vào sổ nhập kho

Gửi báo giá

Tiếp nhận đơn đặt hàng

Vào sổ khách hàng

Kiểm tra kho hàng

Lập chứng từ xuất kho

Vào sổ xuất kho

Lập hoá đơn bán hàng

Viết phiếu thu

Kiểm tra sự cố

Lập biên bản sự cố

Thanh toán

Lập báo cáo

Nhà cung cấp

Báo giá của

Nhà cung cấp

Hợp đồng mua hàng

Bộ phận quản lý kho

Nhà cung cấp

Hợp đồng mua hàng

Bộ phận quản lý kho

Hoá đơn mua hàng

Bộ phận kế toán

Phiếu chi

Sổ thu chi

Chứng từ nhập kho

Bộ phận quản lí kho

Bộ phận quản lý kho

Sổ nhập kho

Khách hàng

Bộ phận bán hàng

Đơn giá

Bộ phận bán hàng

Khách hàng

Bộ phận bán hàng

Sổ khách hàng

Đơn đặt hàng

Bộ phận quản lý kho

Chứng từ xuất kho

Bộ phận bán hàng

Sổ xuất kho

Bộ phận quản lý kho

Bộ phận bán hàng

Hoá đơn bán hàng

Khách hàng

Bộ phận kế toán

Phiếu thu

Sổ thu chi

Nhân viên

Khách hàng

Nhân viên

Khách hàng

Bộ phận kế toán

Quản lý cửa hàng

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

Hồ sơ dữ liệu

Tác nhân

H3 : Bảng phân tích , xác định các tác nhân , hồ sơ

4.Các hồ sơ dữ liệu

A) Các hồ sơ dữ liệu

D.1) Bảng báo giá

D.2) Hợp đồng mua hàng

D.3) Hoá đơn mua hàng

D.4) Phiếu chi

D.5) Chứng từ nhập kho

D.6) Sổ nhập kho

D.7) Đơn giá

D.8) Đơn đặt hàng

D.9) Sổ khách hàng

D.10) Chứng từ xuất kho

D.11) Sổ xuất kho

D.12) Hoá đơn bán hàng

D.13) Phiếu thu

D.14) Sổ thu chi

D.15) Biên bản sự cố

B) Các tác nhân

B1) Tác nhân ngoài

1) Khách hàng

2) Nhà cung cấp

3) Quản lí nhà hàng

B2) Tác nhân trong

Bộ phận quản lí kho
Bộ phận kế toán
Bộ phận bán hàng

5.Ma trận thực thể chức năng

Các thực thể

D1.Bảng báo giá

D2.Hợp đồng mua hàng

D3.Hoá đơn mua hàng

D4.Phiếu chi

D5.Chứng từ nhập kho

D6.Sổ nhập kho

D7. Đơn giá

D8.Đơn đặt hàng

D9. Sổ khách hàng

D10.Chứng từ xuất kho.

D11.Sổ xuất kho

D12.Hoá đơn bán hàng

D13.Phiếu thu

D14.Sổ thu chi

D15.Biên bản sự cố

Các chức năng

D1

D2

D3

D4

D5

D6

D7

D8

D9

D10

D11

D12

D13

D14 D15

1.1 Y/c thông tin hàng hoá

C

1.2 Lập hợp đồng mua hàng

R

C

1.3 Kiểm tra hàng

R

1.4 Lập hoá đơn mua hàng

R

C

1.5 Lập phiếu chi

R

C

U

1.6 Lập chứng từ nhập kho

C

1.7 Vào sổ nhập kho

U

1 .Cung cấp hàng

U

C

U

2.1 Tiếp nhận đơn đặt hàng

C

2.2 Vào sổ khách hàng

U

2.3 Kiểm tra kho

R

2.4 Lập chứng từ xuất kho

R

C

2.5 Vào sổ xuất kho

U

2.6 Lập hoá đơn bán hàng

R

C

2.7 Lập phiếu thu

R

C

U

2 .Bán hàng

R

U

C

U

C

U

3.1 Kiểm tra sự cố

R

3.2 Lập biên bản

C

3.3 Thanh toán

C

U

3 .Giải quyết sự cố

C

R

C

U C

4.1 Lập báo cáo

R

H4 . Ma trận thực thể chức năng

V. BIỂU ĐỒ LUỒNG DỮ LIỆU

1)Biểu đồ luồng dữ liệu mức 0

H5 . Biểu đồ luồng dữ liệu mức 0

2)Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1 khi phân rã tiến trình 1.0 _ Nhập hàng

H5 . Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1 khi phân rã tiến trình 1.0

3)Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1 khi phân rã tiến trình 2.0 _ Bán hàng

H6 . Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1 khi phân rã tiến trình 2.0

4)Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1 khi phân rã tiến trình 3.0 _ Giải quyết sự cố với nhà cung cấp

5)Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1 khi phân rã tiến trình 3.0 _ Giải quyết sự cố với khách hàng

H8 . Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1 khi phân rã tiến trình 4.0

5) Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1 khi phân rã tiến trình 4.0 _ Lập báo cáo .

VI .THIẾT KẾ CÁC GIAO DIỆN

1.Giao diện cập nhật hợp đồng mua hàng:

2.Giao diện cập nhật đơn đặt hàng:

3.Giao diện cập nhật hoá đơn nhập kho :

4.Giao diện cập nhật hoá đơn xuất kho :

5.Giao diện cập nhật hoá đơn mua hàng :

6.Giao diện cập nhật hoá đơn bán hàng :

7.Giao diện cập nhật phiếu thu :

8.Giao diện cập nhật phiếu chi :

9.Giao diện cập nhật kho hàng :

10.Giao diệncập nhật danh sách mặt hàng :

11.Giao diện cập nhật danh sách nhóm hàng :

12.Giao diện cập nhật danh sách nhân viên :

13.Giao diện cập nhật danh sách khách hàng :

14.Giao diện cập nhật danh sách nhà cung cấp :

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

[sociallocker id=”19555″] Tải Xuống Tại Đây [/sociallocker]

May 18, 2019

Bài Tập Lớn Môn Nhập môn Cơ sở dữ liệu

Bài Tập Lớn Môn Nhập môn Cơ sở dữ liệu

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là bài nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Bài liên quan: HÓA HỌC 11 CƠ BẢN VÀ NÂNG CAO

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/05/B%C3%A0i-T%E1%BA%ADp-L%E1%BB%9Bn-M%C3%B4n-Nh%E1%BA%ADp-m%C3%B4n-C%C6%A1-s%E1%BB%9F-d%E1%BB%AF-li%E1%BB%87u.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay bản PDF tại đây: Bài Tập Lớn Môn Nhập môn Cơ sở dữ liệu

Bài Tập Lớn Môn Học

Nhập Môn Cơ Sở Dữ Liệu

1. Mục đích

Thông qua quá trình thực hiện bài tập lớn Môn học “Nhập môn Cơ sở dữ liệu”, sinh viên được củng cố phần kiến thức lý thuyết (mô hình quan hệ; ngôn ngữ SQL; các nguyên lý về thiết kế hệ CSDL; tối ưu hóa câu hỏi; an toàn và toàn vẹn dữ liệu).

Sinh viên làm quen với việc nghiên cứu: đọc, tìm hiểu và phân tích những kết quả thông qua các bài báo.

Sinh viên có nhìn nhận về các ứng dụng thực tiễn của cơ sở dữ liệu, cũng như có các kỹ năng cần thiết về lập trình, thao tác trên hệ cơ sở dữ liệu.

2. Yêu cầu bài tập lớn

Bài tập lớn gồm có 2 phần: tìm hiểu lý thuyết và cài đặt thử nghiệm. Phần cài đặt thử nghiệm tùy theo đề bài có mức độ khác nhau (được chỉ ra cụ thể trong từng đề bài), tuy nhiên đây là phần khuyến khích nên có.

Phần tìm hiểu lý thuyết: dựa trên những gợi ý về tài liệu tham khảo, sinh viên tìm hiểu theo diện rộng các phương pháp, các giải pháp tiếp cận xử lý bài toán. Trên cơ sở đó đưa ra những phân tích, đánh giá ưu nhược điểm của mỗi phương pháp; khả năng áp dụng thực tế và ngữ cảnh sử dụng; lựa chọn và đưa ra phương pháp phục vụ cho việc cài đặt. Nhằm nâng cao kỹ năng nghiên cứu, sinh viên cần thể hiện được tính khoa học, tính logic trong bố cục trình bày, phát triển vấn đề.

Phần cài đặt thử nghiệm: sinh viên cài đặt thuật toán đã lựa chọn. Với chương trình cài đặt, sinh viên cần thử nghiệm ít nhất với một cơ sở dữ liệu.

Sinh viên làm báo cáo theo nhóm. Báo cáo trình bày những phần sau:

Mô tả bài toán.

Phương pháp thực hiện: trình bày các phương pháp tìm hiểu được, tập trung vào giải pháp lựa chọn để giải quyết bài toán.

Cài đặt chương trình, thử nghiệm và đánh giá, xây dựng CSDL dùng thử nghiệm.
- Tài liệu tham khảo.

Chương trình có thể bằng ngôn ngữ tùy chọn, nếu có sử dụng thư viện và phần mềm hỗ trợ thì cần ghi hướng dẫn cài đặt và sử dụng.

3. Tổ chức thực hiện

Các lớp tổ chức thành nhóm 5 người, mỗi nhóm nhận một đề bài tập lớn. Nộp báo cáo, chương trình và tài liệu tham khảo theo nhóm.

Bài tập lớn được giao trong quá trình học lý thuyết.

1

Thời gian bảo vệ bài tập lớn: 8 tuần cuối của môn học.

Kế hoạch bảo vệ bài tập lớn K52 (tín chỉ): 209 svà42 nhóm, 6 nhóm 1 đề. o Tuần 10: hướng dẫn sinh viên về BTL.

o Tuần 11: bảo vệ các nhóm đề 1.

o Tuần 12: bảo vệ các nhóm đề 2.

o Tuần 13: bảo vệ các nhóm đề 3.

o Tuần 14: bảo vệ các nhóm đề 4.

o Tuần 15: bảo vệ các nhóm đề 5.

o Tuần 16: bảo vệ các nhóm đề 6.

o Tuần 17: bảo vệ các nhóm đề 7.

4. . Đề bài tập lớn

4.1 Dạng 1 – Kiểm thử ứng dụng database

4.1.1 Đặt vấn đề

Trong quá trình xây dựng các ứng dụng phần mềm sử dụng CSDL, người lập trình thường xuyên phải xây dựng các truy vấn phục vụ cho việc tìm kiếm và xử lý dữ liệu. Bên cạnh việc đảm bảo truy vấn thực hiện nhanh, tối ưu thì việc đảm bảo cho truy vấn trả lại kết quả chính xác theo ý định của người dùng là việc rất quan trọng. Quá trình này được thực hiện bằng kiểm thử phần mềm, dựa trên tập CSDL thử nghiệm. Vấn đề ở đây là cần có phương pháp đánh giá chất lượng của quá trình kiểm thử này, đánh giá tập CSDL được dùng đã kiểm thử được cho truy vấn ở mức độ nào.

Ở khía cạnh khác, trong quá trình kiểm thử đối với các ứng dụng CSDL, đòi hỏi có CSDL phù hợp cho việc kiểm thử. Theo cách truyền thống, dữ liệu được tạo ra trước truy vấn, sau đó thực hiện dãy các truy vấn trên dữ liệu để so sánh kết quả thu nhận được với kết quả mong đợi nhằm đánh giá hoạt động của hệ thống. Tuy nhiên trong mỗi trường hợp kiểm thử, mỗi truy vấn thường gồm nhiều phép toán và có những yêu cầu riêng về kích thước của bộ kết quả sau mỗi phép toán. Cách tạo dữ liệu truyền thống không đáp ứng được yêu cầu này, đỏi hỏi cần có cách thức tạo ra bộ dữ liệu cho mỗi trường hợp kiểm thử, nhằm thỏa mãn các yêu cầu của quá trình kiểm thử và thỏa mãn các ràng buộc về dữ liệu.

