Đồ án tốt nghiệp Tìm hiểu về động cơ điện một chiều

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay đề cương bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là đề cương nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Đề cương liên quan: Đồ án tốt nghiệp Thiết kế nguồn cấp cho động cơ điện một chiều kích từ độc lập có đảo chiều

---

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/07/%C4%90%E1%BB%93-%C3%A1n-t%E1%BB%91t-nghi%E1%BB%87p-T%C3%ACm-hi%E1%BB%83u-v%E1%BB%81-%C4%91%E1%BB%99ng-c%C6%A1-%C4%91i%E1%BB%87n-m%E1%BB%99t-chi%E1%BB%81u.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay đề cương bản PDF tại đây: Đồ án tốt nghiệp Tìm hiểu về động cơ điện một chiều

Đồ án tốt nghiệp.

 

CHƯƠNG 1: TÌM HIỂU VỀ ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU

1.1 Khái niệm chung.

 

Trong nền sản xuất hiện đại, máy điện một chiều vẫn được coi là một loại máy quan trọng. Nó có thể dùng làm động cơ điện, máy phát điện hay dùng trong những điều kiện làm việc khác.

 

Động cơ điện một chiều có đặc tính điều chỉnh tốc độ rất tốt, vì vậy máy được dùng nhiều trong những ngành công nghiệp có yêu cầu cao về điều chỉnh tốc độ như cán thép, hầm mỏ, giao thông vận tải…

Động cơ điện được phân loại theo cách kích thích từ, thành các động cơ kích thích độc lập, kích thích song song, kích thích nối tiếp và kích thích hỗn hợp. Cần chú ý rằng ở động cơ kích thích độc lập I_ư= I; ở động cơ kích thích song song và hỗn hợp I = I_ư + I_t; ở động cơ điện kích thích nối tiếp I = I_ư = I_t.

 

Trên thực tế, đặc tính cơ của động cơ kích thích độc lập và kích thích song song hầu như giống nhau nhưng khi cần công suất lớn ngừơi ta thường dùng động cơ điện kích thích độc lập để điều chỉnh dòng điện kích thích được thuận lợi và kinh tế hơn mặc dù loại động cơ này đòi hỏi phải có thêm nguồn điện phụ bên ngoài. Ngoài ra, khác với trường hợp máy phát kích thích nối tiếp, động cơ điện nối tiếp được dùng rất nhiều, chủ yếu trong ngành kéo tải bằng điện.

 

1. 2 Cấu tạo và nguyên lý làm việc.

 

1.2.1Cấu tạo của động cơ điện một chiều.

 

Kết cấu chủ yếu của động cơ điện một chiều như hình vẽ 1.1 và có thể chia

 

làm hai phần chính là phần tĩnh và phần quay.

 

Các thành phần :

 

Bearing : Vòng bi

 

Commutator : Cổ góp

 

1

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Armature core : Cuộn dây phần ứng

 

Shaft : Trục quay.

 

Magnet :Nam châm

 

 

 

Trôc quay

§ai kho¸1

Nam ch©m

Cuén d©y phÇn øng

§ai kho¸ 2

Cæ gãp

Vßng bi

Hình 1.1 Sơ đồ mặt cắt ngang và dọc của động cơ một chiều.

 

a). Phần tĩnh (stato).

 

 

 

2

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Stato

 

Roto

 

 

Đây là phần đứng yên của máy. Phần tĩnh gồm có các bộ phận sau:

 

Cực từ chính: là bộ phận sinh ra từ trường gồm có lõi sắt cực từ và dây quấn kích từ lồng ngoài lõi sắt cực từ làm bằng những lá thép kỹ thuật điện hay thép cacbon dày 0.5 đến 1 mm ép lại và tán chặt. Trong máy điện nhỏ có thể dùng thép khối. Cực từ được gắn chặt vào vỏ máy nhờ các bulông. Dây quấn kích từ được quấn bằng dây đồng bọc cách điện và mỗi cuộn dây đều được bọc cách điện kỹ thành một khối và tẩm sơn cách điện trước khi đặt trên các cực từ. Các cuộn dây kích từ đặt trên các cực từ này và được nối nối tiếp với nhau.

 

Cực từ phụ: được đặt giữa các cực từ chính và dùng để cải thiện đổi chiều. Lõi thép của cực từ phụ có đặt dây quấn mà cấu tạo giống như dây quấn cực từ chính. Cực từ phụ được gắn vào vỏ máy nhờ những bulông.

 

Gông từ: dùng để làm mạch từ nối liền các cực từ, đồng thời làm vỏ máy. Trong máy điện nhỏ và vừa thường dùng thép tấm dày uốn và hàn lại. Trong máy điện lớn thường dùng thép dúc. Có khi trong máy điện nhỏ dùng gang làm vỏ máy.

 

3

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Ngoài ra còn có các bộ phận khác như: Nắp máy để bảo vệ máy khỏi bị những vật ngoài rơi vào làm hư hỏng dây quấn hay an toàn cho người khỏi chạm vào điện. Cơ cấu chổi than để đưa dòng điện từ phần quay ra ngoài. b). Phần quay (rôto).

 

Gồm có những bộ phận sau:

 

Lõi sắt phần ứng: dùng để dẫn từ. Thường dùng những tấm thép kỹ thuật điện (thép hợp kim silic) dày 0.5 mm phủ cách điện mỏng ở hai mặt rồi ép chặt lại để giảm hao tổn do dòng điện xoáy gây nên. Trên lá thép có dập hình dạng rãnh để sau khi ép lại thì đặt dây quấn vào. Trong những máy cỡ trung trở lên, người ta còn dập những lỗ thông gió để khi ép lại thành lõi sắt có thể tạo được những lỗ thông gió dọc trục.

 

 

 

 

Hình 1.2 Sơ đồ cấu tạo rôto.

 

Trong những máy điện hơi lớn thì lõi sắt thường được chia làm từng đoạn nhỏ. Giữa các đoạn ấy có để một khe hở gọi là khe thông gió ngang trục. Khi máy làm việc, gió thổi qua các khe làm nguội dây quấn và lõi sắt. Trong máy điện nhỏ lõi sắt phần ứng được ép trực tiếp vào trục. Trong máy điện lớn, giữa trục

 

4

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

và lõi sắt có đặt giá rôto. Dùng giá rôto có thể tiết kiệm thép kỹ thuật điện và giảm nhẹ trọng lượng rôto.

 

Dây quấn phần ứng: là phần sinh ra s.đ.đ và có dòng điện chạy qua. Dây quấn phần ứng thường làm bằng dây đồng có bọc cách điện. Trong máy điện nhỏ (công suất dưới vài kilôoat ) thường dùng dây có tiết diện tròn. Trong máy điện vừa và lớn, thường dùng dây tiết diện hình chữ nhật. Dây quấn được cách điện cẩn thận với rãnh của lõi thép.

 

Để tránh khi quay bị văng ra do sức ly tâm, ở miệng rãnh có dùng nêm để đè chặt hoặc phải đai chặt dây quấn. Nêm có thể làm bằng tre, gỗ hay bakilit.

Cổ góp: dùng để đổi chiều dòng điện xoay chiều thành một chiều. Kết cấu của cổ góp gồm nhiều phiến đồng có duôi nhạn cách điện với nhau bằng lớp mica dày 0.4 đến 1.2 mm và hợp thành một hình trụ tròn. Hai đầu trụ tròn dùng hai vành ốp hình chữ V ép chặt lại. Giữa vành ốp và trụ tròn cũng cách điện bằng mica. Đuôi vành góp có cao hơn một ít để hàn các đầu dây của các phần tử dây quấn vào các phiến góp dược dễ dàng.

 

Các bộ phận khác như: Cánh quạt để quạt gió làm nguội máy. Trục máy để đặt lõi sắt phần ứng, cổ góp, cánh quạt và ổ bi.

 

1.2.2. Nguyên lý làm việc của động cơ điện một chiều.

 

Động cơ điện một chiều thực chất là máy điện đồng bộ trong đó s.đ.đ xoay chiều được chỉnh lưu thành s.đ.đ một chiều. Để chỉnh lưu s.đ.đ ta có hai đầu vòng dây được nối với hai phiến góp trên có hai chổi điện luôn tỳ sát vào chúng. Khi rôto quay, do chổi điện luôn tiếp xúc với phiến góp nối với thanh dẫn. Vì vậy s.đ.đ xoay chiều trong vòng dây đã được chỉnh lưu ở mạch ngoài thành s.đ.đ và dòng điện một chiều nhờ hệ thống vành góp và chổi điện. Để s.đ.đ một chiều giữa các chổi điện có trị số lớn và ít đập mạch, dây quấn rôto thường có nhiều vòng dây nối với nhiều phiến góp làm thành dây quấn phần ứng và có cổ góp điện (còn gọi là cổ góp hoặc vành đổi chiều).

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

1.3. Đặc tính cơ của động cơ điện một chiều kích từ độc lập.

 

Khi nguồn điện một chiều có công suất không đủ lớn thì mạch điện phần ứng và mạch kích từ mắc vào hai nguồn điện độc lập với nhau, lúc này động cơ được gọi là động cơ kích từ độc lập.

 

+	Uư	_
		Rf
	E	Rkt
I	Ckt

• _

 

^Ukt

 

Hình 1.3 Sơ đồ nối dây của động cơ kích từ độc lập.

 

Theo sơ đồ trên có thể viết phương trình cân bằng điện áp mạch phần ứng như sau:

Uư =Eư+(Rư + Rf)Iư

(1-1).

Trong đó: U_ư– điện áp phần ứng, V.

 

E_ư– sức điện động phần ứng, V

 

R_ư– điện trở của mạch phần ứng, Ω

 

R_f– điện trở phụ trong mạch phần ứng, Ω

 

I_ư– dòng điện mạch phần ứng, A

 

Với R_ư = r_ư + r_cf + r_b + r_ct

 

r_ư – điện trở cuộn dây phần ứng

 

r_cf – điện trở cuộn cực từ phụ

 

r_b – điện trở cuộn bù

 

r_ct – điện trở tiếp xúc của chổi điện

 

Sức điện động E_ư của phần ứng động cơ được xác định theo biểu thức:

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Eư =	pN	Φω = KΦω	(1-2).
	2πa

Trong đó: p – số đôi cực từ chính

 

N – số thanh dẫn tác dụng của cuộn dây phần ứng

 

• – số đôi mạch nhánh song song của cuộn dây phần ứng Φ – từ thông kích từ dưới một cực từ, W_b

ω – tốc độ góc, rad/s

 

K =	pN	là hệ số cấu tạo của động cơ
	2πa

Từ (1-1) và (1-2) ta có:

 

ω =	U	u	–	Ru + R f	Iư	(1-3).
	Kφ			Kφ

Biểu thức (1-3) là phương trình đặc tính cơ điện của động cơ

 

Mặt khác Mômen điện từ M_đt của động cơ được xác định bởi:

 

M_đ=KΦI_ư                                                       (1-4).

 

_{Suy ra: I}ư = ^M dt

Kφ

 

Thay giá trị I_ư vào (1-3) ta được:

 

_ω= ^U u           _– ^Ru  ^{+ R} f  _M

Kφ       (Kφ)²         _đt

 

Nếu bỏ qua tổn thất cơ và tổn thất thép thì mômen điện từ, ta ký hiệu là M. nghĩa là M_đt

_ω= ^U u              _– ^Ru  ^{+ R} f  _M

Kφ       (Kφ)²

 

(1-5).

 

mômen cơ trên trục động cơ bằng

 

• M_cơ = M. (1-6).

đây là phương trình đặc tính cơ của động cơ điện một chiều kích từ độc lập. Giả thiết phản ứng được bù đủ, từ thông Φ = const, thì các phương trình đặc

 

tính cơ điện (1-3) và phương trình đặc tính cơ (1-6) là tuyến tính. Đồ thị của chúng được biểu diễn trên là những đường thẳng hàng.

 

7

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

	ω
ω	ω0
0
ωđm	ωđm

							Mđm	M
	Iđm		In		I
Hình 1.4 Đặc tinh cơ điện của động cơ							Hình 1.5 Đặc tính cơ của điện một
chiều kích từ độc lập.							động cơ điện một chiều kích
							từ độc lập

 

 

 

 

CHƯƠNG 2: TÌM HIỂU HỆ TRUYỀN ĐỘNG CHO ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU

 

I.                   Điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều.

 

Điều chỉnh tốc độ động cơ là dùng các biện pháp nhân tạo để thay đổi các thông số nguồn như điện áp hay các thông số mạch như điện trở phụ, thay đổi từ thông… Từ đó tạo ra các đặc tính cơ mới để có những tốc độ làm việc mới phù hợp với yêu cầu.

 

Thực tế có 2 phương pháp cơ bản để điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều là:

 

+Điều chỉnh điện áp cấp cho phần ứng động cơ.

 

+ Điều chỉnh điện áp cấp cho mạch kích từ động cơ.

 

Cấu trúc phần mạch lực của hệ truyền động điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều bao giờ cũng có bộ biến đổi. Các bộ biến đổi này cấp điện áp và dòng điện cho mạch phần ứng động cơ hoặc mạch kích từ động cơ.

Về phương diện điều chỉnh tốc độ, động cơ điện một chiều có nhiều ưu việt hơn so với loại động cơ khác, không những có khả năng điều chỉnh tốc độ dễ dàng mà cấu trúc mạch lực, mạch điều khiển đơn giản hơn, đồng thời đạt chất lượng điều chỉnh cao trong giải điều chỉnh tốc độ rộng.

 

1.Nguyên lý điều chỉnh điện áp phần ứng.

 

Để điều chỉnh điện áp phần ứng động cơ điện một chiều cần có thiết bị nguồn như máy phát điện một chiều kích từ độc lập, các bộ chỉnh lưu điều khiển… Các thiết bị này có chức năng biến năng lượng xoay chiều thành một chiều có sức điện động E_b điều chỉnh được nhờ tín hiệu điều khiển U_đk. Vì là nguồn có công suất hữu hạn so với động cơ nên các bộ biến đổi này có điện trở trong R_b và điện cảm L_b khác 0.

	Lk		Rb	I	Rưđ
Uđk	BBĐ	Đ   CKĐ	Eb(Uđk)		Eư

Hình 2.1 Sơ đồ khối và sơ đồ thay thế ở chế độ xác lập.

 

9

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

• chế độ xác lập có thể viết được phương trình đặc tính của hệ thống như

sau:

 

Eb + Eư = Iư ( Rb + Rưđ )
ω =	Eb	−  −	Rb + Rud	Iu	( 2- 1 ).
	Kφdm		Kφdm

• = ω₀( U_đk) – ^M_β

Vì từ thông của động cơ được giữ không đổi nên độ cứng đặc tính cơ cũng không đổi, còn tốc độ không tải lý tưởng thì tuỳ thuộc vào giá trị điện áp điều khiển U_đk của hệ thống, do đó có thể nói phương pháp điều chỉnh này là triệt để.

 

Để xác định giải điều chỉnh tốc độ ta để ý rằng tốc độ lớn nhất của hệ thống bị chặn bởi đường đặc tính cơ cơ bản, là đặc tính ứng với điện áp phần ứng định mức và từ thông cũng được giữ ở gía trị định mức. Tốc độ nhỏ nhất của giải điều chỉnh bị giới hạn bởi yêu cầu về sai số tốc độ và về mômen khởi động. Khi mômen tải là định mức thì các giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của tốc độ là:

ωmax = ω0 max –		M dm					( 2-2 ).
			β
ωmin = ω0 min –	M dm
		β

Để thoã mãn khả năng quá tải thì đặc tính thấp nhất của dải điều chỉnh phải có mômen ngắn mạch là:

 

Mn.m min = Mc max = KM. Mđm

 

Trong đó K_M là hệ số quá tải về mômen. Vì họ đặc tính cơ là những đường thẳng song song nhau, nên theo định nghĩa về độ cứng đặc tính cơ ta.

 

10

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

ωmin = ( Mn.m min – Mđm )

1

=

M dm

( K M  − 1 )

β

β

ω0 max −

M dm

ω0 max .

β

− 1

β

D =

=

M dm

(2- 3).

( K M  −1)

M dm

K M  − 1

β

ω

ω0 max

ωmax

ωđk1

ω0 min

ωđk2

ωmin

M,I

Mđm

Mnm min

Hình 2-2 Xác định phạm vi điều chỉnh.

 

Với một cơ cấu máy cụ thể thì các giá trị ω_{0 max}, M_đm, K_M là xác định, vì vậy phạm vi điều chỉnh D phụ thuộc tuyến tính vào giá trị của độ cứng β. Khi điều chỉnh điện áp phần ứng động cơ bằng các thiết bị nguồn điều chỉnh thì điện trở tổng mạch phần ứng gấp khoảng hai lần điện trở phần ứng động cơ. Do đó có thể tính sơ bộ được:

 

ω0 max .		β			≤  10.
	M dm

Vì thế tải có đặc tính mômen không đổi thì giá trị phạm vi điều chỉnh tốc độ cũng không vượt quá 10. Đối với các máy có yêu cầu cao về dải điều chỉnh và độ chính xác duy trì tốc độ làm việc thì việc sử dụng các hệ thống “ hở ‘’ như trên là không thoả mãn được.

 

11

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Trong phạm vi phụ tải cho phép có thể coi các đặc tính cơ tĩnh của truyền động một chiều kích từ độc lập là tuyến tính. Khi điều chỉnh điện áp phần ứng thì độ cứng các đặc tính cơ trong toàn giải điều chỉnh là như nhau, do đó độ sụt tốc độ tương đối sẽ đạt giá trị lớn nhất tại đặc tính thấp nhất của dải điều chỉnh. Hay nói cách khác nếu đặc tính cơ thấp nhất của giải điều chỉnh mà sai số tốc độ không vượt quá giá trị sai số tốc độ cho phép, thì hệ truyền động xẽ làm việc với sai số luôn nhỏ hơn sai số cho phép trong toàn bộ dải điều chỉnh. Sai số tương đối của tốc độ ở đặc tính cơ thấp nhất là:

 

S =	ω0 min −ωmin						=		ω
				ω	0 min			ω	0 min
S =		M dm				≤ Scp			( 2- 4 ).
		β		.ω0 min

Với các giá trị M_đm, ω_{0 min}, S_cp là xác định lên có thể tính được giá trị tối thiểu của độ cứng đặc tính cơ sao cho sai số không vượt quá giá trị cho phép. Để làm việc này trong đa số các trường hợp cần xây dựng hệ truyền động điện kiểu vòng kín.

 

Trong suốt qua trình điều chỉnh điện áp phần ứng thì từ thông kích từ được giữ nguyên, do đó mômen tải cho phép của hệ sẽ là không đổi:

 

Mc.cp = Kφđm.Iđm = Mđm

 

Phạm vi điều chỉnh tốc độ và mômen nằm trong hình chữ nhật bao bởi các đường thẳng ω = ω_đm, M = M_đm và các trục toạ độ. Tổn hao năng lượng chính là tổn hao trong mạch phần ứng nếu bỏ qua các tổn hao không đổi trong hệ.

 

E_b = E_ư + I_ư ( R_b + R_ưđ )

 

I_ư E_b = I_ư E_ư + I² ( R_b + R_ưđ )

 

12

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Nếu đặt R_b + R_ưđ = R thì hiệu suất biến đổi năng lượng của hệ sẽ là:

 

ηư =		Iu Eu	=			ω
	Iu Eu + Iu2 R			ω +		MR
						( Kφdm)2
ηư =		ω∗
		ω∗ + R∗ .(ω∗ )x −1

Khi làm việc ở chế độ xác lập ta có mômen do động cơ sinh ra đúng bằng mômen tải trên trục M^* = M^*_c và gần đúng coi đặc tính cơ của phụ tải là M^* = (ω^*)^x thì:

 

ηư =	ω∗	(2- 5).
	ω∗ + R∗ (ω∗ )x −1

ω                                                                          ω

 

ωđm                                                                       1

 

Mđ                                                                               M     1             η_ư

 

Hình 2-3: Quan hệ giữa hiệu suất truyền động

 

và tốc độ với các loại tải khác nhau.

 

Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi điện áp phần ứng là rất thích hợp trong trường hợp mômen tải là hằng số trong toàn giải điều chỉnh. Cũng thấy rằng không nên nối thêm điện trở phụ vào mạch phần ứng vì như vậy sẽ làm giảm đáng kể hiệu suất của hệ.

 

13

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

• Ưu điểm: Đây là phương pháp điều chỉnh triệt để, vô cấp có nghĩa là có thể điều chỉnh tốc độ trong bất kỳ vùng tải nào kể cả ở không tải lý tưởng.

• Nhược điểm: Phải có bộ nguồn có điện áp thay đổi nên vốn đầu tư cơ bản lớn và chi phí vận hành cao.

2.1.2Nguyên lý điều chỉnh từ thông động cơ.

 

Điều chỉnh từ thông kích từ của động cơ điện một chiều là điều chỉnh mômen điện từ của động cơ M = KφI_ư và sức điện động quay của động cơ E_ư = Kφω. Mạch kích từ của động cơ là mạch phi tuyến, vì vậy hệ điều chỉnh từ thông cũng là hệ phi tuyến:

 

iK =		eK	+ ωK	dφ	( 2- 6 ).
	r	+ r		dt
	b	K

trong đó: r_K – điện trở đây quấn kích thích

 

r_b – điện trở của nguồn điện áp kích thích

 

ω_K – số vòng dây của dây quấn kích thích

 

Trong chế độ xác lập ta có hệ:

 

iK =		eK	; φ = f[iK]
	r	+ r
	b	K

Thường khi điều chỉnh từ thông thì điện áp phần ứng được giữ nguyên bằng giá trị định mức, do đó đặc tính cơ thấp nhất trong vùng điều chỉnh từ thông chính là đặc tính có điện áp phần ứng định mức, từ thông định mức và được gọi là đặc tính cơ bản ( đôi khi chính là đặc tính cơ tự nhiên của động cơ ). Tốc độ lớn nhất của dải điều chỉnh từ thông bị hạn chế bởi khả năng chuyển mạch của cổ góp điện. Khi giảm từ thông để tăng tốc độ quay của động cơ thì

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

đồng thời điều kiện chuyển mạch của cổ góp cũng bị xấu đi, vì vậy để đảm bảo điều kiện chuyển mạch bình thường thì cần phải giảm dòng điện phần ứng cho phép, kết quả là mômen cho phép trên trục động cơ giảm rất nhanh. Ngay cả khi giữ nguyên dòng điện phần ứng thì độ cứng đặc tính cơ cũng giảm rất nhanh khi giảm từ thông kích thích:

 

βφ =	( Kφ )2	hay β* = ( φ* )2
	Ru
				ω
					ωmax
	ik		I	+
U dkφ	rbk	rk	E
	Lk
		wk		–
	a)			0	Mđm M
					b)

I_k w_k

 

 

Lk(uđk φ )	φ

0

c)

 

Hình 2- 4 Sơ đồ thay thế (a) Đặc tính điều chỉnh khi điều chỉnh từ thông động cơ (b) Quan hệ φ(i_kt), (c) .

 

Do điều chỉnh tốc độ bằng cách giảm từ thông nên đối với các động cơ mà từ thông định mức nằm ở chỗ tiếp giáp giữa vùng tuyến tính và vùng bão hào của đặc tính từ hoá thì có thể coi việc điều chỉnh là tuyến tính và hằng số C phụ thuộc vào thông số kết cấu của máy điện:

 

15

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

φ = ciK =		c	eK
	r	+ r
	b	K

• Nhận xét: Phương pháp điều chỉnh bằng cách thay đổi từ thông có thể diều chỉnh tốc độ vô cấp và cho những tốc độ lớn hơn tốc độ cơ bản n_cb. Phương pháp này được dùng để điều chỉnh tốc độ cho các máy mài vạn năng hoặc là máy bào giường. Do quá trình điều chỉnh tốc độ được thực hiện trên mạch kích từ nên tổn thất năng lượng ít, mang tính kinh tế, thiết bị đơn giản.

• Kết luận:

Từ những ưu, nhược điểm của hai phương pháp điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều ta vừa xét ở trên thì ta thấy phương pháp điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều bằng phương pháp điều chỉnh điện áp phần ứng động cơ là thích hợp hơn.

 

2.2. Lựa chọn mạch lực cho truyền động động cơ điện một chiều có đảo chiều quay.

 

• Chọn truyền động Tiristo – động cơ điện một chiều (T- Đ) có đảo chiều quay.

Do chỉnh lưu tiristo dẫn dòng theo một chiều và chỉ điều khiển được khi

 

mở, còn khoá theo điện áp lưới cho nên truyền động van thực hiện đảo chiều

 

khó khăn và phức tạp hơn truyền động máy phát động cơ. Cấu trúc mạch lực

 

cũng như mạch điều khiển hệ truyền động T- Đ đảo chiều có yêu cầu đảo chiều

 

cao và có logic điều khiển chặt chẽ.

 

Có hai nguyên tắc cơ bản để xây dựng hệ truyền động (T- Đ) đảo chiều:

 

+ Giữ nguyên chiều dòng điện phần ứng và đảo chiều dòng kích từ động

 

cơ.

 

• Giữ nguyên chiều dòng điện kích từ và đảo chiều dòng điện phần ứng. Trong thực tế, các sơ đồ truyền động (T- Đ) đảo chiều có nhiều song đều

thực hiện theo một trong hai nguyên tắc trên và được phân ra thành các loại sơ đồ chính sau:

16

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

• Truyền động dùng một bộ biến đổi cấp cho phần ứng và đảo chiều bằng công tắc tơ chuyển mạch ở phần ứng (Φ = const). Hệ này có ưu điểm dùng cho công suất nhỏ, tần số đảo chiều thấp:

 

Hình 2- 4 Sơ đồ truyền động dùng một bộ biến đổi cấp cho phần ứng và đảo chiều bằng công tắc tơ chuyển mạch ở phần ứng.

