Tiểu luận Quy luật giá trị và sự vận dụng quy luật giá trị tại Việt Nam

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay đề cương bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là đề cương nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Đề cương liên quan:Những nội dung cơ bản của phép biện chứng duy vật và ý nghĩa phương pháp luận của nó

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/03/Ti%E1%BB%83u-lu%E1%BA%ADn-Quy-lu%E1%BA%ADt-gi%C3%A1-tr%E1%BB%8B-v%C3%A0-s%E1%BB%B1-v%E1%BA%ADn-d%E1%BB%A5ng-quy-lu%E1%BA%ADt-gi%C3%A1-tr%E1%BB%8B-t%E1%BA%A1i-Vi%E1%BB%87t-Nam.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay đề cương bản PDF tại đây: Tiểu luận Quy luật giá trị và sự vận dụng quy luật giá trị tại Việt Nam

Đề án KTCT

LỜI MỞ ĐẦU

Một xã hội có những chính sách về phát triển kinh tế ngày một toàn diện và hiệu quả hơn sao cho đòi sống tinh thần và vật chất của con người trong xã hôị dó ngáy một ổn dịnh phong phú ,nhưng để có được một xã hội như vậy không phảI tự nhiên mà có .Thực tế đã chứng minh rằng việc phát triển kinh tế là một việc vô cùng khó khăn ,đó là cuộc chạy đua sôi động giữa các nước trên thế giới nhằm đạt được một vị trí cao hơn trên truường quốc tế .Muốn thực hiện điều đó thì nhất quyết trong chính sách phát triển kinh tế của mỗi quốc gia đòi hoỉ phảI được dựa trên một nền tảng cơ sở lý thuyết vững chắc về các quy luật kinh tế ,đặc biệt là quy luật giá trị .Vì sao lạu nói quy luật giá trị là quy luật quan trọng nhất ? và đối với nứơc ta hiện nay nền kinh tế thị trướng liệu có chịu ảnh hưởng của quy luật này ? Nếu trả lời được câu hỏi trên hay nói cách khác là nghiên cứu quy luật giá trị thì ta nhận định đươc thực trạng của nền kinh tế Việt Nam hiện nay từ đó có được những lý luận chung về những tồn tại .những tiến bộ .cũng như hướng phát triển. Mặt khác tác dụng của quy luật giá trị tuỳ thuộc vào trình độ phát triển của lực lượng sản suất mức độ hoàn thiện của quan hệ sản xuất XHCN và vào khả năng nhận thức vận dụng và tổ chức các hoạt động kinh tế thực tiễn của nhà nước. Hơn nữa tác dụng của quy luật giá trị là tác dụng khách quan ,khả năng con người nhận thức và vận dụng quy luật sẽ quy định tính chất tiêu cực hay tích cực mà việc vận dụng nó sẽ mang lại cho xã hội,vì vậy nghiên cứu để có thể áp dụng quy luật giá trị một cách khoa học hiệu quả tận dụng một cách tối ưu nhất những ưu điểm của nó khi tham gia vào nền kinh tế đất nước chính là mục đích của em khi chọn đề tài này – với vai trò là một thành viên tương lai của nền kinh tế việt nam.

Đề án KTCT

Về mặt lý thuyết , quy luật giá trị được phát biểu như sau : “sản xuất trao đổi hàng hoá phải dựa trên cơ sở lượng giá trị hàng hoá hay thời gian lao động cần thiết “. Trên thực tế thì quy luật giá trị mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng do mang các tính chất sau :

• Điều tiết và lưu thông hàng hoá: trong sản xuất quy luật giá trị điều tiết việc phân phối tư liệu sản xuất và sức lao động giưa các ngành sản xuất thông qua sự biến động của giá cả hàng hoá

• Kích thích lực lượng sản xuất phát triển :người sản xuất muốn đứng vững phải liên tục đổi mới kỹ thụât vì kỹ thuật tiên tiến thì giá trị cá biệt của hàng hoá sẽ thấp hơn giá trị xã hội của hàng hoá như vậy người sản xuất mới có lãi nhất
• Thực hiện sự bình tuyển tự nhiên :sự tác động của quy luật giá trị bên

cạnh những tích cực kể trên còn dẫn đến sự phân hoá giàu nghèo giữa những người sản xuất hàng hoá nhất là những người sản xuất nhỏ

Vì nền kinh tế Việt Nam cung được xây dựng trên cơ sở của quy luật giá trị nên tất yếu các khía cạnh của nền kinh tế cũng mang dáng dấp của những đạc điểm trên và dù được thể hiện trực tiếp hay gián tiếp nó cũng nói lên được một phần nào đó thực trạng của quá trình vận dụng ,thấy được những ưu khuyết điểm để từ đó có những phương pháp khắc phục ,nhằm đạt được nhưng hiệu quả tốt hơn trong quá trình phát triển

“Quy luật giá trị và sự vận dụng quy luật giá trị ở Việt Nam”

Trên đây là tất cả những vấn đề mà em sẽ tập trung nghiên cứu trong bài viết của mình, những nội dung đó sẽ được đề cập trong hai chương bao gồm :

+Chương I: lý luận chung về quy luật giá trị

+Chương II: thực tế vấn đề đó ở Việt Nam

Đề án KTCT

Cuối cùng em xin cám ơn thầy giáo đã ra đề tài và đã hướng dẫn cho em nghiên cứu đề tàI này một cách khoa học và nghiêm túc. Tuy nhiên đây là một đề tài hết sức bao quát và tổng hợp nhiều kiến thức vì vậy bà viết của em không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế .Em rất mong có được sự chỉ bảo và giúp đỡ của thầy cô .Em xin chân thành cám ơn .

3

Đề án KTCT

CHƯƠNG I:

1.1      TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN VỀ QUY LUẬT NGIÁ TRỊ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG NỀN KTTT

Thực tế lịch sử đã chứng minh , bất kỳ mợt sự vật hiện tượng nào ,từ vi mô đến vĩ mô ,tất cả khi tồn tại trong tự nhiên đều tuân theo nhưng quy luật nhất định .Những quy luật này chi phối tới cả quá trình hình thành và phát triển của mỗi sự vật hiện tượng

Và tất nhiên nền kinh tế thế giới nói chung và nền kinh tế Việt Nam nói riêng cũng không nằm ngoài quy luật đó.Theo thời gian ,nền kinh tế không ngừng biến đổi nóliên tục phân chia và hình thành thêm nhiều thành phần tế mới có những định hướng khác ,có những đặc đIểm và quy định riêng biệt đối với các thành viên tham gia trong nền kinh tế đó

.Chúng giống nhau là nhìn bề ngoài tưởng như sản xuất và trao đổi hàng hoá là việc riêng của mỗi thành viên họ độc lập và hình như không chịu sự chi phối nào .Trên thực tế ,mọi người sản xuất và trao đổi hàng hoá đều chịu sự chi phối của quy luật giá trị .Đúng như Mac đã “ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hoá thì ở đó có quy luật giá trị” (1) hay nói cách khác nó chính là quy luật thống soái của nền kinh tế thị trường.Các quy luật khác chịu sự chi phối của quy luật này và một phần cũng biểu hiện những yêu cầu của nó:

Nền kinh tế hiện nay là nền kinh tế thị trường có tín hiệu nhạy bén nhất là giá cả mà giá cả lại chịu sư chi phối của quy luật giá trị vì thế nói quy luật giá trị có ảnh hưởng sâu sắc tới nền kinh tế là hoàn toàn phù hợp mang tính tất yếu.

Hơn thế nữa việc vận dụng các phương pháp và chuẩn mực dựa trên cơ sở quy luật giá trị trong việc tính toán hao phí lao động xã hội cần thiết ta

Đề án KTCT

có thể định hướng được các kế hoạch kinh tế quốc dân .Nhờ đó mà ta có thể phân tích và có được những bước đi cụ thể cho nền kinh tế trong các thời kỳ tiếp theo

(1):Tư bản quyển III STH 1978 Tr.309

Bản thân quy luật giá trị biểu hiện sự ngang bằng giữa các tiêu chuẩn được dùng làm cơ sở để xây dựng quan hệ giữa những người sản xuất hàng hoá nó nói lên tính chất ngang giá cúa việc trao đổi giữa họ với nhau

Từ những điểm trên cho thấy việc chi phối các mặt của nền kinh tế thị trường bởi quy luật giá trị là vấn đề cơ bản tất yếu ,đã được thực tế kiểm nghiệm chứng minh và khẳng đinhl.!

1.2      CÁC QUAN ĐIỂM VỀ QUY LUẬT GIÁ TRỊ

Quy luật giá trị là quy luật của kinh tế của sản xuất hàng hoá , ở đâu có sản xuất hàng hoá thì ở đó tồn tại quy luật này , dù là xã hội tư bản hay xã hội xã hội chủ nghĩa .Nó sẽthể hiện những đặc điểm khác nhau tuy thuộc vào điều kiện và hoàn cảnh kinh tế chính trị của xã hội mà nó tồn tại .

Trong nền sản xuất hàng hoá dựa trên chế độ tư hưu về tư liệu sản xuất , những ngưới sản xuất tách rời nhau mặc dầu được liên kết với nhau do sự phân công lao động xã hội – có sự đối kháng về lợi ích giữa họ với nhau , cũng như giữa họ với toàn xã hội ,trong đIũu kiện đó ,trao đổi những lượng lao động bằng nhau là phương thức duy nhất để thực hiện lợi ích kinh tế của người sản xuất . Còn trong nền sản xuất hàng hoá xã hội chủ nghĩa , chế độ công hữuvề tư liệu sản xuất và tính chất lao đôngj xã hội trực tiếp sinh ra từ chế độ sở huữu đó ,đã tạo sự nhất trí về lợi ích giữa mọi thành viên trong xã hội ,nhất trí về lợi ích cá nhân và tập thể những

5

Đề án KTCT

người sản xuất ngay từ đầu đa ý thức rõ việc tiêu phí lao động riêng của mình với tư cách là mọt bộ phận của toàn bộ lao động xã hội .Quy luật giá trị dưới chủ nghĩa xã hội yêu cầu việc sản suất và trao đổi hàng hoá phải tiến hành trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết ,nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa các lợi ích : lợi ích xã hội ,lợi ích tập thể ,lợi ích cá nhân

Sự thống nhất giữa các lợi ích này đã mang lại cho quy luật giá trị một nội dung đinh tính mới khacs với quy luật giá trị trước nó: đó là sự kết hợp các lợi ích trong lượng giá trị Theo yêu cầu cũa quy luật này việc xác định đúng đắn thời gian lao động xã hội cần thiết có tầm quan trọng đặc biệt. Trong các xã hội dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu lao đọng sản xuất , thời gian lao động xã hội cần thiết được hình thành một cách tự phát thông qua một con đường vòng xã hội trong trao đổi hàng hoá . Còn chủ nghĩa xã hội có thể kế hoạch hoá việc hình thành thời gian lao đọng xã hội cần thiết nó đưọc nhận thức và xác lập từ trong quá trình sản xuất , nó được tính toán đầy đủ mối quan hệ giữa giá trị sử dụng và giá trị giữa các lợi ích kinh tế cuả cá nhân người lao động ,của xí nghiệp ,và của xã hội phù hợp với đIũu kiện kinh tế của xã hội trong từng thơ kỳ:

“ Trong chủ nghĩa xã hội , dưới sự thống trị của chế độ công hữu xã hội chủ nghĩa tư liệu sản xuất , quy luật giá trị biểu hiện của quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa giưa người và người ,hoạt động trong hệ thống quy luật của chủ nghĩa xã hội ,trong mối liên hệ lẫn nhau giữa các quy luật đó và được sử dụng để quản lý có kế hoạch nền sản xuất “ (2)

Quy luật giá trị là trừu tượng, Nó thể hiện sự vận động của giá cả mà giá cả hàng hoá là biểu hiện bằng tiền của giá trị từ đó làm cho làm cho giá cả hàng hoá lên suống xung quanh giá trị của nó .Mac quan niệm đó là “ vẻ đẹp của quy luật giá trị “ (3)

6

Đề án KTCT

Quy luật giá trị, với tư cách là quy luật cơ bản của sản xuất hàng hoá, đã tạo ra cho người mua và người bán những động lực cực kỳ quan trọng . Trên thị trường, người mua bao giờ cũng muốn tối đa hoá lợi ích sử dụng . Vì vậy người mua luôn luôn muốn ép giá thị trường với mức thấp nhất. Ngược lại, người bán bao giờ cũng muốn tối đa hoá lợi nhuận và do đó muốn bán với giá cao Để tồn tại và phát triển, những người bán một mặt phảI phấn đấu giảm chi phí ( đặc biệt là ở giai đoạn trước khi đưa hàng hoá ra thị trường ) để chi phí cá biệt nhỏ hơn hoặc bàng chi phí xã hội trung bình . Họ cố gắng dùng mọi thủ đoạn và biện pháp nhằm bán được hàng với giá cao nhất nhằm tối đa hoá lợi nhuận .Như vậy quy luật giá trị tác động tới người bán theo hướng thúc đẩy họ nâng cao giá thị trường lên và “ giá cả là hình thức biểu hiện bằng tiền của giá trị . Gía trị là quy luật của giá cả . Gía cả cũng là phương thức vận động của quy luật giá trị có nghĩa là quy luật giá trị thông qua sự biến động của giá cả để tác động đến nền kinh tế, do vậy giá cả là cơ chế chủ yếu để vận dụng quy luật giá trị “(4)

Những quan đIểm trên đều cho thấytầm quan trọng của quy luật gia trị và tất cả đều xuất phát từ học thuyết của Mac xit :cơ chế thị trường là cơ chế tự vận động của hệ thống quy luật trước hết là quy luật giá trị đó là sự khác nhau giữahọc thuyết kinh tế mac với kinh tế hoạ hiện đại .Kinh tế học phương tây quá đề cao quy luật cung cầu họ

• (3) Bài viết “những đặc trưng chủ yếu của cơ chế thị trường TB CN “của PTS Nguyễn Văn Ký – “một số lý luận về KTCT và thực tế kinh tếViệtNam“Tr29Họcviện chính trị quốc gia 1995(4) “Vai trò quản lý nhà nước về giá trong nền KTTTnước ta “ Tr9 của PGS.PTS. Trần Hởu Thự_ NXB chính trị quốc gia 1994

7

Đề án KTCT

coi quy luật cung cầu là quy luật tạo thế cân bằng sản xuất , chi phối quyết định giá còn A.Smith lại quá đề cao tính tự do ,trật tự tự nhiên không thấy quy luật giá trị là trung tâm của cơ chế thị trường ngược lại Mac quan niệm quy luật cung cầu không quyết định về giá trị và giá cả hàng hoá được .Mac chứng minh rằng ngay cả khi cung cầu cân bằng nhau giá vẫn biến động.