4.1.2 Bài tập lớn dạng 1

Đề 1: Sử dụng độ đo SQL trong đánh giá việc kiểm thử các ứng dụng database

Tìm hiểu các độ đo SQL dùng để đánh giá việc kiểm thử các ứng dụng database, cấu trúc biểu diễn câu truy vấn SQL, các phương pháp và các kỹ thuật tự động tính toán độ đo nhằm đánh giá mức độ kiểm thử đối với câu truy vấn (có chứa mệnh đề WHERE, GROUP, HAVING…); lựa chọn phương pháp khả thi và xây dựng chương trình thử nghiệm (nếu có). Các kỹ thuật nên chỉ rõ ngữ cảnh áp dụng, có sự so sánh, đánh giá bằng thực nghiệm.

2

Gợi ý tài liệu tham khảo:

Using an SQL Coverage Measurement for Testing Database Applications, María José Suárez-Cabal, Javier Tuya, ACM SIGSOFT Software Engineering Notes archive Volume 29, Issue 6 (November 2004).

Structural Coverage Criteria for Testing SQL Queries, María José Suárez-Cabal, Javier Tuya, 2009.

Đề 2: Xây dựng dữ liệu kiểm thử hướng truy vấn

Tìm hiểu các phương pháp và kỹ thuật xây dựng dữ liệu kiểm thử hướng truy vấn: kỹ thuật phân tích truy vấn, xử lý các phép toán truy vấn, sinh dữ liệu cho việc kiểm thử. Lựa chọn ra phương pháp khả thi và xây dựng chương trình thử nghiệm (nếu có). Các kỹ thuật nên chỉ rõ ngữ cảnh áp dụng, có sự so sánh, đánh giá bằng thực nghiệm.

Gợi ý tài liệu tham khảo:

QAGen: Generating Query-Aware Test Databases, Carsten Binnig, Donald Kossmann, Eric Lo, Marc Nunkesser, Tamer Ozsu Proceedings of the ACM SIGMOD International Conference on Management of Data, Beijing, China, June 12-14, 2007.

4.1.3 Yêu cầu

Sinh viên tìm hiểu chú trọng về mặt lý thuyết, phương pháp luận, thuật toán, so sánh các phương pháp.

Cài đặt được khuyến khích.

4.2 Dạng 2– Phân hạng, phân loại kết quả truy vấn

4.2.1 Đặt vấn đề

Trong cuộc sống hiện nay, các ứng dụng, dịch vụ sử dụng CSDL ngày càng phổ biến, từ việc thanh toán qua ngân hàng, lưu trữ dữ liệu trong doanh nghiệp, đặt vé máy bay, tổ chức thông tin thư viện… Một điểm chung là các các CSDL này ngày càng tăng về kích thước nhằm làm phong phú dữ liệu, đáp ứng nhu cầu tìm kiếm thông tin của người dùng, cũng như phục vụ một số lượng đông đảo người dùng. Tăng kích thước CSDL dẫn đến việc khi người dùng nhập truy vấn tìm kiếm dữ liệu và thực hiện truy vấn, kết quả thỏa mãn trả về là rất nhiều, đòi hỏi cần có phương pháp xếp hạng, phân loại các kết quả. Thông thường, người dùng chỉ quan tâm đến một số K kết quả truy vấn đầu tiên hoặc chỉ thu nhận kết quả theo những nhóm quan tâm. Do đó, việc phân hạng, phân loại là việc làm có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt trong các ứng dụng tìm kiếm lớn trong doanh nghiệp, tìm kiếm trên Web.

3

4.2.2 Bài tập lớn dạng 2

Đề 3: Các kỹ thuật phân hạng kết quả truy vấn

Tìm hiểu các kỹ thuật tự động phân hạng (ranking) kết quả trong truy vấn cơ sở dữ liệu, nhằm phân hạng kết quả theo mức độ thỏa mãn truy vấn của người dùng; lựa chọn kỹ thuật khả thi và xây dựng chương trình thử nghiệm (nếu có). Các kỹ thuật nên chỉ rõ ngữ cảnh áp dụng, có sự so sánh, đánh giá bằng thực nghiệm.

Gợi ý tài liệu tham khảo:

Probabilistic ranking of database query results, Surajit Chaudhuri, Gautam Das, Vagelis Hristidis, Gerhard Weikum, Microsoft Research, One Microsoft Way, Redmond, WA, 2004.

Automated ranking of database query results, Surajit Chaudhuri , Gautam Das, Microsoft Research, One Microsoft Way, Redmond, WA, 2003.

Đề 4: Các kỹ thuật phân loại kết quả truy vấn

Tìm hiểu các kỹ thuật tự động phân loại kết quả trong truy vấn cơ sở dữ liệu, tạo điều kiện thuận lợi cho người dùng xem những nhóm kết quả mà mình quan tâm; lựa chọn kỹ thuật khả thi và xây dựng chương trình thử nghiệm (nếu có). Các kỹ thuật nên chỉ rõ ngữ cảnh áp dụng, có sự so sánh, đánh giá bằng thực nghiệm.

Gợi ý tài liệu tham khảo:

Automatic categorization of query results, Kaushik Chakrabarti Surajit Chaudhuri, Seung-won Hwang, University of Illinois, 2004.

4.2.3 Yêu cầu

Sinh viên tìm hiểu các kỹ thuật, đồng thời nên có cài đặt cụ thể.

4.3 Dạng 3 – Phát hiện lỗi ngữ nghĩa trong truy vấn

4.3.1 Đặt vấn đề

Trong thao tác truy vấn CSDL, truy vấn có thể sai về mặt cú pháp như nhập sai từ khóa, thiếu điều kiện truy vấn, sai cấu trúc truy vấn…; trong những trường hợp như vậy, hệ CSDL sẽ báo cho người dùng biết truy vấn có lỗi, không thực hiện được. Những lỗi như trên được gọi là lỗi về cú pháp. Tuy nhiên, một câu truy vấn đã đúng về cú pháp thì vẫn có thể có lỗi về ngữ nghĩa như có mâu thuẫn giữa các mệnh đề làm cho kết quả truy vấn là rỗng hoặc câu truy vấn phức tạp không cần thiết. Những lỗi này gọi là lỗi ngữ nghĩa, hay lỗi logic, rất thường gặp khi sinh viên bắt đầu làm quen với hệ CSDL.

Mục đích bài tập lớn dạng này rèn luyện cho sinh viên viết câu truy vấn đúng cú pháp, đúng ngữ nghĩa, tránh được các lỗi thường gặp về ngữ nghĩa, thành thạo các thao tác đối với hệ CSDL.

4

Phát hiện ra mâu thuẫn về mặt ngữ nghĩa trong biểu thức truy vấn là không đơn giản, và rất khó có thể phát hiện đầy đủ các trường hợp. Mục đích của xây dựng chương trình nhằm đưa ra được một công cụ hỗ trợ, giảm bớt các lỗi có thể mắc phải trong quá trình người dùng tạo câu truy vấn.

4.3.2 Đề bài tập lớn dạng 3

Đề 5: Phát hiện lỗi ngữ nghĩa trong truy vấn

Tìm hiểu các trường hợp lỗi ngữ nghĩa có thể mắc phải khi viết câu truy vấn (lỗi

trong mệnh đề SELECT, WHERE, FROM, GROUP BY…), thuật toán để phát

hiện lỗi ngữ nghĩa đó, cần đưa ra các minh họa ví dụ. Xây dựng chương trình thử

nghiệm phát hiện lỗi ngữ nghĩa.

Gợi ý tài liệu tham khảo:

Semantic Errors in SQL Queries: A Quite Complete List, Stefan Brass, Christian Goldberg.

Proving the Safety of SQL Queries, Stefan Brass, Christian Goldberg.

Detecting Logical Errors in SQL Queries, Stefan Brass, Christian Goldberg. Hệ Sqllint: http://dbs.informatik.uni-halle.de/sqllint/

4.3.3 Yêu cầu

Bên cạnh mặt lý thuyết của phương pháp, sinh viên nên cài đặt chương trình để phát hiện các lỗi ngữ nghĩa truy vấn, với yêu cầu là phát hiện ra các lỗi ngữ nghĩa hay gặp và không đòi hỏi phương pháp quá phức tạp.

Sinh viên có thể thay thế việc lập trình bằng cách khai thác phần mềm Sqllint, phân tích về các trường hợp lỗi mà hệ bắt được, tính hữu dụng của phần mềm này, đưa ra các ví dụ và phân tích kết quả.

4.4 Dạng 4 – SQL Injection trong ứng dụng Web

4.4.1 Đặt vấn đề

Việc thiết kế và đưa vào hoạt động một website luôn đòi hỏi các nhà phát triển phải quan tâm đến các vấn đề về an toàn, bảo mật nhằm giảm thiểu tối đa khả năng bị tấn công từ các tin tặc. Thông thường, các nhà phát triển đa số tập trung vào các vấn đề an toàn trong việc chọn hệ điều hành, hệ quản trị CSDL, webserver sẽ chạy ứng dụng… mà quên mất rằng ngay cả bản thân ứng dụng chạy trên đó cũng tiềm ẩn một lỗ hổng bảo mật rất lớn. Một trong số các lỗ hổng này đó là SQL injection. SQL injection là một kĩ thuật cho phép những kẻ tấn công lợi dụng lỗ hổng trong việc kiểm tra dữ liệu nhập trong các ứng dụng web và các thông báo lỗi của hệ quản trị cơ sở dữ liệu để “tiêm vào” (inject) và thi hành các câu lệnh SQL bất hợp pháp (không được người phát triển ứng dụng lường trước). Hậu quả của nó rất tai hại vì nó cho phép những kẻ tấn công có thể thực hiện các thao tác xóa, hiệu chỉnh…do có toàn quyền trên cơ sở dữ liệu của ứng dụng, thậm chí là server mà ứng dụng đó đang chạy. Lỗi này thường xảy ra trên các ứng dụng web có dữ liệu

5

được quản lí bằng các hệ quản trị cơ sở dữ liệu như SQL Server, MySQL, Oracle, DB2, Sysbase.

4.4.2 Bài tập lớn dạng 4

Đề 6: SQL Injection trong ứng dụng Web

Tìm hiểu các kỹ thuật tấn công SQL injection, đưa ra các ví dụ minh họa, phân tích nguyên nhân mất an toàn, các giải pháp để phòng tránh các tấn công trên. Khuyến khích tìm hiểu các kỹ thuật tấn công mới, các lỗi SQL injection mà người dùng hay mắc phải. Xây dựng chương trình mô phỏng một số trường hợp.

Gợi ý tài liệu tham khảo:

Advanced SQL Injection In SQL Server Applications, Chris Anley, An NGSSoftware Insight Security Research (NISR) Publication.

(More) Advanced SQL Injection, Chris Anley, An NGSSoftware Insight Security Research (NISR) Publication.

The Essence of Command Injection Attacks in Web Applications, Zhendong

Su, Gary Wassermann Conference record of the 33rd ACM SIGPLAN-SIGACT symposium on Principles of programming languages.

CANDID: Preventing SQL Injection Attacks using dynamic Candidate Evaluations, Sruthi Bandhakavi Prithvi Bisht P. Madhusudan V. N.

Venkatakrishnan Proceedings of the 14th ACM conference on Computer and communications security.

4.4.3 Yêu cầu

Bên cạnh mặt lý thuyết của phương pháp, phân tích các trường hợp lỗi SQL injection, sinh viên nên có demo chương trình để phát hiện các lỗi SQL injection hay gặp.

4.5 Dạng 5: Biểu diễn truy vấn nâng cao

4.5.1 Đặt vấn đề

Bên cạnh việc sử dụng thành thạo các cấu trúc ngôn ngữ QBE, SQL có sẵn của các hệ CSDL; trong thực tế, cần có những phương pháp biểu diễn truy vấn mở rộng hơn để đáp ứng được nhu cầu thực hiện truy vấn phức tạp của người dùng.

Trong phần này tập trung vào các kỹ thuật biểu diễn truy vấn nâng cao nhằm đáp ứng nhu cầu người dùng, đem lại giao diện truy vấn gần gũi, dễ dùng, tự nhiên; câu truy vấn thông minh hơn và đem lại kết quả sát với ý người dùng hơn.

6

4.5.2 Bài tập lớn dạng 5

Đề 7: Biểu diễn và tối ưu truy vấn trong tìm kiếm xấp xỉ

Tìm hiểu phương pháp biểu diễn và tối ưu các truy vấn SQL tìm kiếm xấp xỉ. Truy vấn tìm kiếm xấp xỉ cho phép người dùng tìm ra các kết quả truy vấn có giá trị xấp xỉ giá trị truy vấn đầu vào và có độ sai số chấp nhận được. Tìm hiểu các mô hình biểu diễn truy vấn SQL xấp xỉ, đồng thời tìm hiểu các toán tử và thuật toán tối ưu đối với từng mô hình biểu diễn, phân tích và đánh giá các phương pháp.