• Truyền động dùng một bộ biến đổi cấp cho phần ứng và đảo chiều quay bằng đảo chiều dòng kích từ. Loại này dùng cho công suất lớn, ít thực hiện đảo chiều:

 

Hình 2- 5 Sơ đồ truyền động dùng một bộ biến đổi cấp cho phần ứng và đảo chiều quay bằng đảo chiều dòng kích từ.

 

• Truyền động dùng hai bộ biến đổi, cấp cho phần ứng điều khiển riêng, hai bộ điều chỉnh làm việc riêng rẽ với nhau. Tại một thời điểm chỉ phát xung mở một bộ còn bộ kia khoá hoàn toàn. Sơ đồ này dùng cho mọi giải công suất và có khả năng đảo chiều với tần số lớn:

17

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

Hình 2- 6 Sơ đồ truyền động hai bộ biến đổi, cấp cho phần ứng điều khiển riêng, hai bộ điều chỉnh làm việc riêng rẽ với nhau.

• Truyền động dùng hai bộ biến đổi đấu nối song song ngược điều khiển chung. Sơ đồ này dùng cho mọi dải công suất vừa và lớn, thực hiện việc đảo chiều êm nhưng có nhược điểm kích thước cồng kềnh, vốn đầu tư lớn, tổn thất lớn.

 

 

Hình 2- 7 Sơ đồ truyền động hai bộ biến đổi đấu nối song song ngược điều khiển chung.

 

• Truyền động dùng hai bộ biến đổi nối theo sơ đồ chéo điều khiển chung. Dùng cho dải công suất vừa và lớn có tần số đảo chiều cao.

 

18

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Hình 2- 8 Sơ đồ truyền động dùng hai bộ biến đổi nối theo sơ đồ chéo điều khiển chung.

Về nguyên tắc xây dựng mạch điều khiển, có thể chia làm hai loại chính:

 

điều khiển riêng và điều khiển chung.

 

1. Truyền động T- Đ đảo chiều điều khiển riêng.

 

Khi điều khiển riêng hai bộ biến đổi làm việc riêng rẽ nhau, tại một thời điểm chỉ phát xung điều khiển vào một bộ biến đổi còn bộ kia bị khoá do không có xung điều khiển. Hệ có hai bộ biến đổi là BĐ1 và BĐ2 với các mạch phát xung điều khiển tương ứng là FX1 và FX2, trật tự hoạt động của các bộ phát xung này được quy định bởi các tín hiệu logic b1 và b2. Quá trình hãm và đảo chiều được mô tả bằng đồ thị thời gian. Trong khoảng thời gian 0 ÷ t₁, BĐ1 làm việc ở chế độ chỉnh lưu với góc α₁< π/2 còn BĐ2 khoá. Tại t₁ phát lệnh đảo chiều bởi i_Lđ, góc điều khiển α₁ tăng đột biến lớn hơn π/2, dòng phần ứng giảm dần về không, lúc này cắt xung điều khiển để khoá BĐ1, thời điểm t₂ được xác định bởi cảm biến dòng điện không SI1. Trong khoảng thời gian trễ τ

 

• t₃÷ t₂, BĐ1 bị khoá hoàn toàn, dòng điện phần ứng bị triệt tiêu. Tại t₃, s.đ.đ động cơ E vẫn còn dương, tín hiệu logic b₂ kích cho FX2 mở BĐ2 với góc α₂> π/2 và sao cho dòng điện phần ứng không vượt quá giá trị cho phép, động cơ

được tái sinh, nếu nhịp điệu giảm α₂ phù hợp với quán tính của hệ thì có thể duy trì dòng điện hãm và dòng điện khởi động ngược không đổi, điều này được thực hiện bởi các mạch vòng dòng điều chỉnh tự động của hệ thống. Trên sơ đồ khối logic LOG, i_Lđ, i_L1, i_L2, là các tín hiệu logic đầu vào; b₁, b₂ là các tín hiệu logic đầu ra để khoá các bộ phát xung điều khiển.

 

• i_Lđ = 1 : phát xung điều khiển mở BĐ1.

• i_Lđ = 0 : phát xung điều khiển mở BĐ2.

• i_1L(i_2L) = 1 : có dòng điện chảy qua BĐ1 (BĐ2).

• b₁, b₂ = 1 : khoá bộ phát xung FX1 (FX2).

Đồ án tốt nghiệp.

 

	a   b	c
			B § 1
U α 1	α1
F X 1
i1L	S I1
i i
u
L O G
i2 L	S I2
α 2
U α 2			B § 2
F X 2
	I
	E	L	R

+                                       ^–

 

 

 

 

 

20

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Hình 2- 8 Sơ đồ khối hệ truyền động đảo chiều và các tín hiệu điều khiển.

 

Trên hình vẽ 2- 8 cho một ví dụ mạch điều khiển quá trình đảo chiều.Đồ thị thời gian của các tín hiệu mô tả ở hình vẽ trên.

 

b1 = iLd .i1L + i2L               ; b2 = iLd .i2L + i1L

 

Khoảng thời gian trễ được đảm bảo bởi các mạch xung có độ rộng không đổi T.

 

Hệ truyền động van đảo chiều điều khiển riêng có ưu điểm là làm việc an toàn, không có dòng điện cân bằng chảy giữa các bộ biến đổi, song cần một khoảng thời gian trễ trong đó dòng điện động cơ bằng không.

 

i1L			1													b1′
					&																					b1
										1													1
			-1
i2L																		τ
																b2′										b2
											1
			-1			&																		1
																		τ

Hình 2- 9 Sơ đồ mạch lôgíc LOG.

 

2. Truyền động (T- Đ) đảo chiều điều khiển chung.

 

Trên H 2- 9 mô tả ví dụ về hệ T – Đ đảo chiều điều khiển chung, tại một thời

 

điểm cả hai bộ biến đổi đều nhận được xung mở, nhưng chỉ có một bộ biến đổi cấp dòng cho nghịch lưu, còn bộ biến đổi kia làm việc ở chế độ đợi.

Đặc tính điều khiển của BĐ₁ là đường I, đặc tính điều khiển của BĐ₂ là đường II. Giả thiết α₁ < π/2; α₂ > π/2 sao cho E_d1 ≤ E_{d 2} thì dòng điện chỉ có thể chảy từ BĐ₁ sang động cơ mà không thể chảy từ BĐ₁ sang BĐ₂ được. Để đạt được trạng thái này thì các góc điều khiển phải thoả mãn điều kiện:

α₂  ≥ π − α₁  hay β₂  ≤ α₁

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Nếu tính đến góc chuyển mạch μ và góc khoá δ thì giá trị lớn nhất của góc điều khiển của bộ biến đổi đang ở chế độ nghịch lưu đơi phải là:

 

α_max  = π – ( μ_max  + δ ).

 

Và giá trị nhỏ nhất của góc điều khiển của bộ biến đổi đang làm việc ở chế độ nghịch lưu là:

 

• _min ≥ μ + δ.

Nếu chọn | E_d1| = | E_d2| thì α₁ + α₂ = π và ta có phương pháp điều khiển chung đối xứng, khi này sđđ tổng trong mạch vòng giữa hai bộ biến đổi sẽ triệt tiêu và dòng điện trung bình chảy vòng qua hai bộ biến đổi cũng triệt tiêu:

Icb  =	Ed1  + Ed 2	= 0
	Rcb

trong đó R_cb là tổng điện trở trong mạch vòng cân bằng.

 

Trong thực tế điều khiển thường dùng phương pháp điều khiển chung không đối xứng, tức là α₂ > π – α₁, khi đó | E_d2 | > | E_d1 | và không có dòng điện cân bằng.

 

 

a

 

b

 

c

 

			I
	id1	icb	1
	Lcb	Lcb	E
K1			A2
		I
	`		L	Ud
A1		II
B§1	Lcb	Lcb	B§2
			R
	id1	icb	2

i

 

22

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Ed / Eα 0	Eα 2 > Eα1 (α1)
1

• / 2

0		X
α1	α 2	β 2

 

-1

 

II                             I

 

^α1max          α_{2 max}

 

 

Hình 2-10 Sơ đồ nguyên lý và đặc tính chỉnh lưu đảo chiều điều khiển chung.

 

Trong các phương pháp điều khiển chung, mặc dù đã đảm bảo E_{d 2}  ≥ E_d1  ,

 

tức là không xuất hiện dòng điện trung bình của dòng điện cân bằng, song giá trị tức thời của sđđ các bộ chỉnh lưu e_đ1(t),e_d2(t) luôn khác nhau, do đó vẫn xuất hiện thành phần xoay chiều của dòng điện cân bằng. Để hạn chế biên độ dòng điện cân bằng thường dùng các cuộn kháng cân bằng L_cb. Trong sơ đồ chỉnh lưu cầu ba pha dòng điện cân bằng chảy trong hai vòng độc lập mỗi vòng tạo thành một chỉnh lưu ba pha hình tia.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

24

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

	/ 2	Π / 2
	Π	=
	=	2
		α
	1
	α
1	A			d1
K		cb	cb
d	d
U	U	Ui		E

Π5 /12	= Π7/12
=	2
1	α
α

Π / 3	= Π2/3
=	2
	α
1
α

/5		Π5 / 6
Π		=
=		2
		α
1
α
1	d	cb	cb	d1
d
K	A	Ui		E
U	U
S¬ ®å ®iÖn ¸p vμ dßng ®iÖn trong m¹ch			H×nh1.21
		chØnh l−u ba xung (vßng1) ®iÒu khiÓn chung ®èi xøng, ®iÖn
		c¶m cña t¶i lμ v« cïng lín

1	A
K		cb		d1
d	d		cb
U	U	U	i	E

 

cbcb

d1

d

d

1

A

K

Ui

U

U

E

H×nh1.22

S¬ ®å ®iÖn ¸p vμ dßng ®iÖn trong

m¹ch chØnh l−u ba xung (vßng1) ®iÒu khiÓn chung kh«ng ®èi xøng,

®iÖn c¶m cu¶ t¶i lμ v« cïng lín

25

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Trên các hình 2- 11 và 2- 12 giới thiệu quá trình điện áp cân bằng U_cb, dòng điện cân bằng i_cb trên vòng I. Các điện áp U_đk1 và U_đk2 được đo giữa các điểm K₁ và A₂ của chỉnh lưu với điểm trung tính của nguồn xoay chiều ba pha,điện áp chỉnh lưu E_d1 được đo giữa điểm 1 và trung tính nguồn. Trên hình 2- 11 mô tả quá trình khi điều khiển chung đối xứng, hình 2- 12 mô tả quá trình khi điều khiển không đối xứng, có thể thấy rõ tác dụng giảm biên độ dòng cân bằng khi điều khiển chung không đối xứng. Dạng điện áp chỉnh lưu E_d hơi đặc biệt do có tính đến sụt áp trên các điện kháng cân bằng:

 

E

d1

= U

dk1

−

1

U

cb

=

1

(U

dk1

+ U

dk 2

).

2

2

Bằng cách tương tự có thể xây dựng được các đồ thị U_đk, U_dA1 và E_d2, các đồ thị này có dạng tương tự ở trên. Điện áp chỉnh lưu của cả bộ biến đổi sẽ bằng:

 

Ud = Ed1 – Ed2.

 

3. Nhận xét chung.

 

Ưu điểm nổi bật của hệ T – Đ là tốc độ tác động nhanh cao, không gây ồn và dễ tự động hoá do các van bán dẫn có hệ số khuyếch đại công suất rất cao, điều đó rất thuận tiện cho việc thiết lập các hệ thống tự động điều chỉnh nhiều vòng để nâng cao chất lượng các đặc tính tĩnh và các đặc tính động của hệ thống.

 

Nhược điểm chủ yếu là do các van bán dẫn có tính phi tuyến, dạng điện áp chỉnh lưu ra có biên độ đập mạch cao, gây tổn thất phụ trong máy điện, và ở các truyền động có công suất lớn còn làm xấu dạng điện áp của nguồn và lưới xoay chiều. Hệ số công suất cos ϕ của hệ nói chung là thấp.

 

Ngoài ra trong hệ truyền động van đảo chiều điều khiển riêng có ưu điểm là làm việc an toàn, không có dòng điện cân bằng chảy giữa các bộ biến đổi, song cần một khoảng thời gian trễ trong đó dòng điện động cơ bằng không.

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Từ những ưu điểm đó ta chon hệ truyền động T – Đ đảo chiều điều khiển riêng.

 

III. Tìm hiểu mạch chỉnh lưu cầu 3 pha.

 

1. Sơ đồ chỉnh lưu cầu 3 pha có điều khiển.

 

a  b

c

T 2

T 1

T 4

T 3

T 6

T 5

§

Uf

A

B

C

A

Uf

A

B

C

A

0

t1

t2

t3

t4

t5

t6

t7

Ud

 

Ud

 

I1

X1

 

I3

X3

 

I5	X5	ABCA

Uf

I2

X2

 

I4

X4

 

I6

X6

 

Ud

 

UT1

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Hình 2-13. Chỉnh lưu cầu ba pha điều khiển đối xứng.

 

a- sơ đồ động lực, b- giản đồ các đường cong cơ bản, c, d – điện áp tải khi góc

mở α= 60⁰ α= 60⁰.

 

Đây là chỉnh lưu ba pha hai nửa chu kỳ với hai nhóm: T₁, T₃, T₅ hình thành nhóm catôt chung; còn T₂, T₄, T₆ là nhóm anôt chung.

 

Theo dạng sóng điện áp thì điện áp tổng đập mạch bậc sáu và trị số đỉnh của nó bằng điện áp dây. Góc mở α được tính từ giao điểm của các nửa hình sin.

 

Giả thiết T₅ và T₆ đang dẫn nên V_F = U_c , V_G = U_b .

 

Tại ωt₁ = π/6 + α cho xung điều khiển mở T₁. Tiristor này sẽ mở vì U_a >0 .

 

Sự mở của T₁ làm cho T₃ bị khoá một cách tự nhiên vì U_a > U_c. Lúc này T₆ và

 

T₁ dẫn và điện áp trên tải là: U_L = U_d = U_a – U_b .

 

Tại ωt₂ = 3π/6 + α cho xung mồi để mở T₂. Tiristor này sẽ mở vì khi T₆

 

dẫn có điện áp U_b đặt nên anôt của T₂ mà U_b > U_c. Sự mở của T₂ làm cho T₆ bị

 

khoá lại một cách tự nhiên.

 

Các xung điều khiển lệch nhau π/3 lần lượt được đưa đến các cực điều khiển theo thứ tự như sau:

 

Thời điểm	Mở	Khoá
π/6 + α	T1	T5
3π/6 + α	T2	T6
5π/6 + α	T3	T1
7π/6 + α	T4	T2
9π/6 + α	T5	T3
11π/6 + α	T6	T4

Điện áp trung bình trên tải được tính theo công thức:

 

Ud = UL =	6	5π / 6 +α	3 3 U f .N max cosα	( 2- 7 ).
		∫U m sinωt dωt =
	2π	π / 6	π

28

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

=	3	U f . f max cosα = 1,35U f . f max cosα	( 2- 8 ).
	π

Trong đó U_{f. N max} là điện áp pha cực đại, U_{f. f max} là điện áp dây cực đại.

 

Khi góc mở α nhỏ dạng sóng biểu diễn trên hình (2- 13) cho thấy điện áp

 

U_d đập mạch bậc sáu, nhưng khi α lớn, điện áp trên tải sẽ có phần âm, dòng

 

điện trong các tiristor có dạng chữ nhật nhưng dòng điện qua thứ cấp máy biến

 

áp là hoàn toàn đối xứng và không có thành phần một chiều tránh cho lõi sắt bị

 

bão hoà. Sơ đồ cầu ba pha còn gọi là cầu Graetz được sử dụng rộng rãi bởi

 

dòng điện trong các dây quấn và dây nguồn hoàn toàn đối xứng.

 

Công suất định mức của máy biến áp:
S1 = S2 = 1,05 Pd	(2- 9).

2. Tính chọn van động lực.

 

Thông số của động cơ: P_đm = 1 KW

 

U_đm = 220 V

 

n_đm = 1000 vòng/phút

 

• = 81 % I_đm = 5,6 A

• Điện áp ngược lớn nhất tiristor phải chịu:

U_{n max} = K_nv . U₂ = K_nv . ^{U d}

K_u

 

trong đó: Knv =		6	; Ku = 3			6
						π
⇒ Un max =  6 .	220		=	π .220		= 230,38 (v)
				3
3		6

π

 

Điện áp ngược của van cần chọn:

 

Unv = Kdt U . Un. max

 

trong đó: K_{dt U} – hệ số dự trữ điện áp, chọn K_{dt U} = 1,8

 

• U_nv = 1,8 . 230,38 = 424,69 (v)

• Dòng điện làm việc của van được tính theo dòng hiệu dụng:

Đồ án tốt nghiệp.

 

Ilv = Ihd = khd. Id
trong sơ đồ cầu ba pha, hệ số dòng điện hiệu dụng: khd =		1
		3
⇒ Ilv = Ihd = I d	= 5,6 = 3,23  ( A)
3	3

Chọn điều kiện làm việc của van là có cánh tản nhiệt và đủ diện tích tản nhiệt; không có quạt đối lưu không khí với điều kiện đó dòng điện định mức của van cần chọn là:

 

I_đm = k_i. I_lv = 3,2. 3,23 = 10,34 ≈ 10 (A)

 

mà k_i – hệ số dự trữ dòng điện, chọn k_i = 3,2

 

Từ các thông số U_nv, I_đm ta chọn 6 tiristor loại BTW 42 – 60 RC có các thông số sau:

 

Điện áp ngược cực đại của van :

 

Dòng điện định mức của van :

 

Đỉnh xung dòng điện :

 

Dòng điện của xung điều khiển :

 

Điện áp của xung điều khiển :

 

Dòng điện rò :

 

Sụt áp lớn nhất của tiristo ở trạng thái dẫn :

 

Tốc độ biến thiên điện áp :

 

Thời gian chuyển mạch :

 

Nhiệt độ làm việc cực đại cho phép :

 

Tính toán chọn máy biến áp chỉnh lưu

 

Công suất biểu kiến của máy biến áp:

U_n = 600 (v)

 

I_đm = 10 (A)

 

I_pik = 150 (A)

 

I_đk = 0,05 (A)

 

U_đk = 1,5 (V)

 

I_r = 0,003 (A)

 

U = 2 (V)

 

^du_dt  = 1000 v / s

 

t_cm = 35 (μs)

 

T_max = 125⁰ C

 

 

• = K _s .P_d = K _{s η}^P = 1,05.¹⁰⁰⁰_0,81 = 1296(VA)

Điện áp nguồn chọn :U₁=220 V

 

Tính điện áp thứ cấp máy biến áp:

 

30

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

U

 

U

 

• 0

 

 

2

• ^U d ^{+ U} v ^{+ U} dn ^{+ 2. U} BA  ₌ ^{220 + 2.2 + 0 + 2.(6%.220)} _{= 254,2(V )}

 

cosα_mincos10⁰

 

• ^U d ₌ ^254,2 _{= 108,6V} K_U 3 6

Π

 

Với U_d :Điện áp tải

 

U _V :Sụt áp trên van

 

U _dn :Sụt áp trên dây nối, coi như bằng 0.

 

U_BA : Sụt áp trên biến áp,lấy độ dự trữ sụt áp của máy biến áp là 6% Chọn góc mở nhỏ nhất của van là 10⁰

 

 

 

 

 

 

31

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

CHƯƠNG 3: TÌM HIỂU VỀ MENTOR II

 3.1. Giới thiệu về Mentor II

MentorII là một phiên bản mới nhất của Control Techniques. Mentor II. được ứng dụng trong những kỹ thuật tiên tiến có tính linh hoạt cao. Đây là một sản phẩm rất cần cho một hệ thống đòi hỏi sự chính xác và yêu cầu sự tái sinh. Ví dụ như trong hệ thống máy cuộn, máy vẽ, máy dán giấy, cầu trục. MentorII có bộ vi sử lý công nghiệp điều khiển động cơ điện một chiều. Phạm vi đầu ra của dòng điện là 25A đến 1850 A. Thiết bị này có điều khiển động cơ một chiều ở chế độ một góc phần tư hoặc bốn góc phần tư. Điều khiển một góc phần tư là điều khiển động cơ chỉ quay theo chiều thuận. Điều khiển bốn góc phần tư là điều khiển động cơ có đảo chiều quay. Cả hai kiểu điều khiển trên đều điều khiển tốc độ động cơ, có thể thêm điều khiển mômen động cơ. Những thông số của MentorII được lựa chọn và thay đổi tại bảng điều khiển, MentorII hay một giao diện qua truyền thông nối tiếp. Sau đây là một số đặc tính của MentorII.

 

3.1.1. Nguồn cung cấp

 

Sự cố mất 1 hay nhiều pha đầu vào được tự động phát hiện. Thiết bị sẽ chạy mà không để ý tới

 

3.2.1. Đầu ra:

 

6 xung đầu vào SCRR tạo ra 12 xung đầu ra.

 

3.1.3. Phản hồi tốc độ:

 

Điện áp phần ứng dụng động cơ hoặc máy phát tốc hoặc phản hồi số. Có PID trong mạch vòng tốc độ.

 

3.1.4. Phản hồi dòng điện:

Là 0.1%

 

Mạch vòng dòng điện tuyến tính, tần số 80Hz.

 

32

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Đáp lạ mọi giá trị của dòng điện.

 

3.1.5. Điều khiển

 

Tất cả các tín hiệu tương tự và hầu hết các tín hiệu số nhập vào đều có thể do người sử dụng tạo ra cho các ứng dụng đặc biệt.

PID mạch vòng tốc độ

 

Bộ tín hiệu số cho điều khiển vị trí

 

Bộ phát tốc cho đo lường

 

Chương trình điều khiển giảm từ thông.

 

Phát hiện tự động tín hiệu nối tiếp và sự cố mất pha.

 

Hệ thống thực đơn thiết lập tham số.

 

Có thể thiết lập lại thông số cuối trong mỗi thực đơn.

 

Thực đơn thiết lập phục vụ cho việc truy cập nhanh tới tham số.

 

Cho dù điều khiển đơn hay điều khiển hoàn toàn, về căn bản là một hàm điện áp ra, là hàm góc mở của SCR có thể kiểm soát chính xác.

Chất lượng của thông tin đáp lại từ động cơ tuỳ thuộc vào khả năng nhận của thiết bị. Một số dữ liệu có thể là nguồi ngoài như tốc độ đặt, mômen đặt, tốc độ phản hồi của động cơ. Một số bên trong như điện áp và dòng điện đầu ra, và điều kiện của hệ thống tại mỗi giai đoạn.

 

MentorII trang bị một bộ vi xử lý và phần mềm được định hình bởi những tham số cài đặt bởi người sử dụng. Những tham số là nhân tố quan trọng liên qua tới hoạt động của động cơ. Xa hơn nữa những tham số được cung cấp cho truyền thông, bảo mật và hàm thao tác khác.

3.1.6. Thực đơn.

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Số lượng tham số lớn, tuy nhiên việc hiểu chúng và truy cập chúng được làm dễ dàng bởi việc thu xếp chúng trong những thực đơn, mỗi thực đơn gồm một nhóm logic hoặc hàm đặc biệt.

 

3.2. Cấu tạo và chức năng.

 

MentorII có nhiều chức năng nên cấu tạo tương đối phức tạp. Trong bản đồ àn này chúng ta đi sâu vào tìm hiểu MentorII M25 và M25(R).

Các hàm điều khiển động cơ một chiều là điều khiển tốc độ, mômen, phương hướng quay. Tốc độ tỷ lệ thuận với thành phần ứng và tỷ lệ nghịch với từ thông Mômen tỷ lệ thuận với dòng điện phần ứng và từ thông. Hướng quay liên quan tới cực tính của điện áp phần ứng và kích từ:

 

F1+

F2+

A1+

A2+

SF _*

 

FELD                        ANKER

 

 M

 

Hình 3.1. Sơ đồ nối điện áp phần ứng và kích từ vào MentorII.

 

1. Điện áp phần ứng: “back – emf” là mọt thành phần của điện áp phần ứng. Như vậy giả thiết từ thông không đổi, có thể điều khiển tốc độ tới điểm nơi điện áp cực đại. Dòng điện phần ứng cũng làm một hàm của điện áp phần ứng, do vậy tốc độ sẽ phụ thuộc vào điện áp và mômen cực đại từ tốc độ cơ sở (tại điện áp phần ứng cực đại).

b, Điện áp kích từ: nó xác định dòng điện kích từ, từ thông. Nếu điện áp kích từ là độc lập với điện áp phần ứng thì tốc độ tăng đến tốc độ cơ sở và lúc đó dòng điện max. Khi mômen tỷ lệ với từ thông, mômen cực đại sẽ giảm nếu tốc độ được tăng bằng cách giảm từ thông.

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Về cơ bản, thay đổi tốc độ động cơ một chiều là điều khiển điện áp phần ứng của động cơ. MentorII được trang bị có khả năng điều khiển từ thông nếu tốc độ lớn hơn tốc độ cơ bản được yêu cầu. Điều khiển riêng từ thông để động cơ đạt đến tốc độ và mômen cũng được ứng dụng. Ngoài ra ta lựa chọn một phương thức phản hồi của MentorII để có một mạch vòng khép kín.

 

Một nguồn điện áp một pha được cung cấp cho cầu thyriostor và một trở kháng được mắc song song với nó sinh ra một dòng điện gián đoạn dùng để mở góc mở thyristorr, và dừng nguồn điện khi qua điểm không ở nửa chu trình. Điện áp cực đại khi thyristorr đã mở, đó là lúc f trong hình 2.1 trở về không. Khi làm chậm góc mở làm giảm dòng điện ra. Khi tải làm cảm ứng, như kích từ của một động cơ chẳng hạn dòng điện trở thành liên tục. Đồ thị dòng điện chậm pha hơn điện áp do cảm ứng của tải và một phần vì sự trễ của góc mở.