Mặt khác cũng theo Mac quy luật giá trị là quy luật của kinh tế hàng hoá nên quy luật giả trị vẫn tồn tại trong chủ nghĩa xã hội vì ở đó vẫn tồn tại kinh tế hàng hoá . Xét theo góc độ đó quy luật giá trị là một quy luật chung tồn tại trong nhiều phương thức .Vì là quy luật trung, quy luật giá trị dưới chủ nghĩa xã hội cũng sẽ có những nội dung chung giống với các quy luật giá trị trong trong các phương thức sản xuất trước nó . Đồng thời phép biện chứng về cái riêng là cái toàn thể ,cái chung là cái bộ phận

• cái chung nằm trong cái riêng lại cho phép khẳng định rằng quy luật giá trị dưới chủ nghĩa xã hôị lại là một toàn thể vừa chứa đựng những nội dung chung giống nhau của các quy luật trước nó vừa chứa đựng cả những nội dung riêng phản ánh bản chất của quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa. Như vậy rõ ràng quy luật giá trị tồn tại trong chủ nghĩa xã hội Không phải là sự tái hiện nguyên vẹn của quy luật giá trị trước đó mà là một quy luật khác , quy luật giá trị của kinh tế hàng hoá xã hội chủ nghĩa ,quy luật của chủ nghĩa xã hội – giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản. Trên cơ sở những quan điểm đó áp dụng với nền kinh tế Việt Nam hiện nay Đảng và nhà nước ta khẳng định :

Nền kinh tế nước ta hiện nay là nền kinh tế thị trường vì vậy tồn tại quy luật gía trị là tất yếu và chỉ có học thuyết Mac xit mới đặt đúng địa vị quy luật giá trị trong cơ chế thị trường (chủ nghĩa Mac vạch rõ thực chất cơ

8

Đề án KTCT

chế thị trường là cơ chế phân phối tư bản phân phối lợi nhuận để tìm kiếm lợi nhuận tối đa cho giai cấp tư bản)

Nước ta tiến lên chủ nghĩa xã hội trong điều kiện hệ thống kinh tế xã hội chủ nghĩa thế giới lớn mạnh sự phân công quốc tế xã hội chủ nghia là điều kiện kinh tế quan trọng để phát triển kinh tế môĩ nứơc , chúng ta cần thiết và có đầy đủ khả năng tham gia vào sự phân công quốc tế đó . Yêu cầu của sự tham gia này là phát huy thế mạnh của mỗi nước, bổ xung vào sự phát triển toàn diện của tất cả các nước .

Với nền kinh tế sản xuất nhỏ là chủ yếu,khi tham gia vào sự phân công quốc tế này những mâu thuẫn của sản xuất hàng hoá gay gắt thêm .Trong điều kiện hàng hoá có hạn chúng ta phải phân phối sao cho hợp lý nhu cầu hàng hoá tiêu dùng trong nước với nhu cầu hàng hoá xuất khẩu theo sự phân công quốc tế để đạt được cânđối tối ưu

đó là một đòi hỏi khó khăn . Mặt khác sự giao lưu tăng tiến do phân công quốc tế mà có , tạo ra những nhu cầu ngày càng đổi mới và đa dạng , vượt quá khả năng đáp ứng được của nền sản xuất trong nước về mặt giá trị phát sinh mâu thuân giá cả hàng hoá trong nước với hàng hoá các nước thành viên .Vấn đề cần giải quyết để phát triển sản xuất hàng hoá nước ta nhằm đáp ứng quan hệ phân công hợp tác quốc tế này là phải quy hoạch lại ,sản xuất kế hoạch hoá chặt chẽ, tập trung vào nhưng trọng đIểm để tạo nguồn hàng tham gia vào sự phân công và giảI quyết nhu cầu trong nước . Sự hợp tác về mặt kế hoạch do vậy có tầm quan trọng đặc biệt trong sự phát triển kinh tế hàng hoá ỏ nước ta:

”Phát huy tác dụng của quy luật giá trị trong kinh tế xã hội chủ nghĩa, hạn chế tác động của các quy luật giá trị trong kinh tế không xã hội chủ nghĩa là yêu cầu của chính sách giá cả và quản lý thị trường ở nước ta trong thời kỳ quá độ “ (5)

9

Đề án KTCT

Đảng ta cũng chỉ rõ : trong thời kỳ tiến lên xã hộ chủ nghĩa do tồn tại ba loại quan hệ sản xuất hàng hoá nên quy luật giá trị tồn tại trong cả ba loại hình sản xuất đó , tuy nhiên cách thức biểu hiện lại khác nhau ,trong sản xuất hàng hoá giản đơn quy luật giá trị có yêu cầu là bảo đảm lợi ích cá nhân người lao đọng riêng biệt ,trong sản xuất hàng hoá tư bản chủ nghĩa quy luật giá trị có yêu cầu mang lại giá trị thặng dư càng nhiều càng tốt cho nhà tư bản . Trong sản xuất hàng hoá xã hội chủ nghĩa quy luật giá trị bảo đảm sự thống nhất hài hoà giữa các loựi ích xã hội , lợi ích tập thể và lợi ích người lao động làm chủ ã hội . Gắn liền với cuộc đấu tranh giữa ba loại hình sản xuất hàng hoá có cuộc đấu tranh giữa các quy luật giá trị

. Đó là cuộc đấu tranh về giá cả trên thị trường đã làm nảy sinh hai khuynh hướng phát triển :ổn định và rối loạn , có kế hoạch và vô chính phủ , xã hội chủ nghĩa và tư bảnchủ nghĩa.

Vấn đề đặt ra cho nước ta hiện nay là phải vận dụng quy luật giá trị trong kinh tế xã hội chủ nghiã , hạn chế và hướng dẫn quy luật giá trị trong hai thành phần kinh tế phi xã hội chủ nghĩa

Đảng ta nêu rõ : “ trong giai đoạn hiện nay ở nước ta kinh tế xã hội chủ nghĩa không chỉ chịu tác động của quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa mà còn chịu tác động của các

• (6) BàI “vai trò quản lý của nhà nước về giá trong nền KTTT ở nước ta “Tr57 của PGS.PTS. TrầnHậu Thư NXBchính trị quốc gia 1994

quy luật giá trị trong các thành phần kinh tế không xã hội chủ nghĩa thể hiện ở việc một số xí nghiệp chạy theo giá cả thị trường không tổ chức , bán sản phẩm của mình với giá cao hơn giá quy định để thu về chênh lệch giá ,cho lợi ích riêng của xí nghiệp”(6)

10

Đề án KTCT

Điều đó cho thấy Đảng và nhà nước đã đánh giá được toàn bộ tầm quan trọng của quy luật giá trị trong nền kinh tế của nước ta hiện nay

2.3 KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC VỀ VIỆC VẬN DỤNG QUY LUẬT GIÁ TRỊ .

• ó thể nói Liên Xô là nước đi đầu trong hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa về vấn đề công nghiệp hoá hiện đại hoá phát triển nền kinh tế và cũng là quốc gia đầu tiên hiểu rõ và áp dụngquy luật giá trị vào nền sản xuất , tuy không tránh khỏi những sai sót nhưng cũng đã để lại nhiều dấu ấn trong nền kinh tế nước Nga nói riêng và nền kinh tế thế giới nói chung Sau cách mạng tháng mười Nga thành công ,chính quyền xô viết đã tranh thủ giải quyết những vấn đề cụ thể ,cấp bách, củng cố chính quyền của giai cấp vô sản ,đặt nền móng cho việc xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa.Để làm được điều đó nhất thiết phải tìm ra con đường đổi mới quy cách của nền kinh tế Nga lúc bấy giờ, và Đảng Cộng Sản đã chỉ ra :hướng đi đúng đắn và cấn thiết lúc này là phát triển một nền kinh tế hàng hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa như thế cũng có nghĩa là phát triển một nền kinh tế tuân thủ theo những quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa mà dẫn đầu là quy luật giá trị

Trong thời kỳ chiến tranh việc bao cấp quy định giá đã đóng góp một vị trí quan trọng trong việc chiến thắng và xây dựng một nền kinh tế tự lực tự cường và phát triển của Liên Xô.Để đảm bảo sự thống nhất giữa lợi ích của cả xã hội ,của mỗi tập thể và của từng cá nhân Liên Xô đã tiến hành xây dựng một nền kinh tế dựa trên nền tảng của mô hình hợp tác hoá : mọi người cùng làm việc và cùng hưởng thụ thành quả đạt được, nói cách khác tư liệu sản xuất được nắm giữ chung bởi mọi thành viên tham gia vào quá trình sản xuấtvà giá cả là do nhà nước quyết định ền kinh tế nước Nga lúc này trở thành nền kinh tế cạnh tranh hoàn hảo , sự

11

Đề án KTCT

phát triển chủ yếu dựa vào sự nỗ lực chủ quan của nhân dân Liên Xô trong quá trình công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa .Và kết quả là : “cho đến năm 1940 giá trị tổng sản lượng công nghiệp của Liên Xô đã gấp 7,7 lần so với năm 1923 ,nhịp độ tăng hàng năm là14% . Đến lúc đó lịch sử thế giới chưa biết đến nhịp độ phát triển nào như vậy . Trong cơ cấu công nông nghiệp, sản lượng công nghiệp đã chiếm 77,4% , sản lượng công nghiệp Liên Xô chiếm 10% sản lượng công nghiệp thế giới “(8)

• BàI “kinh tế Liên Xô “trong sách “Lịch sử kinh tế quốc dân “ Tr117 NXB giáo dục _Hà Nội 2001

Sau khi phát xít Đức tấn công Liên Xô toàn bộ nền kinh tế chuyển sang phục vụ chiến tranh , trong thời gian này tuy công nông nghiệp có phần giảm sút nhưng vẫn đảm bảo cho nước Nga hoàn thành cuộc chiến bảo vệ tổ quốc và sau bốn năm chiến tranh nền kinh tế Liên Xô bị tàn phá rất nặng nề , nhà nước cộng sản và nhân dân Nga quyết định khôi phục và ổn định lại nền kinh tế. Đặc biệt chú trọng đến vấn đề giá cả và tiền tệ là những khía cạnh quan trọng của quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa ( quy luật giá trị ) để khắc phục việc đồng rúp đang mất giá và giá cả hàng hoá biến động sau chiến tranh năm 1947 cải cách tền tệ được thực hiện (1 rúp mới ăn 10 rúp cũ ) do đó sức mua của đống rúp được nâng lên và bình ổn được thị trường giá cả.” Sau bao nhiêu nỗ lực tính đến năm 1955 thu nhập quốc đân tăng gấp 17 lần so với năm 1913 , tiền lương thực tế tăng lên 4 lần , đời sống của nhân dân được cải thiện rõ rệt “(9).

Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu , Liên xô cũng phạm phải những sai lầm đáng tiếc ,do các nhà lãnh đạo không nhanh nhạy nắm bắt thời cuộc

12

Đề án KTCT

dẫn đến hiểu sai và áp dụng sai những nội dung của quy luật giá trị và kéo theo kết quả cuối cùng là sự sụp đổ của cường quốc thứ hai trên thế giới .

Sau khi thị trường Liên Xô cũ và các nước Đông Âu tan rã ,Việt Nam đã chuyển hướng buôn bán sang các nước Châu á , để có được mối quan hệ lâu dài và bền chặt thì cả hai phía phải hiểu rõ về nhau ,chính vì vậy trong phạm vi bài viết ngày hôm nay em xin được đề cập đến quá trình phát triển của một số nước châu á , đặc biệt là 3 nước : Nam Triều Tiên ,Nhật Bản , Singgapo ba “con rồng châu á”, để từ đó thấy được những thành công của họ đã đạt được như thế nào , liệu những kinh nghiệm của họ có phù hợp với tình hình kinh tế xã hội Việt Nam hay không ?

• (9) BàI “kinh tế Liên Xô “trong sách “Lịch sử kinh tế quốc dân “Tr119 NXB giáo dục –Hà Nội 2001

Trước hết chúng ta đề cập đến đất nước Nam Triều Tiên :

Đặc điểm nổi bật của đất nước này là “ phá vỡ nền kinh tế tự nhiên và mở rộng quan hệ hàng tiền tư bản chủ nghĩa “(10) trên cơ sở vận dụng quy luật giá trị theo định hướng tư bản chủ nghĩa tạo nên một nền kinh tế hàng hóa dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất .

Cho đến khi Đại chiến thế giới II kết thúc Nam Trỉều Tiên vẫn còn là thuộc địa của Nhật Bản và nền kinh tế bị phá huỷ nặng nề trong chiến tranh đến mức khó có thể gượng dậy được . Nhưng nền tảng cơ bản của nền kinh tế thị trường là khu vực kinh tế tư nhân và những quan hệ hàng hoá tiền tệ trong khu vực sản xuất đã xuất hiện trước đó , khi thực dân Nhật Bản xâm chiếm thuộc địa vùng này .