Gợi ý tài liệu tham khảo:

Expressing and optimizing similarity-based queries in SQL, Like Gao, Min Wang, X. Sean Wang, Sriram Padmanabhan, 2006.

4.5.3 Yêu cầu

Sinh viên tìm hiểu chú trọng về mặt lý thuyết, phương pháp luận, thuật toán, so sánh các phương pháp.

Cài đặt được khuyến khích.

7

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

[sociallocker id=”19555″] Tải Xuống Tại Đây [/sociallocker]

May 18, 2019

HÓA HỌC 11 CƠ BẢN VÀ NÂNG CAO

HÓA HỌC 11 CƠ BẢN VÀ NÂNG CAO

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Tổng hợp các đề cương đại học hiện có của Đại Học Hàng Hải: Đề Cương VIMARU

Kéo xuống để Tải ngay đề cương bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là đề cương nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Đề cương liên quan:Bài tập trắc địa

[toc]

Tải ngay đề cương bản PDF tại đây: HÓA HỌC 11 CƠ BẢN VÀ NÂNG CAO

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Simpo PDF Merge and Split UnregisteredLÝTHUYẾTVersion – VÀhttp://wwwBÀI.simpopdfTẬP.com

HÓA HỌC 11 CƠ BẢN VÀ NÂNG CAO

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Mục tiêu xuyên suốt của người giáo viên trong giảng dạy Hóa học là giúp học sinh nắm vững được tính chất, cách điều chế của các chất cũng như vận dụng lý thuyết đã học vào việc triển khai các bài tập Hóa học. Tuy nhiên lượng lý thuyết trong SGK quá nhiều, bài tập còn hạn chế nên học sinh khó có thể nắm vững được phần lý thuyết trọng tâm và vận dụng thành thạo để giải các bài tập khó. Mặt khác, Hóa học lớp 11 chiếm một lượng kiến thức rất lớn trong các kỳ thi quốc gia (nhất là kỳ thi tuyển sinh vào đại học – cao đẳng).

Xuất phát từ những thực tế đó và một số kinh nghiện trong giảng dạy bộ môn hóa học, tôi thấy để có chất lượng giáo dục bộ môn hóa học cao, người giáo viên ngoài phát huy tốt các phương pháp dạy học tích cực, bài tập SGK thì giáo viên cần bổ sung thêm các bài tập hóa học nâng cao (nhất là đề thi đại học trong các năm) nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh, tạo niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập bộ môn. Từ những lí do đó tôi chọn đề tài: LÝ THUYẾT VÀ BÀI TẬP HÓA HỌC 11 CƠ BẢN VÀ NÂNG BAO, áp dụng cho chương trình hóa học lớp 11 chương trình SGK 11 cơ bản.

II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Xây dựng hệ thống bài tập hóa học 11 từ dể đến khó phù hợp với học sinh Trường THPT Nguyễn Chí Thanh.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1. ĐỐI TƯỢNG

Học sinh trường THPT Nguyễn Chí Thanh.

III.2. PHẠM VI

Hệ thống lý thuyết hóa học lớp 11 theo chương trình SGK lớp 11 cơ bản.

Hệ thống các bài tập SGK lớp 11, các bài tập ở sách tham khảo và các câu hỏi trong đề thi đại học từ 2007 – 2011.

IV. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu vận dụng tốt hệ thống lý thuyết và các bài tập từ cơ bản đến nâng cao sẽ giúp học sinh nắm vững lý thuyết và triển khai được các bài tập khó trong các sách tham khảo và các đề thi đại học trong các năm qua.

V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu SGK hóa học lớp 11, sách tham khảo và các đề thi đại học trong các năm từ 2007 – 2011.

Nghiên cứu thực trạng dạy – học hóa học lớp 11 ở Trường THPT Nguyễn Chí Thanh.

Liệt kê lý thuyết trọng tâm, bài tập ở SGK lớp 11, các bài tập sách tham khảo và các đề thi đại học trong những năm từ 2007 – 2011.

VI. CẤU TRÚC ĐỀ TÀI

Phần lý thuyết trọng tâm các chương (bám sát SGK)

Phần hướng dẫn giải các dạng bài tập thường gặp (có ví dụ)
Phần bài tập tự giải

Phần bài tập cơ bản
Phần bài tập nâng cao

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 1

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Simpo PDF MergeCHUYÊNandSplit ĐỀUnregisteredI.CHƯƠNGVersion- I:http://wwwSỰĐIỆN.simpopdfLI.com

A. PHẦN LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM

I. SỰ ĐIỆN LI

Sự điện li là quá trình các chất tan trong nước ra ion.
Chất điện li mạnh: là chất khi tan trong nước, các phân tử hòa tan đều phân li ra ion.

+ Những chất điện li mạnh: Các axit mạnh: HCl, HNO₃, H₂SO₄ . . .các bazơ mạnh: KOH, NaOH, Ca(OH)₂, Ba(OH)₂ . . .và hầu hết các muối.

HCl → H⁺ + Cl ^–

Ba(OH)₂ → Ba²⁺ + 2OH ^–

Chất điện li yếu: là chất khi tan trong nước chỉ có một số phần tử hòa tan phân li ra ion, phần tử còn lại vẫn tồn tại dưới dạng phân tử trong dung dịch.
- Những chất điện li yếu: Là các axit yếu: CH₃COOH, HClO, HF, H₂S…các bazơ yếu:

Mg(OH)₂, Al(OH)₃ . . .

CH₃COOH	¾¾®	CH₃COO	–	+
CH₃COOH	¬¾	CH₃COO		+ H

AXIT – BAZƠ – MUỐI

Axit

Theo A-re-ni-ut: Axit là chất khi tan trong nước phân li ra cation H⁺.

Axit một nấc: phân li một nấc ra ion H⁺: HCl, HNO₃, CH₃COOH . . .

Axit nhiều nấc: phân li nhiều nấc ra ion H⁺: H₃PO₄ . . .

Bazơ

Theo A-re-ni-ut: Bazơ là chất khi tan trong nước phân li ra ion H⁺.

NaOH → Na⁺ + OH ^–

Hidroxit lưỡng tính

Hidroxit lưỡng tính là hidroxit khi tan trong nước vừa có thể phân li như axit, vừa có thể phân li như bazơ.

Thí dụ: Zn(OH)₂ là hidroxit lưỡng tính

Phân li theo kiểu bazơ:	Zn(OH)₂	¾¾®	Zn	2+	+	2OH	–
		¬¾
Phân li theo kiểu axit:	Zn(OH)₂	¾¾®		2-	+	+
		¬¾	ZnO₂			2H

Muối

Muối là hợp chất khi tan trong nước phân li ra cation kim loại (hoặc cation NH⁺₄ ) và anion là gốc axit.

– Thí dụ: NH₄NO₃ → NH⁺₄ + NO^–₃

NaHCO₃ → Na⁺ + HCO^–₃

III. SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC. pH. CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ

Tích số ion của nước là K _H₂_O = [H ⁺ ].[OH ^– ] = 1,0.10^-14 (ở 25⁰C). Một cách gần đúng, có thể coi

giá trị của tích số này là hằng số cả trong dung dịch loãng của các chất khác nhau.

Các giá trị [H⁺] và pH đặc trưng cho các môi trường

Môi trường trung tính: [H⁺] = 1,0.10^-7M hoặc pH = 7

Môi trường axit: [H⁺] > 1,0.10^-7M hoặc pH < 7

Môi trường kiềm: [H⁺] < 1,0.10^-7M hoặc pH > 7

PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LI 1. Điều kiện xãy ra phản ứng

Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xãy ra khi các ion kết hợp lại với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất sau:

Chất kết tủa:

BaCl₂	+	H₂SO₄		→	BaSO₄↓	+	2HCl
_Ba2+	+	SO²₄	–	→	BaSO₄↓
+ Chất bay hơi:
Na₂CO₃	+	2HCl		→	2NaCl	+	CO₂↑+H₂O
CO₃^2-	+	2H⁺		→	CO₂↑+H₂O


*GV: Nguyễn Phú Hoạt*							Page 2

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh


	+ Chất điện li yếu:
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com
	CH₃COONa	+	HCl	→	CH₃COOH+	NaCl
	CH₃COO ^–	+	_H+	→	CH₃COOH

Bản chất phản ứng

Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li là phản ứng giữa các ion.

PHẦN HƯỚNG DẪN GIẢI

Các công thức liên quan khi giải bài tập của chương

Các PT ion thu gọn thường gặp

– H⁺

+

OH^–

®

H₂O

–

Ba² ⁺

+ SO² ^–

®

BaSO ¯

4

–

NH⁺

+ OH^–

®NH + H O

4

3

2

ìH⁺

+

CO² ^–

®

HCO^–

ï

3

^í_H+

+

HCO^–

®

CO +

H O

–

ï

î

3

2

–

_Mn+

+

nOH^–

®

M(OH) ¯

n

– Và các PT ion thu khác liên quan. Nên khi giải toán dựa vào PT ion thu gọn, các em

cần đưa ra được PT ion thu gọn để việc giải bài tập hóa học được nhanh hơn.

2. Các CT thường gặp khi giải bài tập chương sự điện li

– [H⁺] = 10^-a (mol/l) → a = pH

– pH = -lg[H⁺]

– [H⁺].[OH^–] = 10^-14 ® [H⁺ ]=

₁₀-14

[OH^– ]

Định luật bảo toàn điện tích

iÖn tÝch d¬ng = å§iÖn tÝch ©m

II. Bài tập vận dụng

Ví dụ 1: Trộn 100 ml dung dịch HNO₃ 0.1M với 100 ml dung dịch H₂SO₄ 0.05M thu được dung dịch A.

Tính nồng độ các ion trong A.
Tính pH của dung dịch A.
Tính thể tích dung dịch NaOH 0.1M để trung hòa dung dịch A.

Giải

n_HNO₃ = 0.1*0.1 = 0.01 (mol) ; n_H₂ _SO₄ = 0.1*0.05 = 0.005 (mol)

ⁿ_SO2₄– ^{= n}_H₂ _SO₄ ^{= 0.005 (mol); n}_NO₃– ^{= n}_HNO₃ ^{= 0.01 (mol); n}_H+ ^{= n}_HNO₃

® [NO^–	] =	0.01	= 0.05(M); [SO²^–	] =	0.005	= 0.025(M); [H⁺ ] =	0.02

3	0.2		4	0.2		0.2

[H⁺ ] = ⁰² = 0.1(M) = 10^–¹(M) ® pH = 1 0.2

Câu c ta có thể làm theo hai cách khác nhau:

2n_H₂ _SO₄ = 0.02 (mol)

1(M)

Cách 1: Đây là cách mà chúng ta hay làm nhất từ trước đến nay đó là viết PTHH rồi tính toán dựa vào PTHH.

HNO₃	+	NaOH	®	NaNO₃	+	H₂O
0.01		0.01	®
H₂SO₄	+	2NaOH	®	Na₂SO₄	+	2H₂O
0.005		0.01

® V = ⁿ^NaOH = ^0.02 = 0.2 (lit)

NaOH

C_M 0.1

Cách 2: Ngoài cách giải trên, ta có thể vận dụng cách giải dựa vào PT ion thu gọn để giải. Đây là cách giải chủ yếu mà ta sử dụng khi giải các dạng bài tập về axit – bazơ củng như các dạng bài tập khác khi sử dụng PT ion thu gọn.

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 3

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh


Bản chất của hai phản ứng trên là:
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com
	H⁺		+		OH^–	®	H₂O
	0.02			®	0.02
® n	_– = n			= 0.02 (mol) ® V			=	0.02	= 0.2 (lit)
® n	_– = n	NaOH		= 0.02 (mol) ® V			=		= 0.2 (lit)
OH		NaOH				NaOH	0.1
							0.1

Ví dụ 2: Dung dịch X chứa NaOH 0.1M, KOH 0.1M và Ba(OH)₂ 0.1M. Tính thể tích dung dịch HNO₃ 0.2M để trung hòa 100 ml dung dịch X.