 

AC	Inductive
	VDCLoad
VDC	Current
	fund ementel

 

Hình vẽ 3.2. Nguồn cung cấp cho mạch kích từ

 

Đảo chiều quay động cơ điện theo hai cách, tuỳ thuộc vào kiểu cầu của thiết bị. Cách điều khiển đơn giản nhất là dùng một cầu ba pha để điều khiển động cơ. Lúc này động cơ không đảo được chiều quay. Vì vậy, muốn đảo chiều ta phải có khoá chuyển đổi như trong hình vẽ 3.3

 

35

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

AC field supply

 

AC                M

 

Hình 3.3. Sơ đồ mắc một cầu 3 pha dùng công tắc chuyển đổi để đảo chiều.

Tuy nhiên thực tế yêu cầu điều khiển đầy đủ hai chiều của động cơ. Với khả năng đảo mômen nhanh chóng và liên tục. Ta mắc hai cầu song song ngược như hình vẽ 3.4. Sơ đồ này có thể điều khiển đầy đủ đảo chiều và hãm mà không cần khoá chuyển đổi.

 

AC feild supply

 

AC

 

M

 

Hình 3.4. Sơ đồ mắc hai cầu 3 pha song song ngược

 

Khi hãm bằng phương pháp hãm động năng hình vẽ 2.5. Lúc này sự giảm tốc độ không kiểm soát được và cũng không tuyến tính.

 

 

36

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

AC feild supply

 

BRAKING

 

RESISTOR

 

AC

M

Hình 3.5. Hãm động năng.

 

Dù sử dụng một góc phần tư hay bốn góc phần tư, động cơ điện vẫn luôn phụ thuộc vào điện áp. Mà điện áp ta có thể kiểm soát được chính xác thông qua góc mở của thyristor của cầu 3 pha.

Như đã nói ở phần trên, thay đổi tốc độ động cơ ta có thể thay đổi điện áp phần ứng. Để làm được điều này ta điều khiển góc mở của các thyristor. Mentor II cho phép người sử dụng điều khiển tự động góc mở cho thyristor. Người sử dụng chỉ cần đặt giá trị tốc độ yêu cầu vào và truy nhập các tham số của MentorII sao cho hệ thống làm việc tối ưu nhất. Trong sơ đồ hình 3.6 ta thấy có hai mạch vòng khép kín là mạch vòng tốc độ và mạch vòng dòng điệnh. ở mạch vòng tốc độ, có tín hiệu đặt ở đầu vào. Tín hiệu này được sử dụng đặt tốc độ vào điều khiển động cơ. Trên MentorII ta có thể đặt tốc độ bằng biến trở hoặc phàn mền. Tín hiệu phản hồi tốc độ được lấy từ máy phát tốc để so sánh với tín hiệu đặt. ở mạch vòng dòng điện, tín hiệu phản hồi về lấy từ biến dòng ba pha của nguồn điện vào MentorII.

 

 

37

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

 

 

 

 

 

 

3.3. Cách nối mạch của MentorII.

 

MentorII có thể chạy được chế độ một góc phần tư và bốn góc phần tư nên hai kiểu nối dây cho MentorII. Trong bản thuyết minh này ta chỉ xét cách nối dây ở chế độ bốn góc phần tư.

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

R

 

Y

 

B

 

 LC

 

 

FIELD

 

ON-          LC

 

OFF

 

Manual

 

Set

 

Speed

 

Tach ogen error

 

Four – quadrant

 

	LC
		RR
	31 21 25		40			LK
	E3		0V
	E 2			37		START   START
	E1	RL1
	L3
					RR	LC
	L2
	L1	Drive		38	MBO
	L11	ready
+10V	L12		34
	1	RL2		36
-10V	2				RR
	3	Zero
	200V
+10V		speed33  LC
	9
	100V
	A1	A2	F1	F2

m

 

Hình 3.8. Sơ đồ nối dây 4 góc phần tư của MentorII

 

Trước tiên ta nối hai công tắc tơ LC và RR. Công tắc tơ LC là công tắc chính để đóng nguồn ba pha vào Mentor II tại ba điểm L1-L3 đồng thời đóng từ L11 và L12. Ngoài ra còn có ba tiếp điểm nữa của công tắc tơ LC. công tắc tơ RR cũng có ba tiếp điểm liên động với tiếp điểm của LC. Phần ứng của động cơ được nối vào hai đầu A1 và A2; phần kích từ được nối vào hai đầu F1 và F2. Nếu điều khiển tốc độ động cơ bằng biến trở vào đầu vào số 1 – 3 của MentorII. Và cuối cùng ta mắc nguồn điều khiển vào ba điểm E1 – E3.

 

Lưu ý trong quá trình nối dây, E1 – E3 phải trùng pha với L1 – L3.

 

3.4. Bảng điều khiển

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Bảng điều khiển của Mentor II là nơi điều khiển và truy nhập các tham số của qua đó điều khiển động cơ

 

 

.

 

Hình 3.9. Bảng điều khiển của MentorII.

 

Bàn phím của MentorII phục vụ 2 mục đích chính đó là:

 

Cài đặt lại các tham số theo yêu cầu sử dụng.

 

Thao tác đến các tham số cần hiển thị.

 

Bàn phím gồm có một nút “Reset”, một nút “Mode”, hai nút lựa chọn thực đơn và hai nút lựa chọn tham số. Bấm nút “Mode” một lần để điều chỉnh tham số (nếu hiểu thị nhấp nháy thì cho phép điều chỉnh). Lúc này ta có thể dùng hai nút lựa chọn tham số để điều chỉnh, có thể điều chỉnh nhanh bằng cách ấn và giữ phím đó. Nhấn nút “Mode” lần nữa để thoát khỏi sự điều chỉnh. Lưu ý giá trị của tham số mới điều chỉnh sẽ bị mất đi khi tắt nguồn của thiết bị. Do đó ta phải truy nhập đến thực đơn đó và đặt tham số 00 bằng 1.

 

Màn hình của MentorII hiển thị thực đơn (bên trái dấu thập phân), tham số (bên phải dấu thập phân) và dữ liệu tham số được chọn.

 

40

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Ngoài ra còn có 6 đèn led hiển thị tình trạng làm việc của MentorII. Lưu

 

• rằng 2 đèn led “cầu 1” và “cầu 2” sáng thì không nhất thiết lúc đó cầu đang hoạt động mà có thể do sự truyền dẫn phụ thuộc vào góc mở hay điều kiện hoạt động.

3.5. Truyền tin nối tiếp.

 

Giao tiếp nối tiếp với MentorII là một đặc tính quan trọng trong giao tiếp với thiết bị ngoại vi trong công nghiệp. Thiết bị ngoại vi có thể cài đặt toàn hoặc từng phần. Có khả năng biến đổi các tham số ngay lập tức thoả mãn các trạng thái của một chu trình nhiệm vụ hoặc điều kiện hoạt động khác nhau trong quá trình hoạt động.

 

Phương tiện này giúp ta theo dõi liên tục hoạt động của thiết bị phục vụ cho điều khiển hoặc mục đích phân tích.

 

Một phương thức truyền tin chuẩn cho tất cả các MentorII. Nó là gia diện máy – máy, cho phép một hoặc nhiều thiết bị được sử dụng trong hệ thống điều khiển bởi PLC hoặc máy tính.

 

MentorII có thể điều khiển trực tiếp, hoạt động của chúng có thể thay đổi, và trạng thái của chúng được kiểm tra bởi một hệ thống điều khiển có thể giao tiếp khoảng 15 MentorII, và có thể lên đến 99 nếu có sử dụng bộ đếm hàng.

 

Cổng truyền tin của thiết bị là chân PL2. Nối theo chuẩn RS422. Nghi thức là ANSI x3.28 – 2.5 – A4, như tiêu chuẩn cho những giao diện công nghiệp.

3.5.1. Kết nối.

 

Những phương thức truyền tin nối tiếp 9 chân loại D nối với PL2 trên MDA 2B. Chân nối này cung cấp chuẩn RS422 (ghi chú: RS422 thực tế cũng giống như RS485 cho phép nhiều hệ thống giám sát.)

Chú ý: Kết nối RS232 có thể thay thế một phần của RS422.

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Những yếu tố của thông tin giữa hệ thống điều khiển và MentorII là ký tự ASCII.

3.5.2. Điều chỉnh sơ bộ:

 

Mỗi thiết bị yêu cầu một số nhận dạng, hoặc địa chỉ đặt bởi tham số 11.11. Baud 11.12 đòi hỏi sẽ được đặt phù hợp với hệ thống điều khiển. Dữ liệu, trạng thái thiết bị, đặt tham số có thể lấy từ thiết bị theo một vài cách

 

Những yếu tố của thông tin giữa hệ thống điều khiển. Dữ liệu, trạng thái thiết bị, đặt tham số có thể lấy từ thiết bị theo một vài cách.

 

Chân số	RS232	RS422
1	NC	0V
2	TXD	TXD
3	RXD	RXD
4
5
6	0V	TXD
7	0V	RXD
8
9

Dây cáp truyền tin không được chạy song song với dây cáp điện nào đặc biệt là dây nối thiết bị với động cơ. Nếu không tránh được thì phải đảm bảo khoảng cách cực tiểu là 300mm. Chiều dài cực đại của RS422 khoảng 1 mét.

 

	Ký tự	ý nghĩa	Mã ASCI	Phím điều khiển
			HEX
	EOT	Bit đầu tiên của câu lệnh giử cho MentorII	04	D
	ENQ	Bit kết thúc của lệnh đọc dữ liệu	05	E
	STX	Bit đầu tiên của câu trả lời của MentorII	02	B
	ETX	Bit kết thúc của câu trả lời của Mentor II	03	C
	ACK	Tín hiệu thông báo MentorII đã nhận được lệnh	06	F
	BS	Lùi lại tham số trước tham số hiện hành	08	H

Đồ án tốt nghiệp.

 

NAK	Tín hiệu thông báo MentorII không hiểu câu lệnh	15	U

3.5.3. Các ký tự điều khiển của Mentor II.

 

3.5.4. Địa chỉ nối tiếp.

 

Mỗi thiết bị có một nhận dạng hay địa chỉ (tham số 11.11) vì vậy chỉ có một thiết bị được nối là trả lời. Cho an toàn, mỗi số 2 ký tự địa chỉ của thiết bị được lặp lại, như vậy địa chỉ của thiết bị số 14 được gửi 4 ký tự: 1 1 4 4

 

3.5.5. Nhận dạng tham số.

 

Truyền tin bởi giao diện nối tiếp, tham số được xác định bởi 4 chữ số chỉ thực đơn và số tham số, nhưng không có thập phân. Ví dụ thực đơn 01 tham số 01 được viết là 0 1 0 1.

 

3.5.6. Phần dữ liệu.

 

Dữ liệu chiếm 5 đặc tính tiếp theo sau tham số. Không sử dụng dấu thập

 

phân.

 

3.5.7. Khối kiểm tra BCC.

 

Cho phép thiết bị và hệ thống điều khiển đảm bảo thông tin truyền đi không bị lỗi tất cả các lệnh và trả lời đều phải được kết thúc bởi một khối kiểm tra.

 

3.5.8. Gửi dữ liệu.

 

Để dễ dàng ta lấy một ví dụ cụ thể để minh hoạ. Gửi mệnh lệnh giảm đi 47.6 % giá trị của tham số 01.17 đến MentorII có địa chỉ là 14.

Khi muốn gửi dữ liệu đến MentorII thông qua cổng Com phải đúng theo cấu trúc sau:

 

CONTRO			ADDRES	CONTRO	PAR	DAT	CONTRO  BCC
	L		S	L	0117	A	L
EOT			1144	STX		-0476	ETX
Control				Control			Control
	-D			-B			-C

Lưu ý: Mục dữ liệu có thể từ một đến năm ký tự đều được.

 

43

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Khi xác nhận được tín hiệu gửi đến MentorII sẽ trả lời thông điệp:

 

Mã ACK nếu MentorII hiểu và thực hiện được mệnh lệnh gửi đến.

 

Mã NAK nếu MentorII báo mệnh lệnh sai, dữ liệu dài quá hoặc BCC sai.

 

32.5.9. Đọc dữ liệu từ MentorII.

 

Để dễ dàng ta lấy một ví dụ cụ thể để minh họa: Gửi mệnh lệnh đọc giá trị của tham số 01.17 đến MentorII có địa chỉ là 12.

 

Ta có thể đọc các giá trị của tham số trên MentorII qua mệnh lệnh đọc dữ liệu có cấu trúc sau:

 

CONTROL			ADDRESS	PAR	CONTROL
EOT			1122	0117	ENQ
Control					Control
	-D				-E

 

Khi nhận được mệnh lệnh như trên MentorlII sẽ trả lời với cấu trúc như sau:

 

CONTROL			PARAM	DATA	CONTROL   BCC
STYX			0117	-0476	EXT
Control					Control
	-B				-C

3.6. Các tham số chính của MentorII.

 

3.6.1 Menu1:Cài đặt tốc độ

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Các tham số của MentorII được tách thành các nhóm để thuận tiện cho việc tra cứu và truy nhập. Các nhóm đó gọi là các thực đơn, mỗi thực đơn sữ có các chức năng khác nhau.

 

 

 

 

 

 

 

 

45

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

 

H×nh 2.7 s¬ ®å logic lùa chän vμ giíi h¹n tèc ®é ®Æt

 

 

46

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

3.6.1. Mentor1: Cài đặt tốc độ

 

Có 4 kiển đặt tốc độ 01.17, 01.18, 01.19 và 10.20. Một trong bốn kiểu đó có thể đặt tốc độ từ – 1000. đến 1000. Và có thể truy cập qua bàn phím, chương trình hoặc truyền nối tiếp tại bất kỳ thời điểm nào. Bốn tham số này giúp cho MentorII có tính linh hoạt cao khi giao tiếp với các thiết bị khác. Hai lựa chọn 01.14 và 01.15 để lựa chọn một trong bốn kiểu đặt tốc độ trên.

 

Việc thay đổi các tham só để lựa chọn lưỡng cực hay đơn cực đảo cực, và tốc độ lớn nhất và nhỏ nhất của quay thuận, quay ngược. Tham số 01.11 để đặt “ON” nếu 01.11 = 0 thì 10.03 = 0. Tham số 01.12 đảo cực tính. Tham số 01.13 để lựa chọn 01.05 hay không.

 

1. Tham số 1.1: RO tốc độ đặt trước khi bù.

Theo dõi giá trị của tốc độ đặt liên tục. Tham số 1.1 cũng được sử dụng để bắt đầu khởi động cùng với 1.6.

 

1. Tham gia 1.2: RO tốc độ đặt sau khi bù.

Theo dõi giá trị của tốc độ đặt sau khi có thêm 1.4

 

1. Tham số 1.3: RO đặt trước khi trễ:

Tốc độ đặt trước khi có trễ (tham khảo thực đơn 2)

 

1. Tham số 1.4: RW đặt bù:

giá trị đạt (từ –1000 đến +1000) được cộng vào giá trị tốc độ đặt 1.1.

 

1. Tham số 1.5: RW đặt inch.

Là nguồn của tốc độ đặt khi chọn bởi 1.13 (điều khiển bởi chân TB3 –

 

• và TB3-23). Cung cấp phương tiện tiện lợi để đặt các tốc độ yêu cầu khác nhau. Phải nhỏ hơn tốc độ cực đại đặt bởi 1.6 và 1.9.

Đồ án tốt nghiệp.

 

1. Tham số 1.6. RW tốc độ quay thuận cực đại.

Đặt giới hạn dưới của tốc độ quay thuận. Tốc độ này không có ý nghĩa nếu 1.10 – 1 sẽ ngăn sự chênh lệch giữa tốc độ cực tiểu quay thuận và quay ngược khi tốc độ đặt vào là 0.

 

1. Tham số 1.8: RW tốc độ quay ngược cực tiểu:

Đặt giới hạn dưới của tốc độ quay thuận. Tốc độ này không có ý nghĩa nếu 1.10=1 sẽ ngăn sự chênh lệch giữa tốc độ cực tiểu quay ngược khi tốc độ đặt vào là 0.

 

1. Tham số 1.9:RW tốc độ quay ngược cực đại.

Đặt giới hạn trên của tốc độ quay ngược.

 

1. Tham số 1.10: RW lựa chọn lưỡng cực:

Trong trạng thái bình thường (=1) cho phép thiết bị trả lời tín hiệu tốc độ đặt 1.2 trong trường hợp hướng quay được xác định bởi tín hiệu lưỡng cực. Cực tính dương gây ra quay thuận, cực âm gây ra quay ngược. Khi 1.10=0 thiết bị trả lời tín hiệu theo kiểu đơn cực, cực tính âm xem như tốc độ 0. Khi đảo chiều được xác định bởi 1.12 (4 góc phần tư)

 

1. Tham số 1.11RWđặt “ON”

Mặc định là 0 nếu TB3-21 không kích hoạt . Không thể đặt là 1 trừ phi TB3-21 được kích hoạt. Tham khảo menu 8. Điều khiển bởi TB3 –25, 22, 23, 24.

 

1. Tham số 1.12 RW lựa chọn quay ngược.

48

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Quay ngược khi đảo cực tính của tốc độ đặt. Nó có hiệu ứng (trong 4 góc phần tư) khi quay ngược tín hiệu tốc độ mà không quan tâm đến hướng quay của động cơ. Mặc định bởi TB3-25,22,23,24.

 

1. Tham số 1.13RW lựa chọn inch.

Thay thế tất cả các tốc độ yêu cầu đặt bởi 1.5. Mặc định 1.13, tốc độ đặt bình thường. Điều khiển bởi TB3-22,23.

 

1. Tham số 1.14RW đặt “Selector1”.

Chọn 1 và 3 hay 2 và 4. Bốn giá trị của 1.14 và 1.5 sẽ cho phép lựa chọn một trong bốn giá trị của 1.17 và 1.20.

 

1. Tham số 1.15 RW đặt “Selector2”.

Chọn 1/2 hay 3/4 bốn giá trị của 1.14 và 1.15 sẽ cho phép lựa chọn một trong bốn giá trị của 1.17 và 1.20.

 

1. Tham số 1.16 RW đặt đồng bộ.

Không cho thiết bị chạy cho đến khi có tín hiệu tốc độ đặt.

 

-16<1.1<+16

 

Phương tiện này tiện lợi khi thao tác được an toàn, ví dụ trường hợp đẩy hay kéo thiết bị.

 

1. Tham số 1.17, 1.18, 1.19, 1.20 RW đặt từ 1 đến 4.

Thông số 1.17 là mặc định tốc độ đặt ngoài (tại TB1-3) vào 7.15

 

Thông số 1.19 và 1.20 mặc định cho chương trình vào GP2 9Tb1 – 5) và GP3(TB1-6).

 

49

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

3.6.2. Menu2. Độ trễ

 

 

 

 

 

 

 

 

50

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

 

H×nh 3.8 s¬ ®å logic lùa chän ®é trÔ

 

 

Thông qua tham số 02.02 cho ta lựa chọn.

 

+ Bỏ qua chương trình trễ.

 

51

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

• Một lựa chọn của độ trễ quay thuận và quay ngược trong điều khiển chạy bình thường và một độ trễ riêng cho chế độ inch.

Sơ đồ logic của độ trễ có tính linh hoạt cao, có 2 giá trị cho một chế độ, ví dụ: Tăng thuận 02.04 và 02.08, tăng ngược 02.05 và 02.09…Tham số 02.18 cho phép chuyển giữa 2 nhóm đó. Ngoài ra còn có thể thay đổi không thông qua tham số 02.18 mà thông qua tham số 02.14 đến 02.17.

 

Chương trình trễ có thể điều khiển bởi chương trình ngoài. Để kích hoạt 02.12 phải được sự cho phép của 2 tham số 02.13 và 01.13.

 

Độ trễ có thể ngắt bởi tham số giữa trễ 02.03, giữa trễ ra tại giá trị hiện thời khi đặt lên 1. Giá trị của tốc độ đặt sau khi qua trễ được hiển thị bởi tham số 02.01.

2. Tham số 2.1 RO đặt sau khi trễ.

Hiển thị giá trị đặt sau bỏ qua hay khi lựa chọn độ trễ b. Tham số 2.2 RW cho phép trễ.

 

Nếu đặt không hoạt động, giá trị của 2.1 bằng với giá trị của 1.3, bỏ qua chương trình trễ.

2. Tham số 2.3 RW giữ trễ.

Giữ đầu ra trễ ở giá trị hiện tại khi đặt là 1. Khi chương trình điều khiển tham số này, tốc độ của thiết bị được điều khiển từ nút “tăng” và “giảm” thay vì dùng biến áp.

 

2. Tham số 2.4, 2.5, 2.6, 2.7 RW

Định nghĩa thời gian được dùng để tăng tốc dựa vào (1.3 =1000), hoặc để giảm tốc độ này về không.

 

2. Tham số 2.8, 2.9, 2.10, 2.11 RW.

Định nghĩa thời gian được dùng để tăng tốc dựa vào (1.3=1000), hoặc để giảm tốc từ tốc độ này về không.

2. Tham số 2.12 RW nhịp độ trễ inch.

Lựa chọn 1.13 = 1. Định nghĩa nhịp độ tăng tốc

 

52

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

2. Tham số 2.13 =1 RW cho phép trễ inch.

Chọn độ trễ (bởi 2.12) khi khởi động. Nếu không chọn, độ trễ bình thường 2.4 đến 2.11 được sử dụng khi khởi động và hoạt động.

2. Tham số 2.18 RW lựa chọn độ trễ chung.

Cho phép lựa chọn giữa tất cả độ trễ của nhóm 1 nếu 2.14 đến 2.17 =0 hay tất cả nhóm 2.

2. Tham số 2.19RW tính trễ.

Khi 2.19 =1 thì thời gian trễ khi tăng tốc và giảm tốc được nhân 10.

 

 

 

 

 

 

3.6.3. Menu 3. Lựa chọn phản hồi và mạch vòng tốc độ.

 

53

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

H×nh 3.9 s¬ ®å lùa chän ph¶n håi vμ m¹ch vßng tèc ®é.

 

Đầu vào chủ đạo là tham số 02.01 và 03.18. Tốc độ đặt có thể chỉ là tốc độ cứng kết quả là tốc độ 03.01 khi được thêm phản hồi tốc độ trở thành tốc độ lỗi 03.06. Tốc độ lỗi được xử lý bởi hàm PID thành đầu ra của mạch vòng tốc độ 03.07.

Phản hồi tốc độ được dẫn từ một trong ba nguồn là: Phản hồi số, máy phát tốc hoặc điện áp phần ứng. Dù nguồn nào cũng trở thành phản hồi tốc độ.

 

54

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Nếu điện áp phần ứng được chọn, nó được bù bởi 03.05 (dẫn xuất từ tốc độ lỗi). Tham số 03.05 được cộng hoặc trừ vào điện áp phần ứng tuỳ thuộc vào phải bù IR hoặc giảm IR thông qua 03.20.

 

Phản hồi điện áp đi qua bộ so sánh với điện áp mức để tránh quá điện áp phần ứng. Sử dụng khi không dùng điện áp phần ứng là phản hồi. Tham số 03.15 là mức so sánh.

Giá trị tốc độ phản hồi còn được sử dụng cho 2 mục đích nữa là: Thông báo tốc độ (rmp) và thông báo tốc độ không.

 

3. Tham số 3.1 RO tốc độ yêu cầu khi vào mạch vòng tốc độ.

Hiển thị giá trị của tốc độ sau khi bỏ qua hay tính độ trễ và tốc độ cứng (3.18) tốc độ đặt (3.22). Đây là tốc độ được gửi tới mạch vòng tốc độ theo điểm tốc độ.

3. Tham số 3.2 RO tốc độ phản hồi.

Hiển thị giá trị của tốc độ phản hồi, từ một trog ba nguồn phản hồi là phát tốc, phản hồi số hay điện áp phần ứng.

 

1. Tham số RO tốc độ phản hồi

Giá trị của tốc độ phản hồi động cơ. Yêu cầu đặt đúng 3.16, tốc độ tối

 

đa.

 

3. Tham số 3.4 RO điện áp phần ứng. Hiển thị điện áp phần ứng.

3. Tham số 3.5 RO đầu ra bù IR.

Là kết quả của giá trị IR thêm vào 3.17 hoạt động theo mạch vòng tốc độ đầu ra nguyên.

3. Tham số 3.6 RO lỗi tốc độ.

Là kết quả của tốc độ yêu cầu và tốc độ phản hồi.

 

3. Tham số 3.7 RO đầu ra của mạch vòng tốc độ.

Tốc độ quay thuận yêu cầu thành dòng điện yêu cầu (menu4).

 

55

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

3. Tham số 3.8 RO lỗi tốc độ bên trong.

Giá trị tích hợp của 3.6, được sử dụng vào bộ bù IR, khi dùng phản hồi điện áp phần ứng (AVF).

3. Tham số 3.9 RW cổng P mạch vòng tốc độ. Nguyên nhân của lỗi tốc độ (=03.09 chia cho 8)

Khi tăng thêm giá trị này làm giảm độ tin cậy cảu hệ thống, nếu đặt quá cao hệ thống sẽ không ổn định. Tối ưu nhất là đặt giá trị cao nhất trước khi xuất hiện sự bất ổn. Đặt tối ưu mạch vòng tốc độ là sự kết hợp khéo léo của 3 cổng của bộ PID.

 

3. Tham số 3.11 RW cổng D mạch vòng tốc độ.

Nếu đầu vào là lỗi tốc độ 3.6 thì đầu ra là âm khi lỗi tốc độ tăng. Nếu đầu vào là tốc độ yêu cầu 3.1 thì đầu ra là dương khi tốc độ yêu cầu tăng, có hiệu ứng làm giảm. Nếu đầu vào là tốc độ phản hồi 3.2 thì đầu ra là ân khi tốc độ phản hồi tăng. Nó có hiệu ứng làm giảm, những phụ thuộc vào giá trị của tốc độ phản hồi không phụ thuộc vào tốc độ đặt.