• Nam Triều Tiên : “cho đến thế kỷ 19 , 84% nền kinh tế Triều Tiên vẫn còn nằm ở khu vực nông nghiệp và lâm nghiệp lạc hậu và quan hệ sản

13

Đề án KTCT

xuất chủ đạo ở nông thôn là chủ nghĩa phong kiến trong đó dân cư chủ yếu là hai thành phần một bên là địa chủ cùng với các gia đình quý tộc trong vương triều với bên kia là tá điền . Phương thức bóc lột chủ yếu là phát canh thu tô .khái niệm tiền công còn xa lạ với các triều đại Triều Tiên cho đến khi Nhật áp đặt ách thống trị của họ vào năm 1910. ”(11)

Chính sách thực dân hoá của Nhật Bản đã đặt dấu chấm hết cho triều đại phong kiến YI vốn suy tàn từ nhiều năm trước đó . Cùng với việc đưa kháI niệm đất đai là hànghoá Nhật còn đem đến cho người Triều Tiên biết đến kháI niệm tiền lương

(10)(11) bài “Các nền kinh tế công nghiệp mới Châu á”của PGS.TSNguyễn Phú Trọng trên tạp chí Cọng Sản số 15 (8/2001) trang 4 Và giá cả của hàng hoá sức lao động. Chính sách thuộc địa của Nhật Bản trên thực tế đã thúc đẩy những quan hệ hàng hoá tiền vốn tồn tại yếu ớt và còn ở mức độ hạn hẹp trong nền kinh tế Triều Tiên . Nói cách khác nước này đã tiếp thu những lý thuyết về vai trò chức năng của nền kinh tế thị trường được khởi sướng từ A.Smith cũng như những bổ xung thêm từ các nhà kinh tế lỗi lạc phương tây như Ricacdo và Keynes . Họ đề cao sự quan trọngcủa cung cầu nhưng đồng thời cũng chú trọng đến tác dụng đIều tiết nền kinh tế hàng hoá của quy luật giá trị và ở đây là lấy sự bù đắp ngang giá làm chuẩn mực trong trao đổi , vì rằng sự trao đổi những lượng lao động bằng nhau là lợi ích cơ bản của chế độ sản xuất hàng hoá dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất ở nước này . Chính vì vậy:

14

Đề án KTCT

Kinh tế tư nhân ở Triều Tiên chiếm một tỷ trọng lớn , mặt khác các nhà doanh nghiệp tư nhân này rất nhạy cảm với những biến động của thị trường và nhaỵ cảm nhận rõ vai trò đIều tiết của quy luật giá trị đối với quá trình sản xuất trong doanh nghiệp của họ đó là trao đổi những lượng lao động bằng nhau là phương thức duy nhất để thực hiện lợi ích kinh tế của người sản xuất , đIều đó đã góp phần thúc đẩy nền kinh tế của Nam Triều Tiên tăng trưởng không ngừng : “ cho đến năm 1982 khu vực kinh tế tư nhân chiếm 96% tổng sản phẩm trong nước của Nam Triều Tiên , gần 96% giá trị sản lượng công nghiệp chế biến do khu vực kinh tế tư nhân đảm nhiệm “(12) . Thế nhưng bên cạnh những thành quả đạt được nền kinh tế của Nam Triều Tiên cũng vẫn còn những mặt tồn tại đó là sự gia tăng của những bất đồng xã hội hố sâu ngăn cách giữa giàu và nghèo ngày càng tăng tỷ lệ thất nghiệp cao , ô nhiễm môi trường . Tồn tại những hậu quả đó là do nước này đã áp dụng quy luật giá trị theo định hướng tư bản chủ nghĩa : không kết hợp lợi ích tư nhân với lợi ích tập thể và lợi ích xã hội

Nền kinh tế thứ hai cần nghiên cứu là nền kinh tế của đất nước Nhật Bản

. Có thể nói nèn kinh tế Nhật Bản là kết quả của những bước nhảy thần kỳ : phục hưng Minh Trị bắt đầu vào năm 1896 chuyển từ chính phủ Tokugaoa sang một chế độ hiện đại hoá với với một mục tiêu chính sách rõ ràng . Rút kinh nghiệm 250 năm khép kín và tự cô lập mình khiến nền kinh tế trì trệ lạc hậu đời sống thấp và bị các nước khác tiên tiến hơn đe doạ , chính phủ Minh Trị thấy không có cách nào khác hơn để phát Trion đất nước ngoàI viêc.mở cửa chọn lọc với thế giới bên ngoài , xây dựng một đất nước ,một nền kinh tế một xã hội theo mô hình của một xã hội dân chủ , một nền kinh tế thị trường , điều này tất nhiên phải kéo theo

15

Đề án KTCT

viẹc nền kinh tế Nhật phải hoạt đọng hướng theo những quy luật của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa .Sau chiến tranh thế giới thứ hai , từ kinh nghiệm cay đắng mà Nhật Bản phải gánh chịu trong chiến tranh do họ không thống nhất được mục tiêu quốc gia vào nhưng năm 1930và 1940.Nhật Bản đã đề ra nguyên tắc từ bỏ vĩnh viễn việc đuổi kịp các quốc gia khác .Do xác định được một mục tiêu quóc gia thống nhất ,Nhật Bản đã có thể huy động và hướng được nguồn lực vật chất và tinh thần của đất nước vào viềc thực hiện mục tiêu đó.

(12)”các nền kinh tế công nghiệp mới châu á “ của PGS.TSNguyễn Phú Trọng trên tạp chí cộng sản số 15(8/2001)Tr6

Thêm vào đó Nhật Bản đã phát triển một cơ sở hạ tầng toàn quốc như một cơ sở cho sụ tăng trưởng kinh tế .Điều này gồm việc xây dựng các hệ thống giao thông vận tải -đường sắt ,bưu điện và diện báo trong suốt thời kỳ Minh Trị ,và cả việc tập trung vào các nguồn tài nguyên con người ,tức là duy trì mộthệ thống giáo dục mạnh .Năn 1869, chínhphủ đã quyết định xây dựng đường sắt ,và chỉ 3 năm sau năm1872 ,tuyến đường sắt đầu tiên giưa Tôkyo và Yokohama đã đưa vào sử dụng .Những năm đó , tổng chiều dài đường sắt đã tăng khá nhanh, đường biểu cũng được hiện đại hoá bằng cách nhập khẩu các tàu chạy bằng hơI nước từ phương Tây .Mạng lưới thônh tin liên lạc cũng được hiện đại hoá bằng cách áp dựng các dịch vụ bưu đIện và địên báo. Từ giữa những năm 1880 ,mặc dù các xí nghiệp nhà nước đã được tư nhân hoá ,nhà nước không còn can thiểptực tiếp vào nền kinh tế ,song việc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ phát Trion kinh tế xã hội vẫn là trọng điểm hoạt động của chính phủ .

16

Đề án KTCT

Ngoài cơ sở hạ tầng ,Nhật Bản còn liên tục tập trung phát Triển hệ thống giáo dục nhằm nâng cao dân trí và tạo ra một ddọi ngũ công nhân làm nghề phục vụ cho phát Triển kinh tế .Sau Phục hưng Minh Trị ,nhà trường đã được ưu tiên mở khắp cả nước . Hệ thống giáo dục bắt buộc tới đầu thế kỷ 20 được kéo dài tời 6 năm và chiến tranh là 9 năm .Sách báo nước ngoài cần để truyền bá về chế độ mới rộng rãi ,nhiều học sinh được cử đi nước ngoài học tập bằng tiền nhà nước .Nhờ những nỗ lực đó ,hiện nay Nhật Bản được xắp xếp vào nước có học vấn hàng đầu thế giới .

Gắn liền với các yếu tố trên mộtlĩnh vực quan trọng khác mà bất kỳ một quốc gia nào muốn phát Triển không thể bỏqua được đó là lĩnh vực công nghiệp. Chiến lược công nghiệp của nhật Bản bao gồm hai giai đoạn : một ,chính sách thay thế nhập khẩu hạn chế để bảo vệ các ngành công nghiệp còn non trẻ (chảng hạn ,ô tô và điện tử )thông qua những hảngào nhập khẩu ,sau đó phát triểnthành một chiến lược tập trung vào viêc xâu dụng những thị trường xuất khẩu hay chiến lược tăng trưởng kinh tế do xuất khẩu dẫn dắt .Đó chính là thực tế sau chiến tranh ở Nhật Bản .Nó làm cho nền kinh tế Nhật Bản phát Triển không ngừng và đạt được những thành tựu to lớn “trong khoảng hơn 20 năm sau chiến tranh (1952-1973) ,nền kinh tế nhật Bản phát Triển với nhịp độ rất nhanh chóng .Nhiều nhà kinh tế thế giới coi đây là giai đoại phát Triển”thần kì “của nền kinh tế Nhập Bản .”Từ một nước bị chiến tranh bị tàn phá nghiêm trọng ,Nhật Bản đã trở thành cường quốc kinh tế thứ hai trong thế giới tư bản (sau Mĩ).Từ năm 1950 đến 1960,tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước trung bình hàng năm của Nhật Bản là 8.5%,trong khi tốc độ tăng của Anh là 2.4% ,Mĩ:2.9%,Pháp:4.6% ;từ 1960-1969,Nhật Bản :10.8%,Anh:2.7%,Mĩ:4.8%,CHLB Đức :5.2So với năm 1950đến 1973

17

Đề án KTCT

giá trịtổng sản phaarm trong nước tăng hơn 20 lần ,từ 20tỉ đô la lên 402tỉ đo la , vượt Anh,Pháp ,CHLBĐức.

Tốc độ phát Triển công nghiệp trung bình hàng năm thời kì 1950-1960:15.9%;1960-1969:13.5%/Giá trị tổng sản lượng công nghiệp tăng từ 4.1tỉ đô la năm 1960lên 56.4tỉ đô la năm 1960.Đúng 100năm sau cảI cách Minh Trị (1868-1968),Nhật Bản đã dẫn đàu các nước tư bản về tàu biển ,xe máy ,máy khau ,máy ảnh ,vô tuyến truyền hình ;đứng thứ hai về sản lượng thép, ô tô ,xi măng ,sản phẩm hoá chát ,hàng dệt …”(13)

• BàI “nền kinh tế NHật Bản “tr71 sách Lịch sử kinh tế quốc dân NXBgiáo dục-1999

18

Đề án KTCT

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VIỆC ÁP DỤNG QUY LUẬT GIÁ TRỊ VÀO NỀN KINH TẾ Ở VIỆT NAM

Mác từng khảng định ở đâu có kinh tế sản xuất hàng hoá thì ở đó có quy luật giá tị hiện nay nền kinh tế nước ta đang trong giai đoạn hình thành và phát Trion cở chế thị trường cho nên việc vận dụng quy luật giá trị là một quan đIểm tất yếu không tránh khởi .Nền kinh tế Việt Nam đã trai qua nhiều giai đoạn khác nhau ,quy luật giá trị lai được phát hiện và áp dụng theo nhiều cách khau rất phong phú và đa dạngphù họp đặc đIún của từng thời kỳ .Với cơ chế kế hoạch tập trung quan liêu bao cấp mà đạc trưng là nhà nước tiếp

đIều khiển nền kinh tế bằng hệ thống các chỉ tiêu pháp lệnh : chỉ tiêu về sản lượng ,về thu nhập ,về nộp ngân sách và tiêu thụ ,về vốn và lãI suất tín dụng ngân hàng … giá cả do nhà nước quy định thực chất cũng là một chỉ tiêu pháp lệnh mà giá cả lại là biểu hiện của quy luật giá trị. Chính vì vậy có thể nói trong thời kỳ này quy luật giá trị được áp dụng một cách cứng nhắc ,áp đặt này vào nền kinh tế thông qua việc định giá theo những chỉ tiêu có sẵn mà không để ý đến thực trạng của nền kinh tế Việt Nam .Cho đến những năm 1964, ở miền Bắc ,hệ thống giá chỉ đạo của Nhà nước đã được hìnhthành trếco sở lấy giá thóc sản xuất trong nước làm căn cứ xác định giá chuẩn và tỷlệ trao đổi hiện vật .Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 10 (khoáIII ) năm 1964 ,về công tác thương nghiệp và giá cả đã đánh giá : Hai hệ thống giá thu mua nốngản và giá bán lể hàng tiêu dùng đã được xây dụng tương đối hoàn chinhr và cơ bản họplý ,tỷ giá giữa hàng nông sản và hàng công nghiệp nói chung thể hiện được mối quan hệ lớn của nền kinh tế quốc dân.

19

Đề án KTCT

Hệ thống giá này về cơ bản được thực hiện cho đến năm 1980 ,trong khi đIều kiện sản xuất ,lưu thông ,thị trường trong nước và quan hệ kinh tế đối ngoại đã có những thay đổi lớn .Hệ thóng giá chỉ đạo của nhà nước ngày càng thấp xa so với giá thị trường tự do .Việc duy trì giá mua nông sản thấp ,giá bán hàng công nghiệp cũng thấpnguyên nhân chủ yếu do kìm hãm sự phát Trion sản xuất nông nghiẹep ,sản xuất công nghiệp ,lầm rối loạn phân phố lưu thông gây khó khăn cho ngân sách Nhà nước

.Việc duy trì hệ thống giá này chủ yếu là do chúng ta có được sự viện trợ to lớn của Liên Xô, Trung Quốcvà các nước Đông Âu trước đây.

Có thể khái quát quá trinh diễn biến giá cả cho đên đầu năm 1991 như sau :Hầu hết hàng hoá và dịch vụ lưu thông trong xã hội đều theo chỉ đạo của Nhà nước ( ví dụ giá gạo 0.4đ/kg ,bán theo định lượng ). Suốt thời kỳ Nhà nước chỉ đạo giá cho đến trước cải cách giá năm1981 trên thị trường có hai hệ thống giá :giá chỉ đạo của Nhà nước áp dụng trên thị trường có tổ chức và giá thị trường tự do biến động theo quan hệ cung cầu .Đặc điểm của giá chỉ đạo là không chú ý đến quan hệ cung cầu và gần như bất biến.

Cả giá chỉ đạo của Nhà nước và giá thị trườngtự do đều không có quan hệ với giá thị trường thế giới .Tỷ giá ở khu vực áp dụng Từ NĂM 1958-1980 vẫn là 5.644đ/rúp (tỷ giá kết toán nội bộ) .Đây chính là cơ sở quan trọng để an định toàn bộ giá nội địa mà thực chất là sự bao cấp qua giá tư liệu sản xuất.

Các quan điểm cơ bản để chỉ đạo chính sách giá cả trong thời kỳ này:

1)Hệ thông giá trong nền kinh tế phải được chỉ đạo tập trung ,do Nhà nước quy định và đưa vào cuộc sống như những chỉ tiêu pháp lệnh của kế hoạch Nhà nước.

20

Đề án KTCT

2)Giá cả phải được an định và Nhà nước chủ trương phấn đấu tạo đIều kiện đẻ hạ giá .

3)Quan hệ cung cầu chỉ có ảnh hưởng đến giá cả những hàng hoá không thiết yếu và không có vị trí quan trọng trong nền kinh tế .