Giải

Bài này ta có thể giải bằng các cách khác nhau, tuy nhiên ta đang học dựa vào PT ion thu gọn để giải bài tập, nên TÔI sẽ hướng dẫn giải dựa vào PT ion thu gọn.

n_NaOH = 0.1*0.1 = 0.01 (mol); n_KOH = 0.1*0.1 = 0.01 (mol); n_Ba(OH)₂ = 0.1*0.1 = 0.01 (mol)

ⁿ_OH– ^{= n}_NaOH ^{+ n}_KOH ^{+ 2n}_Ba(OH)₂ ^{= 0.04 (mol)}

Bản chất của các phản ứng này là

	H⁺			+		OH^–® H₂O
	0.04				¬ 0.04
V=		ⁿHNO		=	0.04	= 0.2 (lit)
			3

HNO₃		^CM			0.2

Ví dụ 3: Cho dung dịch X chứa a mol Ba²⁺; b mol H⁺; c mol NO₃^– và d mol Cl^–. Tìm mối liên hệ giữa a, b, c và d.

Giải

Dựa vào định luật bảo toàn điện tích ta có: 2a + b = c + d

Ví dụ 4 (CĐA-07): Một dung dịch chứa 0,02 mol Cu²⁺, 0,03 mol K⁺ , x mol Cl^– và y mol SO^2- . 4

Giải

Theo bài ra ta có hệ phương trình:

ì x + 2 y = 0, 02.2 + 0, 03			ìx = 0, 03
í	+ 0, 03.39	= 5, 435	® í
_î35,5x + 96 y + 0, 02.64	+ 0, 03.39	= 5, 435	_îy = 0, 02

C. PHẦN BÀI TẬP TỰ GIẢI

PHẦN BÀI TẬP CƠ BẢN

Câu 1. Viết PT điện li của các chất sau:

HNO₃, Ba(OH)₂, NaOH, H₂SO₄, Ca(OH)₂, Na₂CO₃, BaCl₂, NaHCO₃, H₂

CuSO₄, Na₂SO₄ , Fe₂(SO₄)₃, NaHPO₄, Mg(OH)₂, CH₃COOH, H₃PO₄, HF.

Câu 2. Viết PT phân tử và ion rút gọn của các phản ứng (nếu có) khi trộn lẫn các chất sau:

a. dd HNO₃ và CaCO₃	b. dd KOH và dd FeCl₃
c. dd H₂SO₄ và dd NaOH	d. dd Ca(NO₃)₂	và dd Na₂CO₃
e. dd NaOH và Al(OH)₃	f. dd Al₂(SO₄)₃	và dd NaOH_{vừa đủ}
g. dd NaOH và Zn(OH)₂	h. FeS và dd HCl
i. dd CuSO₄ và dd H₂S	k. dd NaOH và NaHCO₃
l. dd NaHCO₃ và HCl	m. Ca(HCO₃)₂ và HCl

NH₄NO₃, (NH₄)₂CO₃, Na₂SO ₄, NaCl.

NaOH, NaCl, Na₂SO₄, NaNO₃
NaOH, H₂SO₄, BaCl₂, Na₂SO₄, NaNO₃ (chỉ dùng thêm quỳ tím).

Câu 4. Viết phương trình phân tử ứng với phương trình ion thu gọn của các phản ứng sau

a. Ba²⁺	+ CO^{2 –}		® BaCO ¯			b. NH⁺ + OH^– ® NH			3	+ H	O
		3		3		4			3	2
c. S^2-	+	2H⁺	® H₂S↑			d. Fe³⁺	+ 3OH^–	® Fe(OH)₃↓
e. Ag⁺	+	Cl^–	® AgCl↓			f. H⁺	+ OH^–	® H₂O
Câu 5. Viết PT dạng phân tử và ion rút gọn của các phản ứng trong dd theo sơ đồ sau:
a. Pb(NO₃)₂ +			?	® PbCl₂↓	+	?
b. FeCl₃		+	?	® Fe(OH)₃	+	?

*GV: Nguyễn Phú Hoạt*											Page 4

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh


	c. BaCl₂	+	?	®	BaSO₄↓		+ ?
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com
	d. HCl	+	?	®	?	+	CO₂↑ + H₂O
	e. NH₄NO₃ +		? ® ?			+ NH₃↑ + H₂O
	f. H₂SO₄	+	? ® ?			+ H₂O
	Câu 6. Tính nồng độ các ion trong các dung dịch sau
	a. dd NaOH 0,1M						b. dd BaCl₂ 0,2 M	c. dd Ba(OH)₂ 0,1M

Câu 7. Hòa tan 20 gam NaOH vào 500 ml nước thu được dung dịch A.

Tính nồng độ các ion trong dung dịch A.
Tính thể tích dung dịch HCl 2M để trung hòa dung dịch A.

Câu 8. Trộn 100 ml dung dịch NaOH 2M với 200 ml dung dịch KOH 0,5M thu được dung dịch C.

Tính nồng độ các ion trong dung dịch C.
Trung hòa dung dịch C bằng 300 ml dung dịch H₂SO₄ C_M. Tính C_M.

Câu 9. Trộn 100 ml dung dịch HCl 1M với 100 ml dung dịch H₂SO₄ 0,5M thu được dung dịch D.

Tính nồng độ các ion trong dung dịch D.
Cho dung dịch D tác dụng với dung dịch BaCl₂ dư thu được m gam kết tủa. Tính m. Câu 10. Tính pH của các dung dịch sau

NaOH 0,001M b. HCl 0,001M

Ca(OH)2 0,0005M d. H2SO4 0,0005M

Câu 11. Trộn 200 ml dung dịch NaOH 0,1M với 300 ml dung dịch HCl 0,2M thu được dung dịch A.

Tính nồng độ các ion trong dung dịch A.
Tính pH của dung dịch A.

Câu 12. Trộn 100 ml dung dịch NaOH 0.1M với 100 ml dung dịch KOH 0.1M thu được dung dịch D.

Tính nồng độ các ion trong dung dịch D.
Tính pH của dung dịch D.
Trung hòa dung dịch D bằng dung dịch H₂SO₄ 1M. Tính thể tích dung dịch H₂SO₄ 1M cần dùng.

Câu 13. Hỗn hợp dung dịch X gồm NaOH 0.1M và KOH 0.1M. Trộn 100 ml dung dịch X với 100 ml dung dịch H₂SO₄ 0.2M thu được dung dịch A.

Tính nồng độ các ion trong dung dịch A.
Tính pH của dung dịch A.

Câu 14. Dung dịch X chứa 0.01 mol Fe³⁺, 0.02 mol NH⁺ , 0.02 mol SO²^– và x mol NO^– . 4 4 3

Trộn dung dịnh X với 100 ml dung dịch Ba(OH)₂ 0.3 M thu được m gam kết tủa và V lít khí (đktc). Tính m và V.

Câu 15. Trộn 100 ml dung dịch FeCl₃ 0.1M với 500 ml dung dịch NaOH 0.1 M thu được dung dịch D và m gam kết tủa.

Tính nồng độ các ion trong D.
Tính m.

Câu 16. Trộn 50,0ml dd NaOH 0,40M với 50,0 ml dd HCl 0,20M được dd A. Tính pH của dd A Câu 17. Trộn lẫn 100ml dd HCl 0,03M với 100 ml dd NaOH 0,01M được dd A. a. Tính pH của dd A.

Tính thể tích dd Ba(OH)₂ 1M đủ để trung hòa dd A

Câu 18. Trộn lẫn 100ml dd K₂CO₃ 0,5M với 100ml dd CaCl₂ 0,1M.

Tính khối lượng kết tủa thu được.
Tính C_M các ion trong dd sau phản ứng.

Câu 19. Trộn 50ml dung dịch HCl với 50ml dung dịch NaOH có pH = 13 thu được dung dịch X có pH = 2. Số mol của dung dịch HCl ban đầu là bao nhiêu?

Câu 20. Chia 19,8 gam Zn(OH)₂ thành hai phần bằng nhau:

Cho 150 ml dung dịch H₂SO₄ 1M vào phần một. Tính khối lượng muối tạo thành.
Cho 150 ml dung dịch NaOH 1M vào phần hai. Tính khối lượng muối tạo thành.

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 5

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Câu 21. Cho 100 ml dung dịch hỗn hợp A gồm H2SO4 0,015M; HCl 0,03M; HNO3 0,04M. Tính Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com

thể tích dung dịch NaOH 0,2M để trung hòa hết 200ml dung dịch A.

Câu 22. Cho 100 ml dung dịch hỗn hợp X gồm Ba(OH)₂ 0.015M; NaOH 0.03 M; KOH 0.04M.

Tính thể tích dung dịch HCl 0.2M để trung hòa dung dịch X.

Câu 23. Cho dung dịch A gồm 2 chất HCl và H₂SO₄. Trung hoà 1000 ml dung dịch A thì cần 400ml dung dịch NaOH 0,5M. Cô cạn dung dịch tạo thành thì thu được 12,95 gam muối.

Tính nồng độ mol/l của các ion trong dung dịch A.
Tính pH của dung dịch A.

Câu 24. Cho 200 ml dung dịch gồm MgCl₂ 0,3M; AlCl₃ 0,45M; và HCl 0,55M tác dụng hoàn toàn với V lít dung dịch C gồm NaOH 0,02M và Ba(OH)₂ 0,01M. Hãy tính thể tích V để được kết tủa lớn nhất và lượng kết tủa nhỏ nhất? Tính lượng kết tủa đó?

Câu 25. Trộn 250 ml dung dịch hỗn hợp gồm HCl 0,08 mol/l và H₂SO₄ 0,01 mol/l với 250 ml dung dịch NaOH a mol/l, thu được 500 ml dung dịch có pH = 12. Tính a.

Câu 26. Để trung hòa 500 ml dung dịch X chứa hỗn hợp HCl 0,1M và H₂SO₄ 0,3M cần bao nhiêu ml dung dịch hỗn hợp gồm NaOH 0,3M và Ba(OH)₂ 0,2M?

II. PHẦN BÀI TẬP NÂNG CAO

Câu 1. Trộn 250 ml dd hỗn hợp HCl 0,08 mol/l và H₂SO₄ 0,01 mol/l với 250 ml dd Ba(OH)₂ có nồng độ x mol/l thu được m gam kết tủa và 500 ml dd có pH = 12. Hãy tím m và x. Giả sử Ba(OH)₂ điện li hoàn toàn cả hai nấc.

Câu 2. Trộn 300 ml dd hỗn hợp NaOH 0,1 mol/l và Ba(OH)₂ 0,025 mol/l với 200 ml dd H₂SO₄ có nồng độ x mol/l thu được m gam kết tủa và 500 ml dd có pH=2. Hãy tím m và x. Giả sử H₂SO₄ điện li hoàn toàn cả hai nấc.

Câu 3. Dung dịch X chứa hỗn hợp KOH và Ba(OH)₂ có nồng độ tương ứng là 0,2M và 0,1M. Dung dịch Y chứa hỗn hợp H₂SO₄ và HCl có nồng độ lần lượt là 0,25M và 0,75M. Tính thể tích dung dịch X cần để trung hòa vừa đủ 40 ml dung dịch Y.

Câu 4. Dung dịch A gồm 5 ion: Mg²⁺, Ca²⁺, Ba²⁺, 0,1 mol Cl^– và 0,2 mol NO^–₃ . Thêm từ từ dung

dịch K₂CO₃ 1M vào dung dịch A đến khi lượng kết tủa lớn nhất. Tính thể tích dung dịch K₂CO₃ cần dùng.

Câu 5 (A-2010). Dung dịch X có chứa: 0,07 mol Na⁺; 0,02 mol SO²₄^– và x mol OH^– . Dung dịch Y có chứa ClO^–₄ , NO₃^– và y mol H⁺; tổng số mol ClO^–₄ và NO₃^– là 0,04. Trộn X và Y được 100 ml dung dịch Z. Tính pH của dung dịch Z (bỏ qua sự điện li của H₂O). Đáp án: pH = 1

Câu 6 (A-2010). Nhỏ từ từ từng giọt đến hết 30 ml dung dịch HCl 1M vào 100 ml dung dịch chứa Na₂CO₃ 0,2M và NaHCO₃ 0,2M, sau phản ứng thu được V lít khí CO₂ (đktc). Tính V.