 

3. Tham số 3.12 RW lựa chọn phản hồi số.

Đặt là 1 khi chọn phản hồi số. Đặt là 0 khi chọn phản hồi tương tự. m. Tham số 3.13 RW lựa chọn phản hồi điện áp phần ứng tương tự. Xác định loại phản hồi tương tự từ máy phát tốc hay nguồn ngoài nối tới

 

TB1-9.

 

3. Tham số 3.14 RW tỷ lệ phản hồi số.

Giá trị đặt tương ứng với tốc độ cực đại của động cơ và với giá trị của bộ phản hồi số. Tính được bằng 750^* 10⁶ chia N^*n

 

Giá trị mặc định xác định trên cơ sở 1024 hàng mã hoá (của phản hồi số) và tốc độ tối đa 1750 vòng/phút. Tần số cực đại cho phản hồi số là 105kHz.

 

3. Tham số 3.15 RW điện áp phần ứng cực đại.

Đặt điện áp cực đại cho phép áp dụng cho phần ứng. Khi điện áp chọn phản hồi (3.12=0 và 3.13 =1), giá trị điện áp cực đại này là giá trị đo khi điện

56

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

áp phần ứng thật là cực đại. Cho phép điện áp phần ứng liên tục tăng cho đến khi vượt tốc độ đặt tại 3.15. Nó dùng để ngăn ngừa điện áp tăng quá một giá trị nào đó.

 

3. Tham số 3.16 RW tốc độ tối đa.

Để đánh giá tốc độ phản hồi hiển thị ở 3.3 là tốc độ thực tế v/ph. Giá trị của 3.16 phải là tốc độ cực đại của động cơ (khi tốc độ động cơ lớn hơn 1999v/ph thì tốc độ hiển thị ở 3.3 chia cho 10).

3. Tham số 3.17 RW bù ỉ.

3.5=(3.8)*(3.17) chia 2048

 

Giá trị này được sử dụng để tính toán điện áp phần ứng. Bù IR là phản hồi dương. chống lại sự tăng áp đột biến.

3. Tham số 3.18 đặt tốc độ cứng.

Tốc độ đặt đưa vào mạch vòng tốc độ không qua trễ.

 

3. Tham số 3.19RW lựa chọn tốc độ cứng.

Nếu 3.19 RW đặt là1 và 11.11=1 thì tốc độ đặt cứng 3.18 được them vào mạch vòng tốc độ.

3. Tham số 3.20 RW lựa chọn IR.

Nếu 3.20 =1 thì khi sử dụng điện áp phần ứng là phản hồi tốc độ, tốc độ sẽ giảm bớ.

3. Tham số 3.21 RW lựa chọn đầu ra trễ.

Khi 3.21=1 độ trễ được thêm vào mạch vòng tốc độ.

 

3. Tham số 3.22 RW tốc độ bù.

Được sử dụng về tín hiệu tốc độ không.

 

Ngưỡng của giá trị đặt vượt quá 25.5% tốc độ cực đại. Tham khảo 10.9 x. Tham số 3.24 RW lựa chọn nguồn.

 

Bộ PID trong mạch vòng tốc độ sử dụng một trong ba nguông.

 

1=tốc độ lỗi 3.6 làm giảm sự biến đổi của tốc độ yêu cầu và phản hồi

 

57

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

2=tốc độ đặt 3.1 vận hành thuận.

 

3=tốc độ phản hồi 3.2 chỉ giảm sự biến đổi của phản hồi.

 

3. Tham số 3.25 RW do tốc độ lỗi: Bằng 256 chia 96f*(3.25))

Lọc tín hiệu tốc độ 3.4

 

z1. Tham số 3.26 RO đầu vào máy phát tốc.

 

Hiển thị phản hồi của phát tốc. Phát tốc dùng để báo tốc độ động cơ, 3.26 =1000. Đơn vị hiển thị là 0.1%.

z2. Tham số 3.27 RO phạm vi tốc độ phản hồi.

 

3.27=0             3.16 được dùng đơn vị là v/phút.

 

3.27=1             3.16 chia cho 10

 

 

 

 

 

58

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

3.6.4. Menu 4: Lựa chọn và giới hạn dòng điện

 

 

 

H×nh 4.10:Lùa chän vμ giíi h¹n dßng ®iÖn

 

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Thông số vào chủ đạo là 03.07 kết hợp kiểm mômen hoặc điều khiển dòng điện tương ứng với tham số 04.08 và 04.09. Đầu ra sẽ là tham số 04.02. trước khi ra tới tham số 04.02. Sáu bít tham số từ 04.12 đến 04.17 xavs định chế độ điều khiển của tốc độ dòng điện, số góc phần tư.

 

Một đặc tính nổi trội của thực đơn này là chế độ tự động giới hạn dòng điện2 (04.07. Cho phép giới hạn dòng điện 2 được sử dụng sau một thời gian trễ được chọn. Được ứng dụng khi mô men khởi động cao, sau đó giảm dần.

4. Tham số 4.1 RO dòng điện yêu cầu.

Tín hiệu dòng điện yêu cầu được đưa vào mạch vòng dòng điện khi thiết bị ở chế độ điều khiển tốc độ. Tín hiệu được giới hạn bởi 4.3, 4.4, 4.5 trước khi qua mạch vòng dòng điện.

4. Tham số 4.2 RO dòng điện yêu cầu khi vào mạch vòng dòng điện. Dòng điện yêu cầu khi ra khỏi mạch vòng dòng điện (menu5) sau khi có

giới hạn.

 

4. Tham số 4.3 RO giới hạn dòng điện vượt ngưỡng.

Đây là giá trị giới hạn của dòng điện yêu cầu và là kết quả của tốc độ phụ thuộc dòng điện hoặc dòng điện giới hạn 2 (nếu chọn), những cái gì thấp hơn. Tham khảo tham số minh hoạ trong sơ đồ logic 4.

4. Tham số 4.4 RW giới hạn dòng điện 1.

Tham số này cung cấp dòng điện giới hạn cho cầu 1 và 2 và là chuẩn của các hàm dòng điện chuẩn dẫn tới 4.20 và 4.21. Dòng điện giới hạn 1 có thể áp dụng trong khi công suất motor nhỏ hơn của thiết bị, khi đó tải sẽ là các điện trở.

 

4. Tham số 4.5 RW giới hạn dòng điện cầu 1.

Xác định giới hạn dòng điện yêu cầu cực đại của cầu 1, khi nó đang hoạt động. Các nguyên nhân khác của điểm giới hạn được bỏ qua.

4. Tham số 4.6 RW giới hạn dòng điện cầu 2.

60

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Xác định giới hạn dòng điện yêu cầu cực đại của cầu 2, khi nó đang hoạt động. Các nguyên nhân khác của điểm giới hạn được bỏ qua.

4. Tham số 4.7 RW dòng điện giới hạn 2.

Ta có thể bổ xung dòng điện giới hạn tới cả 2 cầu. Thiết bị có thể tự động chọn 4.5 sau khi có tín hiệu run một khoảng thời gian. Tham khảo 4.10, 4.18, 4.19

 

4. Tham số 4.8 RW đặt mômen.

Giá trị này đưa vào mạch vòng dòng điện và có thể sử dụng để điều khiển trực tiếp dòng điện (mômen động cơ).

4. Tham số 4.9 RW dòng điện bù. Dòng điện bù vào 4.1

4. Tham số 4.10 RW lựa chọn dòng điện giới hạn2.

Đặt 4.10 =1 chọn dòng điện giới hạn 2. Có thể điều chỉnh tự động. Tham khảo 4.18, 4.19-

 

4. Tham số 4.11 RW lựa chọn dòng điện bù

Đặt 4.11 =1 để chọn dòng điện bù.

 

4. Tham số 4.12 RW chế độ bit 0.

Đặt 4.12 =1 kết hợp với 4.13 để điều khiển tốc độ hoặc ba kiểu điều khiển mômen. Tham khảo 4.13.

 

4. Tham số 4.13 RW chế độ bit 1.

Đặt 4.13 =1 để chọn, kết hợp với 4.12 để điều khiển tốc độ hoặc ba kiểu điều khiển mômen.

 

• 12 =0, 4.13 =0 điều khiển tốc độ (bình thường)

• 12 =1, 4.13 =0 dòng điện cơ bản hay điều khiển mômen. Chế độ này mômen đặt tại 4.8 vào mạch vòng dòng diện và phụ tuộc vào 4.3, 4.5, 4.6 và sự sụt dòng điện 5.4.

61

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

• 12 = 0, 4.13 = điều khiển mômen với đổi tốc độ. Chế độ này đầu ra của mạch vòng tốc độ liên quan tới giá trị của 4.8 và 3.6 dương hay âm. Trong 2 góc phần tư chế độ động cơ, tốc độ giới hạn bởi giá trị cảu 3.1, tránh tốc độ tăng vọt khi tải được loại bỏ. Thiết bị cần phải được điều chỉnh để chạy được không tải, nên phải đảm bảo dòng điện yêu cầu ở mọi tốc độ. Trong 2 góc phần tư chế độ hãm, dòng điện yêu cầu đặt bởi 4.8 được vô hiệu hoá khi tốc độ thấp hơn tốc độ yêu cầu 3.1. Nó làm ngăn ngùa mômen tải giảm khi đảo chiều quay. Giá trị của 3.1 phải là không. Nhược điểm của chế độ này là không thể cung cấp mômen trong khi khởi động và hãm. Thông số 4.8 kiểm soát dòng điện giới hạn.

Đặt 4.12 =1, 4.13 =1. Chế độ này cho phép mômen được cảm biến để tăng hoặc giảm, khi ngăn ngừa tăng đột ngột của tốc độ hoặc đảo chiều nếu tải bằng không. Đối với máy cuộn, bù 1.4 dương phải có 3.1 lớn hơn đường tốc độ đặt. Khi lô đầu giảm tốc thì mômen có thể sẽ âm. Khi phản hồi tốc độ lỗi là âm thì mômen được giảm. Đối với máy tở bù 1.4 âm tại tốc độ không, ( tốc độ lỗi âm là cần thiết để tạo ra mômen âm tránh xung khắc tại tố độ không). Trong khi đường tốc độ đặt tăng, 3.1 trở thành dương. Khi tốc độ phản hồi là dương, tốc độ không sẽ tự động lựa chọn mỗi khi mômen yêu cầu âm- thao tác bình thường- nếu mômen yêu cầu là dương thì giá trị của 3.1 sẽ là tốc độ yêu cầu, và sẽ tăng mômen, miễn là tốc độ lô không lớn hơn 3.1 ứng dụng cuộn và tở, đường tốc độ đặt sẽ tương ứng với tốc độ lô khi đường kính tối thiểu.

 

4. Tham số 4.14 RW cho phép góc phần tư thứ nhất.

Góc phần tư thứ nhất được chọn thì động cơ quay thuận, tốc độ và mômen đều mang giá trị dương.

 

4. Tham số 4.15 RW cho phép góc phần tư thứ 2.

Góc phần tư thứ hai là hãm, tốc độ âm và mômen dương.

 

4. Tham số 4.16 RW cho phép góc phần tư thứ 3.

62

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Góc phần tư thứ ba là động cơ qyau ngược, tốc độ và mô men đều mang giá trị âm.

4. Tham số 4.17 RW cho phép góc phần tư thứ tư.

Góc phần tư thứ tư là hãm, tốc độ dương và mômen âm.

 

4. Tham số 4.18 RW cho phép tự động biến đổi dòng điện giới hạn 2. Khi được chọn, dòng điện giới hạn 2 sẽ tự động chuyển lên 1 sau một

thời gian đặt ở 4.19. Thiết bị có thể được chương trình hoá 4.19 sau khi có tín hiệu RUN.

 

4. Tham số 4.19 RW bộ đếm dòng điện giới hạn.

Khoảng thời gian có thể lên tới 255 giây. Nếu 4.18 =1, dòng điện giới hạn 2 sẽ tự động chọn khi có lệnh RUN. Đặc tính này thích hợp với những ứng dụng như máy trộn, nơi tải bắt đầu cao, sau đó thấp, giá trị này chỉ không đổi khi máy chạy được một thời gian.

 

4. Tham số 4.20 RW ngưỡng dòng điện 1.

Đặt ngưỡng của phản hồi tốc độ, 4.24 chuyển lên 1 để báo quá ngưỡng, và là điểm bắt đầu của taperq1. Dòng điện phần ứng giảm, như hàm tốc độ, tại 4.22. Tham số này được sử dụng như ngưỡng tốc độ. Nếu chỉ có taper 1 sử dụng thì phải là taper1. Nếu cả hai đều sử dụng thì taper 1 là đầu tiên.

 

4. Tham số 4.21 RW ngưỡng dòng điện2.

Đặt giá trị ngưỡng cho phản hồi tốc độ, 4.25 chuyển lên 1 để báo có sự vượt ngưỡng, là điểm bắt đầu cho taper 2. Dòng điện phần ứng giảm, như hàm tốc độ, tại 4.22.

Tham số này được sử dụng như ngưỡng tốc độ.

 

4. Tham số 4.22 độ dốc dòng điện 1.

Đặt nhịp độ biến đổi của dòng điện giới hạn phần ứng, ngưỡng trên được đặt bởi 4.20

4. Tham số 4.23 độ dốc dòng điện 2.

63

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Đặt nhịp độ biến đổi của dòng điện giới hạn phần ứng, ngưỡng trên được đặt bởi 4.21.

4. Tham số 4.24 RO vượt ngưỡng 1.

Đặt là 1 khi vượt ngưỡng 4.20

 

4. Tham số 4.25 RO vượt ngưỡng 2

Đặt là 1 khi vượt ngưỡng 4.21

 

3.6.5 Mạch vòng tốc độ

 

 

 

 

 

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

 

H×nh 3.11S¬ ®å l«gic m¹ch vßng dßng ®iÖn

 

 

65

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Đây là khâu cuối xử lý tốc độ và mômen và phản hồi để xác định tín hiệu góc mở. Đầu vào chủ đạo là dòng điện yêu cầu 04.02. Dòng điện phản hồi sau khi so sánh được đưa tới 05.02. Phản hồi dòng điện cũng là một hàm quan trọng để bảo vệ thiết bị. Tín hiệu phản hồi hiển thị liên quan tới lựa chọn ngưỡng quá tải, và được sửa đổi theo giá trị được lập trình trước thời điểm quá tải. Hia tham số thiết lập thời gian quá tải cho phép lập thời gian làm mát động cơ dài hơn thời gian làm ấm động cơ.

 

5. Tham số 5.2 RO phản hồi dòng điện.

Tín hiệu dòng điện phản hồi được lấy từ biến dòng. Nó dùng để khép kén mạch và phản ánh dòng điện phần ứng qua đó bảo vệ động cơ.

 

5. Tham số 5.2 RO dòng điện phản hồi qmps

Tín hiệu dòng điện phản hồi, được sửa đổi bởi scaling. Tham khảo 5.5 c. Tham số 5.3 RO góc mở.

 

Đây là đầu ra của mạch vòng dòng điện, và đầu ra tới ASIC, nó phát ra xung mở. 5.3 = 1023 hoàn là pha thuận.

 

5. Tham số 5.4 RW giới hạn sự thay đổi.

Tham số này giới hạn sự thay đổi lớn của dòng điện yêu cầu. Đối với một số động cơ kiểu cũ, đặc biệt là khi cách điện không tốt sẽ gầy phóng hồ quang trong cuốn dây.

S=I_max*6f*(5.4)/l256

 

5. Tham số 5.5 RW tính dòng điện cực đại.

Dòng điện ra cực đại được scale bởi thông số này, nó không có tác dụng bảo vệ động cơ. Đặt 5.5 bằng tính toán.

5.5 = I_max/l10 nếu I_max>1999A

 

5.5 = I_max nếu 200 A <I_max<1999A

 

5.5 = I_max* 10 nếu I_max<200A

 

5. Tham số 5.6 RW ngưỡng quá tải.

66

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Đặt ngưỡng của dòng điện phản hồi mà khi đó sự bảo vệ quá tải được bắt đầu.

5. Tham số 5.7 RW thời gian cho phép quá tải (nóng).

Là thời gian cho 5.6 sử dụng phối hợp với 5.8 sao cho 5.7<5.8. Tham khảo menu 10 và tham số 10.8.

 

T=(5.7)*(1000-(5.6))/((5.1) – 5.6)

 

5. Tham số 5.8 RW thời gian cho phép quá tải (lạnh).

Là thời gian cho 5.6 sử dụng phối hợp voíư 5.8 sao cho 5.7 <5.8. Tham khảo menu 10 và tham số 10.8.

 

t =(5.7)*(1000-(5.6))l/((5.1)-(5.6))

 

5. Tham số 5.9 RW cho phép tự điều chỉnh

Tự động điều chỉnh mạch vòng dòng điện trong khi khởi động.

 

Không có từ thông của động cơ nếu có một lỗi của từ thông (L11, L12 hở mạch). Nếu quan sát các yêu cầu của thiết bị.

Cho phép tự động điều chỉnh hoàn thành. Rơle “drive ready” sẽ mở khoảng 50ms sau đó tham số tự động điều chỉnh sẽ không hoạt động nữa (5.9=0). Mục đích của quá trình này cho phép quá trình tự điều chỉnh bắt đầu khi có “run permit”. Điều này là cần thiết đối với động cơ để xác định hướng quay.

 

Ghi chú:

 

1. Rơle “drive ready” và “run pẻmit” sẽ hoạt động ăn khớp nhau.

2. Nếu động cơ vận hành bởi điều khiển từ thông (menu6), từ trường sẽ được ngắt tự động.

5. Tham số 5.10 RW giảm bớt “endstop”

Cho phép điện áp phàn ứng tăng, trong khi hãm tới (1.16)* điện áp nguồn. Đặt (5.10)=1 tăng an toàn nhưng làm giảm bớt sự tái sinh của điện áp phần ứng cực đại tới (1.5)* điện áp nguồn.

5. Tham số 5.11 RO quá tải thực tế.

67

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Hiển thị giá trị của thời gian dòng điện quá tải. Giá trị xác định bởi 5.6, 5.7 và 5.8 khi quá tải xuất hiện. Quá tải khi 5.11 đạt đến giá trị gần với.

 

(1000-(5.6)) * 10/16

 

Giá trị của 5.11 tăng hoặc giảm là điều khiển bởi giá trị của 5.7 và 5.8 tương ứng.

5. Tham số 5.12 RW cổng I gián đoạn.

Sẽ được tự động điều chỉnh bởi tham số 5.9 tham số này để sửa lỗi của góc mở trong vùng dòng điện gián đoạn. Nếu 5.15 được đặt chính xác. 5.12 sẽ có hiệu chỉnh nhỏ. Nhưng nếu quá cao sẽ gây bất ổn định ((5.12)/(5.12)).

5. Tham số 5.13 RW cổng P liên tục.

Sẽ được tự động điều chỉnh bởi tham số 5.9. Tham số này cho phép mạch vòng dòng điện qua từng bước biến đổi của dòng điện. Nhưng nếu quá cao sẽ gây quá tải. Nếu quá thấp thì giá trị dòng điện mới sẽ đạt được chậm ((5.14)/(10.24).

 

5. Tham số 5.15 RW hằng số động cơ.

Tham số này được sử dụng để “scale” dòng điện yêu cầu yêu cầu sao cho mạch vòng điều khiển đoán đúng góc mở trong vùng dòng điện gián đoạn. Nó tự động đặt bởi thông số 5.9.

 

5. Tham số 5.17 RW phạm vi dòng điện phản hồi. Nếu 5.16 = 0 thì 5.5 đặt là amps*1

Nếu 5.16 =1 thì 5.5 đặt là amps*10. Ví dụ thiết bị M25 (5.5)=25 A*1.5*10=375

 

Nếu 5.16=2 thì 5.5 đặt là amps*0.1. Ví dụ thiết bị M1850 (5.5)=1850*1.5*0.1=277

 

5. Tham số 5.18 RW ngăn góc mở.

Nếu đặt là 1, cầu sẽ không mở (cả 2 cầu), và đặt lại độ trễ tăng và giảm r. Tham số 5.18 Rwcho phép dùng logic.

 

68

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Khi tác động góc mở sẽ hoàn toàn được nhỏ dần, khi thiết bị nhận được lệnh STOP và khi tốc độ giảm xuống dưới 0.8% tốc độ cực đại. Sau một thời gian trễ ngẵn, cầu sẽ khoá được ứng dụng trong trường hợp không yêu cầu duy trì mômen động cơ khi dừng lại, tham khảo 5.19

 

5. Tham số 5.19 RW chế độ

5.19 =0, 5.18 được hoạt động sau khi có lệnh stop hoặc đặt là không,

 

5.19=1, 5.18 được hoạt động chỉ khi có lệnh stop

 

Đặt 5.19 =1 không có ảnh hưởng tới 5.18 khi đang có tín hiệu dùng. Điều khiện này cho phép tốc độ trượt, định hướng quay, và các liên quan khác khi tốc độ gần không.

 

5. Tham số 5.20 RW cho phép điều khiển trực tiếp góc mở.

Khi hoạt động, góc mở 5.3 được điều khiển bởi giá trị của tham                  số

 

2.1. Chế độ này là giá trị chuẩn đoán của hệ thống, đặc biệt là khi bất ổn định tính từ lúc cho phép điều khiển thiết bị mà không có ảnh hưởng của mạch vòng tốc độ hay mạch vòng dòng điện, do đó loại trừ hiệu ứng của chúng.

 

Ghi chú. Phải đọc kỹ hướng dẫn. Khi đặt tham số 2.1, tại đó không có sự bảo vệ khi tăng tốc quá mức, điện áp ra hay dòng điện sẽ tăng vọt. Cũng chú ý đặt 5.20 =0 sau khi hoàn thành kiểm tra.

5. Tham số 5.21 RW cho phép cầu 2 khoá ngoài.

Yêu cầu chỉ đặt cho 12 xung song song 4 góc phần tư gồm 2 thiết bị sẽ chia sẻ, để ngăn ngừa một thiết bị sủ dụng cầu trong khi thiết bị khác vẫn đang còn sử dụng

 

5. Tham số 5.22 RW không cho phép điều khiển thích ứng.

Đặt 5.22 =1 để vô hiệu hoá điều khiển thích ứng. Khi điều khiển thích ứng là hoạt động (mặc định) mạch vòng dòng điện có 2 thuật toán khác nhau, một trong đó áp dụng cho vùng dòng điện gián đoạn. Nó không được áp dụng khi động cơ không tải, điều khiển thích ứng sẽ vô hiệu hoá.

 

5. Tham số 5.23 RW cho phép đơn điều khiển 12 xung.

69

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Khi hoạt động thiết bị sẽ hoạt động bình thường và góc mở trễ bởi 12 kênh đơn. Không thể cho hoạt động khi 4.16 và 4.17 hoạt động.

Trong 6 xung của SCR, dòng điện sẽ không liên tục nguồn AC cung cấp chu trình 180⁰ thì tải nhận được 120⁰.

 

• xung của SCR, nguồn AC sẽ cung cấp đủ 360⁰ và dòng điện sẽ gần giống hình sin

Một lợi thế là dòng điện DC sẽ liên tục hơn khi có 12 xung, và là một ưu điểm của nó.

• xung kép của thiết bị ở chế độ 4 góc phần tư 12 xung x. Tham số 5.24 RO 12 xung nối tiếp hoạt dộng.

Tham số này phải được đạt ở chế độ 1 hay 4 góc phần tư 12 xung. Tham số 5.23 sẽ được tính bởi phần mềm khi bật thiết bị và trong suốt quá trình khởi động. Nếu cầu 2 hoạt động khi 5.23 đang đọc, đầu ra không đổi hướng và 5.23 sẽ đặt về 0.

 

Ghi chú: ở chế độ 12 xung chiều quay sẽ được xác định bởi sự kết hợp của L1, L2, L3 (10.11=1)

5. Tham số 5.25 RW 12 xung song song hoạt động.

Tham số này sẽ cho động cơ hoạt động chế độ 1 hay 4 góc phần tư. Chế độ 4 góc phần tư, tham số 5.12 phải đặt là 1 và F10 được nhập vào mỗi thiết bị sẽ nối đầu ra STT5 của thiết bị khác. Đồng thời, chân nối của cả 2 thiết bị phải được nối.

 

5. Tham số 5.26 RW chuyển cầu.

Khi hoạt động (=1) tham số 5.26 là an toàn khi chuyển cầu. Điều này đòi hỏi cuộn kích từ động cơ cao.

 

70

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

3.6.6. Menu 6: Điều khiển từ thông

 

 

 

 

 

 

 

71

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

 

 

H×nh 3.12.§iÒu khiÓn tõ th«ng

 

 

MentorII được trang bị điều khiển từ thông. Nếu động cơ lấy nguồn kích từ bên ngoài thì thực đơn này không còn tác dụng. Thiết bị có sẵn 2 giá trị để lựa chọn dòng điện kích từ cực đại. Hơn nữa, giá gtrị thấp hơn dòng điện kích

 

72

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

từ cực đại được điều khiển bởi một “timer” khi thiết bị không chạy. Từ thông có thể tự động chuyển sang chế độ tối ưu. Đầu ra của mạch vòng dòng điện kích từ là góc mở Tiristor. Dòng điện kích từ có thể điều khiển trực tiếp bằng tham số dòng điện kích từ cực đại. 06.08 và 06.09 qua đó điều khiển trự tiếp góc mở thông qua chuyển đổi 06.09. Đầu vào chủ đạo là điện áp phần ứng và tham số 06.07. Dòng điện kích từ yêu cầu là đầu ra cảu mạch vòng điện áp “back emf” và đi qua giới hạn của dòng điện kích từ cực đại và cực tiểu. Dòng điện kích từ yêu cầu cực đại khi “back emf” tính toán nhỏ hơn giá trị điểm đặt. Khi nào giá trị tính toán vượt qua giá trị điểm đặt thì mạch vòng điện áp giảm dòng điện kích từ ywu cầu để điều chỉnh “back emf” tính toán tới giá trị điểm đặt. Ngoài ra, người sử dụng có thể không sử dụng mạch vòng điện áp nhưng thêm vào một dòng điện yêu cầu. Có thể đặt 2 tham số giá trị dòng điện kích từ. Trong chế độ này, giá trị của điểm đặt “back emf” sẽ đặt cực đại, sao cho mạch vòng điện áp luôn yêu cầu dòng điện kích từ cực đại. Dòng điện yêu cầu được lựa chọn tham số dòng điện kích tùe cực đại.