4)Giá cả được xây dựng trên cơ sở lấ giá thị trường trong nước làm căn cứ ,tách rời hệ thống giá quốc tế theo chử chương xây dụng hệ thống giá độc lập ,tự chủ.

Thực tiễn phát Trion kinh tế qua mấy thập kỷ qua cho ta thấy,khi đánh giá chính sách giá cả cần phải xem trọng hai yếu tố :

Một là mô hình cơ chế kinh tế và quản ký kinh tế kiểu cũ với những đặc trưng cơ bản của no liên quan mật thiết đến các chính sách, đến sự hình thành giá cả trong hơn hai thập kỷ .

Hai là thực tiễn vận hành chính sách giá cả ,nhất là trong thời kỳ 1964-1975.

Yừu tố thứ nhất đã quyết định tính kế hoạch caođộ ,tính tập trung ,pháp lệnh của chính sách giá cả.Yếu tố thứ hai có tác động nổi bật yêu cầu ổn định lâu dà i hệ thốnggiá.

Song ,điều đáng chú ý là từ những năm 1975 ,sau ngày miền Nam được giải phóng ,cùng với quá trình thống nhất đất nước về chính trị và quân sự ,việc thống nhất về thể chế kinh tế cũng được xúc tiến và được khảng định trong Nghị quyết Đại hội Đảng lầnIV tháng 12năm 1976 .Quá trình thống nhất về thể chế kinh tế trong cả nước ,trên thực tế là sự dập khuôn gần như toàn bộ thể chế kinh tế đã tồn tại trước đó ở miềnBắc .Để thực hiện được thể chế kinh tế thống nhất đó ,đòi hởi phảI tiến hành ở miền Nam các cuộc cảI tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh với quy mô rộng khắp nhằm quốc hữu hoá các cơ sở công thương nghiệp tư nhân

21

Đề án KTCT

,xoá bỏ tư thương tổ chức lại thị trường theo hướng quốc doanh ,hợp tác xã và tổ hợp ,tiến hành hợp tác xá nông nghiệp với mức độ khác nhau .

Như vậy ,lịch sử phát Triển kinh tế nước ta một lần nữa lại lặp lại thời kỳ trì trệ ,bảo thủ .Sự thống nhất đất nước ,đáng lẽ phảI mở ra một thời kỳ mới ,phát huy cao độ các động lục nền kinh tế hàng hoá và làm cho chúng trở thành đòn bảy mạnh mễ thúc đảy nền kinh tế đI lên .Song thực tế đã không diễn ra như vậy .Trong thời kỳ 1976-1980,khi chiến tranh đã chấm dứt ,cả nước chuyển sang nhiệm vụ xây dựng kinh tế làm

trọng tâm thì cơ chế giá “thời chiến” không còn lý do tồn tại .

Trước đây ,chúng ta đã mắc sai lầm khi cường điệu tínhhợp lý của hệ thống giá mua ,giá bán lẻ và giá tư kiệu sản xuất nhập khẩu vơI tỷ giá kết toán nội bộ 5.644đòng /rúp mậu dịch ,được định ra ngay sau khi kháng chiến chống Pháp thắng lợi .

Trong giai đoạn này ,cùng với việc thống nhất thể chế kinh tế ,nhiều vấn đề mới nảy sinh .

Đất nước thống nhất đã tạo ra niềm phấn khởi lạc quan cả về chính xã hội và kinh tế .Tuy nhiên ,những khó khăn mới cũng xuất hiện .Trước hết là sự thiếu hụt nguồn tàI trợ ,sự bùng nổ về tiêu dùng ,về công ăn việc làm đã bị dồn nén qua nhiều năm chiến tranh .

Cuộc cảI tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh ở các tỉnh phía Nam trên thực tế khong thu được k ết quả mong muốn .Một bộ phận của khu vực kinh tế này đã được quốc doanh hoá và tập thể hoá ,nhưng hiệu quả rất thấp .Một bộ phận khác tiếp tục tồn tại và phát Triển thông qua thị trường tự do ,trong đó một bộ phận đã chuyển thành kinh tế ngầm .Thị trường tiếp tục bị phân hoá mậnh ,hàng hoá ngày càng khan hiếm ,chủ nghĩa vị bản ,cục bộ phát Triển mạnh cùng với cơ chế cấp phát vật tư

22

Đề án KTCT

,tiền vốn theo chỉ tiêu kế hoạch đã kính thich các địa phương hình thành hàng loạt tổ chức kinh tế quốc doanh ,hoạt dộng bất chấp hiệu quả kinh tế ,nhằm bòn rút ,giành giật vốn liếng từ trung ương để kinh doanh ,mua đi bán lại ăn giá chênh lệch giá ,stăng thêm nguồn thu cho ngân sách địa phương .Để bảo vệ lợi ích cục bộ ,chính quyền địa phương đã sử dụng các biện pháp hành chính nhằm “ngăn sông ,cấm chợ “ ,chia cắt thị trường theo địa giới hành chính ,làm cho hàng hoá ,tiền tệ bị ách tắc nghiêm trọng .”Theo số liệu thống kê thời kỳ này ,mức tăng trưởng bình quân của công nghiệp nói chung chỉ đạt 0.6%năm .Nền kinh tế bước vào giai đoạn suy thoái nghiêm trọng ,lợi tức đầu tư giảm sút .Tổng giá trị đầu tư tăng bình quân 5.7%năm ,riêng đầu tư cho công nghiệp tăng 14%, nông nghiệp –0.9%, lâm nghiệp –11.8%; trong đó tổng sảm phẩn xã hội chỉ tăng bình quân –1.4% .tổng hàng háo bán lẻ giảm 3.5%năm ,xuất khẩu không đáng kể .Cơ cấu đầu tư vẫn thực hiện theo nguyên tắc cũ là yêu tiên phát Triển công nghiệp nặng ,mà chủ yếu là công nghiệp hướng nội .Tỷ trọng vốn đầu tư cho công nghiệp nặng chiếm 42-48%;nông nghiệp –19-20% ;công nghiệp nhẹ và công nghiệp chế biến chỉ chiếm 10-11%” (14) .Cơ cấu đầu tư như vậy không tận dụng được tiềm lực tài nguyên và nguồn nhân lực phong phu của đất nước ,và cũng như kỹ thuật tiên tiến của thế giới ,do đó càng đầu tư thì hiệu quả càng giảm sút ,tình trạng thiếu vốn ,thiếu hàng hoa ,thiếu công ăn việc làm ngày càng gay gắt .

Cùng với việc các tổ chức kinh tế quốc doanh địa phương mọc lên nhanh chóng ,bộ máy hành chinh kinh tế từ trung ương đến tỉnh ,huyện ,xã đã phình lên ,tạo ra tình trạng thừa người thiếu việc làm nghiêm trọng .Trong kinh tế quốc doanh và trong bộ máy Nhà nước hình thành hệ

23

Đề án KTCT

thống quan liêu mà cho đến ngày nay vẫn còn là gánh nặng đối với toàn bộ nền kinh tế .

Việc duy trì chính sách tàI chính ,tín dụng ,chính sách giá cả và tiền lương theo kiểu cấp phát ,giao nộp hiện vật bình quân của nền kinh tế thời chiến gây ra tác hại nghiêm trọng đối với nền kinh tế .Đồng thời cũng xuất hiện mức chênh lệch ngày càng lớn giữa mặt bằng giá doNhà nước quy định và mặt bằng giá thị trương tự do ,trong đó giá thị trương tự do cao gấp 7-8lần giá do Nhà nước quy định.

Trên thực tế ,sự đánh giá quá cao tiềm năng kinh tế của miền Nam sau ngày giảI phóng ,vận dụng một cách duy ý chi cơ chế kinh tế cũ trên phạm vi cả nước và những sai lầm trong chính sách đầu tư ,trong cảI tạo kinh tế tư nhân đã làm đảo làm đảo lộn kế hoạch phát Triển năm năm 1976-1980 .: “ chỉ tiêu về kế hoạch sản lượng lương thực dự định đến năm 1980 là 21 triệu tấn nhưng chỉ đạt 14triệu tấn ,băngd 69% than đạt 52% ,gỗ 455 ,đIện 72% ,xi măng 32% … các mục tiêu cải thiện đời sống và

• cuốn “Vai trò của nhà nước về giá trong nền kinh tế thị trường ở nước ta “ của PGS.PTS Trần Hậu Thự Tr30 NXBchính trị quốc gia 1994

nâng cao phúc lợi xã hội không thực hiện được tiềm lực phát Triển bị kìm hãm ,động lực kinh tế bị vô hiệu hoá “(15)

Đời sống của nông dân ,công nhân viên chức lực lượng vũ trang giảm xút nghiêm trọng . Thực trạng kinh tế đó đã làm lung lay các các tư tưởng cổ đIển và làm xuất hiện những ý tưởng cải tạo đầu tiên trên một số lĩnh vực

24

Đề án KTCT

kinh tế nóng bỏng nhất như chính sách giá cả ,cơ chế kế hoạch hoá chính sách tàI chính

chính sách đầu tư và hiệu quả kinh tế quốc dân , Nhiều cuộc tranh luận đá diễn ra khá sôI động .Hai vấn đề trọng tâm đã được đề cập trong nghị quyết hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 6 là nâng cao hiệu quả kinh tế của sản xuất và hạn chế một bước cơ chếquản lý hành chính tậ trung , chú

• hơn đến sản xuất công nghiệp nhỏ sản xuất hàng tiêu dùng ở các địa phương thừa nhận kinh tế tư nhân và thị trường tự do như một thành phần của nền kinh tế quốc dân và thị trường xã hội . Nhờ đó , kinh tế tư nhân , nhất là công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp được phục hồi và phát Trion một bước , thị trường trở nên sôI động hơn . TUY nhiên trong khu vực kinh tế quốc doanh , tình hình vẫn còn khó khăn trì trệ , sản xuất tiếp tục giảm sút . cuối năm 1980 chính phủ đã đưa ra quyết định 96-cp về bãI bỏ chế độ giao nghĩa vụ nộp nông sản theo giá thấp và chuyển sang thu mua theo hợp đồng kinh tế hai chiều . Đồng thời cho phếp nông dân bán nông sản thừa theo giá thoả thuận thay thế việc mua theo giá khuyến khích . Tuy nhiên chính sách này chưa phát huy tác dụng ngay trong năm 2980 mà phảI sau đó một năm mới thực sự có tác động tốt

Cần phải nói thêm rằng , những tư tưởng cải cách của nghị quyết hội nghị trung ương 6 ( 9/1970) chỉ mới là tiếng chuông thức tỉnh đầu tiên đối với nền kinh tế . Các biện pháp chưa đụng chạm đến thể chế kinh tế và về cơ bản vẫn như cũ . Kế hoạch nhà nước vẫn tiếp tục quy định hàng loạt các chỉ tiêu pháp lệnh về cung ứng vật tư kỹ thuật , cung ứng vốn và giao nộp sản phẩm , trong thu mua nông sản vẫn do nhà nước quy định với tỷ lệ thấp xa so với thị trường tự do

Nói tóm lại , Nghị quyết trung ương 6 đã đánh dấu một bước chuyển căn bản về nhận thức và tư duy mới đối với công cuộc cải cách kinh tế ở

25

Đề án KTCT

nước ta , vạch ra phương hướng thay đổi chính sách và cơ chế kinh tế , trong đó lấy việc thay đổi căn bản chính sách giá cả và tiền kương là bước đột phá .

• cuốn “vai trò quản lý của nhà nước trong nền KTTTở nước ta “ Tr 32 của Trần Hậu Thự NXBchính trị quốc gia 1994

Đây chính là bước đầu trong việc vận dụng một cách sáng tạo hơn quy luật giá trị để đạt được những hiệu quả cụ thể hơn mở đầu cho quá trình đổi mới đất nước.

Tiếp tục những tư tưởng của hội nghị trung ương 6 , sau năm 1981 nước ta đã có hàng loạt những cuộc cải cách nhằm dduwa nền kinh tế phát Trion theo một hướng mới . Đảng ta đã thẳng thắn nhận biết và phê phán những sai lầm trong những chính sách kinh tế thời kỳ trước . , phê phán và yêu cầu sửa đổi chính sách và hệ thống giá hiện hành , phê phán tư tưởng kinh tế “ phi thị trường “ chỗ dựa lâu dàI và vững chác của hệ thống giá lúc đó . Việc đổi mới này đã bắt đầu tạo lập nền móng cho sự chuyển biến từ tư duy giá cả phi thị trường sang tư duy giá cả thị trường . Nó đã tiến hành đIều chỉnh giá để kích thích sản xuất , tiến tới cảI cách toàn bộ hệ thống giá của nhà nước theo hướng làm cho giá cả phản ánh đầy đủ chi phí hợp lý về sản xuất và lưu thông , đảm bảo cho người sản uất có lợi nhuận thoả đáng . Gía cả phù hợp với sức mua của đồng tiền và có tính đến giá cả trên thị trường thế giới của hàng nhập , xoá bỏ những bù lỗ bất hợp lý của nhà nước và chấm dứt tình trạng xí nghiệp sản xuất kinh doanh bị lỗ vốn do nhà nước quy định giá không chính xác . Tiếp tục xây dựng nền kinh tế nhiều thành phần và đổi mới quản lý kinh tế : nỗ lực phát huy thế mạnh của các thành phần kinh tế , vừa cạnh tranh vừa

26

Đề án KTCT

hợp tác bổ xung cho nhau trong nền kinh tế quốc dân . Để thực hiện được điều đó Đảng ta quyết định khẩn trương sắp xếp lại và đổi mới quản lý kinh tế quốc doanh phát Trion có hiêụ quả nắm vững những lĩnh vực và ngành then chốt để phát huy hiệu quả trong nền kinh tế . Tiếp tục đổi mới và kiện toàn kinh tế tập thể theo nguyên tắc tự nguyện , dân chủ ,bình đẳng phát huy và kết hợp hài hoà sức mạnh của tập thể và xã viên.