Đáp án: V = 0,01.22,4 = 0,224 (lít)

Câu 7 (B-07). Trộn 100 ml dung dịch (gồm Ba(OH)₂ 0,1M và NaOH 0,1M) với 400 ml dung dịch (gồm H₂SO₄ 0,0375M và HCl 0,0125M), thu được dung dịch X. Tính pH của dung dịch X.

Đáp án: pH = 2

Câu 8 (B-08). Trộn 100 ml dung dịch có pH = 1 gồm HCl và HNO₃ với 100 ml dung dịch NaOH

nồng độ a (mol/l) thu được 200 ml dung dịch có pH = 12. Xác định giá trị của a (biết trong mọi dung dịch [H⁺][OH^–] = 10^-14). Đáp án: Giá trị a: 0,12

Câu 9 (CĐA-07). Một dung dịch chứa 0,02 mol Cu²⁺, 0,03 mol K⁺ , x mol Cl^– và y mol SO^2- . 4

Đáp án: x = 0,03; y = 0,02

Câu 10 (CĐA-08). Dung dịch X chứa các ion: Fe³⁺, SO²₄^– , NH⁺₄ , Cl^–. Chia dung dịch X thành hai phần bằng nhau:

Phần một tác dụng với lượng dư dung dịch NaOH, đun nóng thu được 0,672 lít khí (ở đktc) và 1,07 gam kết tủa;

Phần hai tác dụng với lượng dư dung dịch BaCl₂, thu được 4,66 gam kết tủa.

Tính tổng khối lượng các muối khan thu được khi cô cạn dung dịch X (quá trình cô cạn chỉ có nước bay hơi). Đáp án: Khối lượng muối trong X: 7,46 (gam)

Câu 11 (CĐA-2009). Cho dung dịch chứa 0,1 mol (NH₄)₂CO₃ tác dụng với dung dịch chứa 34,2 gam Ba(OH)₂. Sau phản ứng thu được m gam kết tủa và V lít khí (đktc). Xác định giá trị

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 6

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

của V và m. Đáp án: m = 19,7 (gam), V = 0,2*22,4 = 4,48 (lít)

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com

Câu 12 (B-2011). Dung dịch X gồm 0,1 mol H⁺, z mol Al³⁺, t mol NO₃^– và 0,02 mol SO²₄^– . Cho

120 ml dung dịch Y gồm KOH 1,2M và Ba(OH)₂ 0,1M vào X, sau khi các phản ứng kết thúc, thu được 3,732 gam kết tủa. Tính giá trị của z, t. Đáp án: z = 0,020 và t = 0,120.

CHUYÊN ĐỀ II. NITƠ – PHOTPHO

A. PHẦN LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM

I. NITƠ

Vị trí – cấu hình electron nguyên tử

Vị tí: Nitơ ở ô thứ 7, chu kỳ 2, nhóm VA của bảng tuần hoàn.
Cấu hình electron: 1s²2s²2p³.
Công thức cấu tạo của phân tử: N≡N.

Tính chất hóa học

Ở nhiệt độ thường, nitơ trơ về mặt hóa học, nhưng ở nhiệt độ cao nitơ trở nên hoạt động.

Trong các phản ứng hóa học nitơ vừa thể hiện tính oxi hóa vừa thể hiện tính khử. Tuy nhiên tính oxi hóa vẫn là chủ yếu.

Tính oxi hóa (tác dụng với kim loại, H₂,…)

0	t⁰	-3	(magie nitrua)

3Mg + N ₂ ¾¾®Mg ₃ N₂
0	t ⁰ ,p	-3
N ₂ + 3H ₂	¾¾®
	¬¾¾ ^{2 N H}3
	xt

Tính khử

_¾¾t0_® ⁺²

^N2 ^{+ O}2 ¬¾¾ ^{2 N O}

Khí NO sinh ra kết hợp ngay với O₂ không khí tạo ra NO₂

+2	+4
2 N O + O₂	® 2 N O₂

Điều chế
Trong công nghiệp

Nitơ được điều chế bằng cách chưng cất phân đoạn không khí lỏng. b. Trong phòng thí nghiệm

Đun nóng nhẹ dung dịch bảo hòa muối amoni nitrit

	NH₄NO₃	_t0	+	2H₂O
		¾¾®N₂↑
– Hoặc	NH₄Cl +	_t0	N₂↑	+NaCl+2H₂O
		NaNO₂¾¾®

AMONIAC – MUỐI AMONI

Amoniac

Cấu tạo phân tử – Tính chất vật lý – Cấu tạo phân tử

Tính chất vật lý: NH₃ là một chất khí, tan nhiều trong nước cho môi trường kiềm yếu. b. Tính chất hóa học

* Tính bazơ yếu

Tác dụng với nước

¾¾®		+		–
^NH3 ^{+ H}2 ^O ¬¾	NH		+ OH
		4

Trong dung dịch amoniac là bazơ yếu. Có thể làm quỳ tím hóa xanh. Dùng để nhận biết NH₃.

Tác dụng với dung dịch muối

AlCl₃	+	3NH₃	+	3H₂O → Al(OH)₃↓ +	3NH₄Cl
– Tác dụng với axit
NH₃	+	HCl	→	NH₄Cl (khói trắng)

*GV: Nguyễn Phú Hoạt*					Page 7

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh


* Tính khử
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com
-3	_t0	0
	_t0
4 N H ₃ + 3O ₂ ¾¾®2 N ₂ + 6H ₂O
-3	_t0	+2
	_t0
4 N H ₃ + 5O ₂ ¾¾®4 N O + 6H ₂O
-3	t⁰	0
2 N H₃ + 3Cl	t⁰
2 N H₃ + 3Cl	₂ ¾¾® N₂ + 6HCl
Đồng thời NH₃ kết hợp ngay với HCl tạo thành khói trắng.
c. Điều chế
* Trong phòng thí nghiệm
2NH₄Cl +	Ca(OH)₂		t⁰	CaCl₂+2NH₃↑ +2H₂O
2NH₄Cl +	Ca(OH)₂		¾¾®	CaCl₂+2NH₃↑ +2H₂O
* Trong công nghiệp
	¾¾¾®
	t ⁰	,xt,p		∆H<0
N₂ (k) + 3H₂ (k) ¬¾¾¾ 2NH₃ (k)				∆H<0

Các điều kiện áp dụng để sản xuất amoniac trong công nghiệp là
- Nhiệt độ: 450 – 500⁰C
- Áp suất cao: 200 – 300atm
- Chất xúc tác: sắt kim loại trộn thêm Al₂O₃, K₂O…

Muối amoni
Định nghĩa – Tính chất vật lý

Là chất tinh thể ion, gồm cation amoni NH⁺₄ và anion gốc axit

Tất cả đều tan trong nước và điện li hoàn toàn thành ion.

Tính chất hóa học

* Tác dụng với dung dịch kiềm

(NH₄)₂SO₄ + 2NaOH		_t0
(NH₄)₂SO₄ + 2NaOH		¾¾® 2NH₃↑ + 2H₂O + Na₂SO₄
NH₄⁺ +OH ^–	→	NH₃↑+H₂O

Phản ứng này để nhận biết ion amoni và điều chế amoniac. * Phản ứng nhiệt phân

NH₄Cl	t⁰	NH₃ (k)	+	HCl (k)
	¾¾®
(NH₄)₂CO₃	t⁰		+	NH₄HCO₃ (r)
	¾¾® NH₃ (k)
NH₄HCO₃	t⁰	NH₃ (k) +		CO₂ (k) +H₂O (k)
	¾¾®
NH₄NO₂	t⁰	N₂	+	2H₂O
	¾¾®
NH₄NO₃	t⁰
	¾¾®N₂O +2H₂O

III. AXIT NITRIC

Cấu tạo phân tử – Tính chất vật lý Cấu tạo phân tử

Trong hợp chất HNO₃, nguyên tố nitơ có số oxi hoá cao nhất là +5. b. Tính chất vật lý

Axit nitric tinh khiết là chất lỏng không màu, bốc khói mạnh trong không khí ẩm. Axit nitric không bền lắm: khi đun nóng bị phân huỷ một phần theo phương trình:

4HNO₃ ® 4NO₂ + O₂ + 2H₂O

Axit nitric tan trong nước theo bất kì tỉ lệ nào. Trên thực tế thường dùng loại axit đặc có nồng độ 68%, D = 1,40 g/cm³.

Tính chất hóa học a. Tính axit

Axit nitric là một axit mạnh. Có đầy đủ tính chất của một axit.

CuO + 2HNO₃ ® Cu(NO₃)₂ + H₂O

Ca(OH)₂ + 2HNO₃ ® Ca(NO₃)₂ + 2H₂O

CaCO₃ + 2HNO₃ ® Ca(NO₃)₂ + CO₂ + H₂O

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 8

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Tính oxi hoá

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com

– Axit nitric là một trong những axit có tính oxi hoá mạnh. Tuỳ thuộc vào nồng độ của axit và bản chất của chất khử mà HNO₃ có thể bị khử đến một số sản phẩm khác nhau của nitơ.

* Với kim loại

– Khi tác dụng với kim loại có tính khử yếu như Cu, Pb, Ag,… HNO₃ đặc bị khử đến NO₂, còn

HNO₃ loãng bị khử đến NO. Thí dụ:

0	+5	+2	+4
Cu+ 4H N O₃ (®Æc) ® Cu(NO₃ )₂ + 2 N O₂ + 2H₂O
0	+5	+2	+2

® 3Cu(NO3 )2 + 2 N O + 4H2O

Khi tác dụng với những kim loại có tính khử mạnh như Mg, Zn, Al,… HNO₃ loãng có thể bị

+1

o

-3

khử đến

N2O ,

N2

hoặc

NH4 NO3 .

Fe, Al bị thụ động hoá trong dung dịch HNO₃ đặc, nguội.

* Với phi kim

0	+5	+6		+4
S + 6HNO₃ (®Æc) ®		H₂SO₄	+	6NO₂	+ 2H₂O

* Với hợp chất

-2

H2 S

+5

+ 6H N O3 (®Æc) ®

+6

H2 S O4

+4

+ 6 N O2

+ 3H2O

Điều chế
Trong phòng thí nghiệm

NaNO₃(r) + H₂SO₄(đặc) ® HNO₃ + NaHSO₄ b. Trong công nghiệp

HNO₃ được sản xuất từ amoniac. Quá trình sản xuất gồm ba giai đoạn : + Giai đoạn 1: Oxi hóa NH₃ bằng oxi không khí tạo thành NO

0

4NH₃ + 5O₂ ¾¾¾^t® 4NO + 6H₂O

Giai đoạn 2: Oxi hoá NO thành NO₂.

2NO + O₂ ® 2NO₂

Giai đoạn 3: Chuyển hoá NO₂ thành HNO₃.

4NO₂ + 2H₂O + O₂ ® 4HNO₃.

IV. MUỐI NITRAT

Muối nitrat là muối của axit nitric. Thí dụ, natri nitrat (NaNO₃), đồng (II) nitrat (Cu(NO₃)₂),…

Tính chất vật lí

Tất cả các muối nitrat đều tan nhiều trong nước và là chất điện li mạnh.

NaNO	® Na⁺ + NO^–
3	3

Tính chất hoá học

Muối nitrat của các kim loại hoạt động mạnh (kali, natri, canxi, …) bị phân huỷ thành muối nitrit và oxi:

o

Thí dụ: 2KNO₃ ¾¾^t® 2KNO₂ + O₂

Muối nitrat của kẽm, sắt, chì, đồng,… bị phân huỷ thành oxit kim loại tương ứng, NO₂ và O₂:

o

Thí dụ: 2Cu(NO₃)₂ ¾¾^t® 2CuO + 4NO₂ + O₂

Muối nitrat của bạc, vàng, thuỷ ngân,… bị phân huỷ thành kim loại tương ứng, khí NO₂ và O₂.

o

Thí dụ: 2AgNO₃ ¾¾^t® 2Ag + 2NO₂ + O₂

Nhận biết ion nitrat

Để nhận ra ion NO₃^– , người ta đun nóng nhẹ dung dịch chứa NO₃^– với Cu và H₂SO₄ loãng:

3Cu + 8H⁺ + 2NO₃^– ® 3Cu²⁺	+ 2NO + 4H₂O
(xanh)	(không màu)
2NO + O₂	® NO₂ (nâu đỏ)

Phản ứng tạo dung dịch màu xanh và khí màu nâu đỏ thoát ra.