 

6. Tham số 6.1 RO back emf

Tính toán “back emf” động cơ bởi điện áp phâng ứng trừ đi bù ỉ giá trị 2,

 

(6.5)

 

6. Tham số 6.2 RO dòng điện kích từ yêu cầu

Dòng điện yêu cầu từ mạch vòng emf, giới hạn bởi 6.8, 6.9, 6.10

 

6. Tham số 6.3 RO dòng điện kích từ phản hồi. Phản hồi của mạch vòng dòng điện kích từ.

6. Tham số 6.4RO góc mở.

Cho 6.4 =1000 tương ứng với “quay thuận”

 

6. Tham số 6.5 RO đầu vào 2 bù IR

Giá trị này kết hợp với 6.6 là đầu vào của lỗi tốc độ.

 

73

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

6. Tham số 6.6 RW bù 2 IR

Nhân tố này dùng để tính toán IR phần ứng, tính toán điện áp phần ứng cho phép “back emf” được tính.

Nếu 6.20 =0 thì (6.5) = (3.8)*(6.6) chia 2048 Nếu 6.20 =1 thì (6.5) = (4.2)*(6.6) chia 2048 g. Tham số 6.7 đặt điểm “back emf”

 

Giá trị của “back emf” phần ứng, tại thời điểm từ trường yếu đi. Có thể coi là điện áp khi đạt đến tốc độ cơ sở.

 

6. Tham số 6.8 RW dòng điện kích từ cực đại 1.

Giá trị dòng điện yêu cầu max của mạch vòng emf. Nếu điều khiển kích từ sử dụng chế độ dòng điện, tham số này sẽ là dòng điện đặt cho mạch vòng điều khiển kích từ, và điểm “back emf” là mặc định sẽ là cực đại ngăn ngừa spillover xuất hiện, cách khác, nếu bảo vệ quá điện áp bởi spillover yêu cầu, thì điểm back emf sẽ là điện áp phần ứng cực đại

 

6. Tham số 6.9 RW dòng điện kích từ cực đại 2.

Thay thế 6.7 để được hiệu quả hơn. Tham khảo 6.12, 6.14 và 6.15 j. Tham số 6.10 RW dòng điện kích từ cực tiểu

 

Giá trị nhỏ nhất của dòng điện yêu cầu, ngăn ngùa giảm từ thông.

 

6. Tham số 6.11 RW tỷ lệ dòng điện kích từ phản hồi.

Tham số 6.11 cho phép người sử dụng điều chỉnh dòng điện phản hồi, đầu ra của giá trị 6.3, dòng điện max là 2 A hay 8A phụ thuộc vào vị trí của link J1

Ghi chú: Thiết bị có thể sử dụng thẻ MDA3, dòng điện cực đại là 10A, Tham số 6.11 lấy giá trị từ 101 đến 110 và dòng điện kích từ từ 0.5 A đến 5A với một bước 0.5A.

 

Điều khiển từ thông có thể được thực hiện khác bởi bộ điều khiển từ thông (chương9) cho dòng điện kích từ max 20A.

 

74

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

6. Tham số 6.12 RW thời gian tiết kiệm từ thông.

cho phép thiết bị chọn từ thông max 2 một cách tự động sau khi thiết bị ngừng trong khoảng vài giây được chọn trong thông số này. Để tránh cuộn dây không bị qua nhiệt nếu thiết bị dừng mà quạt gió động cơ tắt, hay duy trì giảm dòng điện kích từ khi động cơ không sử dụng.

 

6. Tham số 6.13 RW cho phép điều khiển từ thông n. Tham số 6.14 RW chọn từ thông cực đại 2.

Đặt là 1 khi từ thông max2 . Tự động điều chỉnh bởi 6.12 nếu 6.15 đặt là1. Lựa chọn thời gian trễ (tham khảo 6.12).

 

6. Tham số 6.15 RW lựa chọn mạch vòng dòng điện kích từ. Khi hoạt động (=1) tham số 6.14 sẽ tự động điều khiển bởi 6.12

6. Tham số 6.16 RW lựa chọn mạch vòng dòng điện kích từ.

Khi đặt là (=0), mạch vòng từ thông giảm. Nó được áp dụng khi không ổn định.

 

6. Tham số 6.17 RW mạch vòng điện áp.

Đặt 6.17 =1 để tăng lên gấp đôi.

 

6. Tham số 6.18 RW cho phépbù mạch vòng tốc độ.

Tham số này điều chỉnh mạch vòng tốc độ (menu3) để bù khi từ thông biến động giảm trong lúc điều khiển từ thông vì mômen không thay đổi đáng kể.

G=06.08/l06.02 (hệ số điều chỉnh mạch vòng tốc độ)

 

6. Tham số 6.19 RW điều khiển trực tiếp góc mở.

Cho phép 6.8 điều khiển trực tiếp góc mở. Cho phép hoạt động mà không có điện áp hoặc mạch vòng dòng điện, cho mục đích chuẩn đoán.

Ghi chú: Chế độ này không bảo vệ quá điện áp và dòng điện kích từ.

 

6. Tham số 6.20 RW lựa chọn thay thế bộ so sánh IR2.

75

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Mặc định khi 3.8 =0 và 1.20 =1. Xác định nguồn bù IR2. Nguồn lựa chọn có thể là lỗi tốc độ 3.8 hay đặt tốc độ cứng 1.20.

6. Tham số 6.21 RW góc mở khi “endstop”

Hạn chế góc mở khi điện áp cao đặt lên cuộn dây phần kích từ.

 

6. Tham số 6.22 RW lựa chọn điều khiển và nửa điều khiển.

Mặc định là 0 (nửa điều khiển). Đặ nữa điều khiển hoặc hoàn toàn. Có thể dùng FXM5 để điều khiển từ thông. Sử dụng FXM5 để điều khiển chế độ hoàn toàn, đặt 6.22=1 và LK3 ở vị trí “full control”

 

3.6.7. Menu 10: Tình trạng logic và chuẩn đoán

 

10. Tham số 10.1 RO vận tốc thuận 0=thiết bị đứng yên hoặc chạy ngược.

1=thiết bị chạy thuận lớn hơn ngưỡng tốc độ không.

 

Khi phản hồi bằng phát tốc, TB –9 âm với đầu không TB1-10 Khi phản hồi bằng điện áp phần ứng, A1 dương với đầu không A2 Khi phản hồi bằng phản hồi số, kênh A nhanh hơn kênh B

 

10. Tham số 10.2 RO vận tốc ngược.

0=thiết bị đứng yên hoặc chạy thuận.

 

1=thiết bị chạy thuận lớn hơn ngưỡng tốc độ không.

 

Khi phản hồi bằng phát tốc, TB –9 âm với đầu không TB1-10 Khi phản hồi bằng điện áp phần ứng, A1 dương với đầu không A2 Khi phản hồi bằng phản hồi số, kênh A nhanh hơn kênh B

 

Ghi chú: Nếu 10.1=10.2, động cơ đứng yên hoặc chạy nhỏ hơn ngưỡng tốc độ không. Trong điều kiện này, 10.9=1 và đen LED “zero speed” sáng.

10. Tham số 10.3 RO dòng điện giới hạn 0= thiết bị không ở giới hạn dòng điện 1= thiết bị ở trong giới hạn dòng điện.

Đồ án tốt nghiệp.

 

Chỉ báo rằng tổng dòng điện yêu cầu 4.1 và 4.9 được giới hạn bởi 4.3 hoặc bởi một cầu giới hạn.

10. Tham số 10.4 RO cho phép cầu 1.

Chỉ báo rằng cầu 1 (chạy thuận hay cầu dương) được mở. Nhưng không nhất thiết rằng cầu đang hoạt động, có thể do sự truyền dẫn phụ thuộc vào góc mở hay điều kiện hoạt động.

 

10. Tham số 10.6 RO pha điện.

0=xung mở không thực hiện

 

1=xung mở thực hiện (tại lúc dừng)

 

Chỉ báo rằng thiết bị đã đạt tới tốc độ đặt, 2.1 =1.3 và so sánh 3.1 với 3.2 kết quả trong một lỗi tốc độ <1.5% tốc độ tối đa. Tín hiệu ngoài nhận được qua đầu ra ST2 tới chân TB2-16 nếu 9.13 đặt mặc định.

10. Tham số 10.8 RO quá tốc độ

Chỉ báo rằng phản hồi tốc độ 3.2 >1000, tốc độ đã vượt khỏi phạm vi động cơ đang chạy nhanh hơn tốc đọ cực đại của thiết bị. Hàm này chỉ để thông báo không truyền lại tính hiệu

10. Tham số 10.9 RO tốc độ không

Đặt tốc độ phản hồi 3.2 < tốc độ ngưỡng không 3.23 tham khảo 10.1,

 

10.2

 

10. Tham số 10.10 RO giữ điện áp phần ứng

Khi 10.10 được kích hoạt thì cản trở điện áp phần ứng không tăng thêm nữa. Tham khảo 3.15

10. Tham số 10.11 RO đảo pha

Chiều quay được xác định từ L1, L2, L3

 

Ghi chú: Việc nối E1 và E3 phải chính xác. Tham khảo hình vẽ 2.2

 

10. Tham số 10.12 RO: Tình trạng thiết bị

1= thiết bị hoạt động và không có lỗi.

 

77

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

10. Tham số 10.13 RO báo động. 0= không báo động 1= báo động sắp xảy ra quá tải.

Chỉ báo rằng thiết bị quá tải và sẽ vwotj qua quá tải 10.18 nếu quá tải không mất đi thời gian để vượt qua quá tải tuỳ thuộc vào sự thiết đặt của 5.6 và 5.7 về quá tải.

 

Chỉ định mà báo động kích hoạt là đen LED “alam” sáng. Tính hiệu ngoài được cung cấp qua đầu ra ST3 tới chân TB –17 miễn là tham số 9.19 là mặc định.

10. Tham số 10.14 RO mất từ thông.

0= còn từ thông

 

1= mất từ thông

 

Chỉ báo rằng, không có dòng điện được cung cấp vào kích từ

 

10. Tham số 10.15 RO mất phản hồi 0= có phản hồi

1= mất phản hồi tốc độ hoặc đảo cực tính

 

Chỉ báo rằng không có tín hiệu phản hồi, hay cực tính bị đảo. Mất phản hồi không được phát hiện cho đến khi góc mở tiến tới giá trị của 5.3>767. Điều kiện này ngăn ngừa từ phát hiện 10.30

 

10. Tham số 10.16 RO mất nguồn hay pha

Chỉ báo sự mất một hoặc nhiều pha nối tới L1, L2, L3 có thể vô hiệu hoá bởi 10.31

10. Tham số 10.17 RO

Chỉ báo rằng dòng điện lớn hơn 2 lần dòng điện max xuất hiện. Xung mở được triệt tiêu, thiết bị được ngắt.

 

10. Tham số 10.18 RO quá tải

0= sự quá tải chưa được phát hiện

 

1= sự quá tải được phát hiện

 

78

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Chỉ báo rằng phản hồi dòng điện 5.1 đã vượt ngưỡng quá tải 5.11 giảm về không. Điều này được đặt ở 5.7 khi dòng điện > ngưỡng và đặt ở 5.8 khi dòng điện < ngưỡng. Đó chính là thời gian vượt qua quá tải (5.1 = 1000). Hàm này mô phỏng hoạt động của cái rơle nhiệt và đặc tính nhiệt của động cơ.

 

10. Tham số 10.19 RO hệ thống giám sát 1

Khi thiết bị hoạt động bình thường bộ đồng hồ giám sát sẽ tự hoạt động định kỳ bởi bộ giám sát 1. Hệ thống sẽ tắt thiết bị khi giám sát thấy tín hiệu lỗi.

10. Tham số 10.20 RO hệ thống giám sát 2

10. Tham số 10.21 quá nhiệt động cơ.

10.21 =1 chỉ báo rằng có lỗi ở đầu vào nhiệt điện trở động cơ v. Tham số 10.22 RO quá nhiệt ở cánh tản nhiệt

 

10.22=1 chỉ báo rằng SCR quá nhiệt điện trở động cơ.

 

10. Tham số 10.23 RO bão hoà mạch vòng tốc độ

0=không bão hoà

 

1=bão hoà

 

Chỉ báo rằng, đầu ra của mạch vòng tốc độ, dòng điện yêu cầu 4.1 thu được là giới hạn. Bởi vì ứng dụng của một giới hạn dòng điện hay một dòng điện không, và xuất hiện khi động cơ chạy chậm.

 

10. Tham số 10.24RO dòng điện yêu cầu không 0=dòng điện yêu cầu>0 1= dòng điện yêu cầu =0

Chỉ báo dòng điện yêu cầu đang tới không. Nó có thể xuất hiện khi mất tải đột ngột, thiết bị ở chế độ điều khiển mômen với tốc độ tăng quá. Tốc độ có thể đạt tới ngưỡng là nguyên nhân gây ra mạch vòng tốc độ giảm dòng điện yêu cầu không tới

 

Y1) Tham số 10.25RO

 

Y2) tham số 10.26RO

 

79

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Y3) Tham số 10.27RO

 

Y4) Tham số 10.28RO

 

Bốn tham số này cung cấp cho ta liên tục 4 lỗi xảy ra. Chúng được cập nhật khi một lỗi mới xuất hiện

Z1) Tham số 10.29RW tránh hiện tượng mất từ thông

 

Z2) Tham số 10.30RW tránh hiện tượng mất phản hồi

 

Ngăn ngừa thiết bị lỗi khi phản hồi tốc độ mất. Trong trường hợp Z3) Tham số 10.31 RW tránh mất pha nguồn

 

Ngăn ngừa thiết bị lỗi khi mất pha của nguồn, cho phép thiết bị bỏ qua sự gián đoạn của nguồn

 

Z4) Tham số 10.32 RW tránh động cơ quá nhiệt

 

Ngăn ngừa thiết bị lỗi khi cảm biến nhiệt độ động cơ làm thay đổi điện

 

trở

 

Z5) Tham số 10.33 RW tránhquá nhiệt ở tản nhiệt

 

Ngăn ngừa thiết bị lỗi khi cảm biến nhiệt độ của tản nhiệt lớn hơn 100⁰C Z6) Tham số 10.34 RW lỗi ngoài

 

Nếu thiết bị bình thường, 10.35 =0. Nếu có lỗi ngoài, người sử dụng có thể lập trình để điều khiển (tham khảo menu8). Nó có thể được kiểm soát thông qua cổng nối tiếp.

 

Z7) Tham số 10.35 RW xử lý lỗi 2

 

Nếu thiêt bị bình thường, 10.35 = 0Giá trị của 10.35 liên tục được theo dõi bởi bộ xử lý. Thiết bị sẽ báo lỗi ngay khi có thông tin nối tiếp, hay bộ xử lý 2. Nếu 10.35 = 255 thì giống như RESET.

 

Z5) Tham số 10.33 RW tránh mất vạch vòng dòng điện Khi 10.36 = 1 mất mạch vòng dòng điện

 

3.6.8 Menu11: hỗn hợp

 

11. Tham số 11.11 RW địa chỉ nối tiếp

Đồ án tốt nghiệp.

 

Định nghĩa địa chỉ duy nhất của thiết bị khi nối nhiều thiết bị. Khi > = 100 thì đặt là 99.

11. Tham số 11.12RW tốc độ truyền Có hai tốc độ truyền tin tiêu chuẩn. – 0 =4800 baud

– 1 = 9600baud

 

Phải đặt trước khi hoạt động

 

11. Tham số 11.13RW kiểu truyền tin nối tiếp

Định nghĩa kiểu truyền tin. Có 3 kiểu: trong đó kiểu một ứng dụng trong

 

đồ án

 

Kiểu 1: truyền tin giữa thiết bị và công cụ điều khiển như máy tính, PLC d) Tham số 11.15 RO bộ xử lý 1

 

Hiển thị thông số phần mềm thiết đặt cho bộ xử lý 1.

 

11. e) Tham số 11.16RO bộ xử lý 2

Bộ xử lý 2 dùng cho phần mềm đặc biệt.

 

11. f) Tham số 11.17RW mã bảo vệ mức 3

Nếu tham số này = 0, tất cả các tham số RW được cập nhật tuỳ ý mà không có mã an toàn nào. Đặt 00 = 1 và bấm nút RESET.

 

11. g) Tham số 11.18RW Thiết bị đặt tham số

Sử dụng để thiết đặt tham số tại bàn phím

 

11. h) Tham số 11.19 RW chương trình nguồn nối tiếp

Định nghĩa bởi một thông số vào hoặc ra. Khi kiểu truyền tin 2 và 3 được chọn. Tham khảo 11.13

11. i) Tham số 11.20RW

áp dụng khi kiểu truyền tin 3. Tham khảo 11.13 j) Tham số 11.21RW byte LED

 

Giá trị hiển thị tương đương thập phan với bit mẫu

 

81

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

• Bít 7 cảnh báo

• Bít 6 tốc độ không

• Bít 5 chạy thuận

• Bít 4 chạy ngược

• Bít 3 cầu 1

• Bít 2 cầu 2

• Bít 1 tốc độ

• Bít 0 giới hạn dòng điện

11. k) ) Tham số 11.22RW hàm LED

khi 11.12 = 1 hàm LED có thể điều khiển bởi thông tin nối tiếp hay xử lý 2. LED hiển thị nhị phân tương đương với giá trị của 11.21

 

 

 

 

 

82

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

 

CHƯƠNG 4: CHƯƠNG TRÌNH PHẦN MỀM ỨNG DỤNG

4.1 Đặt vấn đề

 

Mentor II có khả năng kết nối với các thiết bị bên ngoài, PLC, máy tính. Khi muốn điều chỉnh tốc độ của động cơ ta điều chỉnh bằng biến trở nối vào 3 đầu TB3- 1, TB3- 2 và TB3- 3. Đồng thời ta có thể điều chỉnh các tham số của Mentor II bằng bàn phím của thực đơn, tham số và dữ liệu. Vì vậy người sử dụng không biết được ý nghĩa của tham số này nếu chưa tím hiểu. Để khắc phục nhược điểm này Mentor II có phần mềm MentorSoft dùng để gửi dữ liệu từ máy tính qua cổng Com đến Mentor II.

 

Phần mềm MentorSoft là phần mềm khá mạnh của Control Techniques. Có thể điều khiển mọi tham số kể cả khi đang hoạt động ở chế độ bảo mật( điều này không cho phép truy cập bàn phím của Mentor II ). Ngoài ra còn hỗ trợ các mục hướng dẫn và ý nghĩa của tham số. Tuy nhiên phần mềm này khá phức tạp, trước khi sử dụng phải tìm hiểu về Mentor II và MentorSoft.

 

4.2 Phần mềm MentorSoft của Mentor II.

 

MentorSoft là phần mềm cho phép điều khiển và hiển thị đầy đủ tất cả các tham số bên trong Mentor II.

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

 

 

Hình 4.1: Giao diện chính của MentorSoft

 

Mentor II có hai kiểu truyền thông cơ bản là ONLINE vàOFFLINE. ở chế độ ONLINE máy tính được nối Mentor II qua cổng nối tiếp. Dữ liệu của thiết bị được hiển thị lên. Các tham số đọc, ghi và sơ đồ thực đơn sẽ được truy nhập bất kỳ lúc nào.

 

• chế độ OFFLINE MentorSoft không yêu cầu kết nối với Mentor II. Mỗi tham số có thể được hiển thị và thay đổi.

Màn hình hiển thị của MentorSoft có 4 phần chính: Trạng thài thực đơn và truyền thông.

 

Lựa chọn thực đơn Sửa đổi tham số

 

Màn hình hiển thị chính.

 

Trạng thái và màu của đèn LED truyền thông chỉ báo trạng thái truyền thông của MentorSoft. Đèn LED có 3 trạng thái:

 

Màu xanh lá cây: Mở cổng và truyền dữ liệu thành công

 

Màu đỏ : Mở cổng nhưng không gửi dữ liệu

 

Màu đen: Không mở cổng

 

84

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Danh sách hiển thị

 

Hình 4.2 danh sách hiển thị

 

cho phép người sử dụng lựa chọn hình hiển thị. Ta cũng có thể thay đổi bằng cách kích vào mũi tên ngang

Phía trên bên phải màn hình chính.

 

Bảng trạng thái chỉ tình trạng truyền thông hiện thời và trình bày chi tiết truyền thông khi thiết bị kiểm tra hoặc gửi dữ liệu mới cho tham số. Nếu dòng chữ màu đen, truyền thông hoạt động bình thường. Nếu dòng chữ màu đỏ, truyền thông bị lỗi.

 

Phía bên dưới là phần hiển thị giá trị của điện áp, dòng điện phần ứng và tốc độ đặt. Ngoài ra còn có thêm một giá trị bất kỳ được hiển thị tuỳ thuộc vào người sử dụng.

 

Giao diện so sánh cho phép một thực đơn hiển thị dưới dạng một danh sách giá trị của các tham số trong thực đơn được hiển thị với giá trị mặc định của nó.

Trong mục DisplayType and Mondel là nơi ta chọn loại Mentor II mà ta cần điều khiển. Và quan trọng hơn la chọn đúng chế độ làm việc của Mentor II đó. Nghĩa là người sử dụng phải biết được Mentor II đó đang mắc theo sơ đồ nối dây một góc phần tư hay bốn góc phần tư để chọn cho đúng

 

 

85

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

 

 

Hình 4.3: Giao diện so sánh của MentorSoft Ta chọn thực đơn cần hiển thị qua mục

 

Hình 4.4: Mục lục chọn hiển thị thực đơn.

 

Sau khi đã lựa chọn được thực đơn nếu muốn điều chỉnh tham số nào thì ta kích chuột vào tham số đó. Nếu kích đơn ta sẽ truy nhập tham số ngay trên giao diện này

 

Hình 4.5: Mục thay đổi giá trị tham số được lựa chọn đơn.

 

Người sử dụng nhập vào và kích chuột vào nút Change bên cạnh để thực hiện thay đổi. Nếu kích đúp thì giao diện chi tiết của tham số sẽ hiện lên.

 

 

86

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

Hình 4.6: Giao diện chi tiết tham số của MentorSoft

 

Giao diện này cho ta thông tin về tham số được chọn như :định nghĩa tham số, tên, kiểu và phạm vi được hiển thị. Ngoài ra ta có thể dùng các nút

 

để tăng, giảm các thực đơn hay tham số kế cận tham số hiện hành.

 

Màn hình thực đơn trình bày một sơ đồ logic bên trong của thiết bị.

 

Người sử dụng sẽ thấy được các giá trị của tham số hiện tại.

 

Nháy đúp vào tham số nào sẽ xuất hiện giao diện chi tiết của tham số đó. Tham số nào tô màu đen chỉ báo rằng tham số này không xuất hiện trong kiểu đó.

Tiếp theo ta tìm hiểu giao diện thực đơn của MentorSoft. Giao diện này là các sơ đồ khối logic khối điều khiển của Mentor II . Qua đó giúp ta hiểu

 

thêm về các tham số của Mentor II như chúng nằm ở vị trí nào và xác định rõ hơn vai trò của nó. Khi muốn thay đổi giá trị của một tham số nào đó, ta chỉ cần kích chuột vào nó. Đây cũng là một ưu điểm của MentorSoft

 

 

 

87

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

 

Hình 4.7: Giao diện thực đơn của MentorSoft

 

Giao diện trong một File/ General Setup… cho phép đặt các thông số về các chương trình và truyền thông.

 

 

 

Hình 4.8: Giao diện cài đặt chung của MentorSoft

 

Mục General Setup cho ta chọn những thông tin cơ bản để đảm bảo giao tiếp được và chính xác Mentor II yêu cầu người sử dụng phải chọn địa chỉ cổng Com mà mình giao tiếp với Mentor II tại mục Comm Port. Sau đó ta phải rõ Mentor II cần điều khiển đang đặt tốc độ truyền thông và số thứ tự là bao nhiêu để đặt cho đúng.

 

Nếu nhận được Mentor II trả lời về “NAK” hoặc không có tín hiệu đáp lại thì cần tăng thời gian đợi ở mục

 

Hình 4.9: Mục đặt thời gian đợi

 

88

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

Qua tìm hiểu sơ bộ về phần mềm MentorSoft. Ta thấy rằng, phần mềm này khá phức tạp, trước khi sử dụng phải tìm hiểu Mentor II trực quan và dễ dàng cho người sử dụng. Phù hợp với những người có thời gian tiếp cận với những người có thời gian tiếp cận với Mentor II và MentorSoft không được nhiều.

 

 

 

 

KẾT LUẬN

 

Sau thời gian làm đồ án tốt nghiệp với đề tài :Tìm hiểu hệ truyền động động cơ một chiều dùng bộ điều chỉnh MentorII ,với sự hướng dẫn tận tình của thầy Nguyễn Quang Địch .Đến nay em đã hoàn thành đồ án .Qua tập đồ án này đã giúp em nắm vững về nhữngkiến thức cơ bản đã học về phương pháp truyền động động cơ một chiều .Nhờ vậy tập đồ án hoàn thành nững yêu cầu đã đề ra.