Bên cạnh đó kinh tế tư nhân vẫn tiếp tục phát Triển , đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất , theo sự quản lý của nhà nước .. hướng kinh tế tư bản tư nhân phát Triển theo con đường tư bản nhà nước dưới nhiều hình thức . Từng bước hình thành và mở rộng đồng bộ các thị trường hàng tiêu dùng

• tư liệu sản xuất , dịch vụ … tiếp tục đổi mới và hoàn thiện công cụ quản lý vĩ mô trọng yếu của nhà nước . Xây dựng các chính sách tài chính quốc gia và thực hiện cải cách cơ bản tài chính nhà nước theo hướng thúc đẩy khai thác tiềm năng tự nhiên của các tầng lớp nhân dân , vừa tích tụ vốn ở đơn vị kinh tế vừa đảm bảo nguồn vốn tập trung của nhà nước. Sau hàng loạt những công tác cải tiến trên nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể :

“ Tính trung trong năm năm , GDP tăng hàng năm 5.2% (trong thời kỳ 1986-1990) và 8.2% ( 1991-1995) kế hoạch đề ra là 5.5-6.5% . Cũng trong 5 năm (1991-1995 ) hàng năm nông nghiệp tăng 4.5% , công nghiệp tăng 13.5% kim ngạch xuất khẩu tăng 20% . Trong sản xuất nông nghiệp có một kết quả nổi bật là sản lượng lương thực quy ra thóc đã tăng nhanh từ 21.5 triệu tấn (1990) lên 27.5 triệu tấn (1995) “ (16)

“ tỷ trọng công nghiệp và xây dựng cơ bản trong GDP đã tăng từ 22.6% (1990) lên 30.3% (1995) tỷ trọng dịch vụ từ 38.6% lên 42.5% “(17)

2.1.2 NHỮNG ƯU ĐIỂM VÀ CÁC MẶT CÒN TỒN TẠI

27

Đề án KTCT

Trong quá trình phát Triển kinh tế tiến lên chủ nghĩa xã hội , nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những thắng lợi bước đầu hết sức to lớn đó không chỉ biểu hiện ở những con số phản ánh quá trình tăng trưởng mà còn thể hiện ở sự khăcs phục được sự tách rời người lao động khỏi tư liệu sản xuất nên đảm bảo được tính tập thể của viẹec tổ chức nền sản xuất xã hội . Đó là do biết vận dụng chức năng tổ chức xã hội của quy luật giá trị

.Bên cạnh đó do biết kết hợp giữa lợi ích của cá nhân với lợi ích kinh tế của tập thể và toàn xã hôị nên việc thực hiện công bằng xã hội kích thích nỗ lực nâng cao hiệu quả kinh tế và chất lưọng công tác ., đời sống của nhân dân tiếp tục được cảI thiện và nâng cao

Việc định hướng nền kinh tế và tiêu chuẩn hoá nền kinh tế đã chỉ ra những mục tiêu xác thực cụ thể cho từng bứoc tiến của nền kinh tế . Bên cạnh đó ta cũng phảI nhấn mạnh tới những thuận lợi trong quá trình cảI cách kinh tế ở Việt Nam hiện nay đó là cùng với xu thế phát Trion kinh tế thế giới Việt Nam tiến hành cảI cachs đồng thời với nhiều nước nằm trong một vùng tăng trưởng nhanh ( NICs ,A SEAN ,)nên có thể học hỏi được nhiều ưu đIúmột vấn đề nữa cần đề cập là sự nhanh nhạy của Đảng và nhà nước ta trong quá trình đổi mới cách thức quản lý và địng hướng nền kinh tế sao cho phú hợp với từng thời kỳ.

28

Đề án KTCT

(16)(17) BàI “kinh tế Việt Nam thời kỳ cả nước cùng xây dựng XHCN1976-1995 “ tr332-333 trong sách lịch sử kinh tế quốc dân NXBgiáo dục 1999

Tuy nhiên bên cạnh những thành công còn tồn tại những mặt hạn chế : đó lá sự vận dụng dập khuân những quy luật kinh tế , đôi khi cách nhìn nhận vấn đề còn lúng túng, quẩn quanh .Nền kinh tế nước ta vẫn còn mang nặng dấu ấn của nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu và chưa thực hiện tốt cần kiệm trong sản xuất , tiết kiệm trong tiêu dùng , nền kinh tế phát Triển khá nhưng chất lượng và hiệu quả còn thấp . Vai trò của nhà nước đối với nền kinh tế còn yếu nên khả năng quản lý chưa được bao quát Nói tóm lại trong quá trình vận dụng quy luật giá tri vào nền kinh tế Việt Nam tuy còn có nhiều sơ suất nhưng cũng đã đạt được những hiệu quả nhất định ếu có thể hạn chế những thiếu sót , phát huy những thành quả đã đạt được thì chác chắn trong tương lai không xa nèn kinh tế Việt Nam sẽ phát Trion đuổi kịp các nước trong khu vực cũng như trên thế giới

2.2 NHỮNG GIẢI PHÁP CHO VIỆC VẬN DỤNG QUY LUẬT GIÁ TRI VÀO NỀN KINH TẾ VIỆT NAM

Để trong thời gian tới quá trình vận dụng quy luật giá trị vào nền kinh tế Việt Nam không còn gặp những khó khăn trở ngại thì Đảng và nhà nước ta phảI thực hiện được những yêu cầu sau :

Việc vận dụng bên cạnh kế thừa cũng phảI có sự sáng tao để thực sự phù hợp với hoàn cảnh và đIều kiện của nền kinh tế nước ta vốn là nước đI lên CNXHkhông qua trung gian là TBCN , nền kinh tế còn mang nặng tính nông nghiệp lạc hậu .

ĐIều cần thiết thứ hai là phảI tăng cường liên kết các quan hệ hàng hoá tiền tệ với các quan hệ xã hội . Nâng cao nhận thức và trình độ của con

29

Đề án KTCT

người vì đội ngũ vận dụng quy luật giá trị vào sản xuất là ddiều quan trọng nhất . Nhận thức của con người mới quyết định vai trò và hiệu quả của quy luật giá trị đối với nền kinh tế thị trường

Vấn đề đặt ra là phảI vận dụng quy luật giá trị trong kinh tế xã hội chủ nghĩa ,hạn chế và hướng dẫn quy luật giá trị trong hai thành phần kinnh tế phi xã hội chủ nghĩa

Chính sách giá cả ,chính sách và biện pháp quản lý thị trường phảI nhằm tạo điều kiện phát huy cao độ tác dụng của quy luật giá trị trong kinh tế xã hội chủ nghĩa hạn chế tác dụng của quy luật giá trị trong hai thành phần kinh tế phii xã hội chủ nghĩa .

Trong giai đoạn hiện nay ở nước ta kinh tế xã hội chủ nghĩa không chỉ chịu ảnh hưởng của quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa ,mà cồn chịu tác động của các quy luật giá trị trong các thành phần kinh tế khong xã hội chủ nhgiã .Vì vậy hạn chế một số xí nghiệp chạy theogiá cả thị trường không tổ chức ,bán sản phẩm của xí nghiệp ra thị trường đó vơí giá cao hơn hoặt tìm mọi cách nâng giá cao hơn gía quy định để thu về chênh lệch giá cho lơI ích riêng của xí nghiệp cũng là một vấn đề cần thiết sớm phải thựchiện.

III  KẾT LUẬN

Nền kinh tế nước ta đang trong quá trình chuyển biến sâu sắc từ kinh tế chỉ huy sang kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước . Sự đổi mới tư duy kinh tế của Đảng và nhà nước ta thể hiện trong các chính sách và cơ chế quản lý kinh tế đã phát huy được những động lực to lớn của nền kinh tế mới đối với sự phát Trion của đất nước . Đặc biệt sự đổi mới về

30

Đề án KTCT

cả nhận thức lý luận lẫn công tác đièu hành thực tiễn trên lĩnh vực áp dụng quy luật giá trị định hướng XHCN vào nền kinh tế đã góp phần đáng kể vào những thành quả kinh tế chung .

Thực tiễn những năm qua chứng tỏ rằng quy luật giá trị với những biểu hiện của nó như giá cả , tiền tệ , giá trị hàng hoá .. là lĩnh vực tác động hết sức nhanh nhạy và lớn lao tới đời sống kinh tế xã hội của đất nước ảng và nhà nước ta đã nhận thức đúng đắn về vấn đề này và đã thực hiện nhiều cuộc cảI cách kinh tế tuân theo những nội dung của quy luật giá trị nhằm hình thành và phát Triển một nền kinh tế hàng hoá XHCN đa dạng và hiệu quả và đã đạt được những hiệu quả nhất định

Bên cạnh đó việc xụp đổ của nền kinh tế Liên Xô và các nước Đông Âu cũng là một thực tế cho thấy quan niệm về giá trị giá cả mà các nước đó đã từng áp dụng có rất nhiều nhược đIểm và do đó không thể là cơ sở lý luận cho chính sách đIều tiết nền kinh tế ỏ nước ta . Nhưng những lý thuyết giá trị củakinh tế học phương tây mặc dù có những ưu đIểm nhất định nhưng cungsx có nhiều khiếm khuyết đặc biệt trong quan đIểm về cơ sở khách quan của giá cả . Cách duy nhất để có được cơ sở lý luận đúng đắn cho chính sách phát Trion kinh tế ở nước ta là dựa trên nguyên lý cơ bản của lý luận giá trị , tiếp tục phát Triển nó cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới , làm giàu nó bởi chính những thay đổi cho phù hợp với đIều kiện kinh tế của nước mình.

Tóm lại quá trình phát Triển kinh tế là một quá trình lâu dàI , đòi hỏi gắt gao việc áp dụng đúng đắn các quy luật kinh tế , trong thời gian qua tuy đôI lúc sự vận dụng đó của nước ta còn chưa quán triệt nhiều khi là sự quẩn quanh ,dập khuân nhưng bên cạnh đó ta cũng đã đạt được nhữngtiếnbộ nhất định má nếu tiếp tục phát huy thì trong tương lai không xa chúng ta sẽ có một nền kinh tế XHCNphát Triển và thịnh vượng

31

Đề án KTCT

32

Đề án KTCT

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Tạp chí cộng sản số 15(tháng 8-2001)

2. Tư bản quyển 3, ST,H,1978

3. Vai trò quản lý của nhà nước về giá trong nền kinh tế thị trường ở nước ta – Trần Hậu Thự
4. Sách lịch sử kinh tế quốc dân – NXBGD 1999-

5. Paul A.samuelson và William Dordhaus: Kinh tế học, Viện quan hệ quốc tế, 1990
6. Nguyễn Tiến Hoàng: HDI – tiêu chí cho phát triển ; T/C “Quốc tế”, số 49/50(tháng 11/12)/1993
7. Nguyễn Tiến Hoàng: Học thuyết giá trị của C.Mác trong thời đại hiện nay; Học viện CTQGHCM, Trung tâm TT-TL, H;1993

33

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí

Tiểu luận Tư tưởng Hồ Chí Minh: Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay

Mọi ý kiến đóng góp xin gửi vào hòm thư: [email protected]

Kéo xuống để Tải ngay bản PDF đầy đủ: Sau “mục lục” và “bản xem trước”

(Nếu là bài nhiều công thức nên mọi người nên tải về để xem tránh mất công thức)

Bài liên quan: Tiểu luận Nhập môn tài chính tiền tệ

[toc]

[pdfviewer width=”800px” height=”1000px” beta=”true/false”]http://hotroontap.com/wp-content/uploads/2019/03/Ti%E1%BB%83u-lu%E1%BA%ADn-T%C6%B0-t%C6%B0%E1%BB%9Fng-H%E1%BB%93-Ch%C3%AD-Minh-S%E1%BB%B1-v%E1%BA%ADn-d%E1%BB%A5ng-t%C6%B0-t%C6%B0%E1%BB%9Fng-H%E1%BB%93-Ch%C3%AD-Minh-v%E1%BB%81-%C4%91%E1%BA%A1i-%C4%91o%C3%A0n-k%E1%BA%BFt-d%C3%A2n-t%E1%BB%99c-c%E1%BB%A7a-%C4%90%E1%BA%A3ng-ta-trong-giai-%C4%91o%E1%BA%A1n-hi%E1%BB%87n-nay.pdf[/pdfviewer]

Tải ngay bản PDF tại đây: Tiểu luận Tư tưởng Hồ Chí Minh: Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay

MỞ ĐẦU

Dân tộc Việt Nam ta với bốn nghìn năm văn hiến đã có biết bao nhiêu truyền thống tốt đẹp. Một trong những truyền thống đó đá góp phần tạo nên những chiến thắng vang dội cho dân tộc – đó chính là tinh thần đoàn kết của nhân dân. Và sau này chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổng kết thành quan điểm về đại đoàn kết dân tộc trong hệ thống những quan điểm về vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam. Bác đã nhìn nhận, đánh giá tất cả các dân tộc của cộng đồng các dân tộc Việt Nam dù lớn hay nhỏ đều có truyền thống đoàn kết, yêu nước và tinh thần cách mạng như nhau Tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tư tưởng cơ bản, nhất quán và xuyên suốt, là chiến lược tập hợp lực lượng đấu tranh với kẻ thù dân tộc và giai cấp trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Người. Người luôn luôn nhận thức đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề sống còn, quyết định sự thành công của cách mạng. Đảng lãnh đạo nhân dân làm cách mạng nhưng cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân đông đảo, mà không phải là công việc của một số người, của riêng Đảng Cộng Sản. Đảng lãng đạo để nhân dân đứng lên đấu tranh tự giải phóng và xây dựng xã hội mới do mình làm chủ. Sự nghiệp ấy chỉ có thể được thực hiện bằng sức mạng của cả dân tộc, bằng đại đoàn kết dân tộc. Điều này đã được Hồ Chí Minh nói khá cặn kẽ, theo quan điểm của Người, đại đoàn kết dân tộc là một trong những nhân tố quan trọng nhất bảo đảm thắng lợi của cách mạng Việt Nam. “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,

Thành công, thành công, đại thành công” là một chiến lược, sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình cách mạng Việt Nam.

Hồ Chí minh, người anh hùng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới, người sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng cộng sản Việt nam. Toàn bộ cuộc đời của Người dành cho sự nghiệp cách mạng Việt nam. Trong số các di sản Người để lại cho dân tộc ta có đại đoàn kết – một tư tưởng nổi bật, bao trùm, xuyên suốt, nhất quán cả trong tư duy lý luận và thực tiễn của Người.