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 9

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

PHOTPHO

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com

Vị trí – Cấu hình electron nguyên tử
Vị trí: Ô thứ 15, nhóm VA, chu kỳ 3 trong bảng tuần hoàn.

Cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p³.

Tính chất vật lý

– Photpho có hai dạng thù hình: Photpho trắng và photpho đỏ. Tùy vào điều kiện mà P(t) có thể chuyển thành P (đ) và ngược lại.

– P (t) kém bền hơn photpho đỏ. Do vậy để bảo quản P (t) người ta ngâm vào nước.

Tính chất hóa học

– Trong các hợp chất, photpho có các số oxi hóa -3, +3, +5.

– Trong các phản ứng hóa học photpho thể hiện tính oxi hóa hoặc tính khử. a. Tính oxi hóa

0	0	-3	(canxi photphua)
t	0
2 P + 3Ca ¾¾® Ca₃ P₂
b. Tính khử
* Tác dụng với oxi
– Thiếu oxi:		0		t⁰	+3
	4 P + 3O			t⁰		O₃
	4 P + 3O		₂ ¾¾® 2 P₂			O₃
– Dư oxi:		0			+5
– Dư oxi:	4 P+ 5O ₂ ¾¾®2 P₂ O₅
			_t0
* Tác dụng với Clo
		0			+3

Thiếu clo:2 P+ 3Cl ₂ ¾¾^t⁰®2 P Cl₃

– Dư clo:	0	0	+5
	t
	2 P+ 5Cl ₂ ¾¾®2 P Cl₅

Trạng thái tự nhiên

Trong tự nhiên photpho không tồn tại dưới dạng tự do. Hai khoáng vật quan trọng của photpho là: photphorit Ca₃(PO₄)₂ và apatit 3Ca₃(PO₄)₂.CaF₂.

AXIT PHOTPHORIC – MUỐI PHOTPHAT

Axit photphoric a. Tính chất hóa học

Là một axit ba nấc, có độ mạnh trung bình. Có đầy đủ tính chất hóa học của một axit.

	¾¾® +	–
^H3 ^PO4 ¬¾ ^H		+ H₂ PO₄
–	¾¾® +	2-
H₂ PO₄	¬¾ H	+ HPO₄
2- ¾¾® +		3-
HPO₄	¬¾ H	+ PO₄

Khi tác dụng với dung dịch kiềm, tùy theo lượng chất mà tạo ra các muối khác nhau.

H₃PO₄	+	NaOH	→	NaH₂PO₄	+	H₂O
H₃PO₄	+	2NaOH	→	Na₂HPO₄	+	2H₂O
H₃PO₄	+	3NaOH	→	Na₃PO₄	+	3H₂O

Điều chế

* Trong phòng thí nghiệm

P + 5HNO₃ → H₃PO₄ + 5NO₂ + H₂O * Trong công nghiệp

Cho axit sunfuric đặc tác dụng với quặng apatit hoặc photphoric

_t0	+ 3CaSO₄↓
Ca₃(PO₄)₂ + 3H₂SO₄ (đặc)¾¾® 2H₃PO₄

Để sản xuất axit photphoric với độ tinh khiết và nồng độ cao hơn người ta điều chế từ P

0

4P + 5O₂ ¾¾^t® 2P₂O₅

P₂O₅ + 3H₂O ¾¾® 2H₃PO₄

Muối photphat Định nghĩa

– Muối photphat là muối của axit photphoric. – Muối photphat được chia thành 3 loại

Muối đihiđrophotphat: NaH₂PO₄, NH₄H₂PO₄, Ca(H₂PO₄)₂…

Muối hiđrophotphat	: Na₂HPO₄, (NH₄)₂HPO₄, CaHPO₄…

*GV: Nguyễn Phú Hoạt*	Page 10

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Muối photphat : Na3PO4, (NH4)3PO4, Ca3(PO4)2…

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com b. Nhận biết ion photphat

Thuốc thử: dung dịch AgNO₃

Hiện tượng: Xuất hiện kết tủa màu vàng

3Ag⁺ + PO³₄^– ® Ag₃ PO₄ ¯ (màu vàng)

VII. PHÂN BÓN HÓA HỌC

Phân bón hóa học là những hóa chất có chứa các nguyên tố dinh dưỡng, được bón cho cây nhằm nâng cao năng suất mùa màng.

Phân đạm

Phân đạm cung cấp nitơ hóa hợp cho cây dưới dạng ion nitrat NO₃^– và ion amoni NH⁺₄ .

Độ dinh dưỡng của phân đạm được đánh giá theo tỉ lệ % về khối lượng nguyên tố nitơ.

Phân đạm amoni

Đó là các muối amoni: NH₄Cl, NH₄NO₃, (NH₄)₂SO₄…

Được điều chế bằng cách cho NH₃ tác dụng với axit tương ứng.

2NH₃ + H₂SO₄ → (NH₄)₂SO₄

Phân đạm nitrat

Đó là các muối nitrat: NaNO₃, Ca(NO₃)₂…
Được điều chế bằng phản ứng giữa axit HNO₃ và muối cacbonat tương ứng.

CaCO₃ + 2HNO₃ → Ca(NO₃)₂ + CO₂↑ + 2H₂O c. Phân đạm urê

(NH₂)₂CO (chứa khoảng 46%N) là loại phân đạm tốt nhất hiện nay.
Được điều chế bằng cách cho NH₃ tác dụng với CO ở nhiệt độ và áp suất cao.

0

2NH₃ + CO ¾¾¾^t,p® (NH₂)₂CO + H₂O

Trong đất urê dần chuyển thành muối cacbonat

(NH₂)₂CO + 2H₂O → (NH₄)₂CO₃.

Phân lân

Phân lân cung cấp nguyên tố P cho cây dưới dạng ion photphat ( PO³₄^– ).

Độ dinh dưỡng của phân lân được đánh giá theo tỉ lệ % khối lượng P₂O₅ tương ứng với lượng P có trong thành phần của nó.

Supephotphat

Có hai loại: supephotphat đơn và supephotphat kép.
Supephotphat đơn: Gồm hai muối: Ca(H₂PO₄)₂ và CaSO₄. Được điều chế bằng cách cho quặng photphorit hoặc apatit tác dụng với axit H₂SO₄ đặc.

Supephotphat kép: Đó là muối Ca(H₂PO₄)₂. Được điều chế qua hai giai đoạn

Ca₃(PO₄)₂ + 3H₂SO₄ →2H₃PO₄ + 3CaSO₄↓

Ca₃(PO₄)₂ + H₃PO₄ → 3Ca(H₂PO₄)₂ 3. Phân kali

Phân kali cung cấp nguyên tố K dưới dạng ion K⁺.
Độ dinh dưỡng của phân K được đánh gái theo tỉ lệ % khối lượng K₂O tương ứng với lượng K có trong thành phần của nó.

Phân hỗn hợp – Phân phức hợp
Phân hỗn hợp: chứa N, P, K được gọi chung là phân NPK.

Thí dụ: (NH₄)₂HPO₄ và KNO₃.
Phân phức hợp: Thí dụ: Phân amophot là hỗn hợp các muối NH₄H₂PO₄ và (NH₄)₂HPO₄.

Phân vi lượng

– Phân vi lượng cung cấp cho cây các nguyên tố như bo, kẽm, mangan, đồng… ở dạng hợp chất.

PHẦN HƯỚNG DẪN GIẢI
Bài tập về axit HNO₃

Khi giải bài tập về axit HNO₃ ta chủ yếu dựa vào phương pháp bảo toàn số mol electron để giải bài tập. Nội dung chủ yếu của phương pháp này là

– å sè mol electron nhêng = åsè mol electron nhËn .

Xác định đúng trạng thái số oxi hóa đầu và cuối.

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 11

= 62* åsè mol electron nhêng hoÆc nhËn .

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

* Các hệ quả chủ yếu khi sử dụng phương pháp bảo toàn số mol electron:

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com

– Khối lượng muối nitrat thu được khi cho kim loại tác dụng với axit HNO₃ (không có muối NH₄NO₃) là

^mMuèi ^{= m}kim lo¹i ^{+ m}_NO^–₃ ^{; m}_NO₃^–

Số mol HNO₃ cần dùng để hòa tan hết hỗn hợp các kim loại

ⁿHNO₃ ^{= 4n}NO ^{+ 2n}NO₂ ^{+ 12n}N ₂ ^{+ 10n}N ₂ O ^{+ 10n}NH ₄ NO₃

Ví dụ 1: Hòa tan hoàn toàn m gam Al bằng 500 ml dung dịch HNO₃ C_M (vừa đủ) thu được 0.01 mol NO, 0.03 mol NO₂ và dung dịch A chứa x gam muối (không có muối NH₄NO₃). a. Tính giá trị m.

Tính C_M (HNO₃) đã dung ban đầu.
Tính giá trị x.

Giải

* Cách 1: Đây là cách mà chúng ta thường dùng khi giải các bài tập hóa học thông thường

Al	+		4HNO₃			→	Al(NO₃)₃	+	NO↑	+	2H₂O
0.01	←		0.04			←	0.01	←	0.01
Al	+		6HNO₃			→	Al(NO₃)₃	+	3NO₂↑ +		3H₂O
	0.01		←		0.06		0.01		←	0.03
a. m_Al = 0.02*27 = 0.54 (gam).
^b. ^CM(HNO ) ⁼	ⁿHNO		0.1
	3	=		= 0.2 (M)
	V	=		= 0.2 (M)
3	V		0.5
3

m_Al(NO₃ ₎₃ = 0.02*213 = 4.26 (gam)

* Cách 2: Ta dựa vào phương pháp bảo toàn số mol electron và các hệ quả của nó để giải bài tập

		ì +5				®	+4
							+4
		ï^N		+ 1e			N O₂
Al ® Al³⁺	+ 3e	ï			0.03		0.03
		í					+2
0.02	0.06	ï_N⁺5				®	+2
0.02	0.06	ï_N⁺5		+ 3e		®	N O
		ï
		î
		ï			0.03		0.01
a. m_Al = 0.02*27 = 0.54 (gam)
b. n_HNO = 40.01 + 20.03 = 0.1 (mol) ® C_{M(HNO )}					ⁿHNO	0.1
				=	3	=		= 0.2 (M)
				=	V	=		= 0.2 (M)
3			3		V	0.5
3			3

^m_Al(NO₃ ₎₃ ^{= m}_Al ^{+ m}_NO₃– ^{= 0.54 + 62*0.06 = 4.26 (gam)}

Ví dụ 2: Khi cho 9.1 gam hỗn hợp Cu và Al tác dụng với dung dịch HNO₃ đặc, dư đun nóng sinh ra 11.2 lít khí NO₂ (đktc) là sản phẩm khử duy nhất.

Tính % khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp ban đầu.

Tính khối lượng muối thu được.

Giải

Bài này ta có thể giải theo nhiều cách khác nhau. Tuy nhiên ở đây trong phạm vi chương này ta có thể áp dụng phương pháp bảo toàn số mol electron để giải bài tập này.

* n			=	V	=	11.2		= 0.5 (mol)
* n	NO		=		=			= 0.5 (mol)
	NO	2	22.4			22.4
		2
Đặt n_Cu = x; n_Al = y.
ìCu⁰			® Cu²⁺			+		2e
ï											+4
ïx							2x		;	N⁺⁵ + 1e ®	N O₂
í			® Al³⁺						;
_ïAl⁰			® Al³⁺			+	3e			0.5	0.5
ï							3y
_îy							3y
Từ đó ta có hệ PT như sau


*GV: Nguyễn Phú Hoạt*											Page 12

					*Trường THPT Nguyễn Chí Thanh*

	ì2x +	3y	=	0.5	ìx = 0.1
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com
	í				® í
	î64x +	27y	=	9.1	îy = 0.1

%Al = ^mAl *100 = ^0.1*27 *100 = 29.67% ; %Cu = 100 – %Al = 100 – 29.67 = 70.33%.

m_hh 9.1

^m_Muèi ^{= m}_{kim lo¹i} ^{+ m}_NO–₃ ^{= 9.1 + 62*0.5 = 40.1 (gam)}

*II. Bài tập về P₂O₅, H₃PO₄ tác dụng với dung dịch kiềm*
H₃PO₄			+		NaOH	→	NaH₂PO₄	+	H₂O
H₃PO₄			+		2NaOH	→	Na₂HPO₄	+	2H₂O
H₃PO₄			+		3NaOH	→	Na₃PO₄	+	3H₂O
Đặt T =	ⁿ_OH–			. Nếu	T ≤ 1	→ tạo muối duy nhất NaH₂PO₄
Đặt T =	ⁿH	PO	4	. Nếu	T ≤ 1	→ tạo muối duy nhất NaH₂PO₄
	ⁿH	PO
3
					1 < T < 2	→ tạo hỗn hợp hai muối NaH₂PO₄ và Na₂HPO₄
					T = 2	→ tạo muối duy nhất Na₂HPO₄
					2 < T < 3	→ tạo hỗn hợp hai muối Na₂HPO₄ và Na₃PO₄
Chú ý:					T ≥ 3	→ tạo muối duy nhất Na₃PO₄.
Chú ý:

Khi giải toán dạng này thì đầu tiên ta phải xác định xem muối nào được tạo thành bằng các tính giá trị T. Nếu trường hợp tạo hai muối thì thường ta sẽ lập hệ PT để giải BT.