 

Với kiến thức tài liệu thông tin có hạn , nên đồ án này không tránh khỏi những thiếu sót .Rất mong được sự góp ý chân tình của các thầy cô giáo trong nhà trường đặc biệt là các thầy cô trong khoa

 

89

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

điện và các bạn đã cho bản thuyết minh ngày càng được hoàn thiện hơn .

 

Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của thầy hướng dẫn trực tiếp Nguyễn Quang Địch và các thầy cô trong khoa điện cho việc hoàn thành đồ án tốt nghiệp của em đúng thời hạn

 

 

 

 

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 

1.Vũ Gia Hanh, Trần Khánh Hà, Phan Tử Thụ, Nguyễn Văn Sáu Máy Điện-Nhà xuất bản khoa học kỹ thuật -1998

 

2.Bùi Quốc Khánh,Nguyễn Văn Liễn, Nguyễn Thị Hiền Truyền động điện-Nhà xuất bản khoa học kỹ thuật-2001

 

3.Nguyễn Bính

 

Điện tử công suất-2000

 

90

 

Đồ án tốt nghiệp.

 

4.Control techniques

 

Menter II user guide-Control techniques drives Ltd-2003

 

 

 

 

 

 

 

 

91

---

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

[sociallocker id=”19555″] Tải Xuống Tại Đây [/sociallocker]

---

Đồ án tốt nghiệp Thiết kế nguồn cấp cho động cơ điện một chiều kích từ độc lập có đảo chiều

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay đề cương bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là đề cương nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Đề cương liên quan: Đồ án tốt nghiệp Thiết kế cung cấp điện cho nhà máy xi măng

---

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/07/%C4%90%E1%BB%93-%C3%A1n-t%E1%BB%91t-nghi%E1%BB%87p-Thi%E1%BA%BFt-k%E1%BA%BF-ngu%E1%BB%93n-c%E1%BA%A5p-cho-%C4%91%E1%BB%99ng-c%C6%A1-%C4%91i%E1%BB%87n-m%E1%BB%99t-chi%E1%BB%81u-k%C3%ADch-t%E1%BB%AB-%C4%91%E1%BB%99c-l%E1%BA%ADp-c%C3%B3-%C4%91%E1%BA%A3o-chi%E1%BB%81u.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay đề cương bản PDF tại đây: Đồ án tốt nghiệp Thiết kế nguồn cấp cho động cơ điện một chiều kích từ độc lập có đảo chiều

LỜI NÓI ĐẦU

 

Trong những năm gần đây cùng với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật thì ứng dụng của điện tử công suất vào các ngành công nghiệp nói chung và công nghiệp điện tử nói riêng. Các thiết bị điện tử có công suất lớn được chế tạo ngày một nhiều và động cơ một chiều được coi là quan trọng và được sử dụng rộng rãi ở nhiều ngành nghề khác nhau. Chủ yếu là được làm động cơ điện, máy phát điện…

Để hiểu rõ được vai trò của ĐTCS và động cơ điện một chiều, thì trong đồ án tốt nghiệp về: Thiết kế nguồn cấp cho động cơ điện một chiều kích từ độc lập có đảo chiều” của em ta sẽ hiểu rõ hơn.

Do kiến thức đã học và kinh nghiệm thực tế còn hạn chế của em thì không tránh khỏi những sai sót, nên kính mong các thầy cô thông cảm và bỏ qua cho em.

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong bộ môn TĐHXNCN đặc biệt là thầy giáo TS. Trần Văn Huy đã nhiệt tình hướng dẫn để em hoàn thành đồ án tôt nghiệp này.                                                                     Em xin chân thành cảm ơn  tha

                                                                                Sinh viên

                                                                           Nguyễn Ngọc Hợp

 

 

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN VỀ ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU

 

          Ngày nay, mặc dù dòng điện xoay chiều được sử dụng rộng rãi nhưng động cơ điện một chiều vẫn tồn tại. Trong công nghiệp, động cơ điện một chiều được sử dụng ở những nơi yêu cầu mở máy lớn hoặc yêu cầu điều chỉnh tốc độ bằng phẳng và phạm vi rộng. Vì động cơ điện một chiều có đặc tính làm việc rất tốt trên các mặt điều chỉnh tốc độ (phạm vi điều chỉnh rộng, thậm chí từ tốc độ bằng 0).. Động cơ điện một chiều có đặc tính điều chỉnh tôc độ tốt , có nhiều ưu điểm hơn so với một số loại động cơ khác. Không những cấu tạo đơn giản mà còn đạt chất lượng điều chỉnh tốc độ tốt, vì vậy nhiều ngành công nghiệp sử dụng.

 

1.1 Cấu tạo động cơ điện một chiều:

 

Động cơ điện một chiều có thể chia làm hai phần chính là: Phần tĩnh  (stato)

                                                                                              Phần quay (rôto)

 

 

                   Hình 1-1.  Cấu tạo động cơ điện một chiều

 

1.1.1.  Phần tĩnh  (stato)

Đây là phần đứng yên của động cơ, bao gồm các bộ phận chính sau:

1. Cực từ chính:

      Hình 1.2 Cực từ chính

• Cực từ chính: là bộ phận sinh ra từ trường, gồm lõi sắt cực từ và dây quấn kích từ.
  • Lõi sắt cực từ làm bằng thép kĩ thuật điện dày ( 0,5 –1)mm ép lại và tán chặt.
  • Dây quấn kích từ được quấn bằng dây đồng bọc cách điện.

Trong các máy công suất nhỏ, cực từ chính là một nam châm vĩnh cửu.

Trong các máy công suất trung bình và lớn, cực từ chính là nam châm điện.

1. Cực từ phụ:

• Cực từ phụ: đặt giữa cực từ chính và dùng để cải thiện điều kiện làm việc của máy điện và đổi chiều
  • Lõi thép cực từ phụ có thể là một khối hoặc có thể được ghép bởi các lá thép tùy theo chế độ làm việc.

Xung quanh cực từ phụ được đặt dây quấn cực từ phụ, dây quấn cực từ phụ được nối với dây quấn phần ứng.

1. Gông từ:

• Gông từ: dùng để làm mạch từ nối liền các cực từ đồng thời làm vỏ máy.

1. Các bộ phận khác:

   –     Nắp động cơ: để bảo vệ động cơ khỏi những vật ngoài rơi vào làm hư hỏng dây quấn hay an toàn cho người sử dụng.

  –      Cơ cấu chổi than: để đưa dòng điện từ phần quay ra ngoài. Cơ cấu chổi than gồm có chổi than đặt trong hộp chổi than và nhờ 1 lò xo tì chặt lên cổ góp. Hộp chổi than được cố định trên giá đỡ chổi than và cách điện với giá.

 

1.1.2  Phần quay (rôto)

Phần quay (rôto) bao gồm những bộ phận sau:

 a.Lõi thép phần ứng: dùng để dẫn từ, thường dùng những tấm thép kĩ thuật điện dày 0,5mm phủ cách điện mỏng ở hai mặt rồi ép chặt lại để giảm tổn hao do dòng điện xoáy gây lên.

   –     Trong máy điện nhỏ, lõi thép phần ứng được ép trực tiếp vào trục.

   –     Trong máy điện lớn, giữa trục và lõi sắt có đặt giá rôto.

1. Dây quấn phần ứng:

Hình 1-3. Sơ đồ cách quấn dây

Là phần sinh ra sức điện động và có dòng điện chạy qua.

   –     Dây quấn phần ứng thường làm bằng đồng có bọc cách điện.

Trong máy điện công suất nhỏ, dây quấn phần ứng dùng dây tiết diện tròn. Trong máy điện công suất vừa và lớn, dây quấn phần ứng dùng dây tiết diện hình  chữ nhật.

1. Cổ góp:

  Hình 1- 4. Cấu tạo cổ góp

  –      Cổ góp dùng để đổi chiều dòng điện xoay chiều thành một chiều.

    –    Cổ góp có nhiều phiến đồng có đuôi nhọn, cách điện với nhau bằng lớp mica dày 0,4—1,2mm và hợp thành một trụ tròn. Hai đầu trụ tròn dùng hai vành ốp hình chữ V ép lại. Giữa vành góp có cao hơn để làm các đầu dây của các phần tử dây quấn vào các phiến góp được dễ dàng.

1. Các bộ phận khác:

   –     Cánh quạt: quạt gió làm mát động cơ.

   –     Trục động cơ: trên đó đặt lõi sắt phần ứng, cổ góp, cánh quạt và ổ bi.

 

1.2 Phân loại động cơ điện một chiều

          Có 4 loại động cơ điện một chiều thường dùng sau:

  –  Động cơ điện kích từ độc lập  

Khi nguồn một chiều có công suất không đủ lớn, mạch điện phần ứng và mạch kích từ mắc vào hai nguồn 1 chiều độc lập nhau nên

          I = I_ư

  –  Động cơ điện kích từ song song

 

 

Khi nguồn một chiều có công suất vô cùng lớn và điện áp không đổi, mạch kích từ được mắc song song với mạch phần ứng nên

          I = I_ư + I_t

  –  Động cơ điện kích từ nối tiếp   

 

                             Hình 1.7: Sơ đò nối dây của động cơ kích từ nối tiếp

          Cuộn kích từ mắc nối tiếp với cuộn dây phần ứng, cuộn kích từ có tiết diện lớn, điện trở nhỏ, số vòng dây ít chế tạo dễ dàng nên ta có

          I = I_ư  =I_t

• Động cơ điện kích từ hỗn hợp

Động cơ kích từ hỗn hợp gồm 2 dây quấn kích từ: dây quấn kích từ song song và dây quấn kích từ nối tiếp trong đó dây quấn kích từ song song là chủ yếu.

          I = I_ư + I_t

 

1.3 Các thông số ảnh hưởng:

Phương trình đặc tính cơ điện :       ω =  –  I_ư   

 

Phương trình đặc tính cơ :               ω =  –  M

 

Trong đó:     + U_ư : điện áp phần ứng ( V )

                          + E: sức điện động phần ứng ( V )

                          + R_ư : điện trở của mạch phần ứng (W)

                          + R_f : điện trở phụ của mạch phần ứng  (W)

                          + I_ư : dòng điện mạch phần ứng. (A)

+ F: từ thông qua một cực từ (Wb)

                             + w: tốc độ góc của rôto,  ( rad/s)

                             + k =  hệ số cấu tạo của động cơ

                             + M: mô men điện của động cơ

          Từ hai phương trình đặc tính trên ta có các thông số ảnh hưởng :

          + Anh hưởng của điện trở phần ứng: để thay đổi điện trở phần ứng ta nối thêm điện trở phụ R_f vào mạch phần ứng. R_f càng lớn thì tốc độ của động cơ càng giảm, đồng thời dòng điện ngắn mạch và mômen ngắn mạch cũng giảm.

          + Anh hưởng của điện áp phần ứng: khi giảm điện áp thì mômen ngắn mạch giảm, dòng điện ngắn mạch giảm và tốc độ của động cơ cũng giảm ứng với một phụ tải nhất định.

          +Anh hưởng của từ thông: thay đổi từ thông bằng cách thay đổi dòng điện I_kt động cơ. Khi giảm từ thông thì vận tốc động cơ tăng.

 

1.4 Nguyên lý hoạt động động cơ điện một chiều:

          Khi nguồn điện một chiều có công suất không đủ lớn thì mạch điện phần ứng và mạch kích từ mắc vào hai nguồn một chiều độc lập với nhau, lúc này động cơ được gọi là động cơ kích từ độc lập.

 

              Hình 1.8 Sơ đồ nguyên lý động cơ điện một chiều kích từ độc lập

 

          Để tiến hành mở máy, đặt mạch kích từ vào nguồn U_kt , dây cuốn kích từ sinh ra từ thông F_max tức là phải giảm điện trở của mạch kích từ R_kt đến nhỏ nhất có thể. Cũng cần đảm bảo không xảy ra đứt mạch kích thích vì khi đó Φ = 0, M = 0, động cơ sẽ không quay được, do đó E_ư= 0 và theo biểu thức U=E_ư = R_ư.I_ư thì dòng điện sẽ rất lớn làm cháy động cơ. Nếu mômen động cơ điện sinh ra lớn hơn mômen cản rôto bắt đầu quay và suất điện động E_ư sẽ tăng lên tỉ lệ với tốc độ quay n. Do sự suất hiện và tăng lên của E_ư , dòng điện I_ư sẽ giảm theo, M giảm khiến n tăng chậm hơn.

          Động cơ điện một chiều có hai nguồn năng lượng:

• Nguồn kích từ cấp vào cuộn kích từ để sinh ra từ thông kích từ.
• Nguồn phần ứng được dưa vào hai chổi than để đưa vào hai cổ góp của phần ứng.

Khi cho điện áp một chiều vào hai chổi than trong dây quấn phần ứng có điện. Các thanh dẫn cho dòng điện nằm trong từ trường sẽ chiụ lực tác dụng làm rôto quay. Chiều lực từ xác định theo qui tắc bàn tay trái.

Khi phần ứng quay được nủa vòng, vi trí các thanh dẫn đổi chỗ cho nhau. Do đó có phiếu góp chiều dòng điện giữ nguyên làm cho lực từ tác động không thay đổi.

Khi quay, các thanh dẫn cắt từ trường sẽ cảm ứng với suất điện động E_ư chiều của nó được xác diịnh theo qui tắc bàn tay phảI, ở động cơ chiều SĐĐ E_ư ngược chiều dòng điện I_ư nên E_ư gọi là sức phản điện động.

 

1.5 Phương pháp điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều:

          Từ phương trình  đặc tính cơ của động cơ điện một chiều

           ω =  –  .M

ta thấy việc điều chỉnh tốc độ động cơ điện một chiều có thể thực hiện bằng cách thay đổi các đại lượng R_ư ,U, F.

Điều khiển tốc độ là một trong những nội dung chính của truyền động điện tự động nhằm đáp ứng yêu cầu công nghệ của các máy sản xuất. Để đánh giá chất lượng của một hệ thống truyền động điện thường căn cứ vào một số chỉ tiêu  sau:

• Sai số tốc độ:

Sai số tĩnh tốc độ là đại lượng đặc trưng cho độ chính xác duy trì tốc độ đặt và được đánh giá thông qua:

 

Mong muốn: sai số w_đ = w

                    s% càng nhỏ càng tốt.

  –      Tính liên tục( độ trơn dải điều chỉnh)

                    g = w_{i + 1}/w_i

w_{i + 1} » w_i: hệ thống điều khiển liên tục

w_{i + 1} ¹ w_i : hệ thống điều khiển nhảy cấp

Mong muốn g ® 1: hệ truyền động có thể làm việc ổn định ở mọi giá trong suốt dải điều chỉnh.

• Dải điều khiển tốc độ

Dải điều khiển tốc độ ( D) là tỉ số giữa giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của tốc độ làm việc ứng với mômen tải đã cho:

 

Mong muốn D càng lớn càng tốt

Ngoài ra còn các chỉ tiêu khác như: chỉ tiêu kinh tế, kích thước.

 

1.5.1 Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi điện trở phần ứng:

• Nguyên lý điều khiển

Trong phương pháp này người ta giữ U = U_đm; F = F_đm và nối thêm điện trở phụ vào mạch phần ứng để tăng điện trở phần ứng.

Độ cứng của đường đặc tính cơ:

 

Ta thấy khi điện trở càng lớn thì b càng nhỏ nghĩa là đặc tính cơ càng dốc và do đó càng mềm hơn.

 

                             Hình1.9 đường đặc tính cơ khi thay đổi R_f

 

ứng với R_f = 0 ta có độ cứng tự nhiên b_TN có giá trị lớn nhất nên đặc tính cơ tự nhiên có độ cứng lớn hơn tất cả các đường đặc tính cơ có điện trở phụ.

Như vậy, khi ta thay đổi R_f ta được một họ đặc tính cơ thấp hơn đặc tính cơ tự nhiên.

• Đặc điểm của phương pháp
  • Điện trở mạch phần ứng càng tăng thì độ dốc đặc tính càng lớn, đặc tính cơ càng mềm, độ ổn định tốc độ càng kém và sai số tốc độ càng lớn.
  • Phương pháp này chỉ cho phép điều chỉnh tốc độ trong vùng dưới tốc độ định mức ( chỉ cho phép thay đổi tốc độ về phía giảm).
  • Chỉ áp dụng cho động cơ điện có công suất nhỏ, vì tổn hao năng lượng trên điện trở phụ làm giảm hiệu suất của động cơ và trên thực tế thường dùng ở động cơ điện trong cần trục.
• Đánh giá các chỉ tiêu

• Tính liên tục: phương pháp này không thể điều khiển liên tục được mà phải điều khiển nhảy cấp.
• Dải điều chỉnh phụ thuộc vào chỉ số mômen tải. Tải càng nhỏ thì dải điều chỉnh D = w_max / w_min càng nhỏ. Phương pháp này có thể điều chỉnh trong dải D = 3 : 1
• Giá thành đầu tư ban đầu rẻ nhưng không kinh tế do tổn hao trên điện trở phụ lớn.
• Chất lượng không cao dù điều khiển rất đơn giản.

1.5.2  Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi từ thông :

• Nguyên lý điều khiển

Giả thiết U= U_đm; R_ư = const . Muốn thay đổi từ thông động cơ ta thay đổi dòng điện kích từ.

 Thay đổi dòng điện trong mạch kích từ  bằng cách nối nối tiếp biến trở vào mạch kích từ hay thay đổi điện áp cấp cho mạch kích từ.

 Bình thường động cơ làm việc ở chế độ định mức với kích thích tối đa (F = F_max) mà phương pháp này chỉ cho phép tăng điện trở vào mạch kích từ nên chỉ có thể điều chỉnh theo hướng giảm  từ thông F tức là điều chỉnh tốc độ trong vùng trên tốc độ định mức.

® Khi giảm F thì tốc độ không tải lý tưởng  tăng, còn độ

cứng đặc tính cơ  giảm, ta

thu được họ đặc tính cơ nằm trên đặc tính cơ tự nhiên.

Khi tăng tốc độ động cơ bằng cách giảm từ thông thì dòng điện tăng và tăng vượt quá mức giá trị cho phép nếu mômen không đổi. Vì vậy muốn giữ cho dòng

 

 

 Hình1.10 đặc tính cơ khi thay đổi từ thông

điện không vượt quá giá trị cho phép đồng thời với việc giảm từ thông thì ta phải giảm M_t theo cùng tỉ lệ.

• Đặc điểm của phương pháp
  • Phương pháp này có thể thay đổi tốc độ về phía tăng.
  • Phương pháp này chỉ điều khiển ở vùng tải không quá lớn so với định mức.
  • Việc thay đổi từ thông không làm thay đổi dòng điện ngắn mạch.
  • Việc điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi từ thông là phương pháp điều khiển với công suất không đổi.
    • Đánh giá các chỉ tiêu điều khiển
  • Sai số tốc độ lớn: đặc tính điều khiển nằm trên và dốc hơn đặc tính tự nhiên.
  • Dải điều khiển phụ thuộc vào phần cơ của máy. Có thể điều khiển trơn trong dải điều chỉnh D = 3 :1
  • Tính liên tục: vì công suất của cuộn dây kích từ bé, dòng điện kích từ nhỏ nên ta có thể điều khiển liên tục với F » 1
  • Phương pháp này được áp dụng tương đối phổ biến, có thể thay đổi liên tục và kinh tế ( vì việc điều chỉnh tốc độ thực hiện ở mạch kích từ với dòng kích từ = (1 – 10)%I_đm của phần ứng nên tổn hao điều chỉnh thấp).

® Đây là phương pháp gần như là duy nhất đối với động cơ điện một chiều khi cần điều chỉnh tốc độ lớn hơn tốc độ điều khiển.

 

1.5.3  Điều chỉnh tốc độ bằng cách thay đổi  điện áp phần ứng:

• Nguyên lý làm việc

Để điều chỉnh điện áp phần ứng động cơ một chiều cần có thiết bị nguồn (máy phát điện  một chiều kích từ độc lập, các bộ chỉnh lưu điều khiển.)

ở phương pháp này:  U = var;

F_đm = const; R_f = 0

Khi thay đổi phần ứng ( thay đổi theo chiều giảm điện áp), vì từ thông của động cơ được giữ không đổi nên độ cứng đặc tính cơ cũng không đổi, còn tốc độ không tải lí tưởng w_o = U /k.F thay đổi tùy thuộc vào giá trị điện áp phần ứng.

Do đó ta thu được họ đặc tính mới song song và thấp hơn đặc tính cơ tự nhiên tức là vùng điều khiển tốc độ nằm dưới tốc độ định mức.

 

 

                    Hình1.11 đặc tính cơ khi thay đổi U_ư

• Đặc điểm của phương pháp
  • Điện áp phần ứng càng giảm, tốc độ động cơ càng thấp.
  • Điều chỉnh trơn trong toàn bộ dải điều chỉnh.
  • Độ cứng đặc tính cơ cao và được giữ không đổi trong toàn dải điều chỉnh.
  • Chỉ thay đổi tốc độ về phía giảm
  • Rất dễ tự động hóa khi dùng chỉnh lưu có điều khiển.
  • Phương pháp này điều khiển với mômen không đổi vì F và I_ư đều không đổi.
• Đánh giá chi tiêu điều khiển
  • Sai số tốc độ lớn ( sai số tốc độ bằng sai số tốc độ của đặc tính cơ tự nhiên)
  • Tính liên tục: điện áp của động cơ được điều khiển bằng bộ biến đổi. Các bộ biến đổi hiện nay đều có công suất bé nên có thể điều chỉnh liên tục.
  • Dải điều chỉnh có thể đạt được D = 10:1

® Đây là phương pháp duy nhất có thể điều chỉnh liên tục tốc độ động cơ trong vùng tốc độ thấp hơn tốc độ định mức đối với động cơ một chiều.

Þ Qua việc xét ba phương pháp điều chỉnh tốc độ động cơ ta thấy phương pháp điều chỉnh điện áp phần ứng là triệt để và có nhiều ưu điểm hơn cả nên ta chọn phương pháp này để điều khiển tốc độ động cơ điện một chiều.

 

 

 

 

 

 

1.6 Đảo chiều động cơ:    

 

                    Hình 1.12 sơ đồ nguyên lý đảo chiều phần ứng

 

   Hình 1.13 sơ đồ nguyên lý đảo chiều phần kích từ

 

• Chiều lực từ tác dụng vào dòng điện được xác định theo qui tắc bàn tay trái. Khi đảo chiều từ thông hay đảo chiều dòng điện thì lực tư có chiều ngược lại, vậy muốn đảo chiều động cơ điện 1 chiều ta thực hiện 1 trong 2 cách như hình vẽ trên.Và đường đặc tính cơ khi quay thuận và khi quay ngược là đối xứng nhau qua gốc tọa độ.
• Nguyên lý:

  Khi ta thực hiện 1 trong 2 cách đảo chiều phần ứng động cơ hoặc phần kích từ thì nguyên tăc chung là:

Ta muốn quay thuận thì chỉ việc ấn 2 tiếp điểm thuongf đóng T lại khi đó 2 tiếp điểm thường mở là N sẽ mở ra và dòng điện sẽ đI qua 2 tiếp điểm T è Quay thuận.

Ta muốn quay ngược thì chỉ việc nhả 2 tiếp điểm T ra và ấn 2 tiếp điểm thường mở lại khi đó dòng điện sẽ chạy qua 2 tiếp điểm N è Quay ngược.

 

CHƯƠNG 2

PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN

 

 

          Như đã tìm hiểu về động cơ điện một chiều ở chương 1, ta thấy, nguồn cấp cho động cơ điện một chiều có thể có thể dùng bộ biến đổi một chiều. Vì bộ bién đổi một chiều có thể thiết kế dễ dàng nhờ các mạch chỉnh lưu sử dụng van bán dẫn. Hơn nữa các mạch chỉnh lưu sử dụng van điều khiển còn có thể điều khiển dễ dàng ,độ tin cậy cao. Do đó, ta đi tìm hiểu và thiết kế nguồn cấp một chiều, qua mạch chỉnh lưu điện áp xoay chiều lấy từ lưới điện cho động cơ điện một chiều.

          Dưới đây là một số mạch chỉnh lưu cơ bản hay được sử dụng:

• Chỉnh lưu cầu 1 pha.
• Chỉnh lưu hình tia 3 pha.
• Chỉnh lưu cầu 3 pha điều khiển đối xứng
• Chỉnh lưu tia 2 pha.

2.1    Chỉnh lưu hình cầu 1 pha

2.1.1. Sơ đồ động lực

 

Hình 2.3 Chỉnh lưu cầu 1 pha điều khiển đối xứng

 

Hình 2.4 Giản đồ điện áp chỉnh lưu cầu 1 pha

 

2.1.2. Nguyên lý hoạt động:

Trong 1/2 chu kỳđiện áp của thyristo T1 dương (khi đó catot T2 âm) nếu cấp xung điều khiển đồng  thuận với điều khiển phảI cả 2 xung cùng một lúc thì T1 , T2 sẽ dẫn. Đến 1/2 sau thì điện áp đổi dấu anot T3 dương, catot T4 âm, nếu có xung điều khiển đồng thời cho cả 2 van thì các van được mở thông.

• Góc mở van α, góc dẫn các van λ

0 – α : T₁, T₂  dẫn

α – α + λ : T3, T4 dẫn ,khóa T1 ,T2 lại.

2.1.3  Công thức:

Điện áp ra:

     U_dα = U₂cosα = 0,9U₂cosα      

     I_dα =

     I_v =

          S_ba = 1,23P_d

                U_ngmax = U₂

     I₂ = 1,11I_d

 

 

2.1.4  Nhận xét:

     Chỉnh lưu cầu một pha sử dụng rộng rãi trong thực tế,nhất là với cấp điện áp tải lớn hơn 10V. Dùng tải lớn  tới 100A. Ưu  điểm của nó là không nhất thiết phảI có biến áp nguồn. Tuy nhiên do số lượng van gấp 2 hình tia nên sụt áp trong mạch cũng gấp 2.Do đó nó không phù hợp với tải có dạng dòng lớn nhưng áp nhỏ.