Tư tưởng Đại đoàn kết đã trở thành tình cảm, suy nghĩ của mọi người Việt nam yêu nước, là sợi dây liên kết cả dân tộc và tạo nên sức mạnh to lớn, đưa tới thắng lợi vẻ vang của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dân tộc Việt Nam độc lập hoàn toàn, đất nước Việt Nam thống nhất trọn vẹn năm 1975.

Tư tưởng Đại đoàn kết Hồ Chí Minh, minh chứng rõ rằng : khi nào Đảng ta, dân tộc ta đoàn kết một lòng, thực hiện triệt để tư tưởng Đại đoàn kết của Người, thì cách mạng lúc đó thuận lợi, thu được nhiều thắng lợi. Ngược lại lúc nào, nơi nào dân ta vi phạm đoàn kết, xa rời tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh, thì lúc đó nơi đó cách mạng gặp nhiều khó khăn, thậm chí tổn thất.

Trên cơ sở kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, Cách mạng nước ta đang trên đường đổi mới , với nhiều thách thức đặt ra. Chỉ có thể huy động sức mạnh đại đoàn kết theo tư tưởng Hồ Chí Minh chúng ta mới đưa đất nước tiến nhanh, tiến mạnh trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá, theo định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng dân giàu nước mạnh , xã hội công bằng văn minh, dân chủ. Vì vậy, việc hiểu rõ và vận dụng tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới hiện nay là vấn đề hết sức quan trọng, có ý nghĩa hết sức to lớn. Đó là lý do em chọn đề tài : “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đại đoàn kết dân tộc”

Ngoài ra em chọn đề tài về Đại đoàn kết bởi trong khá nhiều đề tài về Tư tưởng Hồ Chí Minh để nghiên cứu vì thực sự em cảm thấy xuyên suốt những nội dung trong tư tưởng của Bác thì Đại đoàn kết dân tộc là một trong những vấn đề  được Bác đề cập và nhắc đến khá nhiều. Đặc biệt hơn nữa là trong bối cảnh hiện nay, dân tộc ta đang đứng trước những thời cơ và thách thức lớn, với những hiểm họa mà một số nước lớn đang gây sức ép lên chúng ta mà điển hình là vấn đề Biển Đông, thì hơn bao giờ hết tinh thần Đại đoàn kết toàn dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm gắn kết toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thành một khối ý chí thống nhất vượt qua mọi âm mưu của kẻ thù lại càng phải phát huy hơn nữa. Do đó việc tìm hiểu rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề này là hết sức cần thiết để mỗi chúng ta hiểu rõ hơn vai trò và trách nhiệm của mình trong cuộc sống, đối với mọi người, với đất nước. Từ đó, giúp chúng ta xác định một cái nhìn đúng đắn về lòng đoàn kết, nhân nghĩa trong mỗi con người để tự hoàn thiện mình, sống tốt hơn và có ý nghĩa hơn.

Bài tiểu luận bao gồm các nội dung:

1. Phần mở đầu
2. Phần nội dung
3. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc
4. Sự vận dụng của Đảng ta về đại đoàn kết dân tộc theo Tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay
5. Thực trạng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta trong thời gian qua
6. Giải pháp cho việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
7. Phần kết luận

Với khuôn khổ hạn hẹp của một bài tiểu luận và sự hạn chế của cá nhân nên chắc chắn bài viết sẽ không thể tránh khỏi những sơ suất và thiếu sót. Nhưng cá nhân em cũng rất mong muốn bài tiểu luận này như là một sự thể hiện tình yêu của bản thân đối với tư tưởng vĩ đại của người anh hùng dân tộc Hồ Chí Minh. Và đây cũng lời cảm ơn tới Thạc sĩ Nguyễn Văn Tuân – giảng viên bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh của Trường Đại học Lao động – Xã hội đã hướng dẫn và giúp đỡ nhiệt tình, cụ thể để em hoàn thành bài tiểu luận này. Xin chân thành cảm ơn!

NỘI DUNG

I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC

1.1.  Những cơ sở hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết:

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc có nguồn gốc từ nhiều yếu tố và được hình thành trên cơ sở kế thừa và phát triển biện chứng chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, đặc biệt là chủ nghĩa Mác – Lênin đã được vận dụng và phát triển sáng tạo, phù hợp với tình hình và điều kiện cụ thể của Việt Nam trong từng giai đoạn cách mạng.

1.1.1.  Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc Việt

Nam.

Đề cập đến chủ nghĩa yêu nước của dân tộc, chủ tịch Hồ Chí Minh viết:”Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước”.  Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nước gắn liền với ý thức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc Việt Nam đã hình thành và củng cố, tạo thành một truyền thống bền vững.

Tinh thần ấy, tình cảm ấy theo thời gian đã trở thành lẽ sống của mỗi con người Việt Nam, chúng làm cho vận mệnh mỗi cá nhân gắn chặt vào vận mệnh của cộng đồng, vào sự sống còn và phát triển của dân tộc. Chúng là cơ sở của ý chí kiên cường, bất khuất, tinh thần dũng cảm hy sinh vì dân, vì nước của mỗi con người Việt Nam, đồng thời là giá trị tinh thần thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng và của mỗi cá nhân trong quá trình dựng nước và giữ nước, làm nên truyền thống yêu nườc, đoàn kết của dân tộc. Dù lúc thăng, lúc trầm nhưng chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam bao giờ cũng là tinh hoa đã được hun đúc và thử nghiệm qua hàng nghìn năm lịch sử chinh phục thiên nhiên và chống giặc ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc của ông cha ta. Chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết, cộng đồng của dân tộc Việt Nam là cơ sở đầu tiên, sâu xa cho sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc.

1.1.2 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin coi cách mạng là sự nghiệp quần chúng

Chủ nghĩa Mác- Lênin cho rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là người sáng tạo lịch sử; giai cấp vô sản muốn thực hiện vai trò là lãnh đạo cách mạng phải trở thành dân tộc, liên minh công nông là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn của cách mạng.

Chủ nghĩa Mác-lênin đã chỉ ra cho các dân tộc bị áp bức con đường tự giải phóng. Lên nin cho rằng, sự liên kết giai cấp, trước hết là liên minh giai cấp công nhân là hết sức cần thiết, bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng vô sản. Rằng nếu không có sự đồng tình và ửng hộ của đa số nhân dân lao động với đội ngũ tiên phong của nó, tức giai cấp vô sản, thì cách mạng vô sản không thể thực hiện được.

Đó là những quan điểm lý luận hết sức cần thiết để Hồ Chí Minh có cơ sở khoa học trong sự đánh giá chính xác yếu tố tích cực cũng như những hạn chế trong các di sản truyền thống, trong tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước Việt Nam tiền bối và các nhà cách mạng lớn trên thế giới, từ đó hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc.

1.1.3. Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào cách

mạng Việt Nam và thế giới.

Không chỉ được hình thành từ những cơ sở lý luận suông, tư tưởng này còn xuất phát từ thực tiễn lịch sử của dân tộc và nhiều năm bôn ba khảo nghiệm ở nước ngòai của Hồ Chí Minh.-Thực tiễn cách mạng Việt Nam. Là một người am hiểu sâu sắc lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc mình, Hồ Chí Minh nhận thức được trong thời phong kiến chỉ có những cuộc đấu tranh thay đổi triều đại nhưng chúng đã ghi lại những tấm gương tâm huyết của ông cha ta với tư tưởng “Vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước góp sức” và “Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc là thượng sách giữ nước”. Chính chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết của dân tộc trong chiều sâu và bề dày của lịch sử này đã tác động mạnh mẽ đến Hồ Chí Minh và được người ghi nhận như những bài học lớn cho sự hình thành tư tưởng của mình.

Năm 1858, thực dân Pháp tấn công bán đảo Sơn Trà, mở đầu cho thời kỳ cai trị và áp bức của chúng đối với dân tộc ta trong suốt gần 80 năm trời ròng rã. Nhưng cũng chính trong vòng gần 80 năm đó, chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc lại sôi nổi hơn bao giờ hết. Nó kết thành một làn sóng vô cùng to lớn, mạnh mẽ, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn thông qua các xu hướng khác nhau để cứu nước dù cuối cùng tất cả các xu hướng đó đều bị thất bại.

Hồ Chí Minh đã cảm nhận được những hạn chế trong chủ trương tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước tiền bối và trong việc nắm bắt những đòi hỏi khách quan của lịch sử trong giai đọan này. Đây cũng chính là lý do, là điểm xuất phát để Người quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước nơi bến cảng Nhà Rồng.

– Thực tiễn cách mạng thế giới từ năm 1911 đến năm 1941 Hồ Chí Minh đã đi hầu hết các châu lục. Cuộc khảo nghiệm thực tiễn rộng lớn và công phu đã giúp Người nhận thức một sự thực: “Các dân tộc thuộc địa tiềm ẩn một sức mạnh vĩ đại, song cuộc đấu tranh của họ chưa đi đến thắng lợi bởi vì các dân tộc bị áp bức chưa biết tập hợp lại, chưa có sự liên kết chặt chẽ với giai cấp công nhân ở các nước tư bản, đế quốc, chưa có tổ chức và chưa biết tổ chức…”

CMT10 Nga 1917 đã đưa Hồ Chí Minh đến bước ngoặt quyết định trong việc chọn con đường cứu nước, giải phóng dân tộc, dân chủ cho nhân dân. Từ chỗ chi tiết đến CMT10 một cách cảm tính, Người đã nghiên cứu để hiểu một cách thấu đáo con đường CMT10 và những bài học kinh nghiệm quý báu mà cuộc cách mạng này đã mang lại cho phong trào cách mạng thế giới đặc biệt là bài học cho sự huy động, tập hợp, đoàn kết lực lượng quần chúng công nông đông đảo để giành và giữ chính quyền cách mạng. Điều này giúp Người hiểu sâu sắc thế nào là một cuộc “cách mạng đến nơi” để chuẩn bị lãnh đạo nhân dân Việt Nam đi vào con đừơng cách mạng những năm sau này.

1.2. Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về Đại đoàn kết:

Khái niệm đại đoàn kết dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh: là một hệ thống những luận điểm, nguyên tắc, phương pháp giáo dục. Tập hợp và tổ chức cách mạng và tiến bộ nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Nói một cách khác, đó là tư tưởng xây dựng, củng cố, mở rộng lực lượng cách mạng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai đoạn, giải phóng con người.

1.2.1. Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng.

Với Hồ Chí Minh, đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của nhân dân ta. Người cho rằng: “ muốn giải phóng các dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động phải tự mình cứu lấy mình bằng đấu tranh vũ trang cách mạng, bằng cách mạng vô sản.

Trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, có thể và cần thiết phải điều chỉnh chính sách và phương pháp tập hợp lực lượng cho phù hợp với những đối tượng khác nhau, nhưng đại đoàn kết dân tộc luôn luôn được Người nhân thức là vấn đề sống còn của cách mạng.

– Đoàn kết không phải là thủ đoạn chính trị nhất thời mà tư tưởng đoàn kết là tư

tưởng cơ bản, nhất quán, xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam.

– Đoàn kết quyết định thành công cách mạng vì: đoàn kết tạo nên sức mạnh, là then chốt của thành công. Muốn đưa cách mạng đến thắng lợi phải có lực lượng đủ mạnh, muốn có lực lượng phải quy tụ cả dân tộc vào một mối thống nhất.Giữa đoàn kết và thắng lợi có mối quan hệ chặt chẽ, qui mô, mức độ của thành công.

– Đoàn kết phải luôn được nhận thức là vấn đề sống còn của cách mạng.

Ví dụ:

Tại sao Pháp – một đất nước có ưu thế về vật chất, về phương tiện chiến tranh hiện đại lại phải thua một Việt Nam nghèo nàn, lạc hậu trong cuộc chiến xâm lược? Đó là vì đồng bào Việt Nam đã đoàn kết như chủ tịch Hồ Chí Minh nói:

“Toàn dân Việt Nam chỉ có một lòng: Quyết không làm nô lệ. Chỉ có một chí: Quyết không chịu mất nước. Chỉ có một mục đích: Quyết kháng chiến để tranh thủ thống nhất và độc lập cho Tổ quốc. Sự đồng tâm của đồng bào ta đúc thành một bức tường đồng vững chắc xung quanh Tổ quốc. Dù địch hung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầu nhằm bức tường đó, chúng cũng phải thất bại”. Để thấy rõ hơn vị trí của sức mạnh lực lượng toàn dân đoàn kết trong thắng lợi của Cách Mạng Tháng Tám, chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ ra: “Vì sao có cuộc thắng lợi đó?

Một phần là vì tình hình quốc tế thuận lợi cho ta. Nhất là vì lực lượng của toàn dân đoàn kết.Tất cả các dân tộc, các giai cấp, các địa phương, các tôn giáo đều nổi dậy theo là cờ Việt Nam để tranh lại quyền độc lập cho Tổ quốc.

Lực lượng toàn dân là lực lượng vĩ đại hơn hết. Không ai thắng được lực lượng đó”

Từ thực tiễn đó, Hồ Chí Minh đã rút ra kết luận: “Sử dạy cho ta bài học này:

Lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước ta độc lập, tự do. Trái lại, lúc nào

dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn”. Và Người khuyên dân ta rằng: “Dân ta xin nhớ chữ đồng: Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh” Đây chính là con đường đưa dân ta tới độc lập, tự do.

1.2.2. Đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng

Hồ Chí Minh cho rằng “đại đoàn kết dân tộc không chỉ là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của đảng mà còn là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc”. Bởi vì, đại đoàn kết dân tộc chính là nhiệm vụ của quần chúng, do quần chúng, vì quần chúng. Đảng có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, đoàn kết quần chúng tạo thành sức mạnh vô địch trong cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, hạnh phúc cho con người.

1.2.3. Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân.

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, “dân” chỉ mọi con dân đất Việt, con rồng cháu tiên, không phân biệt dân tộc đa số, người tín ngưỡng với người không tín ngưỡng, không phân biệt già trẻ , gái, trai, giàu, nghèo. Nói dến đại đoàn kết dân tộc cũng có nghĩa phải tập hợp mọi người dân vào một khối trong cuộc đấu tranh chung. Người đã nhiều lần nói rõ: “ ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà. Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự tổ quốc và phụng sự nhân dân thì ta đoàn kết với họ”

Muốn thực hiện đại đoàn kết toàn dân thì phải kế thừa truyền thống yêu nước- nhân nghĩa- đoàn kết của dân tộc, phải có tấm lòng khoan dung, độ lượng với con người. Xác định khối đại đoàn kết là liên minh công nông, trí thức. Tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của dân.