Nếu đề ra không cho H₃PO₄ mà cho P₂O₅ thì ta giải hoàn toàn tương tự nhưng mà

ⁿH₃ PO₄ ^{= 2n}P₂ O₅

Ví dụ 3: Trộn 100 ml dung dịch NaOH 1.5M với 100 ml dung dịch H₃PO₄ 1M thu được dung dịch A. Tính khối lượng các chất tan trong A.

Giải

* n_NaOH = 1.5*0.1 = 0.15 (mol); n_{H PO}

= 0.1*1 = 0.1 (mol)

3

4

* T =

n

–

=

0.15

→ tạo hỗn hợp hai muối NaH₂PO₄ và Na₂HPO₄. Đặt số mol mỗi muối

OH

= 1.5

n_H

PO

4

0.1

3

lần lượt là x và y.

H₃PO₄

+

NaOH

→

NaH₂PO₄

+

H₂O

x

H₃PO₄

+

2NaOH

→

Na₂HPO₄

+

2H₂O

y

2y

y

ìx + y = 0.1

ìx = 0.05

ìm

= 0.05*120 = 6 (gam)

ï

NaH₂ PO₄

Ta có hệ PT: í

® í

îx + 2y = 0.15

î y = 0.05

ïm

Na

HPO

= 0.05*142 = 7.1 (gam)

î

2

4

PHẦN BÀI TẬP TỰ GIẢI

PHẦN BÀI TẬP CƠ BẢN

Câu 1. Nhận biết dung dịch các chất sau bằng phương pháp hóa học.

NH₃, Na₂SO₄, NH₄Cl, (NH₄)₂SO₄.
NH₄NO₃, NaNO₃, FeCl₃, Na₂SO₄.

NH₄NO₃, NaCl, FeCl₃, (NH₄)₂SO₄.
NH₄NO₃, NH₄Cl, (NH₄)₂SO₄, (NH₄)₂CO₃.

Câu 2. Cân bằng các phản ứng sau theo phương pháp thăng bằng electron.
a. Al	+	HNO₃	→	?	+	N₂O	+	?
b. FeO	+	HNO₃	→	?	+	NO	+	?
c. Fe(OH)₂	+	HNO₃	→	?	+	NO	+	?
d. Fe₃O₄	+	HNO₃	→	?	+	NO₂	+	?
e. Cu	+	HNO₃	→	?	+	NO₂	+	?
f. Mg	+	HNO₃	→	?	+	N2	+	?
g^*. Al	+	HNO₃	→	?	+	NH₄NO₃	+	?


*GV: Nguyễn Phú Hoạt*								Page 13

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

h^*. R

+

HNO₃

→

?

+

N₂O

+

?

_*Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com

i . Fe_xO_y

+

HNO₃

→

?

+

NO

+

?

k^*. Fe₃O₄

+

HNO₃

→

?

+

N_xO_y

+

?

Câu 3. Hoàn thành các chuổi phản ứng sau.

a. Khí A ¾¾¾® dung dịch A

¾¾¾® B

¾¾¾® Khí A

¾¾¾® C

¾¾® D +

+H

O

+HCl

+NaOH

+HNO

_t0

2

3

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

b. NO₂

H₂O

¾¾® Cu(NO₃)₂ ¾¾® Cu(OH)₂

¾¾® Cu(NO₃)₂

¾¾® CuO ¾¾®

¾¾® HNO₃

(1)

( 2 )

(3)

(4)

(5)

(6)

Cu

c.

(4) ₍₈₎

Câu 4. Cần lấy bao nhiêu lít khí N₂ và H₂ để điều chế được 67,2 lít khí NH₃ (đktc). Biết hiệu suất của phản ứng là 25%.

Câu 5. Cho dung dịch NaOH dư vào dung dịch (NH₄)₂SO₄ 1M, đun nóng nhẹ.

Viết phương trình phân tử, phương trình ion thu gọn.

Tính thể tích khí thu được ở điều kiện tiêu chuẩn.

Câu 6. Hòa tan 3 gam hỗn hợp Cu và CuO trong 1,5 lít dung dịch axit HNO₃ 1M (loãng) thấy thoát ra 6,72 lít NO (đktc) là sản phẩm khử duy nhất.

Tính % khối lượng mỗi chất trong hỗn hợp ban đầu.

Tính nồng độ mol của đồng (II) nitrat và dung dịch axit nitric sau phản ứng. Biết thể tích dung dịch sau phản ứng không thay đổi.

Câu 7. Để điều chế 5 tấn axit nitric nồng độ 60% cần dùng bao nhiêu tấn NH₃. Biết sự hao hụt NH₃ trong quá trình sản xuất là 3,8%.

Câu 8. Đốt cháy hoàn toàn 6,2 gam P trong oxi dư. Cho sản phẩm tạo thành tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH 32% tạo ra muối Na₂HPO₄.

Tính khối lượng dung dịch NaOH đã dùng.

Tính nồng độ % của muối trong dung dịch thu được sau phản ứng.

Câu 9. Để thu được muối trung hòa, cần lấy bao nhiêu ml dung dịch NaOH 1M cho tác dụng với 50 ml dung dịch H₃PO₄ 0,5M.

Câu 10. Hòa tan hoàn toàn 3.2 gam Cu vào dung dịch HNO₃ 0.5M (vừa đủ) thu được V lít khí NO (ở đktc, là sản phẩm khử duy nhất).

Tính giá trị V.
Tính thể tích dung dịch HNO₃ 0.5M cần dùng.

Câu 11. Hòa tan m gam Al bằng dung dịch HNO₃ dư thu được 6.72 lit khí N₂ (ở đktc, là sản phẩm khử duy nhất) và dung dịch chứa x gam muối.

Tính m và x.

Câu 12. Hòa tan m gam Cu bằng dung dịch HNO₃ 0.5M (vừa đủ) thu được 0.03 mol NO và 0.02 mol NO₂ và dung dịch chứa x gam muối.

Tính m và x.
Tính thể tích dung dịch HNO₃ 0.5M cần dùng.

Câu 13. Hòa tan 12 gam hỗn hợp Cu và Fe bằng dung dịch HNO₃ đặc nguội, dư thu được 4,48 lít khí NO₂ (ở đktc, là sản phẩm khử duy nhất). Tính % khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp đầu. Câu 14. Hòa tan 8,3 gam hỗn hợp Al và Fe bằng dung dịch HNO₃ dư thu được 8,96 lít khí NO₂ (đktc, là sản phẩm khử duy nhất) và dung dịch chứa m gam muối.

Tính khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp đầu.

Tính m.

Câu 15. Cho 60 gam hỗn hợp Cu và CuO bằng dung dịch HNO₃ dư thu được 6,72 lít khí NO (đktc, là sản phẩm khử duy nhất). Tính % khối lượng mỗi chất trong hỗn hợp đầu.

Câu 16. Cho m gam hỗn hợp Fe và Al tan hết trong dung dịch HNO₃ thu được 6,72 lít khí NO (đktc, là sản phẩm khử duy nhất) và dung dịch A. Cô cạn dung dịch A thu được 67,7 gam hỗn hợp các muối khan. Tính khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp đầu.

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 14

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Câu 17. Cho 68,7 gam hỗn hợp kim loại Al, Fe và Cu tác dụng với dung dịch HNO3 đặc, nguội, Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com

dư. Sau phản ứng thu được 26,88 lít khí NO₂ (đktc, là sản phẩm khử duy nhất) và m gam chất rắn B không tan. Tính m.

Câu 10. Khi cho 9.1 gam hỗn hợp Cu và Al tác dụng với dung dịch HNO₃ đặc, dư đun nóng sinh ra 11.2 lít khí NO₂ (đktc) là sản phẩm khử duy nhất. Tính % khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp ban đầu.

Câu 11. Cho 19,5 gam một kim loại M hóa trị n tan hết trong dung dịch HNO₃ thu được 4,48 lít khí NO (ở đktc) là sản phẩm khử duy nhất. Xác định kim loại M.

Câu 13. Chia hỗn hợp 2 kim loại Cu và Al thành hai phần bằng nhau:

Phần 1: Cho tác dụng hoàn toàn với dd HNO₃ đặc, nguội thu được 8,96 lít khí NO₂ (giả sử chỉ tạo ra khí NO₂).

Phần 2: Cho tác dụng hoàn toàn với dd HCl thu được 6,72 lít khí.

Viết các pthh.

Xác định % về khối lượng của mỗi kim loại trong hỗn hợp trên. Các thể tích khí được đo ở đkc.

Câu 14. Hòa tan hoàn toàn 24,8g hỗn hợp kim loại gồm đồng và sắt trong dung dịch HNO₃ 0,5M thu được 6,72 lít (đkc) một chất khí duy nhất, không màu hoá nâu ngoài không khí.

Tính thành phần phần trăm theo khối lượng mỗi chất trong hỗn hợp ban đầu.
Tính thể tích dung dịch HNO₃ 0,5 M cần dùng để hoà tan hết hỗn hợp trên.
Nếu cho 1/2 lượng hỗn hợp trên vào dung dịch HNO₃ đặc, nguội thì thể tích khí màu nâu đỏ thu được (ở đkc) là bao nhiêu?

Câu 15. Cho 21,8g hỗn hợp kim loại gồm bạc và sắt tác dụng vừa đủ với 1,2 lít dung dịch HNO₃ 0,5M thu được một chất khí (X) duy nhất, không màu hoá nâu ngoài không khí.

Tính thành phần phần trăm theo khối lượng mỗi chất trong hỗn hợp ban đầu.
Tính thể tích khí (X) thu được ở đkc.

Câu 16. Chia hỗn hợp Cu và Al làm hai phần bằng nhau:

Phần 1: Cho vào dung dịch HNO₃ đặc, nguội thì có 8,96 lít khí màu nâu đỏ bay ra.

Phần 2: Cho vào dung dịch HCl thì có 6,72 lít khí H₂ bay ra.

Xác định thành phần % về khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp ban đầu. Các thể tích khí được đo ở đkc.

Câu 17. Cho 11,0 gam hỗn hợp Al và Fe vào dung dịch HNO₃ loãng, dư thì có 6,72 lít khí NO bay ra (đkc) là sản phẩm khử duy nhất. Tính khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp đầu.

Câu 18. Cho hỗn hợp gồm Fe và Zn tác dụng với dung dịch HNO₃ đặc nguội thu được 0,896 lít màu nâu ở đkc. Mặt khác, nếu cho hỗn hợp trên tác dụng với dung dịch HCl 10% thu được 0,672 lít khí ở đkc.

Tính % khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp.
Tính khối lượng dung dịch HCl cần dùng.

Câu 19. Hòa tan hết 1,92 gam một kim loại trong 1,5 lít dd HNO₃ 0,15M thu được 0,448 lít khí NO (ở đktc) và dd A. Biết khi phản ứng thể tích dd không thay đổi.

Xác định kim loại R.
Tính nồng độ mol của các chất trong dd A.

Câu 20. Chia 34,8 gam hỗn hợp kim loại gồm Al, Fe và Cu thành 2 phần bằng nhau:

Phần I: Cho vào dung dịch HNO₃ đặc nguội, dư thu được 4,48 lít khí NO₂ (ở đktc).