 

2.2    Chỉnh lưu hình tia 3 pha:

 

2.2.1  Sơ đồ nguyên lý:

 

Hình 2.5 Chỉnh lưu hình tia 3 pha

Hình 2.6 giản đồ điện áp và dòng điện chỉnh lưu tia 3 pha

2.2.2  Nguyên lý hoạt động:

Nguyên tắc mở thông và điều khiển các van: khi anod của van nào dương hơn thì van đó mới được kích mở, thời điểm hai điện áp của hai pha giao nhau được coi là góc thông tự nhiên của các van bán dẫn. Còn các Tiristo chỉ được mở thông với góc mở nhỏ nhất tại thời điểm góc mở tự nhiên( như vậy trong chỉnh lưu tia 3 pha, góc mở nhỏ nhất a = 0 sẽ dịch pha so với điện áp pha một góc là 30^o).

Chỉnh lưu tia 3 pha được phân biệt bởi hai vùng mở khác nhau:

Khi a < p/6 thì việc mở van bán dẫn không phụ thuộc vào tải dạng gì. Trong vùng mở điện áp dương các Tiristo dẫn liên tục: có sự chuyển mạch từ van này sang van kia, không có sự hoàn trả năng lượng về lưới. Các đường cong U_d, I_d liên tục.

 Khi a > p/6 thì Tiristo sẽ được mở trong khoảng nào tùy thuộc vào tích chất của tải: nếu tải thuần trở thì đường cong điện áp và dòng điện là gián đoạn còn nếu tải điện cảm (nhất là điện cảm lớn) thì đường cong dòng điện và điện áp là các đường cong liên tục nhờ năng lượng dự trữ trong cuộn dây đủ lớn để duy trì dòng điện khi điện áp đổi dấu. Với tải điện cảm, Tiristo được dẫn có phần âm điện áp nên có sự trả năng lượng về lưới.

 

2.2.3  Công thức liên quan:

   –     Điện áp ra:

U_dα = U₂cosα = 1,17U₂cosα

          Với: α  góc điều khiển

                  U₂ tham số cố định

   –     Dòng điện trên van:

 

     I_v =

   –     Công suất biến áp

          S_ba = 1,35P_d

   –     Điện áp ngược lơn nhất trên van

                U_ngmax = U₂

   –     Trị số hiệu dụng dòng điện cuộn thứ cấp biến áp nguồn:

          I₂ = 0,58I_d

   –     I_d  trị số trung bình dòng điện ra tải

2.2.4  Nhận xét:

Việc điều khiển các van tương đối đơn giản.

 Chỉnh lưu tia 3 pha cần có biến áp nguồn để đưa điểm trung tính ra tải. Công suất máy biến áp này nhỏ hơn công suất 1 chiều 1,35 lần, tuy nhiên sụt áp trên van nhỏ nên thích hợp với điện áp thấp. Vì sử dụng nguồn 3 pha nên cho phép nâng công suất tảI lên gấp nhiều lần,mặt khác độ đập mạch của điện áp chỉnh lưu giảm đắng kể nên kích thước bộ lọc nhỏ đi nhiều.

 

2.3    Chỉnh lưu cầu 3 pha điều khiển đối xứng:

 

2.3.1  Sơ đồ nguyên lý:

 

 

                  Hình 2.11 Sơ đồ chỉnh lưu cầu 3 pha điều khiển đối xứng

 

 

 

Hình 2.12: giản đồ điện áp và dòng điện dẫn qua van

2.3.2  Nguyên lý hoạt động:

Theo hoạt động của chỉnh lưu cầu 3 pha điều khiển đối xứng, dòng điện chạy qua tải là dòng điện chạy từ pha này về pha kia, do đó tại mỗi thời điểm cần mở Tiristo chúng ta cần cấp 2 xung điều khiển đồng thời (1 xung ở nhóm anod, 1 xung ở nhóm catod). Hai xung điều khiển có: một xung chính quyết định góc mở, 1 xung đêm để có dòng điện. 

  Các van T­₁, T­₃, T₅ thay nhau dẫn cho điện áp ở điểm katot chung U_kc

 Các van T₂­, T­₄, T₆   thay nhau dẫn ở điểm anot chung U_ac.

 

2.3.3. Công thức liên quan:

 

   –     Điện áp ra:

U_dα = U_docosα = U₂cosα

   –     Dòng trung bình trên van        

I_tbv =

   –     Điện áp ngược lớn nhất: 

           U_ngmax = U₂

   –     Công suất máy biến áp:

          S_ba = 1,05P_d

   –     Trị số hiệu dụng dòng điện cuộn thứ cấp biến áp nguồn:

          I₂ = 0,816I_d

 

2.3.4. Nhận xét:

Chỉnh lưu cầu ba pha là loại được sử dụng rộng rãi nhất trong thực tế, vì nó có nhiều ưu điểm . Nó cho phép có thể đấu thẳng vào lưới điện 3 pha, độ đập mạch nhỏ 5%. Nếu có sử dụng máy biến áp thì gây méo lưới điện ít hơn các loại khác. Đồng thời công suất mạch chỉnh lưu này lớn len tới vài trăm KW.

 Nhược điểm là sụt áp trên van gấp đôI trren van của sơ đồ hình tia.

2.4.Chỉnh lưu tia 2 pha:

 

2.4.1. Sơ đồ nguyên lý:

 

Hình 2.13 chỉnh lưu tia 2 pha

 

Hình 2.14 giản đồ điên áp

2.4.2  Nguyên lý hoạt động:

  Khi T_1­ được mở sẽ có dòng điện chạy qua tải và duy trì T₁ ở trạng thái dẫn tới lúc dòng điện bằng không, lúc đó điện áp đổi dấu và kích mở T₂ chuyển sang dẫn.

Khi tải có điện cảm thì dòng điện gián đoạn hau liên tục là do nằng lượng điện từ tích lũy trong cuộn dây lớn hay bé

W_dt­=Li²/2 phụ thuộc vào L,I doquyết định ( nếu càng lớn thì i² càng lớn, vùng gián đoạn nhỏ đi).

Khi tải điện cảm lớn tới mức dòng  điện của van đang dẫn bằng 0 đã mở van kế tiếp thì đường cong điện áp, dòng điện là liên tục.

 

2.4.3  Công thức liên quan:

   –     Điện áp ra:

U_dα = U₂cosα = 0,9U₂cosα   

Với  α   : góc điều khiển

        U₂ = const

   –     Dòng điện trên van:

I_v =

   –     Công suất biến áp:

S_ba = 1,48P_d

P_d công suất tải

P_d =U_d0.I_d

   –     Điện áp ngược:

                U_ngmax = 2,83U₂

   –     Trị số hiệu dụng dòng điện cuộn thứ cấp biến áp nguồn:

      I₂ = 0,58I_d

2.4.4  Nhận xét:

• Việc điều khiển các van tương đối đơn giản.
• Điện áp ra tải thấp do độ sụt áp trong mạch van thấp hơn.
• Việc chế tạo biến áp phức tạp, hiệu suất sử dụng biến áp xấu hơn.
• Buộc phải có biến áp nguồn để tạo điểm giữa cho mạch hoạt động.

   2.5 Kết luận:

          Qua tìm hiểu một số sơ đồ mạch chỉnh lưu cơ bản, và yêu cầu của đồ án vơí số liệu:

          P_đm = 2,2 KW

          n    = 1450 v/p

          i_ưđm = 14,4 A

          i_kt   = 0,72  A

          R_ư  = 1,6   

η  = 80%

 

          U_d = P_đm/ i_ưđm. η= 191 (V)

 

          Ta thấy P_đm nhỏ hơn 15 KW nên dùng sơ đồ chỉnh lưu 1 pha

                      U_dkhá lớn nên dùng sơ đồ cầu.

Vậy để phù hợp yêu cầu đồ án ta chọn sơ đồ cầu 1 pha điều khiển đối xứng.

 

 

 

CHƯƠNG 3

TÍNH TOÁN MẠCH LỰC

 

3.1. Sơ đồ cấu trúc

 

                                      Hình 3.1- Sơ đồ cấu trúc

 

Trong đó:

+BA: có tác dụng chuyển điện áp và số pha chuẩn từ lưới điện sang giá trị điện áp và số pha thích hợp với mạch lực và tải. Nếu điện áp, số pha đã cho phù hợp thì không cần ding BA.

+CL: có tác dụng biến đổi điện áp xoay chiều sang 1 chiều.

+MĐK: có tác dụng vào các thời điểm cần thiết nhằm khống chế năng lượng đưa vào.

 

3.2.Sơ đồ mạch lực

 

                   

                                      Hình 3.2 sơ đồ mạch lực 

3.3. Tính chọn van

Các van trong mạch CL công suất làm việc nhỏ với dòng điện không lớn vì vậy phải chọn van sao cho phù hợp mới đảm bảo được mạch hoạt động tốt.

– Tính trọn van dựa vào các yếu tố cơ bản như điện áp ngược cực đại (Ung max) của van. Dòng điện định mức của van.Từ sơ đồ cầu  1 pha và các thông số động cơ ta có:

          U_d­= (V)

 

          U₂= (V)

Điện áp ngược cực đại của van là :     

U_ngmax=K_nv.U₂= 1,41.U₂= 299 (V)

 

U_v= K_lu.U­_ngmax= 1,8.299= 538,2 (V)

Dòng điện định mức của van là :

          I_tbv= (A) 

Dòng điện trên van là :

          I_v = K_{lv .} I_tbv  = 2,2.7,2 = 15,84 (A)

 

Khi làm việc, dòng điện qua động cơ, các van thường xuyên làm việc ở chế độ quá tải nên ta chọn hệ số dưh trữ…ở đây ta sử dụng chế độ làm mát tự nhiên, dòng điện chỉ cho phép bằng 25% dòng định mức.

Với thông số trên ta tra bảng được :T46N600COC

+) Điện áp ngược cực đại                                  U_ngmax   = 600 V

+) Dòng làm việc cực đại                                   I_dmmax    = 46 A

+) Dòng điện đỉnh cực đại                                 I_{pik max}   =  1000 A

+) Dòng điện xung điều khiển                           I_g      = 150  mA

+) Điện áp xung điều khiển                               U     = 2,5 V

+) Dòng điện rò                                                I_rmax       = 10 mA

+) Dòng điện duy trì                                          I_{kmax          =} 1 A

+) Sụt áp trên Thyristo ở trạng tháI bán dẫn      ∆U_max = 1.9  V               

+) Tốc độ biến thiên điện áp                              du/dt  = 400 V/ μs

+) Nhiệt độ làm việc cực đại                              T=125C

3.4. Tính toán chọn máy biến áp

Các đại lượng cần tính cho mạch chỉnh lưu cầu 1 pha

                                                U_d0 = U_d +∆U_ba +∆U_v +∆U_ck  

Trong đó :

                        U_d0 : Điện áp chỉnh lưu không tải

                        U_d  :  Điện áp chỉnh lưu .

                        ∆U_ba  :  Sụt áp trên biến áp .

                        ∆U_v  : Sụt áp trên van .

                        ∆U_ck : Sụt áp trên cuộn kháng

 

=>U_do= 191+0,05.191.2+1,9 = 212 (V)

 – Công suất tối đa của tải :

P_{d max} = U _{do .} I _dm = 212.14,4 = 3,053 (Kw)

– Công suất của biên áp nguồn

S_ba = K_p . P _{d max} = 1,23 . 3,053 = 3,755 (KVA)

– Điên áp đính mức phía thứ cấp :

U_2dm=  (V)

Hệ số MBA: K_ba=

-Tính toán sơ bộ mạch từ

   Tiết diện trụ  của lõi thép biến áp được tính từ công thức :

 

Trong đó:

: Hệ số phụ thuộc làm mát ()

 m   : Số trụ MBA ( m= 2 )

 

=> ( cm² )

-Đường kính trụ

d =6,84 ( cm ) 

Ta chuẩn hóa đường kính trụ theo tiêu chuẩn d= 7 ( cm )

Chọn loại thép E330 các lá thép có độ dày 0,35 mm

-Tính toán dây quấn MBA

   +Tính toán điện áp của các cuộn dây

    Điện áp cuộn thứ cấp

U₂= ( V )

   +Tính dòng điện trong các cuộn dây

I₁= ( A )

I₂=  ( A )

-Tính vòng dây của mỗi cuộn

          Ta có :

                             Số Vôn/vòng = 4.44*B*Q_Fe*f*10^-4

                 B = 1.5 (T); Q_Fe=36,77(cm²); f = 50(Hz)

          Thay số :

        Số vòng dây của cuộn một :

                   Số Vôn/vòng = 4,44.1.5.36,77.50.10^-4 =1,2244

                   W₁ = ( Số Vôn/vòng)*U₁ =1,2244 .220 = 269(vòng)

                    W₂ =(Số Vôn/ vòng)*U₂ =1,2244 .236 = 289 (vòng)

-Tính toán tiết diện dây quấn

          S_Cu =

                Trong đó :

                   I : Cường đọ òng điện trong các cuộn dây

                   J : Mật độ dòng điện trong các cuôn dây

                             Chọn J = 2.75 ( A/mm² )

               Thay số :

                   S_Cu2 =  Þ D₁ = == 2,8 ( mm)

Chuẩn kich thước : S_Cu1 = a₁.b₁ = 1,81.3,53 = 6,18 ( mm² )

 

 +Tính lại mật độ dòng

      J₁= ( A/mm )

  + Tính dây quấn thứ cấp

      S₂=  ( mm² )

Ta chuẩn hóa : S₂ = 5,7 ( mm² )

  + Tính lại mật độ dòng

      J₂= ( A/mm )

-Tính kích thước mạch từ

  Do chọn lá thép dày 0,35mm

  Diện tích của sổ cần thiết :

                   Q_CS = Q_CS1 +Q_CS2

Với :

       Q_CS1  = k_lđ.W₁.S_Cu1  ; Q_CS1  = k_lđ.W₂.S_Cu2

  Trong đó :

                   Q_CS1, Q_CS2  : Phần do cuộn sơ cấp và thứ cấp chiếm chỗ

                       W₁ ,W₂      : Số vòng dây sơ cấp và thứ cấp

                        k_lđ :  Hệ số lấp đầy , chọn k_lđ = 2.5

=>Q_cs=2,5.269.6,2 +2,5 .289.5,8 = 8360 ( mm² ) = 83,6 ( cm² )

-Tính kích thước cửa sổ

   Khi đã có diện tích cửa sổ Q_CS cần chọn các kích thước cơ bản là chiều cao h và chiều rộng ccủa cửa sổ mạch từ .Tuỳ theo thiết kế mà chọn giá trị cơ bản c và h . Thông thưòng chọn theo hệ số phụ như sau :

          m = =  2.5 ; n =  = 0.5 ; l =  = 1 ¸1.5

Tính toán ta được :    a = 7,6 (cm) ; b = 11(cm) ; c = 3,8(cm) ; h = 19(cm)

Chiều rộng toàn bộ mạch từ là : C = 2.c +3.a = 2.3,8 + 3.7,6 = 30,4 (cm)

         Chiều cao toàn bộ mạch từ la : H = h + 2.a = 19 + 2.7,6 = 34,2 (cm)

 

  -Tính số vòng trên mỗi lớp

      Dây quấn được bố trí theo dọc trụ , mỗi quận dây quấn thành nhiều lớp . Mỗi lớp được quấn liên tục, các vòng dây sát nhau, Các lớp dây cách nhau bằng một bìa cách điện.

      –  Số vòng dây trên mỗi lớp:

          + Kết cấu dây  quấn sơ cấp :

               Khi dây quấn tiết chữ nhật :

 

          W_1L=   =              

       Trong đó: 

                   h :  chiều cao cửa sổ.

                   b_n :  bề rộng dây quấn kể cả cách điện.

                   h_g :  khoảng cách cách điện với gông: h_g = 5(mm)

                   k_e  : hệ số ép chặt k_e = 0.95

       Số lớp dây trong cửa sổ được tính bằng tỷ số số vòng dây W của cuộn W₁ hoặc W₂  cần tính trên số vòng dây trên một lớp.

 

                           W_1d =  =(lớp)  6 (lớp)

  Chiều cao thực tế của cuộn sơ cấp :

 – Tính chiều dài của các cuộn dây đồng

      Chọn ống quấn dây làm bằng vật liệu cách điện có bề dầy : S₀₁=0,1 (cm)

           Khoảng cách từ trụ tới cuộn sơ cấp  a₀₁= 1,0(cm)

           Đường kính trong của ống cách điện

D_t = d_fe + 2 . a₀₁ – 2 .S ₀₁ = 2,8 + 2.1 – 2.0,1 = 4,6cm)

          Đường kính trong của cuộn sơ cấp

D_t1 = D_t + 2 . S₀₁ = 4,6 + 2 . 0,1 = 4,8(cm)

          Chọn bề dày cách điện giữa các lớp dây ở cuộn sơ cấp

                                      cd₁₁ = 0,1(mm)

          Bề dày cuộn sơ cấp

Bd₁ = (a₁ + cd₁₁) . n₁₁ = (1,81+0,1).6,1 = 11,46(mm) = 1,15(cm)

          Đường kính ngoài của cuộn sơ cấp

D_n1 = D_t1 + 2 . Bd₁ = 1,15.2 + 4,8 = 7,1(cm)

          Đường kính trung bình của cuộn sơ cấp :

          D_tb1 = ( D_t1 + D_n1 ) / 2 = (7,1 + 4,8 )/2 = 5,95 (cm)

 

           Chiều dài dây cuộn sơ cấp :

l₁ = W₁ . p . D_tb   = 2,69. p. 5,95 = 5028,27 (cm) = 50,283 (m)

                   Chọn bề dày cách điện giữa cuộn sơ cấp và thứ cấp :

                                                cd₀₁ = 1(cm)

          +  Kết cấu dây quấn thứ cấp

           Chọn sơ bộ chiều cao cuộn thứ cấp

h₁ = h₂ = 19 (cm)

           Tính sơ bộ số vòng dây trên 1 lớp:

(vßng)

Tính sơ bộ số lớp dây quấn trên cuộn thứ cấp :

(líp)

Chiều cao thực tế của cuộn thứ cấp :

 (cm)

          Khoảng cách từ trụ tới cuộn thứ cấp là: a₁₂= 1,0 (cm)

          Đường kính trong của cuộn thứ  cấp :

D_t2 = D_n1 + 2 . a₁₂ = 7,1 + 2 = 9,1 (cm)

                              Þ  r_t2 = D_t2/2 =9,1/2 = 4,6 (cm)

          Chọn bề dầy cách điện giữa các lớp dây ở cuộn thứ cấp  cd₂₂ = 0,1(mm)

           Bề dầy cuộn thứ cấp :

Bd₂ = (a₂ + cd₂₂) .n₁₂ = (0,156 + 0,1) . 6 = 1,536 (cm)

           Đường kính ngoài của cuộn thứ cấp:

D_n2 = D_t2 + 2 .Bd2 = 9,1+ 2 . 1,536 = 12,172(cm)

          Đường kính trung bình của cuộn thứ cấp :

D_tb2 = ( D_t2 + D_n2 ) / 2 = (9,1 + 12,172) / 2 = 10,636(cm)

          Chiều dài dây quấn thứ cấp :

l₂ = p . w₂ . D_tb2 =  p. 298.4,6 = 4306,5(cm)

                             Þl₂  » 43,1 (m)

          Đường kính trung bình các cuộn dây:

                             D₁₂ = ( D_t1 + D_n2 ) / 2 = (4,8 + 12,172 )/2 = 8,5(cm)

                                      Þ r₁₂ = D₁₂/2 =4,25 (cm)

-Tính sụt áp trên MBA

  +Điện áp rơi trên trở

                          ∆U_r  = [R₂ + ] I_d

       Trong đó:

                  R₁, R₂: điện trở thuận của các cuộn dây

                    R₁ = r_Cu  =  0.0000172* =0,081(W)

                    R₂ = r_Cu   = 0.000072* =0.074(W)

      Với   r_Cu = 0,0000172 Wmm.

                I_d : dòng tải một chiều.

                  ∆U_r  = [R₂ + ] I_d

                           = 2,41 (V)

   +Điện áp ra trên cuộn kháng

                          ∆U_x =

        Trong đó:

 

                          m_f: số pha biến áp.

                          W₂ :  số vòng dây thứ cấp biến áp.

                          R_bk: bán kính dây thứ cấp.

                          l : chiều cao lá thép.

                          h : Chiều cao cửa sổ lõi thép       

                          cd : bề dày cách điện của các cuộn dây với nhau .

                   X_n = 8.².289²..314.10^-7

                                ₌ 50,73 ( )

 

=>∆U_x = 50,73.14,4 = 232,5 (V)

+Điện kháng MBA quy đổi về thứ cấp:

+Điện trở ngắn mạch

                          R_nm = R₂ + . R₁

                               = 0,074 + ư

                               = 0,195 ( )

+Tổng trở ngắn mạch

Z _nm =  = = 50,73 ( )

+Sụt áp trên MBA:

U_ba= == 232,5 ( )

-Tính điện áp phần trăm ngắn mạch

  + Điện áp ngắn mạch

       1,13 (V)

  + Điện áp ngắn mạch phản kháng

        = 344 (V)

  + Điện áp ngắn mạch

        U_nm== 344 (V)

  + Dòng ngắn mạch

        =4,65 (A)

 

3.5. Tính toán bộ lọc

   Vì hệ số đập mạch chỉnh lưu cầu 1 pha là K_dmv= 0,67 ; K_dms=0,5 nên hệ số san bằng:

                   1,34

    Ta có điện trở tương đương

                   = 13,26 ( )

               = 0,12 (H)

Tính kích thước lõi thép:

   – Kích thước cơ sở:

                                                 a = 2,6  

                           Chọn    a = 3 (cm)

                                                b = 1,2a = 3,6 (cm)

                                                c = 0,9a = 2,7 (cm)

                                                h= 3a = 9 (cm)

         – Tiết diện lõi thép:

                                                S_th = ab = 3.3,6=10,8 (cm²)

        – Diện tích của sổ :

                                                = h.c = 9.2,7=24,3 (cm²)

         – Độ dài trung bình đường sức:

                                                l_th =  2.(a+b+c)= 2.(3+3,6+2,7)=18,6 (cm)

         – Độ dài trung bình dây quấn:

                                                 l_dq= 2(a+b) + pc = 2(3+3,6) +p.2,7= 21,7 (cm)

         – Thể tích lõi thép:

                                                V_th = 2ab (a+h+c) = 2.3.3,6.(3+9+2,7)= 317,52

*) Tính điện trở của dây quấn ở t⁰ = 20⁰C đảm bảo độ sụt áp cho phép:

                                      ∆U = 7,5%U_đm =

                                      T_mt = 40⁰C ;       ∆T = 50⁰C

 

        Theo tính toán:

                             r₂₀ = =0,775 ( )

                             r₂₀ = 0,091(W)

*) Số vòng dây của cuộn cảm

 

                             W = 414=385,7(V)

*) Tính mật độ từ trường

                             H = =29860,5 (A/m)

*) Tính cường độ từ cảm

                             b = =0,15 (T)

*) Tính hệ số từ thẩm:

     Theo thực nghiệm ta có:

                             m = 542.      

     Trị số điện cảm nhận được

                             L_tt =                              

*) Tiết diện dây quấn

                             s  = 0,072.=1,878 (mm²)

Đường kính của dây quấn

                             d = 1,13 = 1,13=1,55 (mm)

                             Chọn dây có  d= 2(mm)

*) Xác định khe hở tối ưu:

                             l_kk = 1.6.10^-3. W .I = 1,6.10^-3.385,7.14,4=8,9(m)

     Vì trên đường đi mạch từ có hai đoạn khe hở nên miếng đệm cơ đo chiều dầy băng 1/2l_kk.

                          l_đệm = 0,5.l_kk = 4,45(mm)

*) Kích thước cuộn dây

     Chọn dây quấn dầy 0,5mm, độ cao sử dụng dây quấn.

                             h_ssd = h – 2∆C = 19-2.0,35=18,3 (cm)

     – Số vòng dây trong 1 lớp:

                             W’ = =9 (vòng)

     – Tính số lớp dây:

                          n = =43

     Vậy cần quấn 43 lớp

 

– Độ dày của cả cuộn dây

                             ∆_cd = n(d + ∆_cd)

     Trong đó: ∆_cd = 1(mm)

                             ∆_cd = 43.(0,2+1)=12,9 (cm)

     Độ dày của quận dây ∆_cd bằng một nửa kích thước cửa số c = 2,7 nên dây lọt vào trong cửa sổ.

*) Kiểm tra chênh lệch nhiệt độ:

                             P_Cu = =197,7 (W)

                             S_Cu = 2h_sd (a+b+p∆_cd) + 1,4. ∆_cd ( p∆_cd + 2a)

                             S_Cu = 2.18,3(3+3,6+p.12,9) + 1,4.12,9.( p.12,9 +6) =2565 (cm²)

     Hệ số phát nhiệt:

                                      a = 1,03. 10^-3

     Độ chênh lệch nhiệt độ:

 

                                      ∆T_tt < ∆T cho phép Þ Thoả mãn

 

3.6.Tính toán bảo vệ mạch lực

   -Tính toán cánh tản nhiệt

      Tổn thất công suất trên 1 thyristor :

        P=U.I_tb=1,9.7,2=13,68 (W)

       Diện tích bề mặt tỏa nhiệt :

        S_m=P.K_m.