Người cho rằng: liên minh công nông- lao động trí óc làm nền tảng cho khối đại đoàn kết toàn dân, nền tảng được củng cố vững chắc thì khối đại đoàn kết dân tộc càng được mở rộng, không e ngại bất cứ thế lực nào có thể làm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc.

1.2.4. Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất có tổ chức là Mặt trận

dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng:

Mặt trận dân tộc thống nhất phải được xây dựng theo những nguyên tắc:

• Trên nền tảng liên minh công nông (sau thêm lao động trí óc) dưới sự lãnh đạo của Đảng.
• Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương, dân chủ lấy việc thống nhất lợi ích của tầng lớp nhân dân làm cơ sở để củng cố và không ngừng mở rộng.
• Đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thực sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.

Phương châm đoàn kết các giai cấp, các tầng lớp khác nhau của Hồ Chí Minh là: “Cầu đồng tồn dị” – lấy cái chung, đề cao cái chung, để hạn chế cái riêng, cái khác biệt.

Đầu năm 1951, tại hội nghị đại biểu Mặt trận Liên – Việt toàn quốc, Bác nói: “Đại

đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp lao động khác… Bất kỳ ai mà thật thà tán thành hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì dù những người đó trước đây chống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thà đoàn kết với họ”. Bác chỉ rõ: “Đoàn kết là một chính sách dân tộc, không phải là một thủ đoạn chính trị. Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập của tổ quốc, ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà. Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ”. Bác còn nhấn mạnh:”Đoàn kết rộng rại, chặt chẽ, đồng thời phải củng cố. Nền có vững, nhà mới chắc chắn, gốc có tốt thì cây mới tốt tươi. Trong chính sách đoàn kết phải chống hai khuynh hướng sai lầm: cô độc, hẹp hòi và đoàn kết vô nguyên tắc”. Cũng tại đại hội đó, Bác còn phát biểu: “Tôi rất sung sướng được lãnh cái trách nhiệm kết thúc lễ khai mạc của Đại hội thống nhất Việt Minh – Liên Việt.

Lòng sung sướng ấy là của chung toàn dân, của cả Đại hội, nhưng riêng cho tôi là một sự sung sướng không thể tả, một người đã cùng các vị tranh đấu trong bấy nhiêu năm cho khối đại đoàn kết toàn dân. Hôm nay, trông thấy rừng cây đại đoàn kết ấy đã nở hoa kết quả và gốc rễ của nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàn dân, và nó có một cái tương lai “trường xuân bất lão”. Vì vậy cho nên lòng tôi sung sướng vô cùng.”

Người đã nói lên không chỉ niềm vui vô hạn trước sự lớn mạnh của Mặt trận dân tộc thống nhất, mà còn là sự cần thiết phải mở rộng và củng cố Mặt trận cũng như niềm tin vào sự phát triển bền vững của khối đại đoàn kết dân tộc lâu dài về sau. Điều này được thể hiện trong toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam, khi Hồ Chí Minh còn sống cũng như sau khi Người đã mất.

II. SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

2.1. Thực trạng việc việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong những năm qua:

2.1.1. Mặt tích cực:

Đã hơn 60 năm kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, nhưng bài học về tinh thần đoàn kết dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên giá trị. Qua 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, với nhiều chủ trương lớn của đảng, chính sách của nhà nước hợp lòng dân, khối đại đoàn kết dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức được mở rộng hơn, là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững ổn định chính trị của đất nước. Các hình thức tập hợp nhân dân đa dạng hơn và có bước phát triển mới, dân chủ xã hội được phát huy; bước đầu đã hình thành không khí dân chủ, cởi mở trong xã hội. Có thể khẳng định: chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc của Đảng đã thực sự là một bộ phận của đường lối đổi mới và góp phần to lớn vào những thành quả của đất nước.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Việt Nam đang xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân. Việt Nam đang chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, mở cửa sẵn sàng là bạn là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế phấn đấu vì hòa bình độc lập và phát triển.

Trong những năm đổi mới, nền kinh tế của đất nước tiếp tục phát triển với nhịp độ cao so với các nước khác trong khu vực. Tình hình chính trị của đất nước luôn luôn giữ được ổn định. Tình hình xã hội có tiến bộ. Đời sống vật chất tinh thần của nhân dân không ngừng được cải thiện. Vị thế của đất nước không ngừng được nâng cao trên trường quốc tế. Thế và lực của đất nước ta mạnh lên rất nhiều so với những năm trước đổi mới cho phép nước ta tiếp tục phát huy nôi lực kết hợp với tranh thủ ngoại lực để phát triển nhanh và bền vững, trước mắt phấn đấu đến năm 2020 về cơ bản làm cho Việt Nam trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại; nguồn lực con người, năng lực khoa học và công nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lực kinh tế, quốc phòng, an ninh được tăng cường; thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được hình thành về cơ bản; vị thế của nước ta trên trường quốc tế tiếp tục được nâng cao.

Mặt khác, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn và thách thức lớn đan xen nhau. Sự nghiệp đổi mới của nước ta trong những năm tới, có cơ hội để phát triển của đất nước. Đó là lợi thế so sánh để phát triển do nhiều yếu tố, trong đó yếu tố nội lực là hết sức quan trọng. Những cơ hội tạo cho đất nước ta có thể đi tắt, đón đầu, tiếp thu nhanh những thành tựu của cách mạng khoa học và công nghệ trên thế giới. Mặt khác, chúng ta rút ra được nhiều bài học từ cả những thành công và yếu kém của gần hai chục năm tiến hành sự nghiệp đổi mới để đẩy mạnh sự nghiệp cách mạng, nhất là trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Những thành tựu và thời cơ đã cho phép nước ta tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, đưa Việt Nam trở thành một nước công nghiệp, tiếp tục ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hướng xã hội chủ nghĩa, phát huy hơn nữa nội lực.

2.1.2.  Khó khăn:

Tuy vậy, chúng ta cũng đang đứng trước những thách thức, nguy cơ hay những khó khăn lớn trên con đường phát triển của đất nước. Ví như nạn tham nhũng, tệ quan liêu cũng như sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, Đảng viên đã và đang cản trở việc thực hiện có hiệu quả đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước, gây bất bình và làm giảm niềm tin trong nhân dân. Các thế lực phản động không ngừng tìm mọi cách thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, chống phá sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Mặt khác, các thế lực thù địch ra sức phá hoại khối đại đoàn kết của nhân dân ta, luôn kích động cái gọi là “dân chủ, nhân quyền”, kích động vấn đề dân tộc, tôn giáo hòng ly gián, chia rẽ nội bộ Đảng, Nhà nước và nhân dân ta.

Sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” đang đòi hỏi toàn Đảng, toàn quân và toàn dân thực hiện chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc ở chiều sâu. Đặc biệt, khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ tri thức được mở rộng hơn, là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Hiện nay, khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mối quan hệ giữa đảng, nhà nước và nhân dân đang đứng trước những thách thức mới như:

• Lòng tin vào Đảng, nhà nước và chế độ của một bộ phận nhân dân chưa vững chắc, tâm trạng của nhân dân có những diễn biến phức tạp, lo lắng về sự phân hoá giàu nghèo, về việc làm và đời sống.
• Nhân dân bất bình trước những bất công xã hội, trước tệ tham nhũng, quan liêu, lãng phí, v.v…
• Đảng ta chưa kịp thời phân tích và dự báo đầy đủ những biến đổi trong cơ cấu giai cấp;
• Xã hội trong quá trình đổi mới đất nước và những mâu thuẫn nảy sinh trong nội bộ nhân dân để kịp thời có chủ trương, chính sách phù hợp;
• Có tổ chức đảng, chính quyền còn coi thường dân, coi nhẹ công tác dân vận – mặt trận;
• Ở không ít nơi còn tư tưởng định kiến, hẹp hòi làm cản trở cho việc thực hiện chủ trương đại đoàn kết toàn dân tộc của Đảng; một bộ phận không nhỏ cán bộ, Đảng viên thoái hoá, biến chất, v.v… không thực hiện được vai trò tiên phong gương mẫu.
• Mặt khác, các thế lực thù địch ra sức phá hoại khối đại đoàn kết của nhân dân ta, luôn kích động cái gọi là “dân chủ, nhân quyền”, kích động vấn đề dân tộc, tôn giáo hòng li gián, chia rẽ nội bộ đảng, nhà nước và nhân dân ta.

2.2. Một số giải pháp cho việc xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay:

2.2.1. Vì mục tiêu chung phải coi Đại đoàn kết dân tộc là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị mà hạt nhân là tổ chức Đảng:

Để thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đòi hỏi đảng, nhà nước phải xây dựng và phát huy cao độ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, phải coi Đại đoàn kết dân tộc là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị mà hạt nhân là tổ chức Đảng. Với chiến lược đại đoàn kết dân tộc trong Dự thảo Cương lĩnh, trước hết cần nhận thức rõ đại đoàn kết toàn dân tộc không phải là sự hô hào, kêu gọi chung chung mà là hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng của Đảng có ý nghĩa khoa học, lý luận và chính trị – thực tiễn sâu sắc. Muốn tập hợp, xây dựng lực lượng cách mạng hùng mạnh, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, Đảng lãnh đạo, cầm quyền phải chú trọng xây dựng, hoàn thiện và bảo đảm tính đúng đắn, hiện thực của Cương lĩnh, đường lối chính trị, đề ra mục tiêu chiến lược lâu dài phản ánh quy luật phát triển của cách mạng, đồng thời đề ra những mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể phù hợp với từng giai đoạn. Đảng chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, phát triển các tổ chức quần chúng, lựa chọn hình thức tổ chức thích hợp để tập hợp và phát huy vai trò tích cực, chủ động, tự giác của các tầng lớp nhân dân. Đảng coi trọng và không ngừng đổi mới công tác vận động quần chúng, củng cố sự gắn bó mật thiết với nhân dân, khắc phục những biểu hiện quan liêu, xa rời quần chúng nhân dân.Từ những nhận định trên mà Đảng, trong các kỳ Đại hội đã đề ra những mục tiêu:

Đại hội IX của Đảng đã lấy chủ đề là phát huy sức mạnh toàn dân tộc, tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Đại hội X của Đảng (4-2006) đã phát triển hoàn chỉnh quan điểm và hệ thống các chủ trương, chính sách nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và nhấn mạnh, đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược, là nguồn sức mạnh, động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. “Lấy mục tiêu giữ vững độc lập, thống nhất của Tổ quốc, vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh làm điểm tương đồng để gắn bó đồng bào các dân tộc, các tôn giáo, các tầng lớp nhân dân ở trong nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài; xóa bỏ mọi mặc cảm, định kiến, phân biệt đối xử về quá khứ, thành phần giai cấp. Tôn trọng những ý kiến khác nhau không trái với lợi ích của dân tộc. Đề cao truyền thống nhân nghĩa, khoan dung, xây dựng tinh thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau vì sự ổn định và đồng thuận xã hội”.

Đại hội XI của Đảng (01-2011) phát huy hơn nữa sức mạnh Đại đoàn kết dân tộc: Lấy mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh làm điểm tương đồng; xoá bỏ mặc cảm, định kiến về quá khứ, thành phần giai cấp, chấp nhận những điểm khác nhau không trái với lợi ích chung của dân tộc; đề cao tinh thần dân tộc, truyền thống nhân nghĩa, khoan dung… để tập hợp, đoàn kết mọi người vào mặt trận chung, tăng cường đồng thuận xã hội. Đại đoàn kết toàn dân tộc phải dựa trên cơ sở giải quyết hài hoà quan hệ lợi ích giữa các thành viên trong xã hội.

2.2.2. Tiếp tục đổi mới chính sách tôn giáo, xã hội, hoàn thiện chính sách dân tộc, chính sách với kiều bào và chính sách trọng dụng nhân tài:

Tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo phù hợp với quan điểm của Đảng. Phát huy những giá trị văn hoá, đạo đức tốt đẹp của các tôn giáo; động viên các tổ chức tôn giáo, chức sắc, tín đồ sống tốt đời, đẹp đạo, tham gia đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Quan tâm và tạo điều kiện cho các tổ chức tôn giáo sinh hoạt theo hiến chương, điều lệ của tổ chức tôn giáo đã được Nhà nước công nhận, đúng quy định của pháp luật. Chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh với những hành vi lợi dụng tôn giáo để chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Với quan điểm, đồng bào định cư ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách phù hợp nhằm hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế, góp phần tăng cường hợp tác, hữu nghị giữa nhân dân ta với nhân dân các nước; tạo điều kiện để đồng bào giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, hướng về Tổ quốc, đóng góp xây dựng đất nước.

Bên cạnh đó, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân tiếp tục tăng cường tổ chức, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, khắc phục tình trạng hành chính hoá, phát huy vai trò nòng cốt tập hợp, đoàn kết nhân dân xây dựng cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; thực hiện dân chủ, giám sát và phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh; tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Mặt khác, với chủ trương “Thu hút được nhân tài cũng là một tài năng”. Nhận thức được sâu sắc rằng tài nguyên lớn nhất cho mọi quốc gia chính là tài nguyên con người. Nếu qui tụ được sức người, thì nhiều nguồn lực khác cũng có thể được qui tụ. Con người mà không qui tụ thì mọi nguồn lực khác cũng rơi rụng. Trong thế giới ngày nay, nguồn lực hàng đầu là trí thức. Nói như thế không có nghĩa là đề cao những con người trí thức cụ thể, mà nói đến một điều kiện không thể thiếu cho sự phát triển: Trong cuộc đua tranh để phát triển, không thể chỉ dựa vào nhiệt tình và ý chí, mà phải dựa vào kiến thức, học vấn, sự nhận thức các qui luật của thiên nhiên và của xã hội. Theo kinh nghiệm lịch sử của thế giới và bản thân nước ta, nhất là qua những kinh nghiệm của Bác Hồ, thấy rằng trí thức tận tụy hay không là tùy thuộc vào chúng ta có tin dùng trí thức hay không, có giao cho họ đảm nhiệm những trọng trách mà họ xứng đáng được đảm nhiệm hay không. Điều đó không tùy thuộc vào bản thân trí thức, mà vào lãnh đạo: có đủ khả năng thu phục nhân tâm và nhân tài hay không.