Phần II: Cho vào dung dịch HCl dư thu được 8,96 lít H₂ (ở đktc).

Hãy xác định khối lượng của Al và Fe trong hỗn hợp ban đầu.

Câu 21. Cho 100 ml dung dịch X chứa Al(NO₃)₃ 0,2M, Cu(NO₃)₂ 0,1M và AgNO₃ 0,2M tác dụng với dung dịch NH₃ dư thu được m gam kết tủa. Xác định giá trị của m.

Câu 22. Hoà tan hoàn toàn 0,9 gam kim loại M bằng dung dịch HNO₃ thu được 0,28 lít khí N₂O (đktc). Xác định kim loại M.

Câu 23. Cho m gam Al tan hoàn toàn trong dung dịch HNO₃ thu được 44,8 lít hỗn hợp 3 khí gồm NO, N₂O và N₂ (ở đktc) có tỉ lệ mol mol: n_NO : n_N ₂ : n_N ₂_O 1: 2 : 3 . Xác định giá trị m.

Câu 24. Cho 6,4 g kim loại hóa trị II tác dụng với dd HNO₃ đặc, dư thu được 4,48 lít NO₂ (đkc, là sản phẩm khử duy nhất). Xác định kim loại đó.

Câu 25. Cho 15 g hh Cu và Al tác dụng với dd HNO₃ loãng (lấy dư) thu được 6,72 lít NO (đktc, là sản phẩm khử duy nhất). Xác định khối lượng của Cu và Al trong hỗn hợp đầu.

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 15

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Câu 26. Hòa tan một lượng 8,32 gam Cu tác dụng vừa đủ với 240 ml dd HNO3 cho 4,928 lít (ở Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com

đktc) hỗn hợp khí gồm NO và NO₂ thoát ra.

Tính số mol của mối khí trong hỗn hợp khí thu được.

Tính nồng độ dung dịch HNO₃ đã dùng.

Câu 27. Cho dung dịch chứa 11,76 gam H₃PO₄ vào dung dịch chứa 16,8 gam KOH thu được dung dịch A. Cô cạn dung dịch A thu được m gam muối. Tính giá trị m.

Câu 28 (B-09). Cho 100 ml dung dịch KOH 1,5M vào 200 ml dung dịch H₃PO₄ 0,5M, thu được dung dịch X. Cô cạn dung dịch X, thu được m gam hỗn hợp gồm các chất. Xác định các chất đó và khối lượng chúng bằng bao nhiêu?

Câu 29 (B-09). Cho 100 ml dung dịch KOH 1,5M vào 200 ml dung dịch H₃PO₄ 0,5M, thu được dung dịch X. Cô cạn dung dịch X, thu được m gam hỗn hợp gồm các chất. Xác định các chất đó và khối lượng chúng bằng bao nhiêu?

Câu 30 (B-08). Cho 0,1 mol P₂O₅ vào dung dịch chứa 0,35 mol KOH. Dung dịch thu được có các chất nào? Khối lượng bằng bao nhiêu?

Câu 31. Cho 14,2 gam P₂O₅ và 100 ml dung dịch chứa NaOH 1M và KOH 2M thu được dung dịch X. Xác định các anion có mặt trong dung dịch X.

Câu 32. Thêm 250 ml dung dịch NaOH 2M vào 200ml dung dịch H₃PO₄ 1,5M.

Tìm khối lượng muối thu được?

Tính nồng độ mol/l của các chất trong dung dịch tạo thành?

PHẦN BÀI TẬP NÂNG CAO

Câu 1 (A-2010). Hỗn hợp khí X gồm N₂ và H₂ có tỉ khối so với He bằng 1,8. Đun nóng X một thời gian trong bình kín (có bột Fe làm xúc tác), thu được hỗn hợp khí Y có tỉ khối so với He bằng 2. Tính hiệu suất của phản ứng tổng hợp NH₃.

Câu 2. Một lượng 8,32 gam Cu tác dụng vừa đủ với 140 ml dung dịch HNO₃ cho 4,928 lít ở đkc hỗn hợp gồm hai khí NO và NO₂ bay ra.

Tính số mol mỗi khí đã tạo ra.
Tính nồng độ mol của dung dịch axit ban đầu.

Câu 3. Hoà tan Fe trong HNO₃ dư thấy sinh ra hỗn hợp khí chứa 0,03 mol NO₂ và 0,02 mol NO. Khối lượng sắt bị hoà tan là bao nhiêu gam?

Câu 4. Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp gồm 0,1 mol Fe và 0,2 mol Al vào dung dịch HNO₃ dư thu được hỗn hợp khí X gồm NO và NO₂ có tỉ lệ mol tương ứng là 2:1. Tính thể tích của hỗn hợp khí X (đktc).

Câu 5. Hòa tan hoàn toàn 11 gam hh gồm Fe và Al trong dd HNO₃ dư thu được 11,2 lít hh khí X (đktc) gồm NO và NO₂ có khối lượng 19,8 gam. Biết phản ứng không tạo NH₄NH₃. a. Tính thể tích của mỗi khí trong hh X.

Tính khối lượng của mỗi kim loại trong hỗn hợp đầu.

Câu 6. Hoà tan hoàn toàn 5,94g kim loại R trong dung dịch HNO₃ loãng thu được 2,688lít (đktc) hỗn hợp khí gồm NO và N₂O có tỷ khối so với H ₂ là 18,5. Xác định kim loại R.

Câu 7. Nung nóng 39 gam hh muối gồm và KNO₃ và Cu(NO₃)₂ đến khối lượng không đổi thu được rắn A và 7,84 lít hỗn hợp khí X (ở đktc). Tính % khối lượng của mỗi muối trong hh ban đầu.

Câu 8 (A-09). Nung 6,58 gam Cu(NO₃)₂ trong bình kín không chứa không khí, sau một thời gian thu được 4,96 gam chất rắn và hỗn hợp khí X. Hấp thụ hoàn toàn X vào nước để được

ml dung dịch Y. Tính pH của dung dịch Y. Đáp án: pH = 1.

Câu 9. Nung m gam Fe trong không khí, thu được 104,8g hỗn hợp A gồm Fe, FeO, Fe₂O₃, Fe₃O₄. Hoà tan hoàn toàn A trong dung dịch HNO₃dư, thu được dung dịch B và 12,096 lít hỗn hợp khí C gồm NO và NO₂ (đktc) có tỉ khối so với He là 10,167. Tính giá trị của m.

Câu 10. Đốt cháy 5,6g bột Fe nung đỏ trong bình O₂ thu được 7,36 gam hỗn hợp A gồm Fe₂O₃, Fe₃O₄, FeO và Fe. Hoà tan hoàn toàn hỗn hợp A bằng dung dịch HNO₃ thu được V lít hỗn hợp khí B (đktc) gồm NO₂ và NO có tỉ khối so với H₂ là 19. Xác định giá trị của V.

Câu 11. Thuỷ phân hoàn toàn 8,25 gam một photpho trihalogenua thu được dung dịch X. Để trung hoà X cần 100ml dung dịch NaOH 3M. Xác định công thức của photpho trihalogenua.

Câu 12. Cho 150 ml dung dịch KOH 1M tác dụng với 200 ml dung dịch H₃PO₄ 0,5M. Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được m gam muối. Tính m.

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 16

Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Câu 13 (B-08). Tính thể tích dung d ịch HNO3 1M (loãng) ít nhất cần dùng để hoà tan hoàn Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version – http://www.simpopdf.com

toàn một hỗn hợp gồm 0,15 mol Fe và 0,15 mol Cu là bao nhiêu (biết phản ứng tạo chất khử duy nhất là NO)? Đáp án: V = 0,8 lít

Câu 14 (A-09). Cho 3,024 gam một kim loại M tan hết trong dung dịch HNO₃ loãng, thu được 940,8 ml khí N_xO_y (sản phẩm khử duy nhất, ở đktc) có tỉ khối đối với H₂ bằng 22. Xác định khí NxOy và kim loại M. Đáp án: N₂O và Al.

Câu 15 (B-08). Cho 2,16 gam Mg tác dụng với dung dịch HNO₃ (dư). Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 0,896 lít khí NO (ở đktc) và dung dịch X. Tính khối lượng muối khan thu được khi làm bay hơi dung dịch X. Đáp án: 13,92 gam.

Câu 16 (A-07). Hoà tan hoàn toàn 12 gam hỗn hợp Fe, Cu (tỷ lệ mol 1:1) bằng HNO₃, thu được V lít (đktc) hỗn hợp khí X (gồm NO và NO₂) và dung dịch Y (chỉ chứa 2 muối và axit dư). Tỉ khối của X so với H₂ bằng 19. Xác định giá trị của V. Đáp án: V = 5,6 lít

Câu 17 (B-07). Nung m gam bột sắt trong oxi, thu được 3 gam hỗn hợp chất rắn X. Hoà tan hết hỗn hợp X trong dung dịch HNO₃ (dư) thoát ra 0,56 lít (đktc) khí NO (là sản phẩm khử duy nhất). Xác định giá trị của m. Đáp án: m = 2,52 gam.

Câu 18 (CĐA-08). Nhiệt phân hoàn toàn 34,65 gam hỗn hợp gồm KNO₃ và Cu(NO₃)₂, thu được hỗn hợp khí X (tỉ khối của X so với khí hiđro bằng 18,8). Tính khối lượng Cu(NO₃)₂ trong hỗn hợp ban đầu. Đáp án: 9,4 gam

Câu 20. Hỗn hợp A gồm N₂ và H₂ với tỉ lệ mol 1: 3. Tạo phản ứng giữa N₂ và H₂ cho ra NH₃ với hiệu suất H% thu được hỗn hợp khí B. Tỉ khối của A so với B là 0,6. Tính giá trị của H.

Câu 21 (B-2010). Một loại phân supephotphat kép có chứa 69,62% muối canxi đihiđrophotphat, còn lại gồm các chất không chứa photpho. Xác định độ dinh dưỡng của loại phân lân này.

Đáp án: 42,25%.

Câu 22 (A-2011). Cho 7,68 gam Cu vào 200 ml dung dịch gồm HNO₃ 0,6M và H₂SO₄ 0,5M. Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn (s ản phẩm khử duy nhất là NO), cô cạn cẩn thận toàn bộ dung dịch sau phản ứng thì khối lượng muối khan thu được là bao nhiêu? Đáp án: 22,56 gam.

Câu 23 (B-2011). Cho 1,82 gam hỗn hợp bột X gồm Cu và Ag (tỉ lệ số mol tương ứng 4 : 1) vào 30 ml dung dịch gồm H₂SO4 0,5M và HNO₃ 2M, sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được a mol khí NO (sản phẩm khử duy nhất của N⁺⁵). Trộn a mol NO trên với 0,1 mol O₂ thu được hỗn hợp khí Y. Cho toàn bộ Y tác dụng với H₂O, thu được 150 ml dung dịch có pH = z. Tính giá trị của z. Đáp án: z = 1.

Câu 24 (A-2011). Cho 0,87 gam hỗn hợp gồm Fe, Cu và Al vào bình đựng 300 ml dung dịch H₂SO₄ 0,1M. Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được 0,32 gam chất rắn và có 448 ml khí (đktc) thoát ra. Thêm tiếp vào bình 0,425 gam NaNO₃, khi các phản ứng kết thúc thì thu được V lít NO (đktc, sản phẩm khử duy nhất) và m gam muối trong dung dịch. Tính m và V.

Đáp án: V = 0,112 lít và m = 3,865 gam.

CHUYÊN ĐỀ III. CACBON – SILIC

PHẦN LÝ THUYẾT TRỌNG TÂM

CACBON

Vị trí – Cấu hình electron nguyên tử Vị trí

– Cacbon ở ô thứ 6, chu kỳ 2, nhóm IVA của bảng tuần hoàn. b. Cấu hình electron nguyên tử

1s²2s²2p². C có 4 electron lớp ngoài cùng – Các số oxi hóa của C là: -4, 0, +2, +4

Tính chất vật lý
C có ba dạng thù hình chính: Kim cương, than chì và fuleren

Tính chất hóa học

Trong các dạng tồn tại của C, C vô định hình hoạt động hơn cả về mặt hóa học.

Trong các phản ứng hóa học C thể hiện hai tính chất: Tính oxi hóa và tính khử. Tuy nhiên tính khử vẫn là chủ yếu của C.

GV: Nguyễn Phú Hoạt Page 17