        Trong đó:

                       P: tổn hao trên P

                 : độ chênh lệch của môi trường T_mt=40C

        Nhiệt độ cho phép Thyristor : T_cp=125C

        Chọn nhiệt trên cách tỏa nhiệt : T_lv=80C

        ->=T_lv – T_mt = 80C – 40C = 40C

        K_m­: hệ số toản nhiệt tối ưu và bức xạ

        K_m= 8 [/m².C] , S_m=43,7 (m²). Ta chọn cánh tản nhiệt có 12 cánh

        Kích thước : a.b= 10.10= 100

        ->Tổng diện tích : S= 12.2.10.10 = 2400 (cm²)

-Tính bảo vệ dòng

   Thực tế thì trong van đã có hệ thống bảo vệ nhưng theo yêu cầu của đề bài nên ta tính như sau:

     Ta chọn Atomat có:

          I_dm= 1,1. I_dm =1,1.14,4 = 18,85 (A)

          U_dm= 220(V)

    Có 2 tiếp điểm chính có thể đóng cắt bằng tay hoặc nam châm điện

    Chỉnh định dòng ngắn mạch

       I_nm= 2,5I_d=2,5.14,4 = 36 (A)

    Dòng quá tải: I_qt=1,5 I_d=1,5.14,4 = 2,6 (A)

    Chọn cầu dao có dòng định mức: I_cd=1,1.I_d=I_dm=15,84 (A)    

dùng dây tác dụng nhanh để bảo vệ thyristor ngắn mạch đầu ra của bộ chỉnh lưu

Nhóm 1CC: dòng định mức nhóm 1 CC

     I_1cc=1,1.I_d= 1,1.14,4=15,84 (A)

Nhóm 2CC: I_2cc=1,1.I_tb=1,1.7,2 = 7,92 (A)

Nhóm 3CC: I_3cc= 1,1.I_d= 1,1.14,4 = 15,84 (A)

• Ta chọn cầu chì nhóm 1CC và 2CC là 16 (A) còn 3CC là 8 (A)

-Bảo vệ quá điện áp cho van

 Bảo vệ quá điện áp do quá trình đóng cắt thyristor được thực hiện bằng cách mắc R-C song song với thyristor. Khi có sự chuyển mạch các điện tích tụ các lớp bán dẫn phóng ra ngoài tạo ra dòng điện ngược trong khoảng thời gian ngắn, sự biến thiên nhanh chonhs của dòng điện ngược gây ra sức điện động cảm ứng rất lớn trong các điện cảm làm cho quá điện áp giữa anốt và katot của thyristor. Khi có R_C mắc song song với thyristor tạo ra mạch vòng phóng điện tích trong quá trình chuyển mạch của Thyristor không quá áp.

-Hệ số biên áp của van

K=U_cp/b.U_tt

Trong đó:  

                 U_cp: điện áp max cho phép đặt lên van

                 U_tt­:: điện áp thực tế đặt lên thyristor

                 K: hệ số

                 b: hệ số giự trữ điện áp ( b=1)

=>K ==0,89

Tra bảng và đồ thị ta có:

C_min=0,77

R_min=0,8

R_max=1,7

Xác định R_C

 

 

-Kiểm tra tốc độ tăng thuận qua van d_u/d_t=U_­max.R_f/2 với R_f là điện trở tải. Nếu giá trị này vượt quá giá trị cho phép của van thì lại tính lại từ đầu

   -Tính công suât điện trở

              Theo thực nghiệm được tính gần đúng:

                                      P_R = f_y. C. U²_ymax

 

 

 

 

 

CHƯƠNG 4

THIẾT KẾ MẠCH ĐIỀU KHIỂN

 

          Sau khi thiết kế và tính toán mạch lực ta nhận thấy cần có một hệ thống đúng để điều khiển mạch lực nói trên. Mạch điều khiển này phải đáp ứng được nhu cầu cầnthực hiện của mạch điều khiển.

          Có hai hệ điều khiển cơ bản là hệ đồng bộ và hệ không đồng bộ

             – Hệ đồng bộ: Trong hệ này góc điều khiển mở, van a luôn được xác định xuất phát từ một thời điểm cố định của điện áp mạch lực. Vì vậy trong mạch điều khiển phải có một khâu thực hiện nhiệm vụ này gọi là khâu đồng bộ để đảm bảo mạch điều khiển hoạt động theo nhịp của điện áp lực.

             – Hệ không đồng bộ: Trong hệ này a không xác định theo điện áp lực mà được tính dựa vào trạng thái của tải chỉnh lưu và góc điều khiển của lần phát xung mở van ngay trước đó. Do đó mạch điều khiển loại này không cần khâu điều khiển đồng bộ. Tuy nhiên để bộ chỉnh lưu hoạt động bình thường bắt buộc phải thực hiện điều khiển theo mạch vòng kín.

          Hiện nay đại đa số các mạch chỉnh lưu điều khiển thực hiện theo sơ đồ đồng bộ vì khâu đồng bộ có ưu điểm hoạt động ổn định và dễ thực hiện.

4.1.Cấu trúc mạch điều khiển

4.1.1. Cấu trúc điều khiển ngang

1. Sơ đồ

                 1                           2                              3                       4                                                                                                                                                                                    

                                                       5

          Trong đó:    1 – Khâu đồng bộ

                             2 – Khâu dịch pha

                             3 – Khâu tạo xung

                             4 – Khâu khuyếch đại xung

                             5 – Khâu tạo U_đk

  Nguyên tắc điều khiển ngang.

          Khâu đồng bộ thường tạo ra điện áp hình sin có góc lệch pha cố định so với điện áp lực. Khâu dịch pha có nhiệm vụ thay đổi góc pha của điện áp theo tác động của điện áp điều khiển. Xung điều khiển được tạo ra ở khâu tạo xung (TX) vào thời điểm khi điện áp dịch pha U_DF qua điểm O. Xung này nhờ khâu khuyếch đại xung KĐX được tăng đủ công suất gửi tới cực điều khiển của van. Như vậy góc a hay thời điểm phát xung mở van thay đổi được nhờ sự tác động của U_đk làm điện áp U_DF di chuyển theo chiều ngang của trục thời gian.

4.1.2 .Cấu trúc điều khiển dọc

1. Sơ đồ cấu trúc

                 1                           2                              3                       4                                                                                                                                                                                    

                                                       5

 

          Trong đó:    1 – Khâu đồng bộ

                             2 – Khâu tạo U_tựa

                             3 – Khâu tạo xung và so sánh

                             4 – Khâu khuyếch đại xung

                             5 – Khâu tạo U_đk  

1. Nguyên tắc điều khiển

          U_đóng khâu đồng bộ thường tạo ra điện áp hình sin có góc lệch pha cố định so với điện áp lực. Khâu tạo U_T tạo ra điện áp tựa có dạng cố định theo chu kỳ do nhịp đồng bộ của U_ĐB . Khâu so sánh xác định điểm cân bằng của hai điện áp U_T và U_ĐK để phát động khâu tạo xung TX. Như vậy trong nguyên tắc này thời điểm phát xung mở van hay góc điều khiển thay đổi do sự thay đổi trị số của U_ĐK . Theo đồ thị đó là sự di chuyển dọc trục biên độ.

4.1.3. Chức năng điều khiển

          – Phát xung điều khiển đến các van lực theo đúng pha và góc điều khiển a cần thiết.

          – Đảm bảo phạm vi điều chỉnh góc a_max + a_min tương ứng với điện áp ra của tải mạch lực.

          – Cho phép bộ chỉnh lưu làm việc bình thường với các chế độ khác nhau do tải yêu cầu như chế độ khởi động, chế độ nghịch lưu, chế độ dòng điện liên tục.

          – Có độ đối xứng xung điều khiển tốt, không vượt quá 1⁰ ¸ 3⁰ điện tức là góc điều khiển với mọi van không được lệch quá giá trị cho phép.

          – Đảm bảo mạch hoạt động ổn định và tin cậy khi lưới điện xoay chiều giao động cả về giá trị điện áp và tần số.

          – Có khả năng chống nhiễu công nghiệp tốt.

          – Độ tác động của mạch điều khiển nhanh, dưới 1ms.

          – Thực hiện các yêu cầu về bảo vệ bộ chỉnh lưu từ há điều khiển nếu cần nên ngắt xung điều khiển khi sự cố, thông báo các hiện tượng không bình thường của lưới điện và bản thân bộ chỉnh lưu.

          – Đảm bảo xung điều khiển phát tới các van lực để mở chắc chắn van, phải thoả mãn yêu cầu:

             + Đủ công suất

             + Có sườn xung đối xứng để mở van chính xác vao thời điểm quy định, thường tốc độ tăng áp điều khiển phải đạt 10V/ms tốc độ tăng điều khiển.

             + Độ rộng xung điều khiển đủ cho dòng qua van kịp vượt trị số dòng điện duy trì I_dt của nó để khi ngắt van vẫn giữ được tràng thái dẫn.

             + Có dạng phù hợp với sơ đồ chỉnh lưu và tính chất tải.

4.1.4.Nguyên lý hoạt động

           Tín  hiệu xoay chiều sau khi đi qua biến áp nguồn được chỉnh lưu bởi 2 Điốt  Đ₁ và Đ₂. Điện sau chỉnh lưu so sánh với điện áp chuẩn U₀ để tạo tín hiệu đồng bộ trùng với thời điểm diện áp lưới đi qua điểm 0 . Khi tín hiệu đồng bộ âm tụ C được nạp và ngược lai khi tín hiệu đồng bộ dương tụ C phóng . Như vậy ở đầu ra của IC sẽ có tín hiệu răng cưa .Sau đó tín hiệu răng cưa được so sánh với tín hiệu điều khiển (Lấy từ khâu phản hồi tốc độ ) bằng khuếch đại thuật toán .

           Bộ OA7 là một đa hài đợi dao động tạo xung chùm có tần số cao với mục đích giảm kích thứơc của máy biến áp xung .Tín hiệu cao tần trộn với tín hiệu sau khi so sánh rồi tiếp tục được trộn với tín hiệu phân phối nhằm tao ra tín hiêu cho từng Thyristo riêng biệt .Những tín hiệu này đựoc khuếch đại và thông qua biến áp xung đưa trực tiếp lên cực điều khiển của Thyristo .

           Do yêu cầu của đề bài là dùng sơ đồ cầu 3 pha nên cần thiết kế 3 kênh tương tự nhau cho các pha A , B , C . 

 

4.2 Sơ đồ mạch điều khiển

 

                   

 

 

 

 

Hình 4.1 Sơ đồ mạch điều khiển

 

4.2.1.Dạng ổn áp điều khiển

 

                             Hình 4.2 Giản đồ mạch điều khiển

4.3.Tính toán mạch điều khiển

 4.3.1. Tính toán khâu đồng pha.

1. Nguyên lý hoạt động

Hình 4.3 sơ đồ khâu đồng pha

1. Giản đồ điện áp

                                                Hình 4.4 Giản đồ điện áp

                 Điện áp xoay chiều 220v được đưa qua mạch chỉnh lưu một pha hai nửa chu kỳ.           

                 Nửa chu kỳ đầu U₂ >0 và U₂^‘ Þ Đ₁ dẫn.

                 Nửa chu ký sau U₂ <0 và U₂‘ >0 Þ Đ₂ dẫn. Ta được điệnn áp U_I như hình vẽ.                      U được đưa vào cực thuận của OP₁. Điều chỉnh Rx₁ để được điện áp U₀ đưa vào cửa đảo.

                          Nếu U_I <U₀ thì U_II < 0 và bằng -(E – 2)v

                          Nếu U_I  > U₀ thì U_II > 0 và bằng (E – 2)v

                          Điện áp ra U_II là dạng xung chữ nhật

                 Điện áp xoay chiều 220v được đưa qua mạch chỉnh lưu một pha hai nửa chu kỳ.           

                 Nửa chu kỳ đầu U₂ >0 và U₂^‘ Þ Đ₁ dẫn.

                 Nửa chu ký sau U₂ <0 và U₂‘ >0 Þ Đ₂ dẫn. Ta được điệnn áp U_I như hình vẽ.                      U được đưa vào cực thuận của OP₁. Điều chỉnh Rx₁ để được điện áp U₀ đưa vào cửa đảo.

                          Nếu U_I <U₀ thì U_II < 0 và bằng -(E – 2)v

                          Nếu U_I  > U₀ thì U_II > 0 và bằng (E – 2)v

                          Điện áp ra U_II là dạng xung chữ nhật

1. c) Tính toán

       – Chọn ₁=3^o -> U_ref=12sin₁=12. .sin3^o= 0,84 (V)

        Ta có I==

                      ó =

                       =>12R₃ = 11,16R₃ +11,16R₄

                       =>0,84R₃ = 11,16R₄

                     =>R₃ = 13,2 R₄

-Tính R₁:  Chọn R_3­=13 K -> R₄=1 K

               Chọn I = 10mA ; U=E= 12V

               ->R₁= U/I=12/10.10^-3 = 1,2 K

               Chọn R₂=5 K

Chọn D₁ và D₂ là loại D-1001 với I= 1 (A); U_ngmax= 200 (V); khuếch đai thuật toán  A741 8 chân

 

Chân 1 : chân bù

Chân 2 : chân vào không đảo

Chân 3 : chân vào đảo

Chân 4 : chân nguồn nuôI (-)

Chân 5 : chân bù

Chân 6 : chân ra

Chân 7 : chân nguồn nuôi (+)

Chân 8 : chân bù

Các thông số của nhà sản xuất của  A741 là:

U_ngmax = 322 (V)

U_nf =  15 V

U_df = 30V

K₀ = 5.10⁶

P₁ = 100 W

J = 55^o125^oC

I_ra =  25 mA

E_n =  15 V

Z_ra = 60

Z_vào = 300 K

d_u/d_t = 0,5 V

4.3.2. Khâu tạo điện áp răng cưa

1. a) Sơ đồ và nguyên lý hoạt động

 

Hình 4.5 Sơ đồ khâu răng cưa

 

                             Hình 4.6 giản đồ răng cưa

           * Khi U_II < 0 thì D₃ dẫn, áp ở cửa đảo của OA₂ âm U_– < 0

           nên U_III = k₀ ( U₊– U_–) > 0 Þ điện áp ra ở cửa ra của OA là bão hoà dương.

           Chọn R₃ << R_x2 để bỏ qua i_R trong giai đoạn này . Dòng qua tụ là dòng i_Rvì dòng vào cửa âm của OA không đáng kể

           Điện áp ra bằng điện áp tụ C và bằng:

                     U_III = U_C =

           Như vậy điện áp trên tụ C tăng trưởngtuyến tính khi điện áp này đạt tụ rò ngưỡng D_z thì thông và giữ ở điện áp này (Nếu không có D_z thì điện áp tăng U_bh )

           * Khi U_II > 0 thì D₃ khoá Þ i_R  = 0 lúc này dòng đi qua tụ C là dòng đi qua R_x2 , dòng điện này ngược chiều với dòng đi qua tụ C khi U_II < 0 nghĩa là nó phóng điện.

                     U_III  = U_C = U_OA12  –

1. b) Tính toán

        Ta có: T= = = 200 ms

        Do đó nửa chu kỳ đầu tạo điện áp răng cưa sao cho :

        T_rc =  = 10 ms =t_n + t_f 

        t_n + t_f = 180^o

        Trong đó :  t_n: thời gian tụ nạp

                         t_f: thời gian tụ phóng

         t_n= 174^o -> T_rc =  = 9.46 (ms)

         t_f=6^o -> T_rc =  = 0,33 (ms)

-Khi C₁ nạp tức dòng đi qua R₅, khi đó U_r5>U_db.

• U_c=.t_n

Vì U_c  U_db = 12 V; chọn C  = 0,5 F

• 12 = .9,64.10^-3
• R₅ = .10^-3 = 19,34.10^-3 ()

      Chọn R₅ = 20 K

-Khi C₂ phóng tức thời thì U_db>U_r5

• U_c(t)=U_db – =U_db – .0,33.10^-3

Trong thời gian tụ phóng thì tụ U_c phải phóng bằng giá trị ổn áp nên:

           12 =. 0,33.10^-3

           R₆= 0,66.10^-3 ()

• R₆= 1 K

 

 4.3. 3. Khâu so sánh.

 a)Sơ đồ và nguyên lý hoạt động

                   

         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hình 4.7 sơ đồ khâu so sánh

 

                             Hình 4.8 Giản đồ khâu so sánh

Điện áp răng cưa U₃ được đưa vào cửa đảo của OA3, còn điện áp điều khiển U_đk được đưa vào cửa không đảo. Khi đó điện áp ra là:

U₄ = K₀(U_đk – U₃).

Do đó khi U_đk > U₃ thì điện áp ra là dương bão hoà, còn khi U_đk < U₃ thì điện áp ra U₄ là dương bão hoà.

Điôt D₅ để lọc phần âm của điện áp U₄, do đó U₅ chỉ lấy phần điện áp dương

1. b) Tính toán

         Vì dòng vào khuếch đại thuật toán rất nhỏ nên ta chọn                            R₇= R₈= R₉= R₁₀=R₁₅=10

Chọn khuếch đại thuật toán  A741

4.3.4 . Khâu phát xung chùm

1. a) Sơ đồ và nguyên lý hoạt động

 

Hình 4.10 Sơ đồ khâu phát xung chùm

Hình 4.11 Giản đồ khâu phát xung chùm

           Tại thời điểm mà điện áp trên tụ U_C2 = 0 thì U_r = 0 vì U_r  == u_n= u_C = 0

           Ta tiến hành nạp cho tụ C₂ một điện áp U_C2 < 0 . Khi đó U_P – U_N =U_P – U_C > 0 Þ U_r =U_rmax , khi đó thì tụ điện C dược nạo điện theo chiều ngược lại so với chiều mà ta nạp cho C₂ lúc ban đầu .Tụ C₂  được nạp tới giá trị :

                     U_C2 = U_P =  Khi U_r= 0 thì U_p = 0 .Do đó C₂ phóng điện qua R₁₀ về âm nguồn của OA4 và điện áp ra của OA4 ở mức âm bão hoà . Quá trình nạy lặp lại làm đầu ra của OA4 có xung điện áp dạng chữ nhật với tần số tuỳ thuộc vào giá trị của R₁₀ và C_{2 .}

1. b) Tính toán

         Chu kỳ của xung chùm được xác định theo công thức

            T= 2.R₁.R₂.C₂.l_n.

          Chọn R₁₂= R₁₃=10 K

          => T= 2.R₁₁ .C₂. 0,69 = 1,4 R₁₁.C₂

          Chọn f= 10 Khz

                   C₂= 0,1 F

Vì khi phóng và nạp cho tụ C₂ thì sòng đều chạy qua R₁₁ nên thời gian phóng: T₂=T₁= .T

Vậy biểu thức chu kỳ là : T= T₁+T₂= 1,4.R₁₁.C₂

Có T=1/f = 1/10.10^-3 = 10^-4

=> R₁₁=R₁₄= T.10^-4 /1,4.0,1.10^-6 = 714 ()

 

4.3.5 . Khâu khuếch đại xung và biến áp xung

a)Sơ đồ và nguyên lý hoạt động

 

                             Hình 4.13 sơ đồ khâu biến áp và khuyêchs đại xung

           Nguyên lý làm việc :

  – Khi có xung vào các bóng T₁ mở , đưa xung tới biến áp xung rồi tạo xung mở Thyristo .

     + Vì biến áp xung có tính chất vi phân nên phải có điện trở R₂ để tiêu tám năng lượng tích luỹ của các cuộn dây trong giai đoạn T₁ , T₂ khoá .Nếu không biên độ của các xung sẽ giảm đi đáng kể do điểm làm việc của lõi biến áp đẩy lên phía bão hoà .

    + Do R₂ mắc nối tiếp với cuộn sơ cấp của máy biến áp xung nên làm giảm điện áp đặt lên biến áp xung , để giữ điện áp ban đầu trên máy biến áp bằng nguồn E_cs ta thêm tụ C vào  D₁ có tác dụng ngăn mạch biến áp xung khi T₁ khoá

            D₂ nhằm chống quá áp gây hỏng bóng .

1. b) Tính toán

      -Biến áp xung có nhiệm vụ tách ly mạch lực và mạch điều khiển

Phối hợp trở kháng giữa tầng khuếch đại xung và cực điều khiển van lực.

Dễ thay đổi cực tính của xung ra.

Tạo biên độ xung theo yêu cầu

Chọn van thyritor loại : T46N600COC

Với U_g= 2,5 V

       I_g= 150 (mA)

Biến áp xung chọn loại có tỷ số biến: m=U₁/U₂=1,2

Điện áp thứ cấp biến áp xung : U₂=U_g=2,5 (V)

Điện áp sơ cấp : U₁=m.U₂= 3 (V)

    I₁=I_g/1,2=150/1,2= 125 (mA)

 Có tỉ lệ biến áp xung là: 1,2

Chọn vật liệu rất từ là Ferit, lõi sắt có dạng hình chữ U làm việc trên 1 phần của đặc tính của đặc tính từ hóa.

=0,7 (T); =50A/m

Thể tích lõi Fe :

Trong đó:    T_x: độ xung  : t_x=350s

U_x: mức sụt áp cho phép : U_x=0,2

U₂: điện áp sơ cấp biến áp xung

I_2­: dòng sơ cấp biến áp xung I₂=I_g

K_ba=2

=1,8.10^—6 (m³)

Chọn S=1 cm²

          h= 2 cm

=>S=d²/4 => ==1,1 (cm²)

Số vòng cuộn sơ cấp biến áp xung

W₁===7,5 vòng

Số vòng cuộn sơ cấp biến áp xung

W₂==6,25 vòng

Tiết diện và đường kính của cuộn dây sơ cấp biến áp xung

Chọn mật độ dòng điện :J₁=J₂=J₃=J=2(A/mm²)

S₁===0,0625 (mm²)

d_{1==0,26 (mm)}

Tiết diện và đường kính của cuộn thứ biến áp xung

S₂==0,075 (mm²)

d₂==0,3 (mm)

-Tính R₃:

  R₃===76

-> chọn bóng T là 2N2369A

Ta có thông sô của nhà sản xuât bang 2N2369A là:

I_c=0,2 (A)

U_c=15 (V)

=50

f_t= 500 MHz

-Tính chọn R₁,R₂

Vì R₁,R₂ là điện trở hạn chế dòng vào cực T

Ta có:<R₁=R₂<

          75<R₁<

          75<R₁< 80

Chọn R₁=R₂=78

Ta chọn D₁,D₂,D₃,D_z là loại điốt: B3-320

4.3.6 Khâu tách xung

a.Sơ đồ:

 

Hình 4.14 Sơ đồ khâu tách xung

b.giản đồ:

 

 

                                     Hình 4.15 Giản đồ khâu tách xung

1. Nguyên lý hoạt động:

  – ở mỗi chu kỳ thì mạch khuếch đại thuật toán chỉ cho một pha đi qua.vì vậy tạo ra sụ tách xung.

1. Tính toán:

  – vì dòng điện qua mạch khuếch đại thuật toán là rất nhỏ nên ta chọn R16 = 10k ,chọn mạch khuếch đại thuật toán là  A741. Chọn R17 = 10 k.

4.3.7 Khâu tạo nguồn nuôi

1. sơ đồ:

                                     Hình 4.16 Sơ đồ tạo nguồn nuôi

Dòng điện đầu ra: I_Ra = 0 ¸1(A)

           Tụ điện C₄, C₅ lọc các thành phần bậc cao

           Chọn C₄ = C₅ = C₆ = C₇ = 470(mF), U = 24(V)

Ta cần tạo ra nguồn điện áp  để cấp cho máy biến áp xung và nuôi IC, các bộ điều chỉnh dòng điện, tốc độ và điện áp đặt tốc độ.

 

           Ta chọn mạch chỉnh lưu cầu dùng điôt, điện áp thứ cấp máy biến áp nguồn nuôi:

                                     U₂ = . Chọn U₂ = 30(V)

           Để ổn định điện áp ra của nguồn nuôi, ta dùng hai vi mạch ổn áp 7815 và 7915 là vi mạch ổn áp cho ta điện áp -15(V).

           Các thông số của vi mạch:

                     Điện áp đầu vào:  U_V = 24 ¸ 30V

                     Điện áp đầu ra:  U_R = 15V với IC7815

                                              U_R = -15V với IC7915

4.3.8 Khâu phản hồi tốc độ:

    Khi thiết kế hệ điều chỉnh tự động truyền động điện cần phải đảm bảo hệ thực hiện được các yêu cầu đươc đặt ra đó la yêu cầu công nghệ các chỉ tiêu chất lượng và các yêu cầu về kinh tế.

Độ ổn định và độ chính xác điều chỉnh là hai chỉ tiêu kỹ thuật quan trọng bậc nhất của hệ thống tự động. Độ chính xác được đánh giá trên cơ sở phân tích các sai lệch điều chỉnh , các sai lệch này phụ thuộc rất nhiều yếu tố.Sự biến thiên của các tín hiệu đặt gây ra các sai lệch không thể tránh được trong quá trình quá độ và cũng có thể sai lệch trong quá trình xác lập. Trên cơ sở phân tích các sai lệch điều chỉnh ta có thể chọn được các bộ điều chỉnh ta có thể chọn được các bộ điều chỉnh ,các mạch bù thích hợp để nâng cao độ chính xác của hệ thống.

  Để đạt được nhưng chỉ tiêu về công nghệ trong điều chỉnh tự động điều chỉnh hệ thống truyền động động cơ 1 chiều ta sử dụng mạch vòng diều chỉnh , tổng hợp mạch vòng tốc độ.

  Hệ thống điều chỉnh tốc độ là hệ thống mà đại lượng được điều chỉnh là tốc độ góc của động cơ điện, các hệ này thường được sủ dụng trong thực tế kỹ thuật.Hệ điều chỉnh tốc độ được hình thành từ hệ thống điều chỉnh dòng điện.

 

---

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

[sociallocker id=”19555″] Tải Xuống Tại Đây [/sociallocker]

---