2.2.3. Phải thông suốt quan điểm Đại đoàn kết dân tộc là động lực chủ yếu đảm bảo thắng lợi của sự nghiệp đổi mới:

Đoàn kết các dân tộc có vị trí chiến lược trong sự nghiệp cách mạng của nước ta. Nghiên cứu xây dựng các cơ chế, chính sách, tạo chuyển biến rõ rệt trong phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội vùng dân tộc thiểu số. Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện các chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ở các cấp. Chống kỳ thị dân tộc; nghiêm trị những âm mưu, hành động chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển giai cấp công nhân cả về số lượng và chất lượng; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế. Xây dựng, phát huy vai trò của giai cấp nông dân, chủ thể của quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn. Xây dựng đội ngũ trí thức lớn mạnh, có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Tạo điều kiện xây dựng, phát triển đội ngũ doanh nhân lớn mạnh, có trách nhiệm xã hội cao. Làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ cho thế hệ trẻ. Nâng cao trình độ mọi mặt và đời sống vật chất, tinh thần của phụ nữ. Phát huy truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ nhân dân của cựu chiến binh. Quan tâm chăm sóc sức khoẻ, tạo điều kiện để người cao tuổi hưởng thụ văn hoá, được tiếp cận thông tin, sống vui, sống khoẻ, sống hạnh phúc.

2.2.4. Mục tiêu chung của dân tộc là xóa bỏ mọi thành kiến phân biệt đối xử do quá khứ đem lại:

Từ ngày Đảng ta có chủ trương đổi mới, tư tưởng hòa hợp dân tộc lại được phục hưng và ứng nghiệm với nhiều kết quả khả quan. Quan điểm kinh tế nhiều thành phần, quan điểm kinh tế mở, tư tưởng VN làm bạn với tất cả các nước trên thế giới, khép lại quá khứ, hướng về tương lai… đã giúp cho nước ta khai thác được cả nội lực và ngoại lực để vượt khỏi khủng hoảng, liên tiếp thu được những thành quả về mọi mặt.

Ngày nay chúng ta đã có một nước Việt Nam độc lập, thống nhất và đang trên đường tiến tới thực hiện lý tưởng dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh. Chúng ta đã từng bước nâng cao uy tín quốc tế. Do đó, chúng ta càng có sức cảm hóa nhiều hơn. Những kinh nghiệm quốc tế vừa qua càng chỉ rõ thêm rằng nếu chỉ dùng đối đầu và bạo lực để giải quyết những thù hận thì chỉ đẻ ra thù hận. Nếu dùng cách cảm hóa để giải quyết thù hận thì có thể triệt tiêu được thù hận và tạo ra sức mạnh càng ngày càng dồi dào hơn. Nếu cứ còn chia rẽ do hận vì bại, kiêu vì thắng, thì có ích gì cho bản thân, cho đất nước, cho hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế?

2.2.5 Cần nhân rộng những tích cực, điển hình của những cá nhân, tập thể thực hiện tốt tư tưởng Hồ Chí Minh về Đại đoàn kết dân tộc:

Đại đoàn kết dân tộc là tư tưởng lớn, có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc với cách mạng nước ta. Tư tưởng này có nhiều giá trị, biểu hiện tập trung ở những điểm chính sau:

• Đoàn kết là bài học hàng đầu và có tính chiến lược, quyết định mọi thành công. Biết đoàn kết thì vượt qua khó khăn, thử thách, không đoàn kết, chia rẽ là thất bại.
• Đoàn kết phải có nguyên tắc, vì mục tiêu và lợi ích chung. Không đoàn kết một chiều, đoàn kết hình thức, nhất thời.
• Đoàn kết trong tổ chức, thông qua tổ chức để tạo nên sức mạnh. Đoàn kết cá nhân và đoàn kết tổchứckhông tách rời nhau.
• Đoàn kết phải có nội dung thích hợp với từng địa phương, từng tổ chức, từng thời kỳ. Đoàn kết trong chính sách tập hợp các tầng lớp nhân dân. – Đoàn kết đi liền với bao dung, thực hiện tính nhân đạo cao cả, hướng tới tương lai. – Lãnh đạo xây dựng khối đại đoàn kết là nhiệm vụ của đảng, là biện pháp phát huy sức mạnh của đảng, của toàn dân tộc.
• Muốn xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân phải thực sự đoàn kết trong đảng.
• Thực hiện đồng bộ đoàn kết trong Đảng- đoàn kết toàn dân – đoàn kết quốc tế.
• Đoàn kết trong mọi chủ trương, chính sách của Đảngvà nhà nước trên cơ sở bảo vệ và tôn trọng lợi ích của mọi thành viên cộng đồng quốc gia, dân tộc, quốc tế.

2. Thực trạng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta trong thời gian qua:

2.1. Thuận lợi:

2.2 Khó khăn thách thức:

3. Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về Đại đoàn kết dân tộc của Đảng trong giai đoạn hiện nay:

Từ những bài học có giá trị lý luận và thực tiễn trong quá trình xây dựng và phất triển đất nước trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, tám phương hướng cơ bản được đưa ra tại Dự thảo cương lĩnh, trong đó nội dung thứ sáu là “Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, củng cố và mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất”. Nói về hệ thống chính trị, Dự thảo Cương lĩnh nhấn mạnh, “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể nhân dân có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân tộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Cương lĩnh là văn kiện cơ bản của Đảng nên chỉ có thể nêu lên những quan điểm và phương hướng lớn, không thể đề cập những chủ trương, chính sách, biện pháp cụ thể. Do đó, các kỳ Đại hội đều cần bổ sung những giải pháp để thực hiện hiệu quả. Với chiến lược đại đoàn kết dân tộc trong Dự thảo Cương lĩnh, trước hết cần nhận thức rõ đại đoàn kết toàn dân tộc không phải là sự hô hào, kêu gọi chung chung mà là hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng của Đảng có ý nghĩa khoa học, lý luận và chính trị – thực tiễn sâu sắc. Muốn tập hợp, xây dựng lực lượng cách mạng hùng mạnh, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, Đảng lãnh đạo, cầm quyền phải chú trọng xây dựng, hoàn thiện và bảo đảm tính đúng đắn, hiện thực của Cương lĩnh, đường lối chính trị, đề ra mục tiêu chiến lược lâu dài phản ánh quy luật phát triển của cách mạng, đồng thời đề ra những mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể phù hợp với từng giai đoạn. Đảng chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, phát triển các tổ chức quần chúng, lựa chọn hình thức tổ chức thích hợp để tập hợp và phát huy vai trò tích cực, chủ động, tự giác của các tầng lớp nhân dân. Đảng coi trọng và không ngừng đổi mới công tác vận động quần chúng, củng cố sự gắn bó mật thiết với nhân dân, khắc phục những biểu hiện quan liêu, xa rời quần chúng nhân dân.

Trong công cuộc đổi mới, trong đó có 20 năm thực hiện Cương lĩnh năm 1991, Đảng Cộng sản Việt Nam rất coi trọng hoàn thiện các quan điểm và chủ trương, chính sách để thực hiện ngày càng có hiệu quả chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đối với các giai tầng xã hội: Quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển giai cấp công nhân cả về số lượng và chất lượng; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế. Xây dựng, phát huy vai trò của giai cấp nông dân, chủ thể của quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn. Xây dựng đội ngũ trí thức lớn mạnh, có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Tạo điều kiện xây dựng, phát triển đội ngũ doanh nhân lớn mạnh, có trách nhiệm xã hội cao. Làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ cho thế hệ trẻ. Nâng cao trình độ mọi mặt và đời sống vật chất, tinh thần của phụ nữ. Phát huy truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ nhân dân của cựu chiến binh. Quan tâm chăm sóc sức khoẻ, tạo điều kiện để người cao tuổi hưởng thụ văn hoá, được tiếp cận thông tin, sống vui, sống khoẻ, sống hạnh phúc.

Đoàn kết các dân tộc có vị trí chiến lược trong sự nghiệp cách mạng của nước ta. Nghiên cứu xây dựng các cơ chế, chính sách, tạo chuyển biến rõ rệt trong phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội vùng dân tộc thiểu số. Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện các chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ở các cấp. Chống kỳ thị dân tộc; nghiêm trị những âm mưu, hành động chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

.

Đồng bào định cư ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Nhà nước ban hành cơ chế, chính sách để hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế, góp phần tăng cường hợp tác, hữu nghị giữa nhân dân ta với nhân dân các nước; tạo điều kiện để đồng bào giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, hướng về Tổ quốc, đóng góp xây dựng đất nước.

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân tiếp tục tăng cường tổ chức, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, khắc phục tình trạng hành chính hoá, phát huy vai trò nòng cốt tập hợp, đoàn kết nhân dân xây dựng cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; thực hiện dân chủ, giám sát và phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh; tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

4. nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh:

PHẦN KẾT LUẬN

Qua những phân tích trên ta có thể thấy, tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết có một vai trò cực kỳ quan trọng. Nó không chỉ là lời giải đáp đúng đắn cho những bài toán của cách mạng vào thời điểm đó mà trong suốt chiều dài lịch sử nó vẫn giữ nguyên giá trị. Thực tiễn cách mạng Việt Nam trên 70 năm qua đã chứng minh hùng hồn sức sống kỳ diệu và sức mạnh vĩ đại của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc. Đại đoàn kết dân tộc, từ chỗ là tư tưởng của lãnh tụ đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt đường lối chiến lược của Đảng cộng sản Việt Nam trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng như trong cách mạng xã hội chủ nghĩa. Tư tưởng đó đã thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm của tất cả những người Việt Nam yêu nước và biến nó thành hành động cách mạng của hàng triệu, hàng triệu con người, tạo thành sức mạnh vô địch trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Lịch sử cách mạng Việt Nam hon nửa thế kỷ qua cho thấy, lúc nào, nơi nào tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh được quán triệt và thực hiện đúng, thì khi đó, nơi đó cách mạng phát triển mạnh mẽ và giành được thăng lợi, nơi nào, lúc nào rời xa tư tưởng đó thì khi đó, nơi đó cách mạng bị trở ngại và tổn thất.

Trong mỗi trái tim của những người con đất Việt dù ở trong hay ngoài nước thì họ luôn luôn ý thức và tiềm ẩn tinh thần tự tôn dân tộc sâu sắc. Vì vậy, khơi nguồn và phát triển đến đỉnh cao sức mạnh dân tộc và trí tuệ của con người Việt Nam, xây dựng khối Đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng của Hồ Chí Minh một cách sáng tạo, quy tụ lực lượng dân tộc bằng nội dung và hình thức tổ chức thích hợp với mọi đối tượng tập thể và cá nhân trên cơ sở lấy liên minh công nông và trí thức làm nòng cốt do Đảng cộng sản lãnh đạo, phấn đấu vì độc lập của tổ quốc, tự do, hạnh phúc của của toàn dân là một bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị bền vững lâu dài, đặc biệt có ý nghĩa chính trị quan trọng trong sự nghiệp thực thi đường lối đổi mới, thực hiện cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội hiện nay.

Cách mạng nước ta đã bước sang giai đoạn mới có sự khác biệt về chất so với thời kỳ đấu tranh bảo vệ tổ quốc và giải phóng đất nước, thậm chí cũng đã khác rất nhiều so với 20 năm trước. Trải qua ba kỳ Đại hội IX, X và XI, Đảng ta đã xác định đại đoàn kết toàn dân tộc là một động lực chủ yếu của sự phát triển đất nước. Do vậy, công tác cán bộ phải quán triệt hơn nữa quan điểm và bài học kinh nghiệm của Đảng và Bác Hồ về việc kết hợp quan điểm giai cấp và phát huy truyền thống Đại đoàn kết toàn dân tộc. Từ thực tiễn lịch sử chứng minh rằng giữa giai cấp công nhân và đại đoàn kết dân tộc có quan hệ biện chứng, không hề đối lập nhau: nếu là công nhân (và chỉ có công nhân thực sự) thì mới thực hiện được đại đoàn kết toàn dân tộc. Đứng trên lập trường khác không thể đại đoàn kết toàn dân tộc thực sự được. Ngược lại, thực hiện đại đoàn kết dân tộc chính là thực hiện quan điểm của giai cấp công nhân, phù hợp với lợi ích của giai cấp công nhân. Theo quan điểm này, làm thế nào tận dụng được hết tất cả tài năng không phân biệt giai cấp, nguồn gốc xuất thân, là người Việt Nam trong nước hay người Việt Namở nước ngoài, chính là thể hiện quan điểm giai cấp công nhân của Đảng ta. Lựa chọn cán bộ phải căn cứ chủ yếu vào nhận thức và hành động thực tiễn của mỗi người chứng tỏ rằng đang phấn đấu cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phấn đấu cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Ở thời điểm dân tộc ta đã bước sang thế kỷ XXI những thời cơ và thách thức đan xen nhau đang thường xuyên tác động đến khối đại đoàn kết dân tộc. Hơn lúc nào hết, thực tiễn đất nước đòi hỏi chúng ta phải quán triệt những quan điểm của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, phải vận dụng sáng tạo và tiếp tục phát triển những quan điểm ấy, phù hợp với những biến đổi của tình hình mới. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc sẽ ngày càng phát triển, hoàn thiện cùng với thực tiễn biến đổi của đất nước. Tư tưởng ấy vẫn là ngọn nguồn tạo nên sức mạnh vô địch của cách mạng Việt Nam để đi tới thắng lợi hoàn toàn và triệt để của độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2006)

[2].  Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ, IX, X, XI.

[3]. Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh do Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội 2003.

[4]. Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Một số trang web điện tử:

[5]. Website Đảng cộng sản Việt Nam http://www.cpv.org.vn

[6]. Website Bách khoa toàn thư mở http://vi.wikipedia.org

[7]. Website Báo Đại đoàn kết http://daidoanket.vn/

Tải xuống tài liệu học tập PDF miễn